T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/312 Esas - 2025/63
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/312 Esas
KARAR NO : 2025/63
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/08/2023
KARAR TARİHİ : 11/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/02/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, 01/09/2022 günü davalı Yasemin Firdevs Gönen sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile müvekkili ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada davalı Yasemin Firdevs Gönen'in kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında büyük miktarda hasar meydana geldiğini, hasar nedeniyle müvekkilinin maddi hasara uğradığını, araç tamir için serviste kaldığı süre zarfında müvekkilinin taksicilik mesleğini icra edemediğinden kazanç kaybına uğradığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL değer kaybı ile 500,00 TL hasar bedeli toplamı 1.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 23/12/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile 500,00 TL hasar bedeli talebini 62.034,83 TL'ye, 500,00 TL araç değer kaybı tazminatı talebini 25.000,00 TL'ye arttırarak ıslah ettiğini belirtmiştir.
CEVAP : Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde, dava dilekçesinde bahsi geçen... plakalı aracın 11/06/2022 – 11/06/2023 tarihleri arasında 503401575/0 numaralı Karayolları Motorlu araçlar ZMSS(Trf) Sigorta Poliçesiyle sigortalı olduğunu ve sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dolayısıyla da kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının belirlenmesinin gerektiğini, sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusur oranının da taraflarınca kabul edilir olmadığını, fahiş olarak belirlenen hasar giderim tutarının da davacı tarafından ispatlanması gerektiğini ve dolayısıyla taraflarınca kabul edilir olmadığını, davalı sigorta şirketinin KDV sorumluluğunun da olmadığını, davacıya ait araç değer kaybı belirlenmesinde Tramer hasar kayıtlarının dikkate alınması gerektiği gibi, kabul anlamına gelmemekle birlikte değer kaybının Genel Şartlar Hesaplama Yöntemine göre belirlenmesi gerektiğini, davalı sigorta şirketi aleyhine hüküm kurulması durumunda parça ve işçilik iskontosu uygulanması gerektiğini ve bu oranın da en az %30 olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı Yasemin Firdevs Gönen cevap dilekçesinde, meydana gelen kazanın oluşumunda davalının herhangi bir kusurunun olmadığı gibi davalıya ait aracın kaza tarihinde diğer davalı ...A.Ş.ne 100.000,00 TL poliçe limitiyle sigortalı olmakla, davacıya ait araçta oluşan zararın diğer davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmasının gerektiğini, kusur hususunda dosyaya sunulan 15/05/2023 tarihli ...Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı Raporu'nun taraflarınca kabul edilir olmadığını, davacı tarafından talep edilen hasar miktarının da fahiş olduğunu ve en az %30 iskonto uygulanması gerektiğini belirtilerek, açılan haksız davanın reddi gerektiğini belirtmiş, aşamalardaki dilekçe ve beyanlarında da ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/243709 soruşturma sayılı dosyasında, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/11827 uzlaştırma numarası alan dosyadaki uzlaştırma tutanağında taraflar maddi edimle uzlaşmış olduğundan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/243709 soruşturma sayılı dosyası, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/11827 numaralı uzlaştırma dosyası, dosyada bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle davacının değer kaybı ve araç hasar zararının tazmini istemine ilişkindir.
Davalı sigorta şirketi tarafından davacının ... plakalı aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren... plakalı araç için 11/06/2022 ilâ 11/06/2023 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, 01/09/2022 olay tarihinde... plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybı ve araç hasar zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve 2021/21252 E, 2022/5913 K sayılı ilamı).
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 24/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda;
A-) Davalı ...A.Ş.ne sigortalı... plakalı araç sürücüsü davalı Yasemin Firdevs GÖNEN'in meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK’nun 47Ib-c., 52/a. ve 84/a. maddeleri kural ihlallerini işlemekle 4100 oranında kusurlu olacağı,
B-) ... plakalı araç sürücüsü davacı ...'un meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olacağı,
c-) Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının KDV dahil 62.034,83 TL olacağı,
d-) Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 25.000,00 TL olacağı ve davalıların 2918 sayılı KTK’nun 85. ve 91. maddeleri gereği sorumluluklarının olacağı, belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 24/10/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 01/09/2022 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı 06 BCG 918 plakalı aracın, davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında, sigortalı... plakalı araç sürücüsü davalı ... ... ... 'in olay yeri kavşağa yaklaşımda hızını azaltması ve trafik ışıklarını da dikkate alarak kesinlikle kırmızı ışıkta kavşağa girmemesi gerekirken, aksine hareketle olay yeri kavşağa gelip kırmızı ışık ihlali de yaparak kavşaktan kontrolsüz ve tedbirsiz şekilde karşıya geçişi esnasında, sağından olay yeri kavşakta yeşil ışıkta nizami olarak karşıya geçişini sürdüren davacı sürücü ... idaresindeki ... plakalı araca geçiş önceliği tanımayarak solundan çarpmış olduğundan kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacı ...'un meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının KDV dahil 62.034,83 TL olduğu, değer kaybınının reel piyasa koşullarına göre 25.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK’nun 85. ve 91. maddeleri gereğince söz konusu zararlardan sorumlu olduğu, davalı Yasemin Firdevs Gönen yönünden yapılan değerlendirmede ise, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/243709 sayılı soruşturması sırasında, 2023/11857 numaralı uzlaştırma dosyasında 09/08/2023 tarihinde düzenlenen uzlaştırma raporuna göre, davacı ile davalı ... ... ... 'ın maddi - manevi hak ve alacaklarından vazgeçtiklerini beyan ederek edimsiz olarak uzlaştıkları ve beyanlarını imzaları ile onayladıkları, ceza soruşturması sırasında açıkça maddi hak ve alacaklardan vazgeçmenin davacıyı bağlayacağı anlaşıldığından bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ...A.Ş. yönünden davanın kabulü ile, 61.534,83 TL hasar bedeli ve 24.500,00 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 86.034,83 TL tazminatın, 1.000,00 TL'sinin 08/08/2023 dava tarihinden, 85.034,83 TL'sinin 23/12/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı Yasemin Firdevs Gönen (Karakaş) yönünden açılan davanın reddine,
3-Kabul edilen 86.034,83 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 5.877,04 TL karar ve ilam harcından 269,85 TL peşin harç, 1.469,26 TL ıslah harcı, 38,40 TL tamamlama harcı toplamı olan 1.777,51 TL harcın düşümü ile eksik kalan 4.099,53 TL harcın davalı ...A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç, 1.469,26 TL ıslah harcı, 38,40 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.047,36 TL harcın davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının davalı ...A.Ş. Yönünden karşıladığı 142,50 TL yazışma gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.142,50 TL yargılama giderinin davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının davalı Yasemin Firdevs Gönen (Karakaş) yönünden karşıladığı 224,00 TL tebligat giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ...A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 86.034,83 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı Yasemin Firdevs Gönen (Karakaş) kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 86.034,83 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
10-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/02/2024
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır