T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/212 Esas - 2024/349
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2024/212
KARAR NO : 2024/349
...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/10/2017
....
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA...
DAVA : Rücuen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/02/2018
...
DAVA : Rücuen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/11/2017
...
KARAR TARİHİ : 11/06/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ : 10/07/2024
Mahkememizde açılan ve birleşen dosyalardaki Haksız Fiilden Kaynaklanan Tazminat ve Rücuen Tazminat davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada;
DAVA: Davacı .... vekili dava dilekçesinde ; Müvekkilinin, ... ile imzaladığı sözleşme gereğince, yol, altyapı, asfalt, sanat yapıları, köprü yapım işilerini üstlendiğini, ... iş emri gereği, .... üzerinde 20.05.2017 tarihinde trimer kazısı yapıldığını, kazı yapılırken asfalt zeminde bulunan davalıya ait doğalgaz borusunun delinmesi sonucu, şirketlerine ait aracın tamamen yandığını, olayla ilgili Savcılık dosyasının ... soruşturma numarası üzerinden devam ettiğini, olayın ve kazanın meydana gelmesinde davalının doğalgaz borusunu zemine çok yakın döşemesi, zeminin 8 cm altında olması sebebiyle %100 kusurlu olduğunu, sigorta eksperinin yaptığı inceleme de 845.775,00 TL hasarın olduğu tespit edilerek ve bundan %25 indirim yapılarak 609.432. 25 TL ödeme yapılacağı nazara alınarak, ödenecek dışında kalanın davalı tarafından ödenmesi için ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiği ancak davalı tarafın ...yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesiyle , kusurları olmadığını ve ödeme yapmayacaklarını bildirdiklerini belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 20.000,00 TL 'nin ihtar tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından ... verilen iş emrine istinaden ... yapılan kazı sırasında zemin altında bulunan doğalgaz borusunun patlaması nedeniyle trimer makinesinin tamamen yandığı, doğalgaz borularının zemininin 8 cm altında derinlikte olduğunu iddia ettiği, ancak bunu destekleyecek delil sunmadığını,...Yönetmeliği isimli bir yönetmelik olmadığını, davacı yanın kendilerine haber vermeden kazı yaptığı ve hasara neden olduğunu, davacı yanın kendilerine kazı bildiriminde bulunması gerektiği halde bulunmadığını, söz konusu doğalgaz boru hattının 1989 yılından önce ... döneminde döşendiğini ve söz konusu dönemin teknik şartlarına ve bulunduğu konumun fiziki şartlarına uygun olduğunu, davacı tarafın olay yerindeki çalışması sırasında gerekli iş güvenliği ve acil müdahale ekipmanlarını sağlamaması nedeniyle zararın arttığını, zararın büyümesine neden olunması açısından da müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, maddi vakıanın tespiti bakımından ceza soruşturmasının sonucunun beklenmesi gerektiği ve olayda müvekkilinin de zararının oluştuğunu ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
Birleşen ... esas sayılı dosyasında:
DAVA: Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; 20/05/2017 tarihinde... Caddesinde, davalıya ait bir iş makinesi tarafından yapılan çalışma sırasında, müvekkiline ait doğalgaz boru hattının hasar görmesi sonucu zararın meydana geldiğini, davalı tarafın ... uyarınca herhangi bir kazı veya zemin müdahalesi yapmadan altyapı kuruluşlarına bildirim yapmak zorunda olmasına rağmen buna uymadığını, kazanın gerçekleşmesine doğrudan kendisinin neden olduğunu, müvekkilinin doğalgaz dağıtımı sırasında özenli ve iyi niyetli şekilde davrandığının ve davalı yanın kaldırım işini ihaleyle aldığı ... her yıl düzenli olarak, yapılarak kazı çalışmaları öncesinde bilgi verilmesi hususunda uyarıldığının, davaya konu olaydan önce kazı bildiriminde bulunmadığı gibi, olayın gerçekleştiği sokakta yer alan doğal gaz hattına dair uyarı levhasını dikkate almadığını, dava konusu olayla ilgili ... sayılı soruşturma dosyasının halen derdest olduğunu, Müvekkili şirketin kaza nedeniyle hat hasarını gidermek zorunda kaldığını, bir süre ilgili boru hattından beslenen bölgede gaz arzının durdurulduğunu, bu esnada yanan ve havaya karışan gaz bedelinin de müvekkili şirket yönünden zarar oluşturduğunu, müvekkilinin faaliyet sigortası kapsamında ekspertiz incelemesi yapıldığını, zararın bir kısmının sigortaca ödendiğinin ancak ödenmeyen kısım için fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik KDV dahil 5.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 10/06/2021 harç tarihli ıslah dilekçesiyle; talebinin 18.070,79-TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız açıldığını, dava konusu hasarın oluşmasında tüm kusurun davacıya ait olduğunu, doğalgaz borusunun zeminin 60 cm altına döşenmesi gerekirken sadece 8 cm altına döşendiğini ve ikaz bandı konulmadığını, ... tarafından yapılan döşemelerin tamamının ... Yönetmeliğine uygun olması gerekirken buna aykırı döşeme yaptığını, olayla ilgili savcılık soruşturmasının devam ettiğini, çalışma ve tüm resmi evrakların Belediyede olduğundan , çalışma alanı ile tüm izinlerin ... Belediyesi tarafından verildiğinden ve çalışma öncesi Belediye tarafından ilgili yerlere bildirim yükümlülüğü olduğundan kusur dağılımının netleşmesi açısından , davanın ... ihbarının gerektiği belirilterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
Birleşen ... esas sayılı dosyasında:
DAVA: Davacı ... vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket ile dava dışı... arasında "makine kırılması" sigorta poliçesi tanzim edildiğini, 20/05/2017 tarihinde asfalt çalışması yapılması sırasında doğalgaz borusunun patlaması neticesinde yangın çıktığını, sigortalıya ait asfalt kazıma makinesinde maddi hasar oluştuğunu, hasar bedelinin 609.443,25-TL sinin 06/12/2017 tarihinde sigortalıya ödendiğini, dava konusu yangın olayının ...’nin sorumluluğunda bulunan doğalgaz boru hattının, ilgili mevzuat hükümlerine uygun döşenmemesi sebebiyle, gerçekleştiğinden sigortalıya ödenen bu miktarın ödeme tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; Kazada kurumlarının kusurunun olmadığını , yüklenici ... İnşaat firmasının kendilerine haber vermeden vede uyarı levhalarını dikkate almadan kazı yaptığını, savcılık makamınca yaptırılan soruşturmada kendilerine atfedilen bir kusur olmadığını tespit edildiğini belirterek , davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
Birleşen ... Giriş önünde, asfaltlama çalışması yapan ...'na ait ekiplerin, asfalt kazıma makinesi ile işlem yaptığı esnada, dikkatsizlik sonucu yaklaşık 40-50 cm derinlikte olan 4 bar basınçlı 4" (DN100) çelik doğalgaz boru hattına çoklu delme suretiyle hasar verdiğini, oluşan hasar sebebiyle patlamanın meydana geldiği ve yangın çıktığını, bu hususun ...' ce düzenlenen rapor ve Yangın Raporuyla sabit olduğunu, işbu hasarın meydana gelmesinde davalı yanın tam kusurlu olduğunu, bu hasar nedeniyle sigortalı şirkete 23/08/2017 tarihli 4.030,16 TL hasar bedelinin ödendiğini, davalının meydana gelen zarardan sigortalı şirkete ve halefiyet kuralı gereğince de müvekkiline karşı sorumlu olduğunu ileri sürerek, şimdilik 4.030,16 TL tazminatın ödeme tarihi olan 23/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiliyle müvekkiline ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Davalı şirket ekiplerinin...tarafından verilen iş emri doğrultusunda, ... tarihinde trimer kazısı yaptıklarını, kazı yapılırken caddede asfalt zeminin sadece 8cm altında bulunan ....'ne ait borunun delinmesi sebebiyle davalı şirkete ait çalışma yapan aracın tamamen yandığını, olay ile ilgili savcılık dosyasında soruşturmanın devam ettiğini, olayın ve kazanın meydana gelmesinde doğalgaz borusunun zemine çok yakın döşenmiş olması ve ikaz bandının bulunmaması nedeniyle %100 kusurun... olduğunu, müvekkil şirketin olayın meydana gelmesinde hiçbir kusuru bulunmadığını, kusurun davalı şirkete ait olduğunu , yanan makina nedeniyle karşılanmayan 203.143, 75-TL zararlarının bulunduğunu belirterek davanın reddini ve ...' na ihbarını talep ve cevap etmiştir.
İhbar olunan ... vekili dilekçesinde; ihbar ulanan olarak aleyhine hüküm kurulmasına imkan olmadığını, müvekkilinin davada dahili davalı sıfatını taşımadığını,...nin müvekkili şirket nezdinde 05/06/2016-05/06/2017 tarihleri arasında Mali Mesuliyet Sigorta grup sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirket tarafından riskin % 8,5'i oranında sorumluluk üstlenerek poliçe tanzim edildiğini, müvekkili şirket nezdindeki poliçeye ilişin olarak dava konusu taleplere dair herhangi bir sorumluluğun söz konusu olmayacağını, davanın ihbarında herhangi bir hukuki menfaat olmadığını ve aleyhine hüküm kuralamayacağını beyan etmiştir.
İhbar olunan ...vekili dilekçesinde; ...'nin sorumluluk poliçesinin 05/06/2016-2017 vadeli poliçe ile müvekkili şirketçe temin edildiğini, poliçenin müşterek poliçe şeklinde tanzim edildiğini, kabul anlamına gelmemekle hukuken sorumluluğunun ispat edilmek kaydı ile poliçe kapsamında sorumlu olabileceğini, meydana gelen hadisenin sigortalanmış işlerin ifası sebebi ile olup olmadığı, sigortalının kusur ve sorumluluğu ile davanın müterafik kusur durumu ve zararın miktarının bilinmediğini, talep edilen tazminatın ödenmemesinden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek ihbar edilen sıfatıyla aleyhine hüküm kurulmamasını talep etmiştir.
İhbar olunan ... vekili dilekçesinde; ... müvekkili şirkete Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile 05/06/ 2016- 2017 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, kusur oranınının ve olayın gerçekleşme şeklinin tespit ettirilmesi gerektiğini, sigortalının bildirim yükümlülüğünün süresi içinde yerine getirmediğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte ihbar tarihinden itibaren faizin işletilmesi gerektiğini, huzurdaki davada müvekkilinin taraf olmadığını ileri sürerek itiraz ve cevap hakları saklı kalmak kaydı ile hakkında hüküm kurulmamasını talep etmiştir.
İhbar olunan ...'nin müvekkili şirkete Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile 05/06/2016-2017 vadesi kapsamında sigortalı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte sözü edilen poliçenin hasar bedelinden %9 oranında sorumlu olduğunu, söz konusu poliçede hasarın % 10 oranında tenzili muafiyet uygulanacağının belirtildiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte kusur oranının ve olayın gerçekleşme şeklinin tespit ettirilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete süresi içinde bildirim yapılmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte ihbar tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, işbu davadan ihbar dilekçesi ile haberdar olduğunu, davada taraf olmadığını ileri sürerek hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan...vekili dilekçesinde; ...in sigorta ettiren olduğu, ihbar olunan şirket nezdinde düzenlemiş poliçede, ... nolu 03/11/2015 - 03/11/2018 vadeli İnşaat Sigorta Poliçesi ile sigortalının ... ili sınırlarında yapmakta olduğu Karayolu inşaat işlerini poliçede yazılı bedellerle, poliçe genel ve özel şartları ve poliçede yazılı muafiyetlerle, ihbar olunan şirket tarafından sigorta edildiğini, konu inşaat poliçesinde 3. Şahıs mali mesuliyet teminatı da mevcut olup teminatın kaza başına 500.000 TL ile sınırlı olduğunu, poliçe ile temin edilen meblağ, tazminat ve avukatlık ücretleri dahil dava masrafları toplamı olarak, poliçede belirtilen limitlerle sınırlı olduğunu, sigortacının sorumluluğunun hiçbir durumda poliçe üzerinde belirtilen limitleri aşamayacağını, hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçerse sigortacı, avukatlık ücreti dahil dava masraflarına, ancak sigorta bedeli nispetinde iştirak edebileceğini, davacının bu dava ile davalının asfalt kazıma makinesi ile işlem yaptığı sırada doğalgaz hattına zarar verdiğini iddia ederek tazminat talep ettiğini, davayı ve sorumluluğu kabul anlamına gelmemek üzere sigortalının kazadaki kusur oranının tespiti ve bu doğrultuda değerlendirme yapılması gerektiğini, hasarın poliçe teminatları doğrultusunda değerlendirilmesi ve poliçede belirtilen muafiyetlerin uygulanması gerektiğini, düzenlenen poliçe genel ve özel şartlara bağlı olup, sigortalının sorumluluğuna hükmedilse bile şirketin poliçeden doğan bir sorumluluğu olmayacağını, 3. Şahıs mali mesuliyet için asgari 1.500 USD / hasarın %10'u oranında muafiyet uygulanacağının da poliçede belirtildiğini bildirerek, ihbar olunan sıfatıyla aleyhte hüküm kurulmasının mümkün olmadığını belirtmiştir.
İhbar olunan ...Başkanlığı vekili dilekçesinde; Davalı şirkete verilen ihale işleri kapsamında; davalı şirket tarafından bahse konu olan cadde üzerinde minimum 5 ile 12 cm derinliğinde asfalt trimer kazı makinesi ile kazı çalışması yapıldığı, yapılan çalışma esnasında trimer kazı makinesinin doğalgaz borusunu delmesi ile birlikte trimer kazı makinesinin yanmaya başladığını ve iş makinesinin kullanılamaz hale geldiğini, müvekkilli idarenin ... teknik elamanlarınca zeminde yapılan tetkikte ve İtfaiye Raporunda da belirtildiği üzere ... borusunun ortalama 8-10 cm derinliğinde olduğunun tespit edildiğini, İmar Planlarına göre yeni açılacak olan yol çalışmalarına başlanmadan önce ilgili birimlere bilgi verildiğini ve çalışmalara ... tarafından görevlendirilecek personelin yönlendirici ve gözetmen olarak katılmaları istendiğini, ancak Başkentgaz personellerinin çalışmalara iştirak etmediklerini, İdarelerinin sorumluluğu olmamasına ve pasif husumet yokluğuna rağmen huzurdaki davanın İdarelerine yöneltilmesinin haksız ve hukuka aykın olduğunu bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, asıl ve birleşen ... 'nin davasının KISMEN KABULÜ İLE; 12.560,00-TL'nin olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine, 4-Birleşen... 'nın davasının KABULÜ İLE; 4.030,16-TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine," şeklinde karar verilmiştir.
İş bu kararın ... Esas sayılı dosyaları yönünden yapılan incelemede;.........Kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki olmaması gerektiği gibi gerekçe ile hüküm fıkrası arasında da çelişki bulunmaması yasal bir zorunluluk olup HMK'nın 298/2. maddesinde gerekçeli kararın tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı düzenlenmiştir..... Somut olayda birleşen ... esas sayılı dosyasında; davalı/birleşen davacı... ıslah dilekçesiyle birlikte, muafiyet tutarı olarak 3.060,99TL, KDV olarak 5.509,80TL ve satılamayan gazdan doğan kar kaybı olarak 9.500TL olmak üzere toplam 18.070,79TL talep etmiş, bilirkişi heyetinden alınan 15/10/2021 tarihli kök raporda davalı/birleşen davalı ... alacağının 9.500TL olduğu yönünde mütalaada bulunulmuşken, itiraz üzerine alınan 20/01/2022 tarihli ek raporda zararın 12.560TL olduğu bildirilmiştir. Mahkemenin gerekçesinde bu birleşen dava yönünden; “birleşen ...'nin talep ettiği alacak miktarının 9.500TL olduğu ve bunun...’den talep edebileceği” şeklinde gerekçe yazılmasına karşın, hüküm fıkrasında “Birleşen... esas sayılı dosyasında; Davacı ...'nin davasının kısmen kabulü ile 12.560,00-TL'nin olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine,” karar verilmiştir.
Şu halde mahkemece, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki oluşturulmuştur.
Ayrıca mahkemece gerekçede “son bilirkişi heyetinden alınan rapor” denilmekle birlikte son bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alınmış olup, hükme esas alınan raporun tarihi yazılmadığından (yahut hangi rapor olduğu açıkça belirtilmediğinden) ve 15/10/2021 tarihli kök rapor ile 20/01/2022 tarihli ek raporda birleşen ...’nin zararının ne kadar olduğuna dair kabulü de denetlenememektedir. Bu husus kamu düzenine ilişkin olup Dairemizce resen gözetilmiştir.
Öte yandan, aynı olaydan doğmaları ve aralarında bağlantı bulunması nedeniyle asıl ve birleşen dava dosyaları birleştirilmiştir. Davaların birleştirilmesi yargılamanın daha sağlıklı yürütülmesini amaçlar. Aynı zamanda usul ekonomisi ilkesinin de yansımasıdır. Davaların birleştirilmesinde birleşen dava sayısı kadar dava vardır. Birleşen davalarda tahkikat aşaması ortak yürütülür ancak her bir dava için ayrı değerlendirme yapılarak ayrı ayrı hüküm kurulur. Birleşen davalar birbirinden bağımsız olduğundan harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderleri her dava için ayrı hesaplanır. Davaların birleştirilmesinin sonucu olarak; tahkikat aşamasının ortak yürütülmesi ve usul ekonomisi gereğince ortak yargılama giderleri de yapılacağından bunlar tarafların haklılık oranlarına göre paylaştırılacaktır.
Yerel mahkemece, hüküm fıkrasının 7/a-b-c-d bentlerinde; asıl ve birleşen davalar yönünden harç ve vekâlet ücreti dışındaki yargılama giderlerinden sorumluluk hükme bağlanmıştır. Hüküm fıkralarındaki belirlemelere göre; mahkemece, tümden reddedilen asıl ve birleşen ... ve davalı/birleşen davacı ... vekili tarafından; hüküm fıkrasının 7/a bendinde, tümden reddedilen asıl davaya ilişkin yargılama giderlerinin hükme bağlandığı ve dava reddedilmesine rağmen davacı şirketin yargılama giderlerinden bir kısmının hatalı olarak müvekkili üzerinde bırakıldığı istinaf nedeni olarak ileri sürülmüş ise de; hükmün kuruluşuna göre 7/a bendinin sadece asıl dava ile ilgili giderlere ilişkin olmadığı, kısmen kabule karar verilen birleşen ... tarafından yapılan giderlerin de bu bentte hüküm altına alındığı Dairemizce değerlendirilmekle birlikte, taraflarca yükümlülüklerinin nedenlerinin anlaşılabilmesi, Dairemizce de mahkeme hükmünün hukuki denetiminin yapılabilmesi için giderlerden sorumluluk hesabının da gerekçelendirilmesi elzem görülmüştür.
Şu halde Mahkemece yapılacak iş; gerekçe ile hüküm çelişkisi yaratılmadan, HMK’nın 294 ve devamı maddelerine uygun, kanun yolu denetimine elverişli hüküm kurmaktan ibarettir.
Ayrıca birleşen ... Esas sayılı dosyası rücuen tazminat istemine ilişkin olup davanın tümden reddine karar verildiğine göre, anılan davanın davalısı yararına vekâlet ücreti takdir edilirken hüküm tarihinde bulunan AAÜT’nin 13/4 maddesinde yer alan “Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur.” düzenlemesi de gözetilmelidir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, birleşen ...’nin istinaf başvuru dilekçesinin bu birleşen dava yönünden HMK'nın 341/2. maddesi gereğince reddine karar verilerek, asıl ve diğer birleşen davalar yönünden davacı/birleşen davalı ...’nin istinaf başvurularının kabulü ile 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a.6 maddesi gereğince mahkeme kararının esası incelenmeksizin kaldırılmasına, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde yeniden değerlendirme yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine," karar verilerek dosyamız geri çevrilmiştir.
Dosyamızın geri çevrilmesi üzerine, yukarıdaki esasımıza kaydı yapılmıştır. Kaldırma kararı öncesi verilen kararımız delilleri ve gerekçesinde; ... Taraflar vekilleri dilekçelerinde delil olarak; ... sayılı soruşturma dosyasına, bilirkişi incelemesine, doğalgaz serim yönetmeliğine, sigorta poliçelerine, hasar dosyaları ve eksper raporlarına, hasar giderim fatura ve belgelerine, ödeme dekontlarına, bilirkişi incelemesine dayanılmıştır.
... önünde, asfaltlama çalışması yapan ....'na ait ekiplerin, asfalt kazıma makinesi ile işlem yaptığı esnada, dikkatsizlik sonucu yaklaşık 40-50 cm derinlikte olan 4 bar basınçlı 4" (DN100) çelik doğalgaz boru hattına çoklu delme suretiyle hasar verdiğini, oluşan hasar sebebiyle patlamanın meydana geldiği ve yangın çıktığı rapor edildimiştir.
... yapılan kazı çalışması sırasında iş makinesi yanması olayın da , asfalt kazma makinasının bulunduğu kaldırım kenarı, asfalt zemin ile kazınan yerde gerekli ölçümler ve görüntülemelerin yapıldığı, olay yerinde bulunan makinanın bulunduğu yerde vinç yardımıyla kaldırıldığında, kaldırıma yakın yerde asfalt altı zeminde 8 cm altında, üst kısmı patlamadan dolayı delinmiş borunun bulunduğu tespit edilmiştir.
...'sinde meydana gelen hat hasarı sonucu, listesi yapılan 18 müşteri istasyonlarının, yaklaşık 12 saat kullanılmadığı ve listedeki müşterilerin bir çoğunun hastaneler olduğu belirtilmiştir.
... yangın eksperi tarafından düzenlenen 30.06.2017 tarihli raporda; olay yerinde ve makina üzerinde yapılan inceleme de , doğalgaz borusunun zeminde 8-10 cm derinlikte olduğu, 10 cm derinlikte asfalt kesimi yapılırken, ... de doğalgaz veren çelik doğalgaz borusunun kesildiği, gazın, kesme sırasında oluşan kıvılcım nedeniyle alev aldığı, gaz debisinin ve basıncının yüksekliğinden alevlerin tüm makinayı sardığı, bu nedenle makinanın tüm elektrik, hidrolik ve plastik aksamlarının yüksek sıcaklıktan eridiğini, metan aksamlardan şekilsel, deformasyonların görüldüğü, kazıma ve konveyör sisteminin yüksek sıcaklıktan arızalandığı tespit edilmiştir.
... asfalt kaplama ve saat yapıları ve yapım işi kapsamında çalışmaların devam ettiği ve yazı ekinde belirtilen adreslerde 2015 yılında asfalt kaplama çalışmasının planlandığı, kuruma ait alt yapı çalışmalarının nezaret programına güncel olarak işlenmesi ve alt yapı çalışması olup olmayacağı bilgisinin, ilgili kurumlara bildirilmesinin belirtildiği ve bu kurumlar arasında ...'nin de bulunduğu ve bildirilen adresler arasında 20.05.2017 tarihli olayın bulunduğu ... olduğu, görülmüştür.
Bu bildirime karşı ...tarafından .. yazılan 13.05.2017 tarihli yazıda; gerekli kazı kontrol ve refakat birimlerinin oluşturulduğu, Acil 187 ekiplerinin ... lisansı alanında 18 bölgede konuşlandırıldığı, bu amaçla müdürlüğünüzün yapacağı alt yapı ve üst yapı çalışmalarına ait planlamaların bilgi ve belgelerin belirtilen iletişim adresine (e-mail, faks, telefon) veya acil müdahale müdürlüğüne resmi yazı ile en az bir hafta öncesinde bildirilmesini halinde iş planı yapılabilmesi için ilgili adrese ait harita, pafta, as-built, ve saha kontrolü ile refakat hazırlıklarının tamamlanmasını sağlayacağını, şirketin bilgisi dışında ve izni olmadan yapılan kazılar sonucunda meydana gelecek doğalgaz tesis hasarı, hat hasarı, yangın ve patlamalardan doğan her türlü maddi ve manevi kayıtlardan, müdürlükleri ve adına iş yapan yüklenici firmaların sorumlu olacağı ihtarının yapıldığı, anlaşılmıştır.
Yine ...acil müdahale müdürlüğü tarafından 27.07.2016 tarihli ... ... yönelik yazısında, kurumun alt yapı ve üst yapı çalışmaları yapan birimlerinin veya adına çalışan yüklenici firmaların gerekli kazı çalışmaları esnasında doğalgaz tesis ve hatlarına verebilecekleri hasarların önüne geçebilmesi amacıyla, iş planlamalarının eş zamanlı yapılması ve ortak program oluşturulması düşüncesiyle 2014-2015 ve 2016 yıllarında tarafınıza iş birliğini içeren bildirim yazısı yazıldığı, kazı kontrol ve refakat bildiriminin oluşturulduğu, yine acil ekiplerinin oluşturulup bölgelerde konuşlandırıldığı, her türlü kazı çalışmalarında yapılacak alt yapı ve üst yapı çalışmalarına ait planlamanın ve bildirilen iletişim kanalları ile şirketlerine ulaşılması gerektiği, bildirilmiştir.
Mahkememizce... dosyalarının dosyamızla birleştirilmesinden sonra yeni heyet oluşturularak alınan 29.07.2020 tarihli raporda; dava konusu haksız fiilin gerçekleşmesinde, olay sonrası tutulan olay yeri inceleme raporunda; ...a ait borunun asfalt zeminden 8 cm altta bulunduğunun tespit edildiği, ... İnşaatın kazı yapmadan önce ...'a bilgi vererek refakatçi alması gerektiği halde bunu yapmadığı, ... iddia edilmiş ise de, dosya kapsamında davacının iş emri ile hareket ettiği ... olayın gerçekleştiği tarihlerde kazı yapacağının bildirip bildirmediğine ilişkin Mahkemece yazılan yazıya verilen cevapta; davalı ve diğer kuruluşlara yazı göndererek ''Asfalt Kaplama Programının ... ye işlenmesi konusunda uyarıda bulunduğu, ancak kurum içi kullanılan bir program olduğu anlaşılan ... kayıtlarının bilirkişi kurulunca incelenmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle ... esas) sayılı dosyasında görülen ceza davası akıbetinin dosyada bulunmadığı belirtilerek, ilgili ceza dosyası bilgilerinin gönderilmesi istenmiştir.
Uyap sistemi üzerinde celp edilen ... esas sayılı dosyasında; yapılan yargılamada alınan bilirkişi kurulu raporunda; ...'nin saha sorumlusu sanık ...; asfalt kazma işini yetkili, teknik bir elemanın gözetimi, denetimi ve sorumluluğunda ve emniyet tedbirlerini alarak yapmadığı, daha önceden yola döşenmiş doğalgaz boru hattının projesini temin etmediği, sağlık ve güvenlik risk değerlendirmesi yapmadan çalıştığı, iş güvenliğini çalışanların insifiyatine bıraktığı, işçisinin yaptığı işle ilgili olarak mesleki yönden ve iş sağlığı güvenliği yönden gereği gibi eğitmediği, bilgilendirmediği ve bilinçlendirmediğinden, kazanın gerçekleşmesinde tam ve asli kusurlu olduğu, ... yol ve Asfalt şube müdürünün asfalt şefinin ise, belediyenin ihale makamı olması, asfalt kazma ve yenileme işini firmaya ihale etmiş olması ve de doğalgaz borusunun hangi seviyeden geçtiğini belirten uyarı levhasının bulundurmasını sağlamış olması nedeniyle, kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğundan ... İnşaat AŞ'nin saha sorumlusu ..., asfalt kazma işini, yetkili teknik bir elemanın gözetimi ve denetimi altında gerekli emniyet tedbirleri alınarak yapmadığı, daha önceden yola döşenmiş doğalgaz boru hattı projesini temin etmediği, sağlık ve güvenlik, risk değerlendirmesi yapmadan çalıştığı, iş güvenliğini çalışanların insifiyatine bıraktığı, çalışanları eğitmediği ve bilgilendirmediği için tam kusurlu bulunarak, taksirle yangına neden olma suçundan cezalandırıldığı, CMK'nın 231/5. Maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve söz konusu kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin ...sayılı karar dosyası ve alınan bilirkişi raporları ile duruşma tutanaklarının celbinden sonra, dosya aynı heyete tevdi edilerek alınan 10.04.2021 tarihli raporda; dosyada patlayan doğalgaz borusunun 8-10 cm derinliğinde döşendiğini gösteren itfiaye raporunun mevcut olduğunu, ancak kazının oluşumunda boru derinliğinin aktif bir etkisinin olmadığını, ... İnşaata iş yaptıran ...p olmadığını kendi kaynaklarında belirleyerek, gerekli tedbirlerin alınması için ... İnşaata talimat ve bilgi vermesi gerektiği halde buna ilişkin bir kaydın bulunmadığı, bu nedenle işveren konumundaki ... Başkanlığının kusurlu olduğu gibi , kazı işi yapmış olan yüklenici firma ... İnşaatın çalışma yapılacak bölge ile ilgili alt yapı bilgilerini alıp inceledikten sonra işe başlaması gerektiği halde kazı bölgesindeki alt yapı bilgilerine öğrenmeden işe başladığından kusurlu olduğu ve kazı işini iş makinası ile yapan operatörün çalışma esnasında dikkatli ve özenli çalışması ve alt yapıda mevcut bir tesisat olmasına karşı tedbirli çalışması ve de aracında yangın söndürücü bulundurması ve yangına karşı her türlü tedbiri alması, gerekli müdahaleyi yapması gerektiği halinde, dikkatli davranmayan ve gerekli tedbirleri almayan operatöründe hatalı ve kusurlu olduğu tespit edilerek, iş makinasında meydana gelen zarara ilişkin ... tarafından yaptırılan ekspertiz çalışması sonucunda muhafiyet düşülerek iş makinesindeki zararın 609.443,25-TL olarak tespitinin yerinde olduğunu , kazanın meydana gelmesinde ... ile operatör ... kusurlu olduğunu, diğer kurum ve kişilerin kusurlu olmadığı belirtilerek; asıl dosyada davacı şirketin sigorta şirketi tarafından ödenmeyen bakiye zararı 203.143,75-TL yi davalının kusuru bulunmadığından davalıdan talep edemeyeceği, birleşen mahkememizin ...esas sayılı dosyasında; davacı ... Sigortanın, sigortalısı ...'ın zarar miktarının 3.826,28-TL olduğu, birleşen .... sigortanın sigortalısı ... İnşaata ödediği zarar miktarının 607.706,25-TL olduğu ve olayda davalı ... kusuru ihmali olmadığı, bildirilmiştir.
Yine Doğalgaz borularının tesisat şartnamesinde; yeraltına yerleştirilen çelik boruların raşe derinliklerinin; çelik borunun aşırı yüke maruz kalabileceği durumlarda raşe derinliğinin arttılması ve boru üst seviyesinin, raşe üst seviyesine olan mesafesinin 80 cm olması, bu derinliğin sağlanamayacağı durumlarda ise, çelik kılıf kullanmak şartı ile raşe derinliğinin en az 60 cm olması gerektiği, yine kılıf borusunun ve doğalgaz borusunun birbirine temasının önlenmesi için kauçuk veya plastik gibi ayırıcılar konulması gerektiği, belirtilmiştir.
Dosyaya taraflarca sunulan ve aynı olaya ilişkin olarak başka mahkemelerde alınan raporlar ile mahkememizce alınan rapor arasında kusur tespiti yönünden çelişki oluştuğu nazara alınarak ve de...söz konusu boru hattını döşediği tarihteki teknik mevzuat çerçevesinde bu döşemenin usulüne uygun olup olmadığı, borunun 8-10 cm'den döşenmiş olmasının kazının oluşumuna etkisinin olup olmadığı, hususlarının da tartışılarak rapor hazırlanması için yeni heyet oluşturularak alınan 15.10.2021 tarihli raporda ; olay yeri inceleme ekipleri tarafından düzenlenen raporda, dava konusu olayda hasar gören ve yangına neden olan doğalgaz borusunun Q100ST (Çelik boru) olduğu , doğalgaz borusunun 42 cm olan bölümünün 7 ayrı noktada delindiği, doğalgaz borusunun derinliğinin 8-10 cm olduğunun tespit edildiğini, doğalgaz boruları iç tesisat şartnamesi gereğince, borunun 60-80 cm derinlikte olması gerektiği ,ancak olayın meydana geldiği yerin altında ... Müdürlüğüne ait tren manevra, bakım ve onarım galerisinin bulunduğu, olay yerinin altında galeri bulunması ve fiili imkansızlık nedeniyle, doğalgaz borusunun daha fazla derinliğe gömülemeden 8-10 cm kadar derinlikte döşendiğinin, borunun daha fazla derinlikte döşenmesi imkanının olmadığını, ... alt yapı ve üst yapı çalışmalarına ait planlamalara ait bilgi ve belgelerin belirtilen iletişim adreslerine veya acil müdahale müdürlüğüne resmi yazısı ile çalışmaya başlanmadan az bir hafta öncesinde bildirilmesini, iş planı yapılabilmesi için ilgili adrese ait harita, pafta, as-built ve refakat hazırlıklarının yapılması için gerektiğini , şirketlerin bilgisi dışında ve izni olmadan yapılan kazılar sonucunda meydana gelebilecek doğalgaz tesisat hasarı, yangın, patlama vs den doğan her türlü zarardan Belediye yada iş yapan firmanın sorumlu olacağının bildirildiğini, ayrıca 27.07.2016 gün ve 6685 sayılı yazı ile de,...yapılacak çalışmaların en az 1 hafta önceden, gerekli bilgi ve belgeleri ile çalışma başlangıç ve bitiş tarihlerinin bildirilmesi gerektiğini, bu halde saha kontrolü ve refakat hazırlıklarının tamamlanacağını, arzi bir çalışma yapılabilmesi halinde derhal bildirim yapılmasıyla çalışma yapılacak bölgede ... personelinin gözetim ve denetimi olmadan çalışmaya başlanmaması gerektiğinin bildirildiği, yine ...Yönetmeliği ile ilgili mevzuat gereği, ... ilinde tüm kazıların bildirime tabi olduğu, ayrıca olay yerinde , olayın meydana geldiği cadde altında Doğalgaz borusu geçtiği ve izinsiz kazı yapılamayacağına dair uyarı levhası olduğu, ancak .... başkanlığı yol ve asfalt şube müdürlüğünce çalışmaya ilişkin bildirimin, ... göndermediği ve bilgi verilmediği, refakatçi talebinde bulunmadığı tespit edildiğinden, dava konusu olayın meydana gelmesinde, ...'nin kusurunun olmadığı belirlenmiştir.Yine ABB'nin kazı çalışması yapmadan önce ...'a bilgi vermemiş olmasının, iş makinası ile yapılacak kazı öncesi, kazı bölgesinde bir alt yapı olup olmadığını, kendi kaynaklarında belirleyerek, gerekli tedbirleri alması hususunda ...'ye herhangi bir uyarı tebliğ etmemiş olmasından dolayı olayın oluşumunda kusurlu olduğunu , ... ve iş makinasını kullanan çalışanı Yunus Zengin'in, asfalt çalışması yapılan yolun sağ tarafında bulunan ... ait istinaf duvarı ile ... bahçe duvarında ''bu noktada doğalgaz hattı vardır izinsiz kazı yapılamaz'' uyarısı olmasına rağmen asfalt kazısı yapmaları olayın ve zararın meydana gelmesinde, ayrıca yangına müdahale edecek ekipman bulundurmamış olmaları ve yangına zamanından müdahale edilmemiş olması nedeniyle zararın artmasına neden olunduğu dan ... 'ın ise, kaza ve hasarın doğumunda bir dahili ve sonuca etkili eylemi olmadığını, ... adına çalışma yapan ... İnşaatın ise olayın ve zararların doğumunda doğrudan etkili olduğu belirtilmiştir.
Tarafların rapora itirazları üzerine aynı heyetten alınan 20/01/2022 tarihli ek raporda ise; önceki kusur durumu tespiti tekrar edilerek, görüşlerinden bir değişikliğin bulunmadığını sadece birleşen ... Mahkemesi dosyasında,... muafiyet tenzili nedeniyle alamadığı tazminat miktarı ile karşılanmayan havaya atılan gaz zararı olmak üzere toplam zarar miktarının 12.560,00-TL olarak hesaplandığı, belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, davalar, cevaplar, ceza dosyasın da hükme esas alınan kusur raporundaki gerekçeler ve kabuller ile mahkememizce dosya içinde bulunan raporlar arasındaki çelişkiyi gideren son bilirkişi rapor ve ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; 20/05/2017 tarihinde ... üzerinde asfalt kazı çalışması sırasında, doğalgaz borusunu patlatarak, gerek şirketlerine ait iş makinesine ve de gerekse...'e ait doğalgaz borularına zarar verdiği ve doğalgaz kaybına neden olduğu, İşvereni Belediyenin, ... yönetmeliği gereği kazı çalışmalarını usulünce ...'a bildirmediği gibi, ilgili yerde bulunan uyarı levhasının da dikkate alınmadığı, iş makinasını kullanan işçinin ve de işi yürüten saha sorumlusunun gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediğinden ... ait doğalgaz borusunun patlamasına ve bu sırada çıkan yangında iş makinesini zarar görmesine neden olduğu, anlaşılmıştır.
Ayrıca dosya kapsamında ...borusunun doğalgaz serim yönetmeliğine aykırı olarak 8-10 cm derinliğinde döşendiği, bu nedenle Başkent'in de kusuru bulunduğu iddia edilmiş ise de; çalışmanın yapıldığı mahalde bulunan uyarı levhasının dikkate alınarak, ... yönetmeliği ile dosyadaki ...'ın ,Ankara BB ile yaptığı yazışmalar kapsamında, kazı çalışması yerinde yetkili bir eleman bulundurulması sağlanarak, projeleri çerçevesinde işlem yapılması durumunda kazanın meydana gelmeyeceği de anlaşıldığından, tüm kusurun tedbirsiz ve özensiz çalışma yapan davalı ... de olduğu, ... a kusur yüklenemeyeceği tespit edilmiştir.
Bu kapsamda, ... kaldırma kararı ile karar öncesi son bilirkişi heyetinden alınan raporda belirlenen kusur durumları ile aynı heyetin 20/01/ 2022 tarihli ek raporunda belirlenen zarar miktarları nazara alınarak; asıl dosyada; davacı ... nin, ...den söz konusu kaza nedeniyle iş makinesinde oluşan ve kasko şirketince karşılanmayan (poliçedeki muafiyet tutarı olan) zarar talep edemeyeceği, yine birleşen ... esas dosyasında; davacı ...'nin zararının 20/01/2022 tarihli ek raporda 12.560,00 TL olarak tespit ve hesap edildiği, bunu olayın meydana gelmesinde kusurlu olan ...' den talep edebileceği yönündeki kararın miktar itibariyle kesin olduğu nazara alınarak, yeniden bu dosya yönünden hüküm verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. Bu dava yönünden infazda tereddüt oluşmaması için hüküm fıkrasında önce ki kararın tekrar edilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Yine Kaldırma kararında belirtildiği gibi her bir birleşen dava yönünde ayrı ayrı hüküm verildiği nazara alınarak harç, yargı gideri ve vekalet ücretine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davada; Davacı ...' nin davasının REDDİNE,
a)Alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 341,55-TL harcın mahsubu ile bakiye 86,05-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
b) Davacı ... İnş...A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
c)Davalı ... A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT nin 13/4. Maddesi hükmü nazara alınarak 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacı ... İnş. ..A.Ş.'den alınarak davalı ... A.Ş.'ye ödenmesine,
2-Birleşen ... esas sayılı dosyasında; Davacı ... AŞ 'nın davasının REDDİNE,
a)Alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 10.378,11-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.950,51TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
b)Davacı ... A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
c)Davalı ... A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT nin 13/4. Maddesi gereğince 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacı ... A.Ş.'den alınarak davalı ... A.Ş.'ye ödenmesine,
3-Birleşen ...esas sayılı dosyasında; Davacı ... AŞ 'nin davasının KISMEN KABULÜ İLE; 12.560,00-TL'nin olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine,
a)Alınması gereken 857,97-TL harçtan, peşin alınan 85,39-TL ve ıslahla alınan 225,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 547,58-TL'nin davalı ... İnş.... A.Ş'den alınarak hazineye irad kaydına,
b)Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 35,90-TL başvuru harcı, 85,39-TL peşin harç, 5,20-TL vekalet harcı, 225,00-TL ıslah harcı toplamı 351,49-TL'nin davalı ... İnş...A.Ş.'den alınarak davacı ... A.Ş.'ye ödenmesine,
Davacı ... tarafından yapılan 895,10TL posta masrafı ve 2.679,10TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.574,20TL'nin kabul/red oranı nazara alınarak, 2.484,22TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
c) Davacı ... A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 12.560,00-TL vekalet ücretinin davalı ... İnş...A.Ş'den alınarak davacı ... A.Ş.'ye ödenmesine,
d)Davalı ... İnş...A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 5.510,79TL vekalet ücretinin davacı B...den alınarak, davalı ... İnş.. A.Ş.'ye ödenmesine,
4-Birleşen 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/34 esas sayılı dosyasında; "Davacı ... AŞ 'nın davasının KABULÜ İLE; 4.030,16-TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,"
a)"alınması gereken 275,30-TL harçtan peşin alınan 68,83-TL harcın mahsubu ile bakiye 206,47-TL'nin davalı ... İnş.... A.Ş'den alınarak hazineye irad kaydına,"
b)"Birleşen ... esas sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 31,40-TL başvuru harcı, 68,83-TL peşin harç, 4,60-TL vekalet harcı toplamı 104,83-TL'nin davalı ... İnş...A.Ş.'den alınarak davacı ... A.Ş.'ye ödenmesine,"
c)"Birleşen ... esas sayılı dosyasında davacı ... A.Ş. Tarafından yapılan 494,80-TL posta masrafı ve 5.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.994,80-TL'nin birleşen dosya davalısı ... İnş...A.Ş.'den alınarak davacı ... A.Ş.'ye ödenmesine," d)Birleşen Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/34 esas sayılı dosyasında "davacı ... A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 4.030,16-TL vekalet ücretinin davalı ... İnş...A.Ş'den alınarak davacı ... A.Ş.'ye ödenmesine," şeklinde verilen kararın kesinleşmesi nedeni ile yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-Asıl ve birleşen dosyalarda HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, ... İnşaat vekili, ... vekili Ve ... vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içinde ... İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, Birleşen mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında kesin olarak verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.11/06/2024
...
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."