T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/810 Esas - 2024/396
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/810 Esas
KARAR NO : 2024/396
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/05/2023
KARAR TARİHİ : 10/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 26/07/2024
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirkete ait ... plakalı, 2020 model ve ... ... .. model aracın 26/05/2022 tarihinde ... ... ... cadde istikametinde park halindeyken davalı sigorta şirketince ZMMS kapsamında teminat altına alınan ...'ın idaresindeki ... ... ... plakalı forklift ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını ve bu kaza sonucu müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, kaza sonrası taraflar arasında maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiğini, işbu tutanakta sigortalı araç sürücüsünün geri geri gelirken park halindeki ... plakalı araca çarptığı şeklinde belirterek 96100 kusurlu olduğunu kabul ettiğini, müvekkiline ait ... plakalı, 2020 model, ... model aracın dava konusu kaza haricinde hiçbir hasar veya kaza kaydının bulunmadığının yetkili servisler nezdinde yapılan incelemelerde ve Tramerde yapılan sorgulamalarda açıkça görüldüğünü, ayrıca kaza sonrasında müvekkiline ait araç uzunca bir süre serviste kalmış, birçok orijinal parçası değiştirildiğini ve tamirinin yapıldığını, mevcut kaza sebebiyle aracın görmüş olduğu işbu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimlerin aracın 2. el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşattığını, mevcut trafik kazasının gerçekleşmemiş olduğu varsayıldığında kaza tarihinde müvekkile ait aracın yaklaşık 550.000,00 TL gibi bir rakama rahatlıkla satılacağı tartışmasız kabul edileceğini, örnek ilanlar da ... plakalı aracın emsallerinin kaza tarihi itibari ile rayiç piyasa değerinin 460.000,00 - 570.000,00 TL arasında değişmekte olduğunu, meydana gelen kazada müvekkile ait araç; ön sol çamurluk, radyat ızgara, abzorber ön tampon, sol far, sol sis farı, tutucu arka sol kapak ve ön sac bölgesinden ağır hasar aldığından müvekkile ait araçta ciddi oranda değer kaybı meydana geldiğini, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının 150.000,00 TL'den fazla olduğunun da ortada olduğunu, davalı sigorta şirketi ile yapılan yazışmalar ve talep edilen belgeler tamamlandıktan sonra sigorta şirketi tarafından 07/09/2022 tarihinde 8.068,82 TL'lik bir ödeme yapılmış olmasına rağmen müvekkile ait araçtaki toplam reel değer kaybı ile sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme arasında çok büyük bir fark bulunduğunu, ... plakalı aracın ticari bir araç olduğunu, müvekkili şirket bünyesinde çalışan personelleri daimi olarak taşıma işinde kullanıldığını, servis nakliye işleri gördürüldüğünü, kaza sonrasında aracın tamir işlemlerinin çok uzun sürmesi sebebiyle de müvekkil şirket personellerin taşıma işlerini üçüncü kişiler aracılığıyla gördürdüğünü ve bu kişilere yüklü miktarlarda para ödemek mecburiyetinde kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili adına kayıtlı ... plakalı araçta oluşan 150,00 TL değer kaybı bedelinin tüm davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleriyle sınırlı kalmak kaydıyla), 100,00 TL kazanç kaybı bedelinin ise davalı/davalılar ... Makina Madencilik İnş. İma. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsil edilmesi, davalı ... Makina Madencilik İnş. İma. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait 06-00-20-2438 plakalı forklifte ihtiyaten haciz/tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili 05/06/2024 tarihli bedel arttırım dilekçesinde 150,00 TL olan değer kaybı tazminat bedelini 6.781,18 TL'ye arttırdığını bildirmiştir.
CEVAP : Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde, davaya konu kazaya karışan 06-00-20-2438 plakalı forklift aracın müvekkili şirket nezdinde 1340793222 numaralı zorunlu mali mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, öncelikle önemle belirtmek gerekir ki, davacı vekili ... ... ... tarihinde 8.068,82 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, yapılan ödeme ile müvekkili şirketin sorumluluğunun kalmadığını, yine müvekkili şirket tarafından karşı aracın kasko sigortacısı olan ... ... ... TL ve 28/04/2023 tarihinde 2.826,28 TL rücu tediye ödemesi yapıldığını, her ne kadar davacının taleplerini kabul etmemekle ve reddi gerekmekte ise de sayın mahkemece aksi kanaatte olunması halinde müvekkili şirketin poliçe limitinden düşülmesi gereken bu ödemelerin dikkate alınmasının gerektiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminat limitiyle sınırlı olduğunu, yapılan işbu ödemenin de teminat limiti değerlendirilirken dikkate alınmasının gerektiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemek ve itirazları baki kalmak üzere; davacı yanın aracının da değer kaybı hesaplamasının olay tarihinde geçerli Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartlar ve Ek-1 Değer Kaybı Tazminat Hesaplanmasında belirtilen formüller dikkate alınarak yapılması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde, trafik kazasının meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, kaza tespit tutanağında kusurun kabulüne ilişkin beyanı kabul etmediğini, kazanın meydana gelmesinde davacının kusurlu olduğunu, davacının Ostim'de bulunan işyerlerinin önünde ağır iş makinalarını, çalışanları, iş ve trafik yoğunluğunu gördüğü halde, sabırsız ve aceleci davranarak, aracını hızlı kullanarak çalışma sahasının bulunduğu yere geldiğini, trafik yoğunluğunun azalmasını veya kendi geçiş sırasını gelmesini beklemediğini, bu yoğunluk içinde davacıyı fark etmediğini ve bu şekilde kazanın meydana geldiğini, araçta bulunan davacının çalışanlarının sert tepkide bulunarak kendisini kusurlu gösterdiklerini, işyerlerinin hemen önünde gerçekleşen olayın büyümemesi, işyerine yansımaması için kusuru üstlenmek zorunda bırakıldığını, davacının ödeme yapıldığını kabul ederek mağduriyetinin zamanında giderildiğini de kabul ettiğini, somut zararını ispat edemediğini, kazaya ilişkin fotoğraflara bakıldığında davacıya ait araçta küçük bir hasar meydana geldiğinin görüldüğünü, aracın uzun bir süre onarımın gerektirir hasarının bulunmadığını, aracın kısa sürede onarılmasının mümkün olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper dosyası, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve kazanç kaybı zararının tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememiz 2023/383 esas sayılı dosyasında davalılardan ... Makine Madencilik İnş. Ltd. Şti. yönünden arabuluculuğa başvurulmadığından davanın usulden reddine karar verilmiş, eldeki davanın davalıları yönünden ise mahkememizin 2023/810 esasına kaydedilen bu dava dosyası üzerinden yargılamaya devam edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının ... plakalı aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren 06-00-20-2438 plakalı forklift için 01/04/2022 ilâ 01/04/2023 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin araç başına 50.000,00 TL maddi teminat sağladığı, 26/05/2022 olay tarihinde 06-00-20-2438 plakalı forkliftin davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybı ve kazanç kaybı zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin ... ... ... Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ... ... ... K sayılı ilamı).
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 08/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda, kusur yönünden 06 0020-2438 plakalı forklift operatörü davalı ...'ın değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerden ötürü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d, 52/b ve 67. maddesinde belirtilen kurallar ile 84. maddesinin (j) bendinde yer alan “manevraları düzenleyen genel şartlara uymama” asli kuralını ihlal ettiğinden %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı davacıya ait araç sürücüsü...'nın değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı olayda kusursuz olduğu, tazminat yönünden davacı yana ait ... plakalı 2020 model, ... ... ... tip araçta meydana gelen değer kaybının kaza öncesi ve kaza sonrası değeri esas alındığında reel şartlarına göre olay tarihi olan 26/05/2022 tarihi itibarıyla 5.000,00 TL, davalı sigorta şirketi tarafından 8.068,82 TL ödeme yapılmasıyla bakiye miktarın 6.931,18 TL olacağı, araç kazanç kaybının 4.900,00 TL olacağı, araç mahrumiyet zararının ZMMS poliçesi teminatında bulunmamasıyla takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere araç sürücüsü davalı ile araç maliki davalının araç kazanç kaybı zararında sorumluluklarını bulunabileceğinin değerlendirildiği, olaya neden olar ...'un sevk ve idaresindeki ...'ın sevk ve idaresindeki 06 0020-2438 plakalı frokliftin davalı sigorta şirketine araç başına maddi 50.000,00 TL teminatla sigortalı bulunduğu, davalı sigorta şirketi tarafından aracın kasko sigortacısına hasar bedeli olarak 26.468,29 TL, davacıya da değer kaybı olarak 8.068,82 TL olmak üzere toplamda 34.537,11 TL ödeme yapıldığı, iş bu dosyada hesaplanan 6.931,18 TL bakiye değer kaybının bakiye kalan 15.462,89 TL teminat limitini aşmadığı belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacı vekili davalılardan ... yönünden davadan feragat ettiğini bildirdiğinden bu davalı yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 08/04/2024 tarihli bilirkişi ve tüm dosya kapsamına raporuna göre, 26/05/2022 tarihinde 06-00-20-2438 plakalı forkliftin davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında, 06 0020-2438 plakalı forklift operatörü davalı ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı davacıya ait araç sürücüsü...'nın olayda kusursuz olduğu, davacı yana ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının kaza öncesi ve kaza sonrası değeri esas alındığında reel şartlarına göre olay tarihi olan 26/05/2022 tarihi itibarıyla 15.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 8.068,82 TL ödeme yapılmasıyla bakiye değer kaybı zararının 6.931,18 TL olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... yönünden açılan davanın feragat nedeni ile reddine,
2-Davalı sigorta şirketi yönünden açılan davanın kabulü ile, 6.931,18 TL değer kaybı tazminatının 06/09/2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen 6.931,18 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 473,47 TL karar ve ilam harcından 120,00 TL ıslah harcın düşümü ile eksik kalan 353,47 TL harcın ve tefrik nedeni ile bu dosyada alınmadığından tarihi itibariyle alınması gereken 269,85 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 623,32 harcın davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 120,00 TL ıslah harcın davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 183,00 TL tebligat gideri, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.683,00 TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı sigorta şirketinin karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 6.931,18 TL üzerinden takdir edilen 6.931,18 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekili ile davalı ...'ın yokluğunda, dava değeri itibarı ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2024
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır