T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/2 Esas - 2024/217
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/2 Esas
KARAR NO : 2024/217
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 15/12/2015
KARAR TARİHİ : 05/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/05/2024
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu otobüsün karıştığı çift taraflı tarfik kazasından yaralandığından bahisle, cismani zarar nedeniyle maddi tazminat, müvekkili ve müvekkilinin anne ve babası için manevi tazminat istemiştir.
Davacı vekili 14/03/2016 tarihli dava dilekçesinin düzeltilmesine yönelik olduğunu beyan ettiği dilekçesinde ise, dava açarken müvekkilinin annesi ... ... ... için de manevi tazminat istemiş ise de, kendilerinin vekili olmadığını, zuhulen dava dilekçesine isimleri yazılarak tazminat talep edildiğini, bu nedenle ıslah cihetiyle dava dilekçesini düzelttiği, taleplerinin müvekkili ... ile sınırlı olduğunu, buna göre 03/05/2015 tarihinde müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu, ... adına kayıtlı... ... ... sürücüsü olduğu aracın çarpması neticesinde müvekkilinin yaralandığını ve maluliyetinin meydana geldiğini, tedavilerinin halen devam ettiğini, olaya sebebiyet veren şoförlerin haksız fiil sorumlusu, araç işletenlerinin kusursuz sorumluluğu olduğu, ayrıca otobüsün koltuk sigortası da olduğu, poliçe teminatı altındaki miktar tutarında işletenin kusursuz sorumluluğu bulunduğundan şirket aleyhine de dava açtığını, ... sigorta’nın da poliçe ile sınırlı olarak zararlardan sorumlu olduğunu; belirterek; davada taraf durumunun ıslah dilekçesi suretiyle düzeltilmesi esas alınarak, fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak, davacının tedaviye yönelik yol gideri için 1.000,00 TL, tedavi gideri için 500,00 TL, çalışma gücü azalmasından dolayı 250,00 TL, ekonomik geleceğin azalmasından dolayı 250,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL maddi tazminatın, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 1.000,00 TL koltuk ferdi kaza sigortasının otobüs maliki ... ... ... A.Ş’den tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili yargılama sırasında davasını ıslah ederek, bilirkişi raporunda hesaplanan miktarları nazara alarak ferdi kaza koltuk sigortacısından 24.500,00-TL maddi tazminat, geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı olarak bilirkişi raporu doğrultusunda 164.491,31-TL maddi tazminat talep ettiğini, manevi tazminat talebini ise 10.000,00-TL'ye artırdığını belirterek davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP : Davalı Türkiye (eski ...) Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, 03/05/2015 tarihli kazaya karışan kamyonun müvekkil tarafından ZMMS ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacının bildirdiği tedavi ve yol gideri masraflarının poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, yetki itirazında bulunarak, poliçe teminatının ancak araçta yolcu olarak taşınan biletli yolcuları kapsadığını, bileti olmayan yolcuların taleplerinin teminat dışı olduğunu, dava açılmadan önce müvekkiline herhangi bir başvuru yapılmadığını, manevi tazminat talebinin ZKTMMS poliçe teminatı dışında olduğunu, davacı yolcunun müterafik kusuru bulunduğunu savunarak davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, trafik kazasına karışan araçlardan davacının yolcu olarak bulunduğu araç sürücünün saat 01:00 sıralarında yolun sağ tarafında aracı durdurması nedeniyle kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunu, ilk çarpışma yerinin yol olduğu dikkate alındığında müvekkilinin aracını kullanan ...'un kusursuz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper dosyası, davacıya ait tedavi belgeleri, bilirkişi raporları, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi kusur raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, çift taraflı trafik kazasında kazaya karışan otobüs içerisinde yolcu olan davacının yaralanması nedeniyle (karara ve mahkemenin kabulüne yönelik davacının istinafı da olmaması gözetilerek) geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ile Zorunlu Ferdi Kaza Koltuk Sigortası kapsamında tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizin 10/12/2021 tarih ve 2015/837 E, 2021/934 K sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesinin 22/11/2023 tarih ve 2022/1468 E, 2023/1541 K sayılı ilamı ile kusur oranının uzman bilirkişiden rapor alınarak belirlenmesinin gerektiği ve davacının müteselsil sorumluluğa dair istinafı olmadığından yargılama giderlerinin de sorumlu olduğu miktara göre belirlenmesi gerekirken müşterek ve müteselsil sorumluluğun doğru olmadığı gerekçesiyle kaldırılmış, kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizin 10/12/2021 tarih ve 2015/837 esas, 2021/934 karar sayılı kararının davacı ve diğer davalılar tarafından istinaf edilmediği, bu nedenle istinaf talebinde bulunan Türkiye (eski ...) Sigorda A.Ş. lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetildiğinde uyuşmazlık, 03/05/2015 tarihinde davacının içinde yolcu olarak bulunduğu otobüse kum yüklü tırın arkadan çarpması nedeniyle yaralanıp yaralanmadığı, yaralanmış ise geçici iş göremezlik süresive maluliyet oranının belirlenmesi, davacının SGK tarafından karşılanmayan tedavi masrafı olup olmadığı, varsa tedavi giderleri ile yol vs. Masraflardan davalı sigorta şirketlerinin sorumlu olup olmadıkları, davalı olarak gösterilen otobüs şoförü ve işleteni, kamyonunun şoförü ve işleteni ile otobüsün Koltuk Ferdi Kaza ve Kasko sigortacısı Ege Sigorta, kamyonunun ZMMS sigortacısı ... Sigorta ve kamyonunun Kasko sigortacısı ile otobüsün ZMMS sigortacısı Anadolu Anonim sigortanın sorumluluk oranları ve sorumlu oldukları maddi ve manevi tazminatın belirlenmesi noktasındadır.
Mahkememizin 10/12/2021 tarih ve 2015/837 E, 2021/934 K sayılı kaldırılan kararında belirtildiği gibi;
1-06 ET 2206 plakalı otobüs davalı Ege Sigorta A.Ş’ye kaza tarihi itibariyle, 03/10/2014-03/10/2015 tarihleri arasında Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalıdır. Poliçe ölüm, sakatlık ve SGK Sağlık Giderleri için şahıs başına azami 175.000,00 TL teminat sağlamaktadır.
2-06 ET 2206 plakalı otobüs 03/10/2044 - 03/10/2015 tarihleri arasında davalı ... Sigorta Şirketinde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalıdır. Poliçe ölüm ve sakatlık halinde şahıs başına azami 268.000,00 TL teminat sağlamaktadır.
3-21 AAR 19 plakalı çekici 01/04/2015-01/04/2016 tarihleri arasında ZMSS Sigorta Poliçesi ile davalı ... Sigorta A.Ş de sigortalıdır. Poliçe kaza tarihi itibariyle şahıs başına ölüm ve sakatlık halinde 290.000,00 TL teminat sağlamaktadır.
4-21 AAR 19 plakalı çekici 14/05/2014-14/05/2015 tarihleri arasında davalı ... Sigorta Şirketinde Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi "Genişletilmiş Kasko" Poliçesi (Artan Mali Sorumluluk Sigortası) ile sigortalıdır. Poliçe teminatı artan mali sorumluluk (manevi tazminat dahil) kombine tek limit 100.000,00 TL’dir.
Kazaya karışan otobüs davalı ... adına kayıtlı olup sürücüsü davalı ...'dır. Kazaya karışan diğer araç çekici davalı ... adına kayıtlı olup tırın sürücüsü davalı ...'dur.
Tazminat ödenmesinde öncelikli sigorta Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk sigortasıdır. Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için sırasıyla Karayolları Trafik Kanununa göre yapılması zorunlu olan Mali Sorumluluk Sigortasına ve varsa İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasına başvurulur. Ferdi Kaza Koltuk sigortası sıralı sorumluluk içinde değildir.
Dava açılmadan önce sigorta şirketlerine poliçe limitleri dahilinde ödeme yapılması için başvuru yapılmadığı, SGK'ca davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
27/03/2017 tarihli ... Üniversitesi ATK raporunda," Yukarıda muayene ve rapor tetkik bulguları bildirilen Yakup ve Ayşe kızı, 1996 doğumlu ... in 03.05.2015 tarihli yaralanması neticesinde;
1. Vücut genel çalışma gücünden oranı %3.3 (yüzde üç virgül üç) oranında kaybettiği,
2. 9 (dokuz) ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı,
3. Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” nin 12. Maddesine (03.08.2013-28727 sayılı resmi gazete) göre devamlı surette başka birinin bakımına muhtaç olmadığı" rapor edilmiştir.
01/11/2019 tarihli İstanbul ATK 2.İhtisas Kurulu raporunda,"1- Mevcut belgelere göre Yakup ve Ayşe oğlu 1996 doğumlu ...'in 03.05.2015 tarihli trafik kazası sebebiyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak:
Gr 1 XII (32a....1) A % 5
Gr1 X (1C......10) A % 14
Balthazard formülüne göre; A % 18,3
E cetveline göre: % 14,0 (yüzdeondörtvirgülsıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,
2- İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği" rapor edilmiştir.
18/03/2021 tarihli Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doktor bilirkişi raporunda,"1) ..., 03.05.2015 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonrasında, Dicle Üniversitesi Hastanesi'nde sağ humerus şaft kırığı, sol ayak bileği medial malleol kırığı, sağ sakroiliak eklem ve sakrum zon | kırığı tanılarıyla, ameliyat olmuştur.
2) 07.07.2015 tarihli enmgsinde sağ radiyal sinirin spiral oluk distalinde parsiyel orta ağır aksonal dejenerasyon ile uyumlu bulguları olan hasta, 08.10.2015 tarihinde TSK Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi Fizik Tedavi Servisi'nde sağ kolunda güçsüzlük şikayetiyle yatarak tedavi olmuştur.
3) ...'in ... Üniversitesi Adli tıp Anabilim Dalı'nda, 24.03.2017 tarihinde yapılan muayenesinde; sağ kolunda 8x1 cm boyutunda ameliyat izinin olduğu, sağ kol el bileği eklem hareket açıklıklarının tam, kas güçlerinin normal olduğu, sol ayak bileği, sol kalça ve sol diz eklem hareket açıklıklarının normal olduğu, sağ alt ekstremite eklem hareket açıklıklarının normal olduğu, eklem laksisitesinin olmadığı, bilateral alt ekstremite kas güçlerinin normal olduğu, belirgin psikopatolojisinin olmadığı tespit edilmiştir.Bu haliyle, vücut genel çalışma gücünden kayıp oranı Yo 3.3 (yüzde üç virgül üç) olarak hesaplanmıştır.
4) Amasya Üniversitesi Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji polikliniğinde yapılan muayenesinde, ...'in 05.02.2019 tarihinde sol ayak bileği hareketlerinde hafif hareket kısıtlılığı haricinde bir bulgu tespit edilmemiştir. ENMG Raporuna göre incelenen, sol alt extremite tibial motor, peroneal motor, peroneal duyu ve sural sinir iletim çalışmaları normaldir.
5) T.C. Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2. İhtisas Kurulu tarafından yapılan muayenesinde, ortopedik açıdan sağ baldır çapının karşı tarafa oranla 1 cm az olduğu, muayene edilen eklem hareket açıklıklarının normal olduğu, nörolojik olarak kas güçlerinin yerinde, reflekslerinin tam, yürüyüşünün normal ve nörolojik muayenesinin normal sınırlarda — olduğu — tespit edilmiştir. Meslekte kazanma — gücünden — bl4 (yüzdeondörtvirgülsıfır) oranında kaybetmiş sayılacağı, iyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği belirtilmiştir.
6) Hastanın dosya içinde mevcut grafilerinin incelenmesi sonucunda, değişik zamanlarda çekilen grafilerinde; humerus orta diafizde kaynamış plak vida ile tespit edilmiş humerus kırığının olduğu, medial malleolde vida ile tespit edilmiş kaynamış kırığının olduğu, sağ sakroiliak eklemde bir adet vida ile tespit yapıldığı görüldü.
7) Yukarıda bahsi geçen muayene bulguları ve tıbbi belgelere göre, hastanın geçirdiği yaralanma sonrasında oluşan kırıklarının, gördüğü tedaviler neticesinde kaynadığı, az miktarda sekel ile iyileştiği, başka bir tedaviye gerek olmadığı anlaşılmıştır.
8) Hastanın vücudunda hali hazırda mevcut bulunan implantların (ameliyat sırasında kullanılan tespit materyalinin) çıkarılmasına gerek yoktur.
9) 25/02/2011 tarihli ve 27857 sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 59'uncu maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun yeniden düzenlenen 98'inci maddesinde değişiklik yapılmıştır. Buna göre; Trafik kazaları sebebiyle sunulan tüm sağlık hizmet bedelleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacaktır.
10)Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tarafından da 27/08/2011 tarihli ve 28038 sayılı Resmi Gazete 'de “Trafik Kazaları Nedeniyle İlgililere Sunulan Sağlık Hizmet Bedellerinin Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” ise, Sağlık Uygulama Tebliği esaslarına uyulması gerekliliğini getirmektedir.
11)T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü'nün 2012/5 sayılı genelgesinde yapılacak olan ödemeler veya karşılanacak giderler arasında, tibbi malzeme, ilaç, yol, gündelik, refakatçi giderlerini saymaktadır.
Bu raporda yer verilen yasa ve yönetmelik maddeleri hukuki yorum niteliğinde olmayıp, itilafa konu olayın açıklanması ve etken unsurların tespiti amacı ile yardımcı kriter olarak kullanılmıştır.
Hukuki değerlendirme ve nitelendirme sayın Mahkemenin takdirindedir.
Sonuç olarak, ...'in yapılan tedavisi sırasında, yukarıda arz ve izaha çalışılan sebeplerle; Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan tedavi giderinin olmadığı" rapor ve beyan edilmiştir.
Bilirkişi raporları hüküm kurmaya elverişli ve yeterli bulunduğundan hükme esas alınmıştır.
08/12/2020 tarihli Kusur ve Aktüer Bilirkişi Heyet raporunda ise "1-Davalı ...'in maliki ve işleteni olduğu, diğer davalı ... Sigorta Şirketi'ne ZMMS sigortası ile sigortalı 06 ET 2206 plakalı otobüs sürücüsü davalı ... Karayolları trafik Kanununun 59. maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 117.maddesini ihlalle olayın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu,
2- 21 AAR 119 plakalı çekici sürücüsü ...'un dikkatsizliği, tedbirsizliği ve Karayolları Trafik kanunun 52/b maddesini ihlalle olayin meydana gelmesinde tali kusurlu olduğu,
3-Z.K.T.MMM. sigorta poliçesinin ( ... Sigorta Şirketi-06 LT 2206 ) kaza tarihini kapsadığı ve sakatlanma halinde şahıs başına azami teminat limitinin 290.000,00- TL. sı olduğu,
4- ZMMS poliçesinin ( ... Sigorta A.Ş.-21 AAR 19) kaza tarihini kapsadığı ve sakatlanma halinde şahıs başına azami teminat limitinin 290.000,00-TL. sı olduğu,
5- Davacı ...'in, trafik kazası sonucu uğradığı,
Geçici İş Göremezlik nedeni ile oluşan maddi zararının, 8.389,80-TL.
Sürekli iş Göremezlik nedeni ile oluşan maddi zararının , 156.101,51-TL. olduğu,
6- Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesinin ( Ege Sigorta A.Ş.- 06 ET 2206 ) kaza tarihini kapsadığı ve sürekli maluliyet hali için şahıs başına 175.000,00-TL. tutarında teminat limitine haiz olduğu, davacının sigorta bedelinin 14'ne tekabül eden 24.500,00-TL. sına hak kazanacağı,
7-Kasko Sigorta Poliçesinin ( ... Sigorta Şirketi-21 AAR 19) kaza tarihini kapsadığı , ihtiyari mali mesuliyet klozu kapsamında maddi-bedeni zararlar açısından azami teminat limitinin 100.000,00-TL. olduğu,
8-Davacı tarafın yol ve tedavi giderine ilişkin alacak talebinin, davacının yaralanma şekli ve iyileşme sürecine göre doktor bilirkişi tarafından değerlendirilmesi gerektiği" rapor ve beyan edilmiştir.
Koltuk Sigortası bakımından yapılan hesaplama : Davalı Ege Sigorta A.Ş kaza yapan 06 ET 2206 plakalı otobüsü Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalamıştır. Zorunlu Koltuk Sigortası bir tutar (meblağ) sigortası olduğu için, somut zarar ne olursa olsun, bir zarar hesabı yapılmaksızın poliçede yazılı tutarın tamamı hak sahiplerine ödenir. Sürekli sakatlık halinde sakatlık derecesine göre değerlendirme yapılır. Mahkememizce doktor bilirkişiden alınan raporda ilgili poliçe genel şartları ekindeki cetvele göre davacımn maluliyet durumuna tekabül eden oranın % 14 olduğu tespit edilmiştir.Poliçe de daimi sakatlık teminatı şahıs başına 175.000,00 TL’dir. Bu poliçeden talep edilebilecek tazminat miktarı ; 175.000,00 TL x ( % 14 ) = 24.500,00 TL olarak hesaplanmıştır.
08.12.2020 tarihli rapordaki Aktüer hesabına göre davacının 156.101,51 TL kalıcı iş görmezlik zararı, 8.389,80-TL geçici iş göremezlik zararı mevcuttur. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ve Ticari Kasko Sigorta Poliçesi (İhtiyari Mali Mesuliyet) ile sigortalaması sebebiyle davalıların poliçe limitleri ve kusur oranları dahilinde dahilinde sorumlu oldukları sabittir. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi kapsamında davalı Ege Sigorta A.Ş’den talep edebileceği sakatlık tazminatı tutarı 24.500,00 TL’dir.
Davacı vekili 05/07/2021 tarihli talep artırım dilekçesinde ZTMS , ZMMS, ve İMS Sigortaları kapsamında şimdilik 164.491,31 TL maddi tazminatın, 10.000,00TL manevi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, koltuk sigortasından da 24.500,00 TL nin davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı Türkiye Sigorta (... Sigorta) ve Anadolu Sigorta ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunmuştur. "Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları"nın C.7 maddesinde ceza zamanaşımı süresinin uygulanabileceği belirtilmiştir. Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortasından kaynaklanan tazminat talebinde de 2918 sy nın 109/2. Maddesindeki uzamış ceza zamanaşımı uygulanacaktır. Somut olayda davaya konu kaza 03.05.2015 tarihinde meydana gelmiş, dava 15/12/2015 tarihinde açılmıştır. Bu sebeple davalının zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.
Manevi tazminat talebi yönünden yapılan incelemede ise;
6098 sayılı TBK’nın 56 ncı maddesi gereğince; hâkim, ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir; hakimin taktir edeceği tazminatın miktarı, olayın özel durumu göz önünde tutularak adalete uygun olmalıdır.
Zarar görene tanınmış olan manevi tazminat hakkı kişinin sosyal, fiziksel ve duygusal kişilik değerlerinin saldırıya uğraması durumunda öngörülen bir tazminat türüdür. Amacı ise kişinin, hukuka aykırı olan eylemden dolayı bozulan manevi dengesinin eski haline dönüşmesi, kişinin duygusal olarak tatmin edilmesi, zarar vereni bir daha böyle bir eylemde bulunmaktan alıkoyması gibi olguları karşıladığı bir gerçektir.
Manevi tazminat, kişinin çekmiş olduğu fiziksel ve manevi acıları dindirmeyi, hafifletmeyi amaçlar. Bu tazminat bizzat yaşanan acı ve elemin karşılığıdır. Bu tazminat türü, kişinin haksız eylem sonucu duyduğu acı ve elemin giderilmesini amaçladığı için, zarar gören kişi, öngördüğü miktarı belirleyerek istemde bulunabilir.
Maddi zararda olduğu gibi manevi tazminatta kesin bir hesabın yapılması olanaksızdır. Bunun için miktarı, somut olayın özelliği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak TMK’nın 4 üncü maddesi uyarınca hakim tarafından takdir ve tayin edilir. Hakim, manevi tazminatın miktarını belirlemede geniş bir yetkiye sahiptir. Zarar gören, uğradığı haksız eylemden kaynaklanan maddi tazminatın miktarını tayin edip, talep edebilir. Hatta zarar gören, maddi zararını kısmi dava olarak bir defada değil, zamanaşımı, süresi içinde, birden fazla talepler halinde isteyebilir. Oysa manevi zarar, haksız eylemin sonucunda, uğranılan kişilik değerlerindeki azalmanın karşılığı olduğu ve zarar gören tarafından da takdir ve tayin edilebilir bulunduğu için birden fazla bölümler halinde istenemez. Bu tazminat bizzat yaşanan acı ve elemin karşılığı olduğu için, haksız eylemin meydana geldiği anda gerçekleşir. Acı ve elemin bölünerek bir kısmının açılacak kısmi dava ile, kalanının açılacak başka bir davada talep edilmesi, manevi tazminatın özüne ve işlevine aykırı düşer. Ödemenin uzaması, para değerindeki düşüşler, enflasyon nedeniyle alım gücünün azalması gibi nedenlerle hükmedilecek miktarın faizi ile birlikte tahsili zararı karşılamaktan uzak olması, manevi tazminatın bölünerek istenmesini haklı göstermez.
Öğretide ve kararlılık gösteren yargısal içtahatlarda da manevi tazminat davasının kısmi dava olarak açılamıyacağı, ıslah yolu ile de istemin arttırılamıyacağı benimsenmektedir. Gerçekten, hukuka aykırı bir eylem yüzünden çekilen elem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulması gereken bir haldir. Başka bir anlatımla üzüntü ve acıyı zamana yaymak suretiyle, manevi tazminatın bölünmesi, bir kısmının dava konusu yapılması kalanın saklı tutulması olanağı yoktur. Niteliği itibariyle manevi tazminat bölünemez. Bir defada istenilmesi gerekir. Manevi acı, tazminata hükmedilirken davalısına göre değişiklik göstermez. (Bkz.Prof.Dr.Baki Kuru-Hukuk Muhakemeleri Usulü, Altıncı Baskı Cilt:II- 2001 sh: 1528 vd, Prof.Dr.Ejder Yılmaz Islah Yoluyla Dava Konusunun Arttırılması; Anayasa Mahkemesi'nin 20.07.1999 tarihli ve 1/33 sayılı kararının değerlendirilmesi, 11.05.2001 tarihli makale sh:10 vd; HGK’nın 02/07/1980 tarihli ve 3/1477 E. 2113 K. sayılı, 27/03/1981 tarihli ve 9/1481 E. 251 K. sayılı, 25/9/1996 tarihli ve 1996/21-397-637 sayılı, 13/10/1999 tarihli ve 1999/21-684-818 sayılı kararları)
Bu nedenle, davacının manevi tazminat talebi dava dilekçesindeki şekliyle 5.000,00-TL üzerinden davalılardan işletenler ..., ..., sürücüler ..., ... ve tırın (Çekici) kasko sigortacısı Anadolu Sigorta yönünden (kasko sigortası manevi tazminatı kapsadığından) kusurları oranında müştereken ve müteselsilen kabul edilerek, ıslah ile istenen kısmın reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizin 10/12/2021 tarih ve 2015/837 E, 2021/934 K sayılı kaldırılan kararında "Toplanan delillere ve dosya kapsamına göre; davacının 03.05.2015 tarihinde meydana gelen yaralanmasından dolayı aktüer bilirkişi tarafından hesaplanan 156.101,51 TL sürekli işgöremezlik tazminatı ve 8.389,80-TL geçici iş göremezlik tazminatından davalıların kusurları oranında ve davalı sigorta şirketlerinin ayrıca poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere sorumlu olacakları anlaşılmıştır. Davacının yaralanmasına neden olan kazada otobüs sürücüsü %75 oranında, tır sürücüsü %25 oranında kusurlu kabul edilerek; otobüs işleteni davalı ..., otobüs şoförü davalı ... ve otobüsün zorunlu taşımacılık sigortacısı davalı Anadolu Sigorta zararın %75'inden, tırın işleteni davalı ..., tırın şoförü davalı ... ve tırın ZMMS sigortacısı davalı ... Sigorta zararın %25'inden sorumlu olacak şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. Poliçe limitleri ile sınırlı kalınarak ıslah dilekçesi üzerinden sırasıyla Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ve Ticari Kasko Sigorta Poliçesi (İhtiyari Mali Mesuliyet) poliçelerinden ödeme yapılmasına, davacının karşılanmayan tedavi masrafı bulunmadığı, davacının yol vs. Masraflarını ispatlayamadığı gözetilerek yol vs. Masrafları ile tedavi giderlerinin (toplam 1.500,00-TL) reddine karar verilmiştir." gerekçesi ile maddi tazminat taleplerinin kısman kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı Türkiye (eski ...) Sigorta A.Ş. İstinaf kanun yoluna başvurmuştur.
İstinaf kaldırma kararında belirtildiği gibi, dosya kapsamına göre 03/05/2015 tarihinde, saat: 01.15 sıralarında gece vakti aydınlatmanın olmadığı, yerleşim yeri dışında, 2 şeritli şehirler arası yol güzergahı üzerinde, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki aracı, şeride taşacak şekilde, bankette durdurması sonrasında, gerisinden gelen ...'un sevk ve idaresindeki çekici ile bu araca çarpması ile kazanın meydana geldiği kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu durumunda, kazanın meydana gelmesindeki kusurun derecelendirilmesinde, kazanın meydana geldiği olay saati, yolun görüşe açık olup olmadığı, trafik yoğunluğu, çarpma noktası, soruşturma sırasında alınan beyanlara göre kazanın meydana gelmesine etki eden faktörler ayrı ayrı tespit edilerek belirlenmesi gerekmektir.
İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 01/03/2024 tarihli raporunda davalı sürücü ...'un %100 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'ın ise kusursuz olduğu belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, Mahkememizin 10/12/2021 tarih ve 2015/837 esas, 2021/934 karar sayılı kararının davacı ve diğer davalılar tarafından istinaf edilmediği, bu nedenle davada istinaf talebinde bulunan Türkiye (eski ...) Sigorda A.Ş. lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunun gözetilmesi gerektiği, Mahkememizin 10/12/2021 tarih ve 2015/837 E, 2021/934 K sayılı kaldırılan kararında davalı sürücü ...'ın %75, davalı Türkiye (eski ...) Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalanan çakicinin sürücüsü olan davalı ...'un %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek hüküm kurulduğu, istinaf kaldırma kararından sonra alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 01/03/2024 tarihli raporunda davalı sürücü ...'un % 25 değil, %100 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, ancak Türkiye Sigorta A.Ş. lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan aleyhine karar verilemeyeceği, manevi tazminat talebi yönünden ise istinaf başvurusu olmadığından buna yönelik hükmün ve ferilerinin kesinleştiği gözetilerek kaldırılan karardaki hüküm fıkrasının bu karara aynen alınması gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin 10/12/2021 tarih ve 2015/837 esas, 2021/934 karar sayılı kararının davacı ve diğer davalılar tarafından istinaf edilmediği, bu nedenle istinaf talebinde bulunan Türkiye Sigorta A.Ş. lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilerek;
Davalı sürücü ...' ın %75 davalı sürücü ...' un %25 kusurlu kabul edilerek maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜNE,
Davacının yol ve benzeri masraflar için istediği 1.000,00 TL maddi tazminat ve tedavi giderleri için istediği 500,00 TL maddi tazminat taleplerinin REDDİNE,
8.389,80 TL geçici iş göremezlik,
156.101,51 TL sürekli iş göremezlik tazminatının otobüs sürücüsü ... ve otobüs işleteni ...' in %75 kusurları oranında, tır sürücüsü ... ve tır işleteni Ögür ALKAN' ın %25 kusurları oranında, kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketi Anadolu Sigortanın %75 kusuru oranında, davalı sigorta ... (yeni ünvanı Türkiye) Sigorta' nın %25 kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ..., ..., ..., ... ve Anadolu Sigorta ile ... (yeni ünvanı Türkiye) Sigorta' dan tahsili ile davacıya verilmesine,
24.500,00 TL maddi tazminatın 06 ET 2206 plaka sayılı otobüsün ferdi kaza koltuk sigortacısı olan davalı Ege Sigortadan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine,
2-Manevi tazminat talebinin KABULÜNE,
5.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...' in %75 kusurları oranında, ... ve ... ile 21 AAR 119 plakalı çekicinin kasko sigortalısı olan Anadolu Sigortadan %25 kusurları oranında, şahıslar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Harçlardan sorumluluk:
A) Maddi tazminat yönünden kabul edilen toplam 188.991,31 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 12.910,00 TL karar ve ilam harcından 51,24 TL peşin harç, 3.290,86 TL ıslah harcı toplamı olan 3.342,10 TL harcın düşümü ile eksik kalan 9.567,90 TL harcın DAVALILARDAN (Davalı Ege Sigorta 1.673,60 TL'sinden, diğer davalılar ..., ..., ..., ..., ... Sigorta A.Ş. ve Türkiye Sigorta A.Ş. (eski ünvan ... Sigorta A.Ş.) 7.894,30 TL'sinden sorumlu olacak şekilde) ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
B) Manevi tazminat yönünden alınması gereken 341,55-TL harcın davalılar ..., ..., ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Vekalet Ücretleri:
I- Manevi tazminat talebi bakımından vekalet ücretleri:
A) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN DAVALILAR ..., ..., ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
II- Maddi tazminat talebi bakımından vekalet ücretleri:
A) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin DAVALI Ege Sigorta'dan alınarak ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
B) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 19.576,67 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN (..., ..., ..., ..., ... Sigorta A.Ş. ve Türkiye Sigorta A.Ş. (eski ünvan ... Sigorta A.Ş.)'den) ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
C) Davalı ...'ın yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.500,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI ...'a VERİLMESİNE,
D) Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.500,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI ... Sigorta A.Ş.'ne VERİLMESİNE,
E) Davalı Türkiye Sigorta A.Ş.'nin (eski ünvan ... Sigorta) yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.500,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI Türkiye Sigorta A.Ş.'ne (eski ünvan ... Sigorta) VERİLMESİNE,
5- Yargılama giderleri:
A) Dava açılışında alınan 51,24 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 3.290,86 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.342,10 TL harcın yargılama gideri olarak kabulü ile DAVALILARDAN (Davalı Ege Sigorta 407,79 TL'sinden, Diğer Davalılar ..., ... ... , ..., ..., ... Sigorta A.Ş. ve Türkiye Sigorta A.Ş. (eski ünvan ... Sigorta A.Ş.) 2.934,31 TL'sinden sorumlu olacak şekilde) ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
B) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 27,70 TL başvurma harcı, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, 1.435,10 TL posta gideri, 500,00 TL ATK ücreti, 2.588,30 TL tebligat gideri, 2.599,20 TL diğer giderler olmak üzere toplam 8.350,30 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 8.286,23 TL'sinin, kabul oranlarına göre 1.046,55 TL'sinin davalı Ege Sigorta'dan, 7.239,68 TL'sinin diğer davalılar ..., ..., ..., ..., ... Sigorta A.Ş. ve Türkiye Sigorta A.Ş. (eski ünvan ... Sigorta A.Ş.)'den alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 64,07 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
C) Davalı Türkiye Sigorta A.Ş.'nin (eski ünvan ... Sigorta) yargılama sırasında yapmış olduğu 43,00 TL posta gideri, 327,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 370,00 TL yargılama giderinin, red / talep oranına göre hesaplanan 2,84 TL'sinin davacıdan alınarak davalı Türkiye Sigorta A.Ş. (eski ünvan ... Sigorta A.Ş.)'ne verilmesine, geri kalan 367,16 TL yargılama giderinin davalı Türkiye Sigorta A.Ş. (eski ünvan ... Sigorta A.Ş.) üzerinde bırakılmasına,
6- Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar ve vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/04/2024
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır