T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/328 Esas - 2025/253
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2024/328
KARAR NO : 2025/253
BİRLEŞEN DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 16/07/2024
ASIL VE BİRLEŞEN DAVA
KARAR TARİHİ : 24/04/2025
ASIL VE BİRLEŞEN DAVA GEREKÇELİ
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 02/04/2023 tarihinde müvekkiline ait... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazanın kaza tespit tutanağına göre ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusuruyla meydana geldiğini, söz konusu kaza sebebi ile müvekkilinin aracında değer kaybı oluştuğunu, ... plakalı aracın ZMMS poliçesinde göre kaza tarihi itibariyle poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı alacağının tahsili amacıyla 06/07/2023 tarihinde sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından 14/07/2023 tarihinde müvekkiline 9.504,77 TL kısmi ödeme yapıldığını, müvekkilinin aracında değer kaybının oluşması sebebiyle sigorta şirketi tarafından ödeme yapılması amacıyla 02/04/2024 tarihinde davalı sigorta şirketine başvurulduğunu ancak davalı tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, bunun üzerine 02/04/2024 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulmuş ancak anlaşmaya varılamadığını, tüm bu sebepler ile davanın kabulünü, değer kaybı tazminatı için şimdilik 10,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile davalıdan tahsilini, değer kaybının tespiti için müvekkili tarafından yaptırılan ekspertiz ücreti olan 885,00 TL dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Asıl dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından sigortalı olan ... plakalı aracın dava dışı sigortalı araç sürücüsünün kaza anında ehliyetine geçici olarak el konulduğunu, ayrıca kaza anında alkollü olduğunu, bu sebeple davanın Fatma Kayıkçıya ihbarının gerektiğini, davacı tarafından talep edilen tazminatın zaman aşımına uğradığını, karayolları trafik kanunu gereğince davacının usuli yükümlülüğü olan başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açması sebebi ile davanın usulen reddi gerektiğini, davacının başvuru şartlarını eksiksiz ve zamanında yerine getirdiğini ispatlama gerektiğini, müvekkilinin 10/08/2023 tarihinde 17.814,36 TL onarım bedeli olmak üzere davacının değer kaybı talebine dair bağımsız sigorta eksperince düzenlenen rapor doğrultusunda müvekkilinin 14/07/2023 tarihinde 9.504,77 TL olmak üzere eksiksiz bir şekilde ödeme yaptığını ve sorumluluğunu yerine getirdiğini, davacıya yazılı ihtarname iletilmesine rağmen zarar konusu aracın müvekkili şirkete fiziki olarak gösterilmediğini, buna bağlı olarak usule uygun dava öncesi sigorta şirketine başvuru şartının tamamlanmadığını, tüm bu sebepler ile haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada (... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/481 esas sayılı) davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı araç davalı nezdinde 510981470 poliçe numaralı ZMMS ile sigortalı olup müvekkile ait... plakalı araca 02.04.2023 tarihinde maddi hasar verdiğini, kaza tespit tutanağında da görüleceği üzere ... plakalı araç sürücüsü asli ve tam kusuruyla kazanın meydana gelmesine sebep olduğunu, söz konusu kaza nedeniyle müvekkilin aracında hasar oluştuğu için tarafımızca 30.04.2024 tarihinde davalı sigorta şirketine araçta oluşan hasarın tahsiline ilişkin talepte bulunulduğunu, davalı tarafından 10.08.2023 tarihinde 17.814,36 TL kısmi ödeme gerçekleştirildiğini, ancak söz konusu ödeme müvekkilin zararını karşılamaktan uzak olduğunu, ayrıca, müvekkil aracında yaşanan söz konusu hasarın tespitine yönelik KDV dahil 1.770,00 TL ekspertiz ücreti ödediğini, dava konusu kaza nedeniyle yaşanan değer kaybının tahsili amacıyla davalı aleyhine tarafımızca ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin (2024/328E.) sayılı dosyası ile dava açıldığını, söz konusu davanın sebebi ve taraflarının da aynı olması, taleplerin aynı kazadan doğmuş olması nedeniyle usul ekonomisi ilkesi de gözetilerek birleştirme taleplerinin olduğunu beyan ederek davanın kabulüne, hasar tazminatı için şimdilik 10,00 TL'nin olay tarihinden işleyen avans faiziyle davalıdan tahsilini, mahkemeniz dosyasının ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin (2024/328E.) sayılı dosyası ile birleştirilmesine, 1.770,00 TL ekspertiz ücreti de dahil olmak üzere yargılama giderleri kapsamında kabul edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının talep ettiği tazminatın zaman aşımına uğradığını, KTK. gereğince davacı usuli yükümlülüğü olan başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açtığından davanın usulen reddi gerektiğini, davacının başvuru şartlarını eksiksiz ve zamanında yerine getirdiğini ispatlaması gerektiğini, müvekkilinin rizikodan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, davacı her ne kadar dilekçesinde müvekkili tarafından sigortalı ... plakalı aracın asli kusurlu olduğunu iddia etmiş ise de bu hususa ilişkin delil sunmadığını, bu sebeple kusur oranın tespit edilmesi için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor aldırılması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından... plakalı aracın uğramış olduğu zarara karşı bağımsız eksperden eksper raporu aldırıldığını, rapora göre 10/08/2023 tarihinde 17.814,36 TL hasar bedelinin davacı hesabına ödendiğini, yapılan ödeme ile müvekkili sorumluluğunu yerine getirdiğinden davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın ödemesini yaptığı eksper raporu ücretinin tahsili talebinde bulunmuş ise de davacı tarafından tek yanlı alınmış rapor ücretinin yargılama giderleri poliçe kapsamında olmadığından bu taleplerinin reddi gerektiğini belirterek tüm bu sebepler ile haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, Türkiye Sigorta A.Ş'ye, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkereler yazıldığı görüldü.
Asıl davada yönünden bakiye değer kaybı tazminatı için Mahkememizce bilirkişi İbrahim Ütebey'den 04/10/2024 tarihinde bilirkişi raporu ve 09/12/2024 tarihinde bilirkişi ek raporu aldırılmıştır.
Birleşen dava yönünden bakiye hasar tazminatı tazminatı için Mahkememizce bilirkişi İbrahim Ütebey'den 11/02/2025 tarihinde bilirkişi raporu ve 25/03/2025 tarihinde bilirkişi ek raporu aldırılmıştır.
Davacı vekilinin harçlandırarak mahkememize sunduğu 02/04/2025 tarihli ıslah dilekçesinde: Asıl davada bakiye değer kaybı tazminatı yönünden başlangıçta istenilen 10,00 TL tazminat alacağını 9.235,23 TL arttırarak 9.245,23 TL'ye, birleşen davada bakiye hasar tazminatı yönünden 10,00 TL tazminat alacağını 32.045,39 TL arttırarak 32.055,39 TL'ye yükselterek toplamda 41.300,62 TL tazminat alacağı ve 2.655,00 TL ekspertiz ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacının sunduğu ıslah dilekçesi usulüne uygun davalıya tebliğ edilmiştir.
Davalının davanın ihbarı talebi üzerine dava Fatma Kayıkçı'ya ihbar olunmuştur.
Asıl dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen bakiye değer azalması; birleşen dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen bakiye hasar bedeli sebebiyle oluşan maddi tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, ZMMS sigorta poliçesi örneği, hasar dosyası, eksper dosyası, bilirkişi raporları, fatura/ödeme belgeleri ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1).
Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.
Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. Yargıtay 17. HD 01/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K; 17 HD 05/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K,).
Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.
Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren ... plakalı araç için ZMMS poliçesi düzenlenmiştir. Poliçenin 22/07/2022-22/07/2023 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibarıyla araç başına 100.000,00-TL, kaza başına 200.000,00-TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.
Asıl dava yönünden bakiye değer kaybı tazminatı için Mahkememizce bilirkişi İbrahim Ütebey'den 09/12/2024 tarihinde aldırılan bilirkişi ek raporuna göre;a-)Davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'nın olay yeri kavşağa dikkatsiz, tedbirsiz ve gereğinden de süratli girerek sağından kontrolsüz kavşağa giren ...plakalı araca ilk geçiş hakkı da vermediği olayda 2918 sayılı KTK'nun 52/a ve 57/c-2 maddelerindeki kurallara da riayet etmeyerek kazanın oluşumunda yüzde 75 oranında kusurlu olacağı,
b-)...plakalı otomobil sürücüsü davacı ...'in, olay yeri kontrolsüz kavşağa yaklaşırken solundan gelen ... plakalı araçla çarpışmamak adına müteyyakkız ve dikkatli olması ve gerektiğinde etkili fren tedbiri ile kazadan kaçınması gerekirken, aksine hareketle yeterince müteyyakkız olmayarak kaçınamadığı kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nun 52/a maddesindeki kurala da riayet etmeyerek önleyemediği olayda yüzde 25 oranında kusurlu olduğu,
c-)Davacıya ait... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 25.000,00 TL olacağı, kusur oranlarına göre davalı sigorta şirketi sorumluluğunun (yüzde 75x25.000,00 TL) 18.750,00 TL olacağı, davalı Türkiye Sigorta A.Ş. tarafından davacı vekili Yusuf KUNT'a Vakıflar Bankası vasıtasıyla 14.07.2023 tarihinde 9.504,77 TL değer kaybı havalesinin yapıldığı anlaşılmakla davacının davalı sigorta şirketinden bakiye değer kaybı tazminatı tutarının (18.750,00 TL-9.504,77 TL) 9.245,23 TL olacağı rapor edilmiştir.
Birleşen dava yönünden bakiye hasar tazminatı tazminatı için Mahkememizce bilirkişi İbrahim Ütebey'den 25/03/2025 tarihinde aldırılan bilirkişi ek raporuna göre; Davacıya ait... plakalı araç hasar giderim tutarının 66.493,00 TL olacağı ve davalı sigorta şirketi tarafından davacı vekiline ... .... .... üzerinden 10.08.2023 tarihinde 17.814,36 TL hasar bedeli ödemesinin yapılmış olunduğu anlaşılmakla, davacının bakiye hasar bedeli talebinin (66.493,00 TL-17.814,36 TL) 48.678,64 TL olacağı rapor edilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Dava davalının vekilinin beyanlarının aksine 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığından yargılamaya devam olunmuştur.
Değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak asıl dava için düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'nın kazanın meydana gelmesinde yüzde 75 oranında; ...plakalı otomobil sürücüsü davacı ...'in ise yüzde 25 oranında kazanın meydana gelmesinden kusurlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 14.07.2023 tarihinde davacıya değer kaybından kaynaklı 9.504,77-TL ödeme yapıldığı, davacı aracında meydana gelen değer kaybının 25.000,00-TL olarak belirlendiği, yapılan ödeme düşüldüğünde davacının değer kaybından kaynaklı davalıdan kusur durumuna göre 9.245,23-TL alacağının bulunduğu, birleşen dava için düzenlenen, dosyada mevcut ekspertiz raporları da tetkik edilerek hazırlanan ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacı aracında bulunan hasar onarım bedelinin işçilik ve KDV dahil 66.493,00-TL olduğu, dava öncesi davalının davacıya banka kanalıyla 10.08.2023 tarihinde 17.814,36-TL hasar onarım bedeli için ödemede bulunduğu, yapılan ödeme düşüldüğünde davacının bakiye hasar bedelinden kaynaklı davalıdan kusur durumuna göre 32.055,39 TL alacağının bulunduğu, belirlenen bu tutarlara göre davacı vekilinin asıl ve birleşen davada talep arttırım dilekçesini sunduğu, asıl davada davalının eksik ödeme tarihi olan 14/07/2023; birleşen davada davalının eksik ödeme tarihi olan 10/08/2023 tarihi itibarıyla temerrüde düşmüş sayılacağı, sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsine göre kabul edilecek tutara temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği, asıl ve birleşen dosyada davacı vekilinin sunduğu makul ve belgeye dayalı ekspertiz ücretinin yargılama giderinden sayılacağı anlaşılmakla talep doğrultusunda asıl ve birleşen davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın kabulü ile 9.245,23 TL'nin 14/07/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile (davalının sigorta teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olması kaydı ile) davacıya ödenmesine,
2-Birleşen (... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/481 esas sayılı) davanın kabulü ile 32.055,39 TL'nin 10/08/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile (davalının sigorta teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olması kaydı ile) davacıya ödenmesine,
3-a)Asıl davada kabul edilen 9.245,23 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 631,54 TL karar ve ilam harcının, 427,60 TL peşin harç, 710,00 TL ıslah harcı toplamı olan 1.137,60 TL harçtan düşümü ile artan 506,06 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,
b)Birleşen davada kabul edilen 32.055,39 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.189,70 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 1.762,10 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-a)Asıl davada davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 710,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.626,00 TL harçtan, davacıya geri verilmesine karar verilen 506,06 TL harcın düşümü ile kalan 1.119,94 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b)Birleşen davada davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 916,00 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Asıl ve birleşen davada davacının karşıladığı 525,00 TL tebligat gideri, 6.500,00 TL bilirkişi ücreti, 2.655,00 TL eksper ücreti olmak üzere toplam 9.680,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-a)Asıl davada 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
b)Birleşen davada 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-a)Asıl davada davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 9.245,23 TL üzerinden takdir edilen 9.245,23 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b)Birleşen davada davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 32.055,39 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, asıl ve birleşen dosyada davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda asıl ve birleşen dosyada ayrı ayrı verilen kararın miktarı itibarıyla istinaf kanun yolu kapalı ve kesin olmak üzere karar verildi.29/04/2025