T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/358 Esas - 2025/1026
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2024/358
KARAR NO : 2025/1026
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
ASIL DAVA TARİHİ : 21/05/2024
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 04/09/2024
BİRLEŞEN DAVA KARAR TARİHİ : 06/09/2024
ASIL VE BİRLEŞEN DAVADA
KARAR TARİHİ : 25/12/2025
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 13/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'in sevk ve idaresindeki ... .... .... plakalı araca, 19/07/2023 tarihinde, davalılardan ...'ın kullandığı, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait ve ... ...Şirketi nezdinde sigortalı ... .... .... plakalı kamyonun çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın, davalı sürücünün KTK'nın 56/1-a maddesini ihlal etmesi nedeniyle %100 kusurundan kaynaklandığını, çarpmanın etkisiyle müvekkilinin aracının uçurumdan düşerek perte çıktığını ve kendisinin de yaralanarak hastanede tedavi gördüğünü, bu süreçte geçici ve sürekli iş göremezlik, tedavi, yol, bakıcı ve ikame araç masrafı gibi maddi zararlarının doğduğunu, ayrıca kaza nedeniyle yaşadığı ölüm korkusu, çektiği acı ve ıstırap sebebiyle manevi olarak da zarara uğradığını, bu durumun TBK m. 49 vd. hükümleri uyarınca haksız fiil teşkil ettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, HMK'nın 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak şimdilik 100,00 TL geçici iş görmezlik, 100,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL yol masrafı, 100,00 TL ikame araç bedeli, 100,00 TL tedavi masrafı ve 50,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 550,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 19/07/2023'ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı olmak ve ikame araç bedeli talebi hariç tutulmak kaydıyla, tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, ayrıca 80.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19/07/2023'ten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi haricindeki davalılar ... ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığından müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Asıl Davada; Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, ayrıca davanın HMK'nun 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, zira alacağın belirlenebilir nitelikte olduğunu ve bu durumun Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 2013/5518 E. ve 2014/3772 K. sayılı kararı uyarınca davanın usulden reddini gerektirdiğini, esasa ilişkin olarak ise müvekkilinin kazada kusurlu olduğu iddiasını kabul etmediklerini, kazanın davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı sağ şeritten kontrolsüz bir şekilde, müvekkilinin kullandığı ... plakalı ağır vasıtanın kör noktasına girerek orta şeride geçmeye çalışması ve aracın sağ ön tekerine çarpması sonucu meydana geldiğini, bu durumun KTK'nun 56. maddesine aykırı olduğunu ve asıl kusurun davacıda bulunduğunu, nitekim davacının şikayeti üzerine müvekkil hakkında soruşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesinin de bu durumu desteklediğini, davacının emekli olması ve fiili bir çalışmasının kanıtlanamaması sebebiyle iş göremezlik tazminatı talep edemeyeceğini ileri sürerek, tarafların kusur durumlarının ve müvekkilin işvereni ... A.Ş. ile akdedilen 01/01/2022 - 31/12/2024 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin 63. maddesinin davaya etkisinin tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasını, davanın işveren ... A.Ş.'ye ihbar edilmesini ve haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl Davada; Davalı ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça 19/07/2023 tarihinde müvekkili idareye ait ... plakalı aracın, sürücüsü ...'ın idaresindeyken davacının ... plakalı aracına çarparak maddi hasara ve yaralanmaya neden olduğu iddiasıyla maddi ve manevi tazminat talep edildiğini, ancak davanın idari eylemden kaynaklanması sebebiyle adli yargıda değil idari yargıda görülmesi gerektiğini belirterek öncelikle yargı yolu ve görev itirazında bulunduklarını, bu hususta ... BAM 21. Hukuk Dairesi'nin 2020/383 E. 2020/416 K. sayılı kararının emsal olduğunu, kazaya karışan araç sürücüsünün müvekkili idare bünyesinde çalışmadığını, ayrı bir tüzel kişiliği bulunan ... A.Ş. personeli olduğunu, bu nedenle doğru hasmın ... A.Ş. olması gerektiğini ve müvekkili yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, ayrıca ... A.Ş. ile aralarındaki "Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alım İşi" sözleşmesinin teknik şartnamesi uyarınca, yüklenici firma personelinin verdiği tüm zararlardan yüklenici ... A.Ş.'nin sorumlu olduğunu, davacının iddialarının soyut ve talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu ileri sürerek, davanın öncelikle görevsizlik nedeniyle usulden reddine, davanın ... ... Katı Atıkları Ayıklama Enerji Değerlendirme Bilgisayar İnşaat Nakliyat ve Taahhüt Yemek Sanayi ve Tic. A.Ş.'ye ihbar edilmesine, müvekkil idare bakımından husumetten reddine ve mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19/07/2023 tarihinde davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki, davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait ve davalı ... ...Şirketine 1176414023 numaralı poliçe ile sigortalı... .... .... plakalı kamyonun, şerit ihlali yaparak müvekkili ...'in kullandığı ... .... .... plakalı araca çarptığını, çarpmanın etkisiyle müvekkil aracının savrularak uçurumdan düştüğünü ve pert olduğunu, alınan özel ekspertiz raporunda davalı sürücünün 2918 sayılı KTK'nın 56/1-a maddesini ihlal etmesi nedeniyle yüzde yüz kusurlu olduğunun tespit edildiğini, uğranılan araç rayiç bedelinin yargılama sırasında bilirkişi marifetiyle belirlenebilecek olması nedeniyle davanın HMK'nın 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığını, ayrıca aynı kazadan kaynaklanan ve tarafları aynı olan ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/358 E. sayılı dosyası ile mevcut davanın usul ekonomisi gereğince HMK'nın 166. maddesi uyarınca birleştirilmesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL araç rayiç bedelinin kaza tarihi olan 19/07/2023'ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen (davalı sigorta şirketi için poliçe limitiyle sınırlı olarak) tahsilini, 1.200,00 TL eksper raporu bedelinin fatura tarihi olan 20/10/2023'ten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini ve davanın ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/358 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada; Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili idarenin eylemlerinin idari nitelikte olması nedeniyle davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini belirterek görev itirazında bulunduğunu, kazaya karışan sürücü ...'ın müvekkili idarenin değil, ayrı bir tüzel kişiliği olan ... A.Ş.'nin çalışanı olduğunu, aracın ... A.Ş. ile yapılan hizmet alım sözleşmesi kapsamında kullanıldığını, bu nedenle müvekkili idareye husumet yöneltilemeyeceğini, davanın ... A.Ş.'ye ihbar edilmesi gerektiğini, sözleşme gereği sorumluluğun yüklenici firmaya ait olduğunu, davacının iddialarının soyut olduğunu ve talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu savunarak davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddini istemiştir.
Birleşen davada; Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın zamanaşımına uğradığını, talep edilen alacakların belirlenebilir nitelikte olması nedeniyle belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını ve hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, kazanın oluşumunda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, asıl kusurun davacının kontrolsüz şekilde şerit değiştirerek ağır vasıta olan müvekkilinin aracının kör noktasına girmesi ve aracın sağ ön tekerine çarpması olduğunu, müvekkilinin ... A.Ş. çalışanı olduğunu ve aracın işleteninin de bu şirket olduğunu, hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesinin de kusursuzluğunu desteklediğini, davacının emekli olması nedeniyle fiili bir çalışması ve gelir kaybının bulunmadığını, davanın ... A.Ş.'ye ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Asıl ve birleşen dava nedeniyle davalı sigorta şirketine tebliğ yapılsa da davaya cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
Asıl ve birleşen davada cevap dilekçesi sunan davalıların talebi üzerine dava ... A.Ş.,'ye ihbar olunmuştur.
Etlik Şehir Hastanesine, ... Cumhuriyet Başsavcılığına, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne, Keçiören İlçe Emniyet Müdürlüğüne, ... ... .... .... Emniyet Müdürlüğüne, ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesine, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığına müzekkere yazıldığı görülmüştür.
Mahkememizce bilirkişi... .... .... 'den 30/01/2025 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından 16/10/2024 ve 07/05/2025 tarihli maluliyet raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce bilirkişiler Tevfik Dinç ve Nergis Cantürk'den 15/08/2025 tarihli ve 31/10/2025 tarihli bilirkişi heyet raporları aldırılmıştır.
Davacı tarafça ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan 2024/603 esas sayılı davanın 06/09/2024 tarih, 2024/603 Esas ve 2024/590 Karar sayılı birleştirme kararı ile mahkememizin 2024/358 esas sayılı dava dosyası ile birleştirildiği ve yargılamaya bu esas üzerinden devam edildiği anlaşılmıştır.
Asıl ve birleşen davada davacı vekilinin harcını yatırarak 12/12/2025 tarihinde sunduğu dava değeri artırım dilekçesine göre; Araç rayiç bedeli talebini 135.000,00 TL'ye, geçici iş görmezlik talebini 17.103,48 TL'ye, sürekli iş göremezlik talebini 578.112,92 TL'ye, yol masrafı talebini 1.000,00 TL'ye, ikame araç bedeli talebini 19.125,00 TL'ye, tedavi masrafı talebini 1.500,00 TL'ye ve bakıcı gideri talebini 6.707,25 TL'ye yükselterek talep edilen tutarın kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davacının sunduğu dava değeri arttırım dilekçesi davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.
Asıl ve birleşen dava, davacının maluliyetine neden olan trafik kazası sonucu davacının davalılardan maddi ve manevi tazminat isteminden ibarettir.
Ceza dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, hastane cevapları, ZMMS poliçe örneği, kurum yazı cevapları, tarafların sosyal ekonomik araştırma müzekkere cevapları, adli tıp raporları, bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Davalı ... .... .... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen ZMMS poliçesinin incelenmesinde; Kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde 08/04/2023-08/04/2024 başlangıç ve bitiş tarihli sigortalı olduğu, kişi başına ölüm/sakatlık bedeli ve sağlık gideri teminatının ayrı ayrı 1.200.000,00-TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Maluliyete ilişkin olarak davacı hakkında kaza tarihinde geçerli ''Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'' hükümlerinin 10. maddesine ve davacının yaşına uygun olarak Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 07/05/2025 tarihli raporda; Davacı ...'in 19/07/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle meydana gelen yaralanmaları sonucu, erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik uyarınca bedensel engel oranının %17 (yüzde on yedi) olduğunun, bu durumun sekel halini alıp sürekli nitelikte olduğunun, tıbbi iyileşme süresinin 45 güne kadar uzayabileceğinin ve 15 gün süreyle bakıcı ihtiyacının bulunduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1). Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97). Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99). Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (m. 109/1,2). Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir (2918 sayılı KTK m. 110/2). Meydana gelen kazada ölüm veya yaralanma meydana gelmesi halinde hak sahipleri ölüm halinde, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler (TBK m. 53). Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55). Ayrıca yasal koşulların oluşması halinde kaza nedeniyle ölüm veya yaralanma halinde manevi tazminat talep edilebilir (TBK m. 56).
ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (bkz Y.11 H.D. 09/06/2003, 2003/269 E, 2003/6111 K,).
Birleşen davada talep olunan maddi tazminat kalemi ve kazaya karışan tarafların kusur durumunun belirlenmesi için Mahkememizce bilirkişi .... .... .... tarafından 30/01/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın maliki olup, davalı ... ...Şirketi'ne de ZMSS ile sigortalı ... plakalı kamyon sürücüsü davalı ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 46/b-c., 47/d. ve 84/g. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı, ... plakalı otomobil sürücüsü davacı ...'in meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olacağı, davacıya ait ... plakalı aracın pert-total durumunda ve hasar tutarının da 135.000,00 TL olacağı, davacının tamir süresi araç yoksunluk kaybının 19.125,00 TL olacağı rapor edilmiştir.
Yukarıda belirtilen davacının maluliyet durumu ve kusur durumuna ilişkin alınan raporlar dikkate alınarak Mahkememizce bilirkişiler ... .... .... tarafından 15/08/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; Dosyada mevcut kusur raporuna göre davalı sürücünün %100 kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğu, davacının emekli olması ve düzenli bir çalışmasının ispatlanamaması nedeniyle hesaplamanın asgari ücret üzerinden yapıldığı belirtilerek, davacının zararının; 17.103,48 TL geçici iş gücü kaybı, 578.112,92 TL sürekli iş gücü kaybı, 6.707,25 TL geçici bakıcı gideri ve 2.500,00 TL SGK kapsamı dışında kalan tedavi ve ulaşım gideri olmak üzere toplam 604.423,65 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin ise usulüne uygun başvuru kabul edildiğinde 15/12/2023 olacağı rapor edilmiştir.
Kök bilirkişi heyet raporuna yapılan itirazların karşılanması amacıyla Mahkememizce bilirkişiler ... .... .... tarafından 31/10/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi ek raporunda özetle; Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirildiği, davacının düzenli ve sürekli bir gelir elde ettiğine dair dosyada delil bulunmadığından asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamanın yerinde olduğu, bakıcı gideri ve tedavi masrafı hesaplamalarının da Yargıtay uygulamalarına uygun olduğu belirtilerek, 15/08/2025 tarihli kök rapordaki tespit ve hesaplamalarda bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığı rapor edilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Somut olayda; davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın maliki olup, davalı ... ...Şirketi'ne de ZMSS ile sigortalı, diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... ..... .... plakalı otomobil sürücüsü davacı ...'in karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralandığından ve aracının pert duruma geldiğinden bahisle asıl ve birleşen davada maddi ve manevi tazminat talepli olarak eldeki davanın açıldığı, yukarıda belirtilen kusur durumuna ilişkin olarak alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki aracının şeridinde tutması, şerit değiştirmemesi gerekirken orta şeritten sağ şeride geçerek davacının sevk ve idaresindeki araca çarptığı trafik kazasında tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği, davalıların (sigorta şirketinin teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) meydana gelen trafik kazasın sonucu ortaya çıkan maddi zarardan müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmıştır.
Asıl ve birleşen davada zamanaşımı defi savunmasının dava süresinde açıldığından, görev itirazının dava mutlak ticari dava olduğundan, yargı yolu itirazının davanın adli yargıda görülmesi gerektiğinden, husumet itirazının KTK 85 ve 86 maddeleri gereğince davalı belediyenin işleten olarak sorumluluğu bulunduğundan reddine karar verilmiş, açık yargılamaya devam olunmuştur.
Birleşen davada davacının aracının pert durumda olması sebebiyle hasar bedelini talep ettiği, yargısal denetimi elverişli ve hükme esas alınan 30/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere eksper raporları da değerlendirildiğinde aracın hasar tutarına göre tamirinin ekonomik olmadığı, pert durumda olduğu ve aracın kaza öncesi hasarsız bedelinin 200.000,00-TL, aracın hasarlı haldeki sovtaj bedelinin 65.000,00-TL ve hasar tutarının 135.000,00-TL olarak belirlendiği, davacının talep arttırım dilekçesine konu ettiği hasar bedeli talebinin yerinde olduğu, 1.200,00-TL eksper raporu bedelinin yargılama gideri olarak kabul edileceği gözetilerek birleşen davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
Asıl davada, davalı sigorta şirketine ZMMS sigortası ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacı hakkında alınan kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerinin 10. maddesine ve davacının yaşına uygun olarak düzenlenen maluliyet raporuna göre davacının vücut engel oranının %17 (yüzde on yedi) olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 45 güne kadar uzayabileceğinin ve 15 gün süreyle bakıcı ihtiyacının bulunduğunun tespit edildiği, yukarıda içeriği özetlenen maluliyet raporu, kusur durumu, davacının kabul edilen asgari ücret düzeyindeki gelir durumu, SGK yazı cevabı ile TRH-2010 yaşam tablosu dikkate alınarak Yargıtay içtihatlarına uygun ve denetime elverişli olarak güncel değerler üzerinden aldırılan heyet bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davacının davalılardan 17.103,48TL geçici iş göremezlik, 578.112,92TL sürekli iş göremezlik, 6.707,25TL bakıcı gideri ve 2.500,00TL tedavi ulaşım giderinden kaynaklı toplamda 604.423,65TL maddi tazminat talep edebileceği, 30/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacının pert durumda olan aracı nedeniyle davacının yeni araç alma süresi ve rayiç kira bedeline göre 19.125,00TL ikame araç bedeli talebinin yerinde olduğu, asıl ve birleşen davada ikame araç bedeli dışındaki (davalı sigorta şirketince düzenlenen poliçe teminat kapsamında olmadığından) maddi tazminat taleplerinden tüm davalıların müteselsilen birlikte sorumlu oldukları, davacı vekilinin bu husus gözetilerek dava ve talep arttırım dilekçesini sunduğu, asıl davadaki talepler nedeniyle dava öncesi davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin tebliğ evrakları bulunmadığından davalının arabuluculuk başvuru tarihi olan 23/02/2024 tarihinde; birleşen davadaki talepler nedeniyle dava öncesi yapılan başvuru sebebiyle davalı sigorta şirketinin 26/12/2023 tarihinde, asıl ve birleşen davada diğer davalıların ise kaza tarihi itibarıyla temerrüde düşmüş kabul edileceği, davalı belediyeye ait sigortalı aracın cinsi ve kullanım amacı gereği kabul edilen bu tutara temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi işletileceği anlaşılmakla dava ve talep arttırım dilekçesi de gözetilerek maddi tazminat yönünden asıl ve birleşen davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
Davacı tarafın davalı haksız fiil sorumlusu ve işleten davalılara karşı talep olunan manevi tazminat talebine gelindiğinde, bilindiği üzere 6098 sayılı TBK'nun 56.(818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Bu bilgiler ışığında, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın oluşumu, kazaya karışan tarafların kusur durumu ve kazanın meydana geldiği tarih ve olay tarihindeki paranın alım gücü dikkate alınarak talep gibi 80.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte haksız fiil sorumlusu ve işleten davalılar ... ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan müteselsilen tahsili gerektiği anlaşıldığından manevi tazminat yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan asıl davanın kabulü ile,
1-17.103,48TL geçici iş göremezlik, 578.112,92TL sürekli iş göremezlik, 6.707,25TL bakıcı gideri ve 2.500,00TL tedavi ulaşım giderinden kaynaklı toplamda 604.423,65TL'nin davalı ... ...AŞ yönünden 23/02/2024 tarihinden; diğer davalılar ... ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden 19/07/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile (davalı sigorta şirketinin teminat limitiyle sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-19.125,00TL ikame araç bedelinin davalılar ... ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden 19/07/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-80.000,00TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden 19/07/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-a)Asıl davada maddi tazminat yönünden kabul edilen 623.548,65 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 42.594,61 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 12.944,00 TL tamamlama harcı toplamı olan 13.371,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 29.223,01 TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin 28.326,70-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
b) Asıl davada manevi tazminat yönünden kabul edilen 80.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 5.464,80 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığından müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Asıl dava yönünden davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 12.944,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 13.860,00 TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketinin 11.907,22-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Asıl dava yönünden 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ... ...A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
7-a) Asıl davada maddi tazminat yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 623.548,65 TL üzerinden takdir edilen 99.532,30 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin 96.479,52-TL teminat limitiyle sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
b)Asıl davada manevi tazminat yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 80.000,00 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ve ... Büyükşehir Belediyesinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Açılan birleşen (... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/603 Esas sayılı) davanın kabulü ile;
1-135.000,00TL'nin davalı ... ...Şirketi yönünden 26/12/2023; diğer davalılar ... ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden 19/07/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile (davalı sigorta şirketinin teminat limitiyle sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Birleşen dava yönünden kabul edilen 135.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 9.221,85 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 8.794,25 TL harcın, HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Birleşen davada davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 916,00 TL harcın, HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Birleşen davada 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalı ... ...A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Birleşen davada davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 135.000,00 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Asıl ve birleşen davada davacının karşıladığı 1.836,00 TL tebligat gideri, ekspertiz ücreti 1.200,00 TL ve 14.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 17.036,00 TL yargılama giderinin davalılardan (davalı sigorta şirketinin 15.022,17-TL ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, asıl ve birleşen dosyada davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/01/2026