T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/200 Esas - 2025/109
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/200 Esas
KARAR NO : 2025/109
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 16/02/2017
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/03/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, 09/08/2016 tarihinde davalı ... Nakliyat Ltd. Şti’nin işleteni, davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı, davalı ...’in idaresinde bulunan ...plakalı çekici ile çekiciye takılı ...plakalı yarı römorkun, davacılardan ... idaresindeki ...plakalı araç ile çarpışması sonucunda meydana gelen trafik kazasında davacı ... ve davacı ...’ın yaralandıklarını, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, davacılardan ...’ın yurtdışında çalışmakta olup kazadan önceki 3 aya ilişkin gelir belgelerinin ibraz edildiğini, davacı ...’ın ev hanımı olduğunu, kaza nedeniyle davacılarda maluliyet meydana geldiğini, tedavi süresince sigorta tarafından karşılanmayan masrafları olduğunu, ayrıca kaza nedeniyle davacıların manevi çöküntüye uğradıklarını ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı ...’ın uğradığı iş gücü kaybı nedeniyle 6.000,00 TL, çalışamadığı süre boyunca elde edemediği gelir için 2.500,00 TL, bakıcı gideri olarak 1.500,00 TL, davacı ...’ın uğradığı iş gücü kaybı nedeniyle 1.500,00 TL, geçici iş gücü kaybı nedeniyle 1.500,00 TL ve bakıcı gideri olarak 1.000,00 TL, davacılar Yılmaz Altan ve ...’ın tedavi süreci içinde yapılan masraflara istinaden 1.000,00 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ...’ın gerek kendi mağduriyeti ve gerekse eşinin mağduriyeti nedeniyle 75.000,00 TL manevi tazminatı, davacı ...’ın gerek kendi mağduriyeti ve gerekse eşinin mağduriyeti nedeniyle 75.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... Nakliyet Ltd. Şti. ve davalı ...’den müştereken ve müteselsilen tahsiline, talep edilen tazminata davalılar ... Nakliyat Ltd.Şti ve davalı ... yönünden olay tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında davacı ...’ın sürekli iş gücü kaybı nedeniyle tazminat talebini 244.906,00 TL, geçici iş gücü kaybı tazminatı talebini 63.588,00 TL, bakıcı gideri talebini 9.049,00 TL; davacı ...için sürekli iş gücü kaybı nedeniyle tazminat talebini 23.776,50 TL, geçici iş gücü kaybı nedeniyle tazminat talebini 6.469,00 TL, bakıcı gideri talebini 9.049,00 TL olarak ıslah etmiştir.
CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davaya bakmaya ...Mahkemelerinin yetkili olduğunu ve yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiğini, kaza nedeniyle ...2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/92 Esas sayılı dosyasının bulunduğu ve bekletici mesele yapılmasını talep ettiğini, aracın işleteni olmadığını, aracın sigortalı olduğunu ve kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, somut delile dayanmayan tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, davada kendisinin sorumluluğu bulunmadığını ve husumet yöneltilemeyeceğini, talep edilen tazminata olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinin de yerinde olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı .... .... .... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde, ...plakalı aracın davalı şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği kazanın meydana geldiğini ve zarar görenin de bu kazaya karıştığını ispat etmesi gerektiğini, davaya konu talep zamanaşımına uğramış olup davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, kaza sırasında sigortalı aracın işleteninin sigorta ettiren olup olmadığının araştırılmasının gerektiğini, işletenin sorumluluğunu teminat altına alan davalı şirketin işletenin sorumluluğu bulunmaması karşısında sorumluluğu bulunmayacağının açık olduğunu, yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olup davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesini talep ettiklerini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi delaletiyle 85. maddesinde aracın işletilmesi nedeniyle meydana gelen zararlardan araç işleteninin sorumlu olduğu ve işletenin bu sorumluluğunun karşılanması için trafik sigortası yaptırmasının zorunlu olduğunun düzenlendiğini, zorunlu mali sorumluluk sigortası meblağ sigortası olmayıp zarar sigortası olduğundan, davacı tarafın uğradığını iddia ettiği zararları aynı zamanda ispat etmesinin gerekli olduğunu, davalı şirketin sorumluluğu trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, davaya konu kazada kusur durumlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu’na sevk edilmesini talep ettiklerini, davaya konu kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığını, 6098 sayılı TBK’nin 52. Maddesi hükmü nazara alınarak davacı yanın kusuru oranında tazminatın kaldırılmasını talep ettiklerini bildirerek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde, HMK'nın 165. maddesi gereğince dava konusu olay nedeniyle açılan ...2. Asliye Ceza Mahkemesinde 2017/92 Esas ile görülmekte olan davanın huzurdaki dava açısından bekletici mesele yapılmasını, dava konusu kazaya taksirli hareketleriyle sebebiyet veren davalı ...'in o dönemde aracı ekin hasat zamanında ihtiyacı olması nedeniyle ödünç istediğini ve şirket müdürü Temam Durukan'ın onayıyla kendisine verildiğini, kazaya karışan aracın karşı tarafa hatır için tarladaki işlerini bitirmesi amacıyla verildiğini, trafik kazalarından doğan zararlardan sorumlulukta esas olan işletenin sorumluluğunda olduğunu, davalı şirket aracın işleteni durumunda olmadığını, araç sahibinin sorumluluğunun mutlak olmadığını, davalı şirketin işleten sayılamayacağını, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, davalı şirketin kazanın meydana gelişinde kusurunun bulunmadığını, olay tarihinden itibaren faiz istenmesinin hukuken yerinde olmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, davacılara ait tedavi belgeleri, ...2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/92 Esas sayılı dosyası, bilirkişi raporları, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin yapılan araştırmalar, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasında yaralanma nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Mahkememizin 06/04/2021 tarih ve 2017/133 E, 2021/258 K sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 07/02/2024 tarih ve 2021/1476 E, 2024/169 K sayılı ilamı ile davacılar tarafından dava dilekçesi ile sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri yanında tedavi gideri de talep edildiği, bu talebe ilişkin olarak gerekçeli kararda davacının tedavi gideri talebinin reddine karar verildiğinin belirtilmesine rağmen hüküm fıkrasında bu talep yönünden olumlu ya da olumsuz bir hüküm oluşturulmamış olmasının yasaya aykırı olduğu, hükme esas alındığı anlaşılan 08/01/2021 tarihli ek aktüer bilirkişi raporunda, davacı ...'ın 2016 yılı ortalama aylık gelirinin 3.457,91 Euro olduğunun tespit edildiği, 2018 yılı ortalama Euro kuru dikkate alınarak aktif dönem aylık gelirinin 11.573,95 TL olduğu, bu tutarın 2016 yılı asgari ücret tutarı olan 1.300,99 TL'nin 8.896 katı olduğunun tespit edildiği ve aktif dönem gelirinin asgari ücretin 8.896 katı olduğu dikkate alınarak hesaplama yapıldığının bildirildiği, dosya kapsamında davacı ...'ın bilinen dönemde Almanya'da çalıştığı anlaşılmakla bilinen dönemde hesaplamaya esas alınacak gelirinin net olarak belirlenmesi mümkün olduğundan kaza tarihinden 3 ay öncesinden itibaren rapor tarihine kadar olan tüm maaş bordroları ve ek ödemelere ilişkin tüm belgeler getirtilerek bilinen dönem gelirinin buna göre belirlenmesi ve sonucuna göre istinafa başvuran taraflar yararına oluşan kazanılmış haklarda gözetilerek aktif dönem için hesaplama yapılması gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulmuş olmasının isabetli olmadığı, davacı ...'ın Almanya'da işçi olarak çalıştığının belirlenmiş olmasına göre davacının çalıştığı iş koluna göre Almanya'da öngörülen emeklilik yaşının esas alınıp alınmayacağı hususunda değerlendirme yapılmamış olması ve kaza ile ilgili olarak bağlı bulunduğu yurt dışı sosyal güvenlik kuruluşu tarafından davacı ...'a rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı, rücuya tabi bir ödeme var ise ödemenin ilk peşin sermaye değerinin sorularak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu hususta eksik araştırma ile karar verilmiş olmasının doğru olmadığı, olaya ilişkin olarak ...2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/92 Esas sayılı dosyasında ceza yargılaması yapıldığı ve yargılama sırasında davalı ... vekili tarafından davacılara yol ve tedavi gideri olarak14.03.2019 tarihinde 455 Euro ödeme yapıldığını belirterek dekont ibraz edildiği, bu durumda davalı tarafça ödendiği belirtilen tutarın hangi zarar kalemi için ödendiği taraflardan sorularak davaya konu tazminat kalemlerinden mahsubu gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi gerekirken anılan hususun göz ardı edilmiş olmasının doğru olmadığı gerekçesiyle kaldırılmış, kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.
Olay tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS sigortası ile sigortalı, davalılardan ... Nakliyat'ın maliki, ...'in ise sürücüsü olduğu ...plaka sayılı araç ile davacıların sürücü ve yolcu olarak bulunduğu ...plaka sayılı aracın çarpışması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, davacı vekilinin, davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve manevi tazminatın tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Bedensel zararların tazmini istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
TBK'nun "Bedensel zarar" başlıklı 54. maddesinde bedensel zararlar "(1) Tedavi giderleri, (2) Kazanç kaybı, (3) Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, (4) Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar" olarak belirtilmiş, bedensel zarara uğrayan kimsenin tamamen veya kısmen çalışamamasından ve ilerde ekonomik yönden uğrayacağı yoksunluktan kaynaklanan zarar ve ziyanı ile bütün masraflarını zarar verenlerden isteyebileceği belirtilmiştir. Bu zararlar doktrin ve Yargıtay uygulamaları ile, geçici iş göremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı, sürekli iş göremezlik (kalıcı sakatlık yada maluliyet) nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kaybı, tedavi giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak kabul edilmektedir.
ZMMS poliçesinin incelenmesinde; Davalı ... Nakliyat şirketi adına kayıtlı ...plakalı aracın ZMMS poliçesi ile kaza tarihini de kapsar şekilde 20/03/2016-20/03/2017 tarihleri arasında davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu, kişi başına ölüm/sakatlık bedelinin 310.000,00 TL olarak belirlendiği, dava konusu ...plakalı aracın ihbar olunan Neova Sigorta şirketince Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından 17/08/2018 tarihinde alınan rapora göre; " ...'ın 09/08/2016 tarihinde meydana gelen yaralanmasından dolayı vücut genel çalışma gücünden kayıp oranı %4 (yüzde dört), olduğu, 6 ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı, 6 ay süreyle başkasının bakımına muhtaç kaldığı, ...' ın 09/08/2016 tarihinde meydana gelen yaralanmasından dolayı vücut genel çalışma gücünden kayıp oranı %9 (dokuz) oranında kaybettiği, 6 ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı, maluliyet tespit işlemleri yönetmeliğinin 12. Maddesine göre devamlı surette başkasının bakımına muhtaç kalmadığı, iş göremezlik halinde kaldığı 6 ay süresince başkasının bakımına muhtaç olduğu" rapor edilmiştir.
2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1). Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97). Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99). Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (m. 109/1,2). Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir (2918 sayılı KTK m. 110/2). Meydana gelen kazada ölüm veya yaralanma meydana gelmesi halinde hak sahipleri ölüm halinde, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler (TBK m. 53). Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55). Ayrıca yasal koşulların oluşması halinde kaza nedeniyle ölüm veya yaralanma halinde manevi tazminat talep edilebilir (TBK m. 56).
ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (bkz Y.11 H.D. 09/06/2003, 2003/269 E, 2003/6111 K,).
Dosyada aktüerya ve kusur konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulan bilirkişi heyeti marifetiyle bilirkişi raporu alınmıştır.
Kusur ve Hesap Bilirkişiler .... .... ... ... ... ... ... 'dan alınan 20/06/2019 tarihli rapora göre; "Davalı ...’in olayda asli derecede % 100 oranında tam kusuru olduğu, davacı sürücü ...'ın olayda kusurunun bulunmadığı, ...’ın yaralanması nedeniyle davalıların müştereken sorumlu olduğu geçici iş gücü kaybı zararının 7.942,14 TL olduğu, ...’ın yaralanması nedeniyle davalıların müştereken sorumlu olduğu sürekli iş gücü kaybı zararının 21.355,99 TL olduğu, ...’ın yaralanması nedeniyle sigorta şirketinin sorumlu olduğu bakıcı gideri zararının 7.942,14 TL olduğu, ...’ın yaralanması nedeniyle sigorta şirketi haricindeki sorumlu olduğu bakıcı gideri zararının 2.112,31 TL (10.054,45 TL-7.942,14 TL) olduğu, ...’ın yaralanması nedeniyle davalıların müştereken sorumlu olduğu geçici iş gücü kaybı zararının 7,942,14 TL olduğunu, ...'ın yaralanması nedeniyle davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu sorumlu olduğu sürekli iş gücü kaybı zararının 36.989,03 TL olduğunu, ...’ın yaralanması nedeniyle sigorta şirketi haricindeki diğer davalıların sorumlu olduğu sorumlu olduğu sürekli iş gücü kaybı zararının 4.200,69 TL (41.189,72 TL - 36.989,03 TL) olduğu, ...’ın yaralanması nedeniyle sigorta şirketinin sorumlu olduğu bakıcı gideri zararının 7.942,14 TL olduğu, ...’ın yaralanması nedeniyle sigorta şirketi haricindeki sorumlu olduğu bakıcı gideri zararının 2.112,31 TL (10.054,45 TL-7.942,14 TL) olduğunu" rapor ve beyan etmişlerdir.
04/12/2019 tarihinde Karayolları Fen Heyetinden 3 Kişilik Bilirkişi Heyeti ... .... .... ' dan alınan rapora göre; "Davalı şirkete ait, diğer davalı sigorta şirketine sigortalı çekici ve yarı römorklu aracın sürücüsü davalı ...' in meydana gelen olayda %90 (Yüzde doksan) oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...'ın ise olayda %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğunu" rapor ve beyan etmişlerdir.
Hesap Bilirkişi ...'dan alınan 15/03/2020 tarihli ek rapora göre; "...' ın yaralanması nedeniyle ... ... .... Anonim Şirketi yönünden 33.490,54 TL ile sınırlı olmak üzere davalıların müştereken sorumlu oldukları toplam geçici iş gücü kaybı, bakıcı gideri ve sürekli iş gücü kaybı tazminatının 35.576,69 TL olduğu, ...' ın yaralanması nedeniyle ... .... .... Anonim Şirketi yönünden 310.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere davalıların müştereken sorumlu oldukları toplam geçici iş gücü kaybı, bakıcı gideri ve sürekli iş gücü kaybı tazminatının 437.912,10 TL olduğunu" rapor ve beyan etmiştir.
Hesap Bilirkişi ...'dan alınan 08/01/2021 tarihli ek rapora göre; "...’ın yaralanması nedeniyle davalıların müştereken sorumlu oldukları toplam geçici iş gücü kaybı, bakıcı gideri ve sürekli iş gücü kaybı tazminatının 39.294,57 TL olduğu, ...’ın yaralanması nedeniyle Türkiye için genel olarak kabul edilen 60 emeklilik yaşına göre davalıların müştereken sorumlu oldukları toplam geçici iş gücü kaybı, bakıcı gideri ve sürekli iş gücü kaybı tazminatının 251.695,36 TL olduğu, ...’ın yaralanması nedeniyle Almanya’da kabul edilen 63 emeklilik yaşına göre davalıların müştereken sorumlu oldukları toplam geçici iş gücü kaybı, bakıcı gideri ve sürekli iş gücü kaybı tazminatının 317.543,36 TL olduğunu" rapor ve beyan etmiştir.
Dosya kapsamına göre, davalı sigorta şirketine ZMMS sigortası ile sigortalı, davalılardan ... Nakliyat ve Tic.Ltd.Şt.'ne ait olup, davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile davacılardan ... sevk ve idaresindeki aracın çarpışması nedeniyle oluşan trafik kazasında davacıların yaralanarak maluliyetlerinin oluştuğu, sigortalı araç sürücünün olayda %90 (yüzde doksan) oranında kusurlu, davacı sürücü ...'ın ise %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu, davacıların zararın artmasına neden olacak bir hareketlerinin bulunmadığı, davalılardan ... Nakliyat'ın araç maliki ve işleteni olarak, davalı ...'in aracın sürücüsü olarak, diğer davalı sigorta şirketinin ise poliçe limitleri dahilinde meydana gelen maddi zarardan birlikte sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda deliller toplanarak bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 10/12/2024 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda;
1. ...'ın yaralanması nedeniyle davalıların müştereken sorumlu oldukları toplam geçici iş gücü kaybı, bakıcı gideri ve sürekli iş gücü kaybı tazminatının 143.161,10 TL olduğu,
2. ...'ın yaralanması nedeniyle davalıların müştereken sorumlu oldukları toplam geçici iş gücü kaybı, bakıcı gideri ve sürekli iş gücü kaybı tazminatının 3.118.811,17 TL olduğu,
3. ...2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/92 Esas sayılı dosyasında ceza yargılaması yapıldığı ve yargılama sırasında davalı ... vekili tarafından davacılara yol ve tedavi gideri olarak 14.03.2019 tarihinde 455 Euro ödeme yapıldığını belirterek dekont ibraz edildiği, bu durumda davalı tarafça ödenen tutarın tedavi gideri olduğu ve tedavi gideri hesabının uzmanlık alanı olmaması nedeniyle ilgili konuda değerlendirme yapılmadığı bildirilmiştir.
02/01/2025 tarihli adli tıp uzmanı tabip bilirkişi raporunda;
-...'ın dosya kapsamına göre tedavi giderleri (refakatçi ücretleri, hastanın tedavisi sırasında refakatçi ile birlikte temel ihtiyaçları, ortez giderleri, yol giderleri, ilaç bedelleri esas alınarak) olarak 1.140,68 TL, Kusur bilirkişi kurulu tarafından 04/12/2019 tarihinde verilen raporunda ...'ın olayda %10 (Yüzde on) oranında kusurlu olduğu rapor edildiği için kusur oranı düşüldükten sonra 1.026,61 TL, SGK’nın sorumlu olduğu sağlık hizmet bedelleri dışında kalan kaçınılmaz ve belgeye bağlanamayan sağlık giderleri olarak hesaplama yapılmıştır.
-...'ın dosya kapsamına göre tedavi giderleri (refakatçi ücretleri, hastanın tedavisi sırasında refakatçi ile birlikte temel ihtiyaçları, ortez giderleri, yol giderleri, ilaç bedelleri esas alınarak) olarak 743,25 TL, SGK’nın sorumlu olduğu sağlık hizmet bedelleri dışında kalan kaçınılmaz ve belgeye bağlanamayan sağlık giderleri olarak hesaplama yapılmıştır. ...'ın 09/08/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında yolcu konumunda olduğu için herhangi bir kusur indirimi yapılmadığı bildirilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 09/08/2016 tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı ... Nakliyat Ltd. Şti.'nin maliki, davalı ...'in ise sürücüsü olduğu ...plaka sayılı araç ile davacıların sürücü ve yolcu olarak bulunduğu ...plaka sayılı aracın çarpışması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, sigortalı araç sürücünün kazada %90, davacı sürücü ...'ın ise %10 oranında kusurlu olduğu, davacı ...'ın kaza nedeniyle vücut genel çalışma gücünden kayıp oranının %4 olduğu, 6 ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı, 6 ay süreyle başkasının bakımına muhtaç kaldığı, davacı ...'ın yaralanmasından dolayı vücut genel çalışma gücünden kayıp oranının %9 olduğu, 6 ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı, devamlı surette başkasının bakımına muhtaç kalmadığı, iş göremezlik halinde kaldığı, 6 ay süresince başkasının bakımına muhtaç olduğu, davacı ...'ın çalışmadığı ve ev hanımı olduğu, gelirinin asgari ücret dikkate alınarak hesaplanması gerektiği, davacı ...'ın 09/08/2016 - 09/02/2017 tarihleri arasında geçici iş gücü kaybına uğradığı, Alman Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen belgeye göre 15/10/2016 tarihine kadar fiili olarak çalışamadığı ve bu tarih sonrasında Ekim ayı için 1200 Euro, Kasım ayı için 2.409 Euro gelir elde ettiği, buna göre 09/08/2016-15/10/2016 tarihleri arası için geçici iş gücü kaybı oranının %100,00 olduğu dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiği, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 10/12/2024 tarihli bilirkişi 2. ek raporu ve tüm dosya kapsamına göre davacı ...'ın geçici iş görmezlik zararının 7.187,90 TL, %10 kusur indiriminden sonra 6.469,11 TL, sürekli iş görmezlik zararının 122.190,84 TL, %10 kusur indiriminden sonra 109.971,75 TL, bakıcı giderinin 10.054,26 TL, %10 kusur indiriminden sonra 9.048,83 TL, davacı ...'ın geçici iş görmezlik zararının 24.164,51 TL, %10 kusur indiriminden sonra 21.748,05 TL, sürekli iş görmezlik zararının 3.437.557,84 TL, %10 kusur indiriminden sonra 3.093.802,06 TL, bakıcı giderinin 3.623,40 TL, %10 kusur indiriminden sonra 3.261,06 TL olduğu, önceki kararı davalı sigorta şirketi vekili ile ... Nakliyat Ltd. Şti.'nin istinaf etmemesi nedeni ile davacılar lehine oluşan usuli müktesep hakkın gözetilmesi, ayrıca ıslah dielekçesindeki taleplerin aşılmaması gerektiği;
02/01/2025 tarihli Adli Tıp Uzmanı Tabip bilirkişi raporunda davacı ...'ın 1.026,61 TL, davacı ...'ın 743,25 TL tedavi gideri zararının hesaplandığı, ...2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/92 esas sayılı ceza yargılaması sırasında davacılar vekilinin davacıların tedavi ve ulaşım gideri zararlarını 451,53 Euro olduğunu beyan ve kabul ettiği, bu zararın 455,00 Euro olarak 14/05/2019 tarihinde davacılar vekiline ödendiği, bu itibar ile dava tarihinde davacıların tedavi giderlerinin karşılanması nedeni ile tedavi giderleri zararlarının olmadığı anlaşıldığından maddi tazminat talepleri yönünden 1 numaralı hüküm fıkrasında olduğu gibi karar verilmiştir.
Manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede;
TBK'nun 56/2. maddesinin "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmü uyarınca bedensel zarar görenin veya ölenin yakınları da manevi tazminat talebinde bulunabilir.
Hakim, manevi tazminatın miktarını tayin ederken aynı Kanun'un 51. maddesi uyarınca durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önünde tutmalıdır. Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesi hükmüdür. Bu kapsamda manevi tazminatın miktarı belirlenirken tarafların kusur oranı, sıfatı, statüsü, sosyal ve ekonomik durumları ile eylemin işleniş biçimi ve yöntemi dikkate alınmalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenler karar gerekçesinde objektif olarak gösterilmelidir. Manevi tazminat adı altında hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek nitelikte olmalı fakat bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmediği unutulmamalıdır. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Dosya kapsamına göre davacıların olay nedeni ile bedensel bütünlüğünün zedelendiği ve manevi tazminat isteyebileceği, davalı ... Nakliyat Ltd. Şti.'nin maliki olduğu ...plakalı araç sürücü davalı ...'in kazada %90, davacı sürücü ...'ın %10 oranında kusurlu olduğu, davacı ...'ın kaza nedeniyle vücut genel çalışma gücünden kayıp oranının %4 olduğu, 6 ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı, 6 ay süreyle başkasının bakımına muhtaç kaldığı, davacı ...'ın yaralanmasından dolayı vücut genel çalışma gücünden kayıp oranının %9 olduğu, 6 ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı, 6 ay süresince başkasının bakımına muhtaç olduğu, tarafların ekonomik ve sosyal durumları da dikkate alındığında her bir davacı için 45.000,00 TL manevi tazminat miktarının davacıların manevi huzurunu doyurmaya yetecek ancak zenginleşmesine de yol açmayacak miktarda olduğu kabul edilerek bu değer üzerinden manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacıların maddi tazminat davalarının KISMEN KABULÜNE,
Davacı ... için,
6.469,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı,
23.776,45 TL sürekli iş göremezlik tazminatı,
9.049,00 TL bakıcı tazminatının davalılar ... Nakliyat Şirketi ile ... yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine,
Davacı ... için,
63.587,94 TL geçici iş göremezlik tazminatı,
244.906,00 TL sürekli iş göremezlik,
9.049,00 TL bakıcı tazminatının davalılar ... Nakliyat Şirketi ile ... yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, davacıların 1.000,00 TL tedavi masrafları taleplerinin REDDİNE,
2-Davacıların manevi tazminat davalarının KISMEN KABULÜNE,
Ayrı ayrı 45.000,00'er TL manevi tazminatın davalılar ... Nakliyat Şirketi ile ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'a ayrı ayrı verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin REDDİNE,
3-Maddi tazminat talebi yönünden, kabul edilen toplam 356.837,39 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 24.375,56 TL karar ve ilam harcından 563,56 TL peşin harç, 1.170,96 TL ıslah harcı toplamı olan 1.734,52 TL harcın düşümü ile eksik kalan 22.641,04 TL harcın, HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Maddi tazminat talebi yönünden davacılar tarafından yatırılan 31,40 TL başvuru harcı, 563,56 TL peşin harç, 4,60 TL vekalet harcı, 1.170,96 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.770,52 TL harcın, HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
5-Manevi tazminat talebi yönünden, kabul edilen toplam 90.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 6.147,90 TL karar ve ilam harcının davalılar ... Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'den müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacıların karşıladığı 862,80 TL yazışma gideri, 6.800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.662,80 TL yargılama giderinin, maddi ve manevi tazminat talebi oranlarına göre maddi tazminat talebi yönünden 5.399,44 TL yargılama giderinin 5.384,35 TL'sinin davalılar ... Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'den müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, geri kalan 15,09 TL'nin davacılar üzerinde bırakılmasına, manevi tazminat talebi yönünden 2.263,36 TL yargılama giderinin 1.358,02 TL'sinin davalılar ... Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 905,34 TL'sinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.'nin karşıladığı 847,00 TL yargılama giderinin maddi ve manevi talebi oranlarına göre maddi tazminat talebi yönünden 596,82 TL yargılama giderinden 595,15 TL'sinin adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına, geri kalan 1,67 TL'nin davacılardan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, manevi tazminat talebi yönünden 250,18 TL yargılama giderinden 100,07 TL TL'sinin davacılardan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, geri kalan 150,08 TL'nin adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı ...'in karşıladığı 750,20 TL yargılama giderinin maddi ve manevi talebi oranlarına göre maddi tazminat talebi yönünden 528,61 TL yargılama giderinden 527,13 TL'sinin adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına, geri kalan 1,48 TL'nin davacılardan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, manevi tazminat talebi yönünden 221,59 TL yargılama giderinden 88,64 TL'sinin davacılardan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, geri kalan 132,95 TL'nin adı geçen davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Maddi tazminat talebi yönünden davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, ihtiyari dava arkadaşı olan davacıların her biri için kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ayrı vekalet ücreti takdirine, buna göre;
A) Davacı ... için kabul edilen 39.294,45 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
B) Davacı ... için kabul edilen 317.542,94 TL üzerinden takdir edilen 50.806,87 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
10-Maddi tazminat talebi yönünden davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 1.000,00 TL üzerinden takdir edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
11-Manevi tazminat talebi yönünden davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, ihtiyari dava arkadaşı olan davacıların her biri için kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ayrı vekalet ücreti takdirine, buna göre;
A) Davacı ... için kabul edilen 45.000,00 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'den müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
B) Davacı ... için kabul edilen 45.000,00 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'den müteselsilen alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
12-Manevi tazminat talebi yönünden davalılar ... Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, ihtiyari dava arkadaşı olan davacıların her biri yönünden davalılar lehine hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ayrı vekalet ücreti takdirine, buna göre;
A) Davacı ... yönünden reddedilen 30.000,00 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılar ... Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'e verilmesine,
B) Davacı ... yönünden reddedilen 30.000,00 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılar ... Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'e verilmesine,
13-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalılar vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/02/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır