T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/25 Esas - 2025/541
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/25 Esas
KARAR NO : 2025/541
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 10/01/2024
KARAR TARİHİ : 24/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/07/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, Davacı dava dilekçesinde özetle, davalıların alt işveren olduğunu, dava dışı işçi ...'ün arabuluculuk anlaşması gereğince işçilik alacağı ve arabuluculuk ücreti olmak üzere 17.423,56 TL'nin ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödeme yapıldığını, Büyükşehir Belediyesi tarafından ...'nın hak edişinden 25.08.2022 tarihinde kesildiğini, alt işverenler arasında yapılan sözleşme gereğince işçilik alacaklarından davalı alt işverenlerin sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalılar davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmeleri, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.
Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 21/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda, mahkemece verilen hesaplama yapma görevi çerçevesinde; dava dosyasında yer alan dilekçeler, dava dışı işçiye ikame edilen Arabuluculuk Tutanağı, SGK Hizmet Dökümü, taraflar (daki Hizmet Alım Sözleşmeleri ve ekleri ile diğer ilgili tüm dokümanların incelenmesi ve lendirilmesi sonucunda, nihai takdiri Mahkemeye ait olmak üzere; davacı asıl işveren, dava dışı işçiye ödenen ve hak ediş miktarından kesilen tutar kapsamında davalı alt işverenlerin hizmet dökümünden unvanların tam olarak tespit edilemediğinden, işe giriş ve çıkış bildirgelerinin sunulması halinde tespit yapılabileceği, hizmet dökümünden tespit edilebilen davalı şirketlerden sorumluluk oranlarına göre nihai ... Turizm Peyzaj İnşaat Limited Şirketi'nden 2.090,38 TL'yi rucuen talep edebileceği; sonucuna ulaşılmıştır. belirtilmiştir.
11/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda, mahkemece verilen hesaplama yapma görevi çerçevesinde; dava dosyasında yer alanler, dava dışı işçiye ikame edilen Arabuluculuk Tutanağı, SGK Hizmet Dökümü, taraflardaki Hizmet Alım Sözleşmeleri ve ekleri ile diğer ilgili tüm dokümanların incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda, ... Kozmetik Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden 1.372,65 TL'yi ... Grup İnşaat Peyzaj Mühendislik Isı Sistemleri Turizm Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden 1.211,17 TL'yi ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden 462,04 TL'yi ... Turizm Peyzaj İnşaat Limited Şirketi'nden 2.090,38 TL'yi ... İnşaat Peyzaj Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden 5.132,11 TL'yi rucuen talep edebileceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçinin bu çalışması nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında yukarıda kısaca özetlenen ve açılan dava neticesi başlatılan ilamlı icra takibi sonrası dava dışı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından icra dosyasında işçiye ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında yapılan iş bu Sözleşmelerinin ve eklerinin incelenmesi sonucunda yapılan sözleşmenin “Ödeme Koşulları” başlıklı 5/b. Maddesinde “..... Büyükşehir Belediyesi'nin ...'nın hakedişlerinden her hangi bir şekilde ve aynı miktarda YÜKLENİCİ'ye yapacağı ödemeye yansıtacak, kesilen miktar kadar YÜKLENİCİ'ye eksik ödeme yapacaktır....Bu husus, YÜKLENİCİ tarafından kesin ve dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul edilmiştir” ve “SGK ve Diğer Yükümlülükler” başlıklı 8. maddesinde ”Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalarından doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı ücretleriyle iş güvencesi kapsamında hakimin belirleyeceği tespit edeceği tazminat ücretleri, ...ücretler....yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ...'ya rücu ettirilemez...” şeklinde düzenlendiği, dolayısıyla ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılacak kesintilerden dolayı alt işverenlerin bu kesinti miktarından sorumlu olacağı, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacının dava dışı işçiye ödenen tutarı davalılardan sorumluluk oranları uyarınca talep edebileceği, davacının hak edişinden yapılan kesinti tarihi itibarıyla sorumlu olan davalılar hakkında temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmış olup davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
A.Davalı ... Kozmetik Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden1.372,65 TL,
B. ... Grup İnşaat Peyzaj Mühendislik Isı Sistemleri Turizm Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden 1.211,17 TL,
C. ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden 462,04 TL,
D. ... Turizm Peyzaj İnşaat Limited Şirketi’nden 2.090,38 TL,
E. ... İnşaat Peyzaj Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden 5.132,11 TL, olmak üzere toplam 10.268,35 TL'nin 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen 10.268,35 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 701,43 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 165,00 TL ıslah harcı toplamı olan 592,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 108,83 TL harcın, kabul oranlarına göre 14,55 TL'sinin davalı ... Kozmetik Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den, 12,84 TL'sinin davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Mühendislik Isı Sistemleri Turizm Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’n'den, 4,90 TL'sinin davalı ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den, 22,16 TL'sinin davalı ... Turizm Peyzaj İnşaat Limited Şirketi’nden'den, 54,39 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 165,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.081,00 TL harcın, kabul oranlarına göre 144,53 TL'sinin davalı ... Kozmetik Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den, 127,56 TL'sinin davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Mühendislik Isı Sistemleri Turizm Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’n'den, 48,64 TL'sinin davalı ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den, 220,09 TL'sinin davalı ... Turizm Peyzaj İnşaat Limited Şirketi’nden'den, 540,28 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 5.330,00 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.330,00 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 1.381,12 TL'sinin davalı ... Kozmetik Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den, 1.218,94 TL'sinin davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Mühendislik Isı Sistemleri Turizm Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’n'den, 464,85 TL'sinin davalı ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den, 2.103,19 TL'sinin davalı ... Turizm Peyzaj İnşaat Limited Şirketi’nden'den, 5.162,93 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 10.268,35 TL üzerinden takdir edilen 10.268,35 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 1.372,88 TL'sinin davalı ... Kozmetik Peyzaj İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den, 1.211,67 TL'sinin davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Mühendislik Isı Sistemleri Turizm Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’n'den, 462,08 TL'sinin davalı ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den, 2.090,64 TL'sinin davalı ... Turizm Peyzaj İnşaat Limited Şirketi’nden'den, 5.132,12 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararın miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkca okunup usulen anlatıldı. 24/07/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır