T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/146 Esas - 2025/568
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/146 Esas
KARAR NO : 2025/568
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 27/02/2024
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/09/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıların alt işveren olduğunu, dava dışı işçi ... ..... ..... Belediyesi tarafından ödeme yapıldığını, Büyükşehir Belediyesi tarafından davacının hak edişinden 25.08.2022 tarihinde kesildiğini, alt işverenler arasında yapılan sözleşme gereğince işçilik alacaklarından davalı alt işverenlerin sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte rücuen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP : Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk sürecinde tüm alt işverenlerin dahil edilmesi gerektiğini, zamanaşımı itirazında bulunduğunu, dava dışı işçinin 18/12/2016-31/05/2016 tarihleri arasında çalıştığını, tüm işçilik alacakların banka aracılığı ile ödendiğini, kıdem süresi bakımından kıdem tazminatı hakkı doğmadığını, ihbar tazminatı hakkı doğmadığını, ücret alacaklarının ödendiğini, yıllık izin hakkı doğmadığını beyan ederek davanın reddine istemiştir.
Davalı ... Grup Peyzaj Petrol İnşaat Gıda Otomotiv İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı işçinin müvekkili davalı şirket tarafından çalışma dönemine ilişkin alacak kalemleri davacı ve işçi arasında yapılan arabuluculuk sürecinde dahi zamanaşımına uğradığını, kıdem tazminatından davalının herhangi bir sorumluluğu olmadığını, müvekkili şirket nezdinde işçinin mevsimlik işçi olarak çalıştığını, davacının taleplerinin dönemleri itibariyle zamanaşımına uğradıkları ve talep haklarının düşmüş olduğu tespit definde bulunduğunu, zamanaşımına uğrayan miktarların reddini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafça dava dışı işinin ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.
Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, Davacı asıl işveren, dava dışı işçiye ödenen ve hak ediş miktarından kesilen tutar kapsamında davalı alt işveren Şirketlerden sorumluluk oranlarına göre ... Grup Peyzaj Petrol İnşaat Gıda Otomotiv İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden 194,96 TL, ...Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 765,14 TL, ... Orman Ürünleri Tekstil Temizlik Nakliye Petrol Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 0,00 TL'yi rücuen talep edebileceği belirtilmiştir.
Tarafların itirazları gözetilerek 10/03/2025 tarihli İş Mevzuatından Kaynaklanan Nitelikli Hesaplama bilirkişi Kaan Dinç ek raporunda, ... Grup Peyzaj Petrol İnşaat Gıda Otomotiv İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nden 389,93 TL, ...Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 765,14 TL'yi, ... Orman Ürünleri Tekstil Temizlik Nakliye Petrol Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 0,00 TL'yi rücuen talep edebileceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçinin bu çalışması nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında yukarıda kısaca özetlenen ve açılan dava neticesi başlatılan ilamlı icra takibi sonrası dava dışı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından icra dosyasında işçiye ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında yapılan iş bu Sözleşmelerinin ve eklerinin incelenmesi sonucunda yapılan sözleşmenin “Ödeme Koşulları” başlıklı 5/b. Maddesinde “..... Büyükşehir Belediyesi'nin ...'nın hakedişlerinden her hangi bir şekilde ve aynı miktarda YÜKLENİCİ'ye yapacağı ödemeye yansıtacak, kesilen miktar kadar YÜKLENİCİ'ye eksik ödeme yapacaktır....Bu husus, YÜKLENİCİ tarafından kesin ve dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul edilmiştir” ve “SGK ve Diğer Yükümlülükler” başlıklı 8. maddesinde ”Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalarından doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı ücretleriyle iş güvencesi kapsamında hakimin belirleyeceği tespit edeceği tazminat ücretleri, ...ücretler....yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ...'ya rücu ettirilemez...” şeklinde düzenlendiği, dolayısıyla ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılacak kesintilerden dolayı alt işverenlerin bu kesinti miktarından sorumlu olacağı, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacının dava dışı işçiye ödenen tutarı davalılardan sorumluluk oranları uyarınca talep edebileceği, davacının hak edişinden yapılan kesinti tarihi itibarıyla sorumlu olan davalılar hakkında temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği, davalılardan ... Orman Ürünleri yönünden yapılan incelemede dava dışı işçinin işçilik alacaklarına konu dönemde davalı nezdinde çalışması bulunmadığından bu davalı yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulü gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı ... Orman Ürünleri.... hakkında açılan davanın REDDİNE,
2- Diğer davalılar yönünden davanın KABULÜ ile;
A. Davalı ... Grup Peyzaj ..'dan 389,93 TL,
B. Davalı ...Peyzaj ...'dan 765,14 TL alacağın 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları miktarlar üzerinden tahsiline,
3-Kabul edilen 1.155,07 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 78,90 TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 615,40 TL harçtan, 427,60 TL peşin harç, 10,00 TL ıslah harcı toplamı olan 437,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 177,80 TL harcın, kabul oranlarına göre 60,03 TL'sinin davalı ... Grup Peyzaj Petrol İnşaat Gıda Otomotiv İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'den, 117,77 TL'sinin davalı ...Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 10,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 865,20 TL harcın, kabul oranlarına göre 292,09 TL'sinin davalı ... Grup Peyzaj Petrol İnşaat Gıda Otomotiv İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'den, 573,11 TL'sinin davalı ...Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 977,50 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.977,50 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 2.018,00 TL'sinin davalı ... Grup Peyzaj Petrol İnşaat Gıda Otomotiv İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'den, 3.959,50 TL'sinin davalı ...Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 1.053,31 TL'sinin davalı ... Grup Peyzaj Petrol İnşaat Gıda Otomotiv İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'den, 2.066,69 TL'sinin davalı ...Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 1.155,07 TL üzerinden takdir edilen 1.155,07 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 389,95 TL'sinin davalı ... Grup Peyzaj Petrol İnşaat Gıda Otomotiv İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'den, 765,12 TL'sinin davalı... .... .... Yapı Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... Grup vekillerinin huzurunda diğer tarafların yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/09/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır