T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/865 Esas - 2024/756
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/865 Esas
KARAR NO : 2024/756
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 14/12/2023
KARAR TARİHİ : 11/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/12/2024
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında hizmet alım sözleşmeleri olduğunu dava dışı işçi ...tarafından İş Mahkemesinde açılan davada işçilik alacaklarına hükmedildiğini, ilama dayalı olarak yapılan 50.800,42 TL nin davalılardan sorumlulukları oranında ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP : Davalı ...Yatırım Holding Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde, öncelikle yetki itirazının ve zamanaşımı itirazının olduğunu dava dışı işçilere ücret farkı ödemesi yapıldığı belirtilmiş olup bu ödemelerin davalı şirket dönemine isabet etmediğini, bununla birlikte fark ücreti idarenin şartnamedeki değişikliğinden kaynaklandığını, davalı şirkete sorumluluk yükletilmesinin hatalı olduğunu, davalı şirketin sözleşmeden kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirdiğini, davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalılar .... .... .... esas sayılı dosyası, Dava dışı işçinin SGK hizmet döküm cetveli, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı görülmektedir.
Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.(Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).
Hizmet alımına ait sözleşmelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi; Davacı tarafından davalı alt işverenlerle akdedilen hizmet alımına ait sözleşme metinleri
Mahkemeye sunulmuştur. Uyuşmazlık konusu döneme ait davalı alt işverenler ile asıl işveren
arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmelerinin incelenmesi sonucunda;
1- Davacı ...Genel Müdürlüğü ile alt işverenlerden .... .... .... İstasyonları İçin Özel Güvenlik
Hizmetleri Satın Alınması” işi için Güvenlik Hizmet Alım Sözleşmesinin imzalandığı,
2- Davacı ...Genel Müdürlüğü ile alt işverenlerden H.S. ÖZEL GÜVENLİK HİZ. LTD. ŞTİ.
arasında 01.01.2013-28.02.2013 dönemine ilişkin “10 Personelle Konya Havaalanı ve
Havaalanına Bağlı Ermenek Yumurta Tepe SSR ile MUT SSY İstasyonları İçin Özel Güvenlik
Hizmetleri Satın Alınması” işi için Güvenlik Hizmet Alım Sözleşmesinin imzalandığı,
3-Davacı ...Genel Müdürlüğü ile alt işverenlerden H.S. ÖZEL GÜVENLİK HİZ. LTD. ŞTİ.
arasında 01.04.2013-31.12.2013 dönemine ilişkin “10 Personelle Konya Havaalanına Özel Güvenlik Hizmetleri Satın Alınması” işi için Güvenlik Hizmet Alım Sözleşmesinin imzalandığı,
4- Davacı ...Genel Müdürlüğü ile alt işverenlerden ...YATIRIM HOLDİNG A.Ş.
arasında 01.01.2014-31.12.2014 tarihleri için “5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair
Kanun Kapsamında Genel Müdürlüğümüze Bağlı 41 Havalimanı İle Seyrüsefer Yardımcı
İstasyonları Ve Genel Müdürlük Hizmet Binasına 01.01.2014-31.12.2014 Tarihleri Arası 2148
Personelle Özel Güvenlik Hizmeti Alım” işi için Güvenlik Hizmet Alım Sözleşmelerinin
imzalandığı, ilgili sözleşmeye iki ek olarak yapılan sözleşmeler ile 01.01.2015-31.12.2016 dönemine ilişkin sözleşme şartlarının devam ettiği tespit edilmiştir.
Taralar arasında akdedilen aynı mahiyetteki iş bu Hizmet Alım Sözleşmelerinin
hükümlerinin ve ekleri Şartnamelerin incelenmesinde, davalılara ait Hizmet Alım
Sözleşmelerinin, ‘Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin
Sorumlulukları’ başlığı bazı sözleşmelerde 22. Maddesinde “22.1. Yüklenicinin sözleşme konusu
iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen
emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” düzenlemesini içerdiği, işçilik alacaklarına ilişkin başkaca
düzenleme içermediği, Yargıtayın son kararlarında işçilik alacaklarına ilişkin açıkça bir
düzenleme içermese de ücret ve sosyal hakların yüklenici tarafından ödeneceğinin
düzenlendiğinden tüm ödenen tazminat ve alacaklardan rücu miktarının tamamından sorumlu
olduğunun düzenlendiği belirtilmiştir. Sözleşme maddeleri ve Yargıtay kararları gereğince alt
işverenler rücu miktarının tamamından sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 01/03/2024 tarihli İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplama bilirkişisi Kaan Dinç'ten alınan raporda; ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.'nin toplam 12.832,98 TL'nin 11.381,37 TL kısmının 16.05.2023 ödeme tarihinden, 1.451,61 TL'sinin 15.03.2021 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile talep edebileceği, H.s. Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.' nin toplam 1.233,90 TL'nin 999,26 TL kısmının 16.05.2023 ödeme tarihinden, 234,64 TL'sinin 15.03.2021 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile talep edebileceği, ... Özel Güv. Sis. Kor. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin toplam 5.751,23 TL'nin 4.657,56TL kısmının 16.05.2023 ödeme tarihinden, 1.093,67 TL'sinin 15.03.2021 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile talep edebileceği, ...Yatırım Holding A.ş.'den 30.982,31 TL'nin 16.05.2023 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile rücuen talep edebileceği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı belirtilmiştir.
Yukardaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki sözleşme ve ekindeki şartnameler kapsamında, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin işçilik alacaklarından davalı yüklenicilerin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, dava dışı işçinin davalıların ödemekle yükümlü olduğu alacağının davacı tarafından ödenmek zorunda kalındığı anlaşılmakla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 50.800,42 TL alacağın;
A)12.832,98 TL sinin 11.381,37 TL lik kısmının 16/05/2023 ödeme tarihinden 1.451,61 TL lik kısmının 15/03/2021 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. Den.
B)1.233,90 TL nin 999,26 TL lik kısmının 16/05/2023 ödeme tarihinden 234,64 TL lik kısmının 15/03/2021 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. Den,
C)5.751,23 TL nin 4.657,56 TL lik kısmının 16/05/2023 ödeme tarihinden 1.093,67 TL lik kısmının 15/03/2021 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte, davalı ... Özel Güvenlik Sistemleri Ltd. Şti. Den,
D)30.982,31 TL nin 16/05/2023 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte, davalı ...Yatırım Holding Ltd. Şti. Den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Kabul edilen 50.800,42 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.470,18 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 3.042,58 TL harcın, kabul oranlarına göre 1.854,45 TL'sinin davalı ...Yatırım Holding Anonim Şirketi'den, 344,72 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Sistemleri Koruma Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 'den, 769,47 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi 'den, 73,93 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 916,00 TL harcın, kabul oranlarına göre 558,30 TL'sinin davalı ...Yatırım Holding Anonim Şirketi'den, 103,78 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Sistemleri Koruma Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 'den, 231,66 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi 'den, 22,26 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 20,00 TL tebligat giderinden ibaret yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 12,19 TL'sinin davalı ...Yatırım Holding Anonim Şirketi'den, 2,27 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Sistemleri Koruma Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 'den, 5,06 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi 'den, 0,49 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 2.194,20 TL'sinin davalı ...Yatırım Holding Anonim Şirketi'den, 407,88 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Sistemleri Koruma Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 'den, 910,44 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi 'den, 87,48 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 50.800,42 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 18.285,00 TL'sinin davalı ...Yatırım Holding Anonim Şirketi'den, 3.399,00 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Sistemleri Koruma Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 'den, 7.587,00 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi 'den, 729,00 TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/12/2024
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır