T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/829 Esas - 2025/417
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2024/829
KARAR NO : 2025/417
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/12/2024
KARAR TARİHİ : 19/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14/09/2023 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı davalı ...'a ait ... plaka sayılı aracın davalı ...sevk ve idaresinde iken müvekkili şirkete ait 06 DID 921 plakalı araca çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili şirkete ait aracın hasarlandığını, kaza sonrası tutulan trafik kaza tespit tutanağına göre ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, müvekkili şirkete ait aracın 2022 model ve 59.977 km olup kaza öncesi orjinal bir araç olduğunu, mevcut kaza sebebiyle aracın ikinci el piyasa rayiç değerinde düşüş yaşandığını, araçta meydana gelen değer kaybı zararının giderilmesi için ... Sigorta A.Ş'ye 14/12/2023 tarihinde başvuru yapıldığını davalı sigorta şirketi tarafından 03/01/2024 tarihinde 15.000,00 TL'lik kısmı ödeme yapıldığını ancak bakiye değer kaybı ödenmediğini, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının ödemenin üzerinde olduğunu, müvekkili şirketin aracının tamiri tamamlana kadar aracın 3. kişilere kiraya veremediğinden ticari kazanç kaybına uğradığını, bunun üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşılamadığını, tüm bu sebepler ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile müvekkili şirkete ait araçta oluşan şimdilik 100,00 TL değer kaybının tüm davalılardan, müvekkili şirketin uğradığı 100,00 TL kazanç kaybının davalılar ...ve ...'dan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin davacı yana ait aracın kasko sigortacısı Euroko Sigorta'ya 26/01/2024 tarihinde 11.220,00 TL ödeme yapıldığını, değer kaybına ilişkin maddi tazminat talebine ilişkin olarak söz konusu kazanın davacı tarafından müvekkili sigorta şirketine ihbarı sonrasında davacı yan vekiline 03/01/2024 tarihinde 15.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan tüm ödemeler sonrasında müvekkili şirketin trafik poliçesi bakiye teminat limitinin 93.780,00 TL olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının zararının tespit edilmesi ve müvekkili şirket aleyhine tazminat hükmedilmesi durumunda azami bakiye teminat limiti olan 93.780,00 TL'ye kadar sorumlu olacağını, davacı aracında meydana gelen değer kaybı hesaplaması yapılırken aracın daha önceden kazaya karışıp karışmadığı, aynı bölgeye daha önceden hasar alıp almadığının ve kaza tarihinde kilometresinin kaç olduğunun tespiti gerektiğini, tüm bu sebepler ile davanın reddine, aksi halde müvekkili şirketin sorumluluğunu yerine getirip getirmediği denetlenerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 4102300376643 numaralı ZMMS poliçesi ile ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alındığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunduğunu kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının uğradığı zararlardan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, yine davacı şirket tarafından iddia edilen ticari kazanç kaybı iddialarını kabul etmediklerini, davacının ticari kazanç kaybı yaşayacağı bir durumun oluşmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile dosyanın bilirkişi tarafından incelenmesi halinde hak mahrumiyetinin güncel araştırılan bedeller üzerinden makul bir hesaplama yapılarak tespit edilmesi gerektiğini belirterek tüm bu sebepler ile davacının haksız davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'a usulüne uygun tebligat yapılmış olup cevap dilekçesini sunmadığı görüldü.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, ... Sigorta A.Ş.'ye müzekkereler yazıldığı görüldü.
Mahkememizce bilirkişi Ömer Turan'dan 17/03/2025 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Davacı vekilinin harcını yatırarak 29/04/2025 tarihinde sunduğu dava değeri arttırım dilekçesine göre; Başlangıçta talep edilen 100,00 TL değer kaybı bedelini 19.900,00 TL arttırarak 20.000,00 TL'ye, 100,00 TL kazanç kaybı bedelini 3.150,00 TL arttırarak toplam 3.250,00 TL'ye çıkartarak toplamda 23.250,00 TL zararın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davacının sunduğu dava değeri arttırım dilekçesi davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen bakiye değer azalması ve araç mahrumiyetinden oluşan ticari kazanç kaybına ilişkin maddi tazminatın davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, ZMMS sigorta poliçesi örneği, hasar dosyası, eksper dosyası, bilirkişi raporu, fatura/ödeme belgeleri ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1).
Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.
Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. Yargıtay 17. HD 01/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K; 17 HD 05/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K,).
Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.
Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren 06 DPA 280 plakalı araç için ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin 25/07/2023-25/07/2024 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibarıyla araç başına 120.000,00-TL, kaza başına 240.000,00-TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce bilirkiş... .... .... ’un olayda %100 ( yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
2-Davacı ... .... .... plakalı araçta 35.000,00 TL değer kaybı meydana geleceği, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenen 15.000,00 TL düşüldükten sonra davacı tarafın geriye 20.000,00 TL değer kaybı alacağının kaldığı,
2-Araç mahrumiyet zararının 3.250,00 TL olacağı hesaplandığı rapor edilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar olduğundan yargılamaya devam olunmuştur.
Değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacıya ait araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında kusurlu bulunmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsü davalı Burak Kurt'un takip mesafesine uymaksızın önünden seyreden araca arkadan çarptığından tam kusurlu olduğu, davacı aracında meydana gelen değer kaybının 35.000,00-TL olarak belirlendiği, davacıya dava öncesi davalı sigorta şirketi tarafından 03.01.2024 tarihinde 15.000,00-TL değer kaybı için ödemede bulunulduğu, diğer yandan Yargıtay içtihatlarına göre oluşan hasarın niteliğine göre fiili onarım süresi belirlendikten sonra, kazaya konu araç ile aynı marka ve model araçların kaza tarihindeki güncel kira bedelinin belirlenerek toplam araç mahrumiyet miktarının bilirkişi marifeti ile objektif oranlarda belirlenmesi gerektiği dikkate alınarak davacı aracında oluşan hasara göre tamir süresinin 5 gün; kaza tarihindeki günlük kira bedelinin 650,00-TL olarak bilirkişi raporunda belirlendiği dikkate alındığında davacının davalı araç maliki ve davalı haksız fiil sorumlusundan 3.250,00-TL araçtan mahrum kalınması nedeniyle oluşan zararını talep edebileceği, davacı vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesi ile davalı sigorta şirketinin kısmen ödeme düşülerek 20.000,00-TL değer kaybı ve 3.250,00-TL araçtan yoksun kalınması nedeniyle oluşan zararın tahsilini talep ettiği, yukarıda belirlenen hükme esas teşkil eden bilirkişi raporuna göre talep olunan değer kaybı talebinden tüm davalıların, araçtan yoksun kalınması nedeniyle oluşan zarar talebinden davalı gerçek kişilerin müteselsilen sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin dava öncesi davalı şirkete yapılan başvuru sonucu kısmen ödeme tarihi olan 03/01/2024; diğer davalıların temerrüt tarihinin ise kaza tarihi olan 14/09/2023 tarihi olduğu, sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsi dikkate alınarak talep olunan tutarlara temerrüt tarihlerinden itibaren yasal faiz işletileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın kabulü ile,
1-20.000,00 TL değer kaybının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 03/01/2024; diğer davalılar ...ve ... yönünden 14/09/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-3.250,00 TL araç ikame bedelinin davalılar ...ve ... yönünden 14/09/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Kabul edilen 23.250,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.588,21 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 393,63 TL tamamlama harcı toplamı olan 821,23 TL harcın düşümü ile eksik kalan 766,98 TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin 544,97 TL'den sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 393,63 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.309,63 TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin 1.126,54 TL'den sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 1.155,00 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.155,00 TL yargılama giderinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin 5.294,62 TL'den sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin 3.268,82 TL'den sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 23.250,00 TL üzerinden takdir edilen 23.250,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin 20.000,00 TL'den sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda davanın miktarı itibarıyla istinaf kanun yolu kapalı ve kesin olmak üzere karar verildi. 23/06/2025