T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/853 Esas - 2024/726
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/853 Esas
KARAR NO : 2024/726
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/12/2023
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 31/12/2024
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, 24/07/2023 tarihinde davalı sigorta şirketine sigortalı olan, dava dışı ..... ..... .... plakalı aracın davalı sigorta şirketine ZMS (Trafik) Sigorta oranında 120.000,00 TL poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının belirlenmesinin gerektiğini, hasar onarım bedeli olarak .... .... .... 'a 30/10/2023 tarihinde 59.670,00 TL değer kaybı ödemesinin yapılmış olunduğunu ve sorumlulukları kalmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Daval.... ..... .... plakalı araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, davacıya ait araç hasar bedeli ile değer kaybının diğer davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmış olunmakla sorumluluklarının olmayacağını, davacıya ait araç hasar bedeli ile değer kaybının diğer davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmış olduğunu ve sorumluluklarının olmayacağını, davacının ikame araç kiralamış olduğuna dair de dosyada somut belge olmamakla davacının tamir süresi araç yok araç yoksunluk kaybı talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı .... ..... .... Şirketi'ne sigortalı olduğunu, davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli ile değer kaybının davalı sigorta şirketince karşılanmasının gerektiğini ve de karşılanmış olunduğunu, davacıya ait araç değer kaybı belirlenirken tramer hasar kayıtlarının da dikkate alınmasının gerektiğini, davacı tarafça araç mahrumiyetine ilişkin dosyaya herhangi bir bilgi ve belge de sunulmamış olunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle davacının değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.
Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının .... ..... .... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve 2021/21252 E, 2022/5913 K sayılı ilamı).
Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 26/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda;
A) Davalı sigorta şirketine sigortalı olup, dava dışı Garanti Filo Kiralama firmasına ait ancak davalı ... Turizm Taşımacılık firmasına da kiraya verilmiş ...plakalı araç sürücüsü davalı ...'nun meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 67/a. ve 84/g-j. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı,
B) Davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü İlyas Alp Başaran'ın meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kazanın meydana gelmesinde kusursuz olacağı,
C) Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 70.000,00 TL olacağı,
-Davalı sigorta şirketi tarafından davacı vekil .... .... .... a 30/10/2023 tarihinde 59.670,00 TL değer kaybı ödemesinin yapılmış olunduğu anlaşılmakla,
-Davacının davalılardan bakiye değer kaybı talebinin (70.000,00 TL-59.670,00 TL)= 10.330,00 TL olacağı,
D) Davacının tamir süresi eşdeğer ikame araç yoksunluk kaybının 18.900,00 TL olacağı ve bundan da sadece davalılar “.... ..... .... 'nun sorumlu olacakları,
E) Davalı sigorta şirketi poliçe limiti 120.000,00 TL olup, davalı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeli için 30/11/2023 tarihinde 60.330,00 TL, değer kaybı bedeli için de 30/10/2023 tarihinde 59.670,00 TL değer kaybı ödemesi olmak üzere toplam 120.000,00 TL ödemenin yapılmış olunduğu anlaşılmakla, davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limitinin olmadığı / kalmadığı belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 26/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 24/07/2023 tarihinde dava dışı .... ..... .... Şti. Tarafından uzun süreli kiralanan, davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ...plakalı aracın, davacı firmaya ait ... plakalı araca çarpması suretiyle meydana gelen trafik kazasında ...plakalı araç sürücüsü davalı ...'nun, park yerinden yolu kontrol etmeden kontrolsüz manevrası ile solundaki şeride geçerek davacının aracına çarpması nedeni ile kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün herhangi bir kural ihlalinin olmaması nedeniyle kusursuz olduğu, ... plakalı davacı aracında kaza tarihi itibariyle piyasa koşullarına göre 70.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 30/10/2023 tarihinde 59.670,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığından davacının bakiye 10.330,00 TL değer kaybı zararının olduğu, davacı aracının tamir süresine göre davacının 18.900,00 TL araç yoksunluk zararının bulunduğu, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti olan 120.000,00 TL'yi hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı olarak ödemesi nedeniyle sorumluluğunun kalmadığı, bakiye değer kaybı zararı ile araç yoksunluk zararının ise sigorta şirketi haricindeki diğer davalıların sorumlu olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile 10.330,00 TL değer kaybı tazminatının, 1.000,00 TL'sinin 24/07/2023 kaza tarihinden, 9.330,00 TL'sinin 24/10/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte, 18.900,00 TL araç mahrumiyet zararının, 1.000,00 TL'sinin 24/07/2023 kaza tarihinden, 17.900,00 TL'sinin 24/10/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılar.... ..... .... Taşımacılık Yatırım Ltd. Şti. ve ...'dan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinden talep edilen 1.000,00 TL değer kaybı tazminatı yönünden davanın reddine,
2-Kabul edilen toaplam 29.230,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.996,70 TL karar ve ilam harcından 269,85 TL peşin harç, 465,02 TL ıslah harcı toplamı olan 734,87 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.261,83 TL harcın davalılar ... Turizm Taşımacılık Yatırım Ltd. Şti. ve ...'dan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç, 465,02 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.004,72 TL harcın davalılar ... Turizm Taşımacılık Yatırım Ltd. Şti. ve ...'dan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 377,00 TL tebligat gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.377,00 TL yargılama giderinin davalılar ... Turizm Taşımacılık Yatırım Ltd. Şti. ve ...'dan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının davalı ... .... .... Anonim Şirketi yönünden yapmış olduğu 50,00 TL tebligat giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar ... Turizm Taşımacılık Yatırım Ltd. Şti. ve ...'nun karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ... Turizm Taşımacılık Yatırım Ltd. Şti. ve ...'dan mütelsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 29.230,00 TL üzerinden takdir edilen 29.230,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Turizm Taşımacılık Yatırım Ltd. Şti. ve ...'dan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı .... .... .... Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 1.000,00 TL üzerinden takdir edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Türkiye Sigorta Anonim Şirketi'ne verilmesine,
10-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı vekili ile davalılar ... Turizm Taşımacılık Yatırım Ltd. Şti. vekili, davalı ... vekili ve ihbar olunan ... Filo Kiralama AŞ vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/12/2024
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır