T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/893 Esas - 2025/497
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/893 Esas
KARAR NO : 2025/497
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/12/2023
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/07/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili aleyhine ibraz süresi geçmiş... .... .... Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, takibe dayanak gösterilen 30.01.2023 tarihli, 0463914 seri nolu çekten müvekkilinin haberi bulunmadığını, imzası ve kaşesi taklit edilmek suretiyle çekin cirolanarak davalıya verildiğini, davalının da bu durumdan haberi olduğunu, nitekim 750.000,00 TL’lik çekin ibraz süresinin geçirilmiş olmasının basiretli bir iş insanın yapacağı hareket olmadığını, 30.01.2023 tarihli çekin ancak 25.05.2023 tarihinde icraya konu edilebildiğini, akabinde keşideci tarafından dosyaya sunulan itirazın da tamamen yetkiye ilişkin olduğunu ve akabinde davalı tarafından ilgili firmaya karşın İzmir’de takip açılmadığını, bahsi geçen tarafların danışıklı olarak sahte imza ve kaşe ile müvekkilini borçlu kıldıklarını, devamla müvekkilinin davalı ile ticari ilişkisi bulunmadığını, ilgili tarihlerde çek keşidecisi ...Şti.ile müvekkili arasında herhangi bir alacak-borç ilişkisi de bulunmadığını, dolayısıyla çekin müvekkiline tanzim edilmesinin de mümkün olmadığını, bu hususun defter incelemesiyle ortaya çıkacağını, hiçbir şekilde ticaretleri bulunmayan müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, işbu davaya konu takipte ibraz süresi geçmiş çek yalnızca delil başlangıcı olup davalının müvekkili ile aralarındaki ticaret ve alacak/borç ilişkisini ispatlaması gerektiğini, zira borçlunun ödeme emrine itiraz etmemesi nedeniyle ilamsız takibin kesinleşmesinin sadece takip hukuku bakımından sonuç doğurup borçlunun borcu olduğunu ikrar ettiğine dair maddi hukuk yönünden bir karine teşkil etmediğini ileri sürerek, müvekkilinin ... 8. Genel İcra Müd’nün 2023/147818 sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, müvekkilinin borçlu olmadığı halde hesabından tahsili yapılan 409.263,07 TL’nin 408.641,01 TL’sinin ödeme tarihi olan 08/12/2023 tarihinden itibaren avans faiziyle istirdadına, 446,93 TL’si ile 175,13 TL’sinin ödeme tarihi olan 11/12/2023 tarihinden itibaren avans faiziyle istirdadına karar verilmesini istemiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, keşideci ile davalı müvekkili arasında ticari ilişki mevcut olup, keşideci ile ciranta arasında ise organik bağ mevcut olduğundan dava konusu senedin keşidecinin müvekkiline olan borcu hasebiyle tanzim edildiğini ve ticari ilişkiden kaynaklı olarak verildiğinden reeskont avans faizi işletilmesinin hukuka uygun olduğunu, dava dışı .... .... .... Yapı İnşaat firması arasında organik bir bağ olduğunu, imza ve kaşenin sahte olduğu iddiasının gerçeklikten uzak olduğunu, dava konusu senet müvekkili tarafından teslim alınırken davacı ... -... Yapı İnşaat firmasının kefil sıfatıyla ilgili senedi imzalayarak teslim ettiğini, zira ilgili firmalar her ne kadar farklı firma gibi görünmekte ise de gerçekte iki firma arasındaki organik bağ neticesinde bu firmaların tek bir firma olarak davrandıklarını, firmalar arasındaki organik bağın davacının ticari defter incelemesinde ortaya çıkacağını, başlatılan icra takibine yasal süresi içinde itiraz edilmediğinden taraflarınca kanunen alacaklıya verilen hakların kullanıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ... 3. İcra Müdürlüğünün 2023/15003 sayılı (yeni ... 8. Genel İcra Müd’nün 2023/147818 sayılı) takip dosyası, tarafların ticari defter ve belgeleri ile Ba-Bs formları, QNB Finansbank Gaziemir Şubesi'ne ait 750.000,00 TL tutarlı çek, talimat ile alınan bilirkişi raporu, bilirkişi kurulu raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı alacaklının başlattığı ... 3. İcra Müdürlüğünün 2023/15003 esas (yeni ... 8. Genel İcra Müd’nün 2023/147818 esas) sayılı icra takibi nedeni ile borçlu bulunulmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.
İİK'nun "Menfi tesbit ve istirdat davaları" başlıklı 72. maddesinin 1. fıkrasında "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.", aynı maddenin 5. fıkrasında "Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.", 6. fıkrasında "Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.
İcra dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklının 750.000,00 TL para alacağı sebebine dayalı olarak 750.000,00 TL asıl alacağın tahsili amacı ile ... 3. İcra Müdürlüğünün 2023/15003 sayılı (yeni ... 8. Genel İcra Müd’nün 2023/147818 sayılı) dosyası ile davacı borçlu aleyhine icra takibine başladığı, davacı borçlu vekilinin ibraz süresi geçmiş çeke istinaden ilamsız icra takibi başlatıldığını, çekten müvekkilinin haberi bulunmadığını, imzası ve kaşesi taklit edilmek suretiyle çekin cirolanarak davalıya verildiğini, çekin taraflarının danışıklı olarak sahte imza ve kaşe ile müvekkilini borçlu kıldıklarını, müvekkilinin davalı ile ticari ilişkisi bulunmadığını, çek keşidecisi ...Şti.ile müvekkili arasında herhangi bir alacak-borç ilişkisi de bulunmadığını, çekin müvekkiline tanzim edilmesinin de mümkün olmadığını, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını ileri sürerek bu davayı açtığı, davalı alacaklı vekilinin keşideci ile davalı müvekkili arasında ticari ilişki bulunduğunu, keşideci ile ciranta arasında ise organik bağ olduğundan dava konusu senedin keşidecinin müvekkiline olan borcu hasebiyle tanzim edildiğini, dava dışı ...Ltd.Şti’nin yetkilisi Muhsin Özal ile davacı ... arasında akrabalık, ticari ve ortaklık ilişkisi mevcut olup dava dışı şirket ile davacıya ait ...-... Yapı İnşaat firması arasında organik bir bağ olduğunu, imza ve kaşenin sahte olduğu iddiasının gerçeklikten uzak olduğunu, ilgili firmalar her ne kadar farklı firma gibi görünmekte ise de gerçekte iki firma arasındaki organik bağ neticesinde bu firmaların tek bir firma olarak davrandıklarını savunarak davanın reddini istediği görülmektedir.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, talimat ile alınan 09/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda takip dayanağı olarak keşidecisi dava dışı ...İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan... .... .... A.Ş./Gaziemir Şubesine İzmir/30.01.2023 keşide yer ve tarihli 750.000,00-TL bedelli çekin gösterildiği, davacı ...'a ait ...-... YAPI İNŞAAT firması ile Dava dışı ...İNŞAAT şirket arasında ticari ilişkisi olduğu, çekin incelenmesinden keşidecinin ...İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ...- ... Yapı İnşaat olduğu, çekin lehtar tarafından cirolanarak davalı şirkete teslim edildiğine dair bilgi ve belge olmadığı, çek üzerinde yasal süre içerisinde bankaya ibraz edildiğine dair herhangi bir kaydın olmadığı, davalı tarafça takibe konu çekin bankaya ibraz edilmediği, çekin ibraz süresi kaçırıldığından kambiyo senedine dayalı başvuru ilişkisi de kalmamış olduğu, çeki süresi içinde muhataba ibraz etmeyen hamilin, keşideciye karşı sebepsiz zenginleşme nedeniyle başvuru hakkı olsa dahi davacının ara ciranta olduğundan davacıya karşı bu nedenle dayanarak başvuruda bulunabilmesinin de mümkün olmadığı, davacının yapmış olduğu ödemelerin sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davacıya iadesinin gerekeceği, ödenen tüm meblağın istirdadına, ödeme gününden itibaren faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
12/05/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, icra takibine dayanak yapılan 750.000,00 TL bedelli 30/01/2023 tarihli çekin keşidecisi dava dışı ...İnş. Ltd. Şti. olup, davacı ... tarafından düzenlenmediği, davacı ile davalı ... Müh. Ltd. Şti. arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunduğuna dair defter, belge veya işlem kaydı tespit edilemediği, davacı taraf defterlerinde, dava dışı keşideci şirket ile ticari ilişkilerin ve fatura kayıtlarının mevcut olduğu, ancak dava konusu çeke ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı, bununla birlikte davalı tarafın 2022 dönemine ait defterlerinde noter kapanış tasdiki bulunmadığı ve dava konusu çeke dair işlem kayıtlarının resmi ticari defterlerde yer almadığı, sunulan muavin kayıtların ise ticari defterlerle örtüşmediği ve tek düzen muhasebe sistemi ile Türk Ticaret Kanunu’na uygun olmadığı, davacının 409.263,07 TL tutarında ödeme yaptığı ve 409.263,07 TL’nin 408.641,01 TL’sinin ödeme tarihi olan 08/12/2023 tarihinden itibaren avans faiziyle istirdadını, 446,93 TL’si ile 175,13 TL’sinin ödeme tarihi olan 11/12/2023 tarihinden itibaren avans faiziyle istirdadını talep ettiği belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davanın davalı alacaklının başlattığı ... 3. İcra Müdürlüğünün 2023/15003 esas (yeni ... 8. Genel İcra Müd’nün 2023/147818 esas) sayılı icra takibi nedeni ile davacının borçlu bulunulmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkin olduğu, dava konu icra takibin dayanağını ise 30/01/2023 keşide tarihli, 750.000,00 TL bedelli çek değil, 750.000,00 TL para alacağının oluşturduğu, davacı borçlu çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını ileri sürmüşse de takip dayanağı olmayan çek üzerinde imza aidiyeti konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına mahkememizce gerek görülmediği, zira çekteki imza davacı borçluya ait olsun veya olmasın takip sebebine göre her durumda taraflar arasındaki temel ilişkiye inilerek davanın çözümlenmesinin gerekli olduğu, bu doğrultuda yapılan incelemede ise, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen talimat ile alınan 09/10/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığının tespit edildiği, aynı şekilde mahkememizce itibar edilen 12/05/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporuna göre taraflar arasında ticari bir ilişkinin bulunmadığı, bununla birlikte davalı tarafın 2022 dönemine ait defterlerinde noter kapanış tasdiki bulunmadığından delil niteliğini taşımadığı ve yukarıda sözü edilen çekin kayıtlarda yer almadığı, bu durumda davalı alacaklının davacı borçludan icra takibine konu herhangi bir alacağının bulunmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davacının ... 3. İcra Müdürlüğünün 2023/15003 esas sayılı icra takibinden dolayı davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, İİK'nun 72/5. maddesi uyarınca takibin DURDURULMASINA,
2-Davacının ödediği toplam 409.263,07 TL'nin, 408.641,01TL'sine 08/12/2023 ödeme tarihinden, 446,93 TL'si ile 175,13 TL'sine 11/12/2023 ödeme tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
3-750.000,00 TL dava değeri üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 51.232,50 TL karar ve ilam harcından 12.808,13 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 38.424,37 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 12.808,13 TL peşin harç, 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 13.116,38 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 1.068,44 TL tebligat gideri, 13.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.068,44 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 750.000,00 TL üzerinden takdir edilen 116.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/07/2025
Katip ... Hakim ...
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır