T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/310 Esas - 2024/288
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/310 Esas
KARAR NO : 2024/288
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVALI : ...
DAVA : Alacak (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/05/2024
KARAR TARİHİ : 15/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 15/05/2024
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin tır ve dorse alım satımı işi yapan davalıya tır almak için 350.000,00 TL verdiğini, bu ödemedeki amacın satış yaparak kar elde etmek olduğunu, davalının bu işle sınırlı olmak üzere müvekkiline ortak iş yapmayı teklif ettiğini ve ödemeyi aldığını, hazırda tır olduğunu, satıştan yaklaşık 90.000,00 TL kar elde edileceğini beyan ettiğini, davalının edimini yerine getirmediğini, tırı teslim etmediği gibi parayı icra takibi kanalı ile ödemediğini, müvekkilinin davalıya ilk başta belirtilen ödemeyi yapmak için ... Kağıtçılık hissesini sattığını ve buradan ödeme yaptığını, müvekkilinin geç ödeme ile tahmini olarak 3,5 milyon TL civarında zarara uğradığını, davalının borcunu zamanında ödemiş olsa idi elde edeceği ve yoksun kaldığı kar ile ödeme tarihindeki ... Kağıtçılık hisse senedinin değeri arasındaki farkın giderilmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100.000,00 TL zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP : Dosya üzerinden karar verildiğinden dava dilekçesi tebliğe çıkartılmamış, bunun sonucu olarak davaya karşı herhangi bir cevap verilmemiştir.
DELİLLER : Yeğenbey Vergi Dairesi ve ... Ticaret Sicili Müdürlüğüne yazılan yazı cevapları, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, adi iş ortaklığında davalının edimini yerine getirmemesi nedeni ile tazminat istemine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Dava şartları" başlıklı 114/1. maddesinin (c) bendinde "Mahkemenin görevli olması" dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı Kanun'un 115/1. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler". Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden nazara alınması gerekir", 115/2. maddesinde de "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder" düzenlemelerine yer verilmiştir.
"Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" başlıklı TTK'nun 5/1. maddesinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." düzenlemesi yer almaktadır. Mutlak ticari davalar TTK'nun 4. maddesinde sayılmış, bunun yanında aynı maddenin "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında tır ve dorse alım satımı için kurulan iş ortaklığında, davalının edimini yerine getirmemesi nedeni ile davacının uğradığı zararın tazminini istemiştir. Dosya kapsamına göre davanın mutlak ticari dava olmadığı, davacının gerçek kişi tacir olmadığı gibi Yeğenbey Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 10/05/2024 tarihli yazı cevabına göre herhangi bir ticari faaliyetinin bulunmadığı, bu nedenle tacir olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.
HMK'nun 1/1. maddesi gereğince görev kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. HMK’nun 115/1. ve 138. maddeleri ve usul ekonomisi uyarınca, ayrıca Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11/04/2019 tarih ve 2017/15-2141 esas, 2019/442 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine karar verilebileceğinden, HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca bu dava şartı noksanlığının giderilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmaması nedeni ile davanın HMK 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Mahkememizin görevsizliğine, HMK'nun 20/1. maddesi uyaınca taraflardan birinin, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep etmemesi halinde aynı madde uyarınca mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-HMK.nun 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
4-İhtiyati tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 15/05/2024
Katip ... Hakim ...
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır