T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2023/870
KARAR NO : 2024/329
HAKİM : Dr. ... ...
KATİP : ... ...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 16/12/2023
KARAR TARİHİ : 30/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil kuruma bağlı ... Pazarlama ve Üretim Bölge Müdürlüğü bünyesinde çalışmak üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında ihaleler yapıldığını, müvekkili kuruma bağlı ... Pazarlama ve Üretim Bölge Müdürlüğü'nde tahmil-tahliye işini alan davalı firmalarda çalışan dava dışı işçi ... un 29.01.2015-07.01.2017 döneminde davalı şirketler bünyesinde çalıştığını, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacağı, yıllık izin ücreti alacağı, fazla mesai ücreti, UBGT alacağına ilişkin işçilik ödemelerini yapmadığını, işçilerin hak etmiş olduğu tüm işçilik giderlerini (kıdem, ihbar, yol ve yemek gideri, fazla çalışma, UBGT ve sair tüm işçilik hakları) göz önüne alarak fiyatı belirlendiğini, , ihaleye giren firmaların da bu şartları kabul ederek tekliflerini vererek ihaleyi aldıklarını, ancak ihaleyi aldıktan sonra davalı firmaların çoğu kez ihale şartnamelerinde belirtilen yükümlülüklerini yetine getirmediklerini, çalıştırdıkları işçilerine sadece asgari ücret ödeyerek, işçilerin yasal olarak hak etmiş oldukları diğer işçilik haklarını ödemediklerini, ... 14. İş Mahkemesi'nin 24.06.2021 tarih, 2019/202 Esas ve 2021/428 Karar sayılı kararıyla kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, UBGT alacağı yönünden davanın kabulüne, hafta tatili ücreti alacağı talebinin ise reddine karar verildiğini, yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 26.01.2023 tarih, 2021/2423 Esas ve 2023/95 Karar sayılı ilamıyla istinaf başvurusunun kesin olarak reddine karar verildiğini, davaya konu yerel mahkeme kararı henüz kesinleşmeden ... İcra Dairesi'nin 2021/1028 E sayılı icra dosyası kapsamında müvekkil kurum aleyhine icra takibine konu edilmiş olup mezkür kararın kesinleşmesi akabinde 27.10.2023 tarihinde 42.199,15-TL ödeme müvekkil kurum tarafından alt işverenler işçisi işçi ...'a yapıldığını, KDV tevkifatı yapılarak ödeme yapıldığından müvekkil kasasından çıkan tutarın 44.368,30 TL olduğunu, müvekkil kurum ile davalılar arasında düzenlenen ihale sözleşmeleri gereğince dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalıların sorumlu bulunduğunu beyanla asıl işveren olarak alt işverenler işçisi ...'a ödenmek zorunda kalınan toplam 44.368,30-TL'nin ödeme tarihi olan 27.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ve Vedat ÖZETEKİN'e usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya ilişkin cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
Mahkememizce İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar alanında uzman bilirkişi Fatma BEKTAŞ'tan 02/05/2024 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, davacının da taraf olduğu hizmet alım sözleşmesine istinaden davalıların yanında çalıştığı ileri sürülen dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yapılan ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmesi, ödeme belgeleri, ... 14. İş Mahkemesinin 2019/202 esas sayılı dosyası, ... İcra Dairesinin 2021/1028 esas sayılı dosyaları ve getirtilmesi gerekli tüm belgeler dosyaya celp edilmiştir.
Dava dışı işçi ...'un SGK kayıtlarına göre, 29/01/2015-08/01/2017 tarihleri arasında toplam 674 gün hizmet alım sözleşmesine bağlı olarak davalılar yanında çalışmasının bulunduğu bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı işçinin açmış olduğu ... 14. İş Mahkemesinin 2019/202 esas sayılı dava dosyası incelendiğinde, Davacının ..., davalının ise Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü olduğu, mahkemece yapılan yargılama sonucunda 24/06/2021 tarihinde ''1)-Davacının davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
2)-Davacının hafta tatili alacak talebinin REDDİNE,
3)-3.738,02 TL brüt kıdem tazminatı alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa iş akdinin fesih tarihi olan 08/01/2017 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizinin uygulanmasına,
4)-2.812,32 TL brüt ihbar tazminatı alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu alacağın 250,00-TL’lik kısmına dava tarihi olan 11/03/2019 tarihinden, geriye kalan kısmına ıslah tarihi olan 10/12/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
5)-11.943,75 TL brüt ücret alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu alacağın 250,00-TL’lik kısmına dava tarihi olan 11/03/2019 tarihinden, geriye kalan kısmına ıslah tarihi olan 10/12/2020 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizinin uygulanmasına,
6)-1.791,81 TL brüt fazla mesai ücreti alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu alacağın 50,00-TL’lik kısmına dava tarihi olan 11/03/2019 tarihinden, geriye kalan kısmına ıslah tarihi olan 10/12/2020 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizinin uygulanmasına,
7)-750,60 TL brüt UBGT alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu alacağın 50,00-TL’lik kısmına dava tarihi olan 11/03/2019 tarihinden, geriye kalan kısmına ıslah tarihi olan 10/12/2020 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizinin uygulanmasına,
8)-1.185,00 TL brüt yıllık izin alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu alacağın 50,00-TL’lik kısmına dava tarihi olan 11/03/2019 tarihinden, geriye kalan kısmına ıslah tarihi olan 10/12/2020 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına'' şeklinde karar verildiği, verilen kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 26/01/2023 tarih 2021/2423 esas 2023/95 karar sayılı ilamı ile davalı tarafın istinaf başvurusunun kesin olarak reddedildiği anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2021/1028 takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde: Dava dışı işçi tarafından 13.07.2021 tarihinde davacı aleyhine ilamlı icra takibine girişildiği, davacı tarafından dava dışı işçi ile ilgili ... 14. İş Mahkemesinin 24.06.2021 tarih, 2019/202 Esas ve 2021/428 Karar sayılı mahkeme ilamı gereğince ... İcra Dairesi'nin 2021/1028 Esas Sayılı dosyası icra emri hesabına göre (net 3.709,65 TL. kıdem tazminatı, 2.369,13 TL ihbar taz, 847,17 TL yıllık izin ücreti, 8.538,71 TL ücret alacağı, 1.280,89 TL fazla mesai ücreti, 536,61 TL UBGT ücreti olmak üzere) 17.282,16 TL asıl alacağa, işlemiş faiz, vekalet ücreti, harç ve masraflarla birlikte 27.10.2023 tarihinde 44.368,30 TL ödendiği tespit edilmiştir.
Davadaki uyuşmazlığa esas olmak üzere Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 7.3.2022 tarih, 2021/2019 esas ve 2022/1183 karar sayılı ilamında; ''Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.'' ...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.''
Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu aldırılmış olup, 02/05/2024 tarihli rapora göre; Davacı ... ile davalı Şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçi ... ile ilgili olarak;
Davacının ... 14. İş Mahkemesi'nin 24.06.2021 tarih, 2019/202 Esas ve 2021/428 Karar sayılı mahkeme ilamı gereğince ... İcra Dairesi'nin 2021/1028 E sayılı dosyasına 27.10.2023 tarihinde yapmış olduğu toplam 44.368,30 TL ödemenin tümünün davalılara rücu edebileceği kanaatine varıldığı, bu tutarın 6.886,12 TL'sinden ...in, 37.482,18 TL'sinden ...'nin sorumlu olduğu rapor edilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçinin bu çalışması nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında yukarıda kısaca özetlenen ve açılan dava neticesi yapılan ilamlı icra takibi sonrası davacı tarafından icra dosyasında işçiye ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacının dava dışı işçiye ödenen tutarı davalılardan rücu edebileceği, yukarıda belirtilen ve istikrar bulmuş Yargıtay içtihatlarına uygun bilirkişi marifetiyle yapılan hesaplama sonucunda davalılardan ...'in 6.886,12-TL'sinden, davalılardan... Taşımacılık Temizlik İnşaat Gıda Tarım Otomasyon Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti'nin ise 37.482,18-TL ile sorumlu olduğu, yapılan ödeme tarihi itibarıyla davalılar hakkında temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği, dava dilekçesinde alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep olunsa da yukarıda belirtilen gerekçelerle davalıların sorumlu olduğu tutarlarla bağlı kalınarak hüküm kurum kurulması gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile;
Kabul edilen 44.368,30 TL'nin;
A-)6.886,12 TL'sinin ...'den
B-)37.482,18 TL'sinin... Taşımacılık Temizlik İnşaat Gıda Tarım Otomasyon Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti'den 27/10/2023 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
2)Alınması gereken 3.030,80 TL harçtan dava açılışında alınan 757,70 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 2.273,10 TL harcın davalılardan (Davalı ... 352,80TLsinden, Davalı ... 1.920,31TLsinden sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan (Davalı ... 496,65TLsinden, Davalı ... 2.703,35TLsinden sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4) Davacı tarafından yapılan 757,70 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, 874,00 TL posta gideri, olmak üzere toplam 4.401,55 TL yargılama giderinin davalılardan (Davalı ... 683,13TLsinden, Davalı ... 3.718,41TLsinden sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) alınarak davacıya verilmesine,
5) Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (Davalı ... 2.778,15TLsinden, Davalı ... 15.121,85TLsinden sınırlı ve sorumlu olacak şekilde) alınarak davacıya verilmesine,
6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.30/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır