T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/59 Esas - 2024/365
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2024/59
KARAR NO : 2024/365
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 22/01/2024
KARAR TARİHİ : 27/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 01/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi ... ... vekilinin müvekkili kurum aleyhine açmış olduğu işçi alacakları tazmini davasının ... ... ... İş Mahkemesince verilen söz konusu karar işçinin korunması ilkesi çerçevesinde işçinin alacağına kavuşmasının sağlanmasına yönelik yasal düzenlemelerin bir tezahürü olup, müvekkili idare ile davalı firma arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine halel getirmeyeceğini, davalı yüklenici firma ile müvekkil idare arasında imzalanan sözleşmelere göre istihdam ettiği işçilerin işvereni, muhatabı ve sorumlusunun yüklenici firma olduğunu, kanunlar gereği idarece ödenmek zorunda kalınan her türlü meblağı yükleniciye rücu hakkının saklı olduğunu, sözleşme hükümlerine göre davalı firmanın müvekkil idarenin icra tehdidi altında ödemiş olduğu miktarlardan sorumlu olup, davalıların bu miktarları rücuen müvekkil idareye ödemeleri gerektiğini beyanla davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla toplam 11.882,76 TL'nin müvekkil kurum tarafından ödenme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı firmadan rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafından ikame olunan işbu davada müvekkil şirkete husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, taraf sıfatı yokluğuna ilişkin itirazları doğrultusunda davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dışı işçiye ödenen feshe bağlı alacaklardan davacı kurum ile imzalanan sözleşme gereği müvekkil şirketin sorumlu olmadığını, ayrıca dava dışı işçinin iş akdinin davacı kurum tarafından hazırlanan soruşturma raporu doğrultusunda davacının talimatı uyarınca feshedildiğini, müvekkilinin dava dışı işçinin iş akdini fesih iradesi bulunmadığını, asıl işveren talimatı doğrultusunda taraflar arasındaki sözleşmeden doğan zorunluluk gereği yalnızca talimatı dava dışı işçiye bildiren müvekkilin feshe bağlı alacaklardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, ihale kapsamında görev yapan işçilerin müvekkili şirketin ihale dönemi öncesinde çalışmış olduklarını, müvekkili şirketin ihaleyi kazanması üzerine bu dönemde de çalışmasını sürdürdüğünü, bu personellerin müvekkil tarafından seçilmiş ve işe alınmış personeller olmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını beyanla taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği dava konusu alacaklar yönünden sorumluluğu bulunmayan müvekkilim yönündendavanın reddine, husumet itirazlarının kabul edilmemesi halinde davanın usul ve esas yönden sunulan itirazları nazarında reddine, rücu istemine konu feshe bağlı ödemeler yönünden dava dışı işçinin iş akdinin feshinin doğrudan asıl işveren olan davacı kurumdan talimat edilmiş olması gözetildiğinde feshe bağlı yıllık izin ücreti ve ferileri yönünden davacının tek başına sorumlu olduğundan rucu talebinin haksız olduğunun kabulüne, aksi değerlendirme durumunda kabul anlamı taşımamak kaydıyla işbu davada iç ilişkide rücu esasına göre değerlendirme yapılması ve pay esasına bağlı sorumluluk ilkesine göre tarafların sorumlu oldukları tutarların belirlenmesine, dava dışı işçinin 2020 Eylül ayı ücret talebi yönünden bu bedelin davacı tarafından doğrudan kesinti yolu ile tahsil edilerek müvekkile ödenmediğinin tespitine, akabinde bu talebin reddine, takas/mahsup defi doğrultusunda müvekkil şirketin sorumlu olduğu sonucuna ulaşılması halinde ise bu sorumluluk tutarından sözleşme gereği hak ettiği alacağı alamayan, davacının haksız olarak kesinti yoluyla tahsil ettiği 3.318,00 TL (48x5,50+1.018x3,00=3.318,00) bedelin kesinti yapıldığı tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte mahsubunu, yargılama giderlerinin karşı taraf üzerine yükletilmesini taleple davanın reddini savunmuştur.
Antalya 4. İş Mahkemesine ve Antalya Genel İcra Dairesine yazılan yazılara cevap verildiği görülmüştür.
Mahkememizce İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar alanında uzman bilirkişi Fatma BEKTAŞ'tan 16/05/2024 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, davacının da taraf olduğu hizmet alım sözleşmesine istinaden davalı yanında çalıştığı ileri sürülen dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yapılan ödemelerin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmesi, ödeme belgeleri, Antalya 4. İş Mahkemesinin 2020/399 esas sayılı dosyası, Antalya Genel İcra Dairesinin 2023/72121 esas sayılı dosyası ile getirtilmesi gerekli tüm belgeler dosyaya celp edilmiştir.
Dava dışı işçi ...'nın SGK kayıtlarına göre, 01/08/2020 - 09/10/2020 tarihleri arasında hizmet alım sözleşmesine bağlı olarak davalı yanında 70 gün çalışmasının bulunduğu bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı işçinin açmış olduğu Aliağa İş Mahkemesinin 2017/577 esas sayılı dava dosyası incelendiğinde, Davacısının ... ile davalıların Kırtur Turizm İnşaat Taahhüt Elektrik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi Ve Posta Ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi olduğu, mahkemece yapılan yargılama sonuncunda; "1-2.119,73 TL net ücret alacağının temerrüt tarihinden (19/11/2020) itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2- 1.893,58 TL net yıllık izin ücretinin temerrüt tarihinden (19/11/2020) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3- Kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin REDDİNE,
4-Peşin alınan 584,40 TL harçtan alınması gereken 274,14 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 310,26 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, davacı tarafından yatırılan 274,14 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Hazine tarafından karşılanan 680,00 TL arabuluculuk giderinin karar kesinleştiğinde davanın kabul ve red oranına göre 592,90 TL'sinin davacıdan, 87,10 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 4.013,31 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı taraflara verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 1.319,70 TL yargılama giderinin kabul ve red oranında paylaştırılarak 169,10 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
9-Davalı Kırtur Şirketi tarafından yapılan 138,50 TL yargılama giderinin kabul ve red oranında paylaştırılarak 120,70 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmının bu davalı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
10-Davalı PTT tarafından yapılan 5,50 TL yargılama giderinin kabul ve red oranında paylaştırılarak 4,70 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmının bu davalı üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine", şeklinde karar verildiği, verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2023/513 E. 2023/734 K. 21/03/2023 tarih sayılı kararı ile yerel mahkeme kararının kesinleştiği tespit edilmiştir.
Antalya Genel İcra Dairesinin 2023/72121 takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde: Dava dışı işçi ... vekili tarafından Antalya Genel İcra Müdürlüğünün 2023/72121 takip sayılı dosyasında Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. aleyhine başlatılan ilamlı icra takibinde ücret alacağı, vekalet ücreti, yıllık izin ücreti, yargılama gideri ve işlemiş faiz adı altında toplamda 9.760,34-TL'nin tahsilinin istenildiği, davacı tarafın yapılan icra takibi sebebiyle 18/04/2023 tarihinde dava dışı işçiye 11.882,76 TL ödeme yapmış olduğu anlaşılmıştır.
Davadaki uyuşmazlığa esas olmak üzere Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 7.3.2022 tarih, 2021/2019 esas ve 2022/1183 karar sayılı ilamında; ''Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.'' ...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.''
Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu aldırılmış olup, 16/05/2024 tarihli rapora göre; Davacı talebinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 11.882,76 TL nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsili olduğu, Davacı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, İmzalanan sözleşmede işçi alacaklarından yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldı davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, İş mahkemesi kararında hüküm altına alınanan ücret alacağının davalı dönemine ait olduğu, son işverenin de davalı şirket olduğunun tespit edildiği, Davacının dava dışı işçi ... ile ilgili Antalya 4. İş Mahkemesi 18/07/2022 Tarih 2020/399 Esas 2022/223 K. Sayılı kararı gereğince Antalya Genel İcra Müdürlüğünün, 2023/72121 Esas Sayılı Dosyasına 18/04/2023 tarihinde yapmış olduğu 11.882,76 TL ödemenin; tamamı olan 11.882,76 TL sini davalı Kırtur Turizm İnşaat Taahhüt Elektrik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden rücuen tazminini talep edebileceği işletilecek faizin mahkemenin takdirinde olduğu, kanaatine varıldığı, Davalının Takas mahsup defi talebi olduğu, Davalının sunduğu belgelerden PTT Başmüdürlüğünce müvekkil şirketin 2020 Eylül ayı hak edişinden 3.318,00 TL (48x5,5041.018x3,00-3.318,00) ceza bedeli kesildiği anlaşıldığı, 2021 Eylül ayı hak edişinden davacının zayi ettiği gönderi nedeniyle 325.00-TL ceza kesildiği görüldüğü ve takdir sayın mahkemenin hükmünde olduğu rapor edilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalı yanında çalıştığı, yukarıda belirtilen iş mahkemesi dosyası ve sonrasında başlatılan icra takibi neticesi davacı tarafından dava dışı işçi adına ödemede bulunulduğu, yine yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacının dava dışı işçiye ödenen tutarı davalıdan rücu edebileceği, yukarıda belirtilen ve istikrar bulmuş Yargıtay içtihatlarına uygun ve yargısal denetime elverişli bilirkişi raporu ile yapılan hesaplama sonucunda dava dışı işçiye ödenen yıllık izin ücreti, ücret alacağı ve ferileri sebebiyle davalı yanında çalıştığı hizmet süresi nazara alınarak davalının sorumluğunun belirlendiği, her ne kadar davalı cevap dilekçesinde takas/mahsup talebinde bulunsa da davalının kendi kusuru sebebiyle hakedişinden kesinti yapıldığından ve davalının davacıdan bir alacağı bulunmadığından bu talebe mahkememizce muvafakat edilmediği, işçiye yapılan ödeme tarihi itibarıyla davalı hakkında temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından talep gibi davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile 11.882,76 TL'nin 18/04/2023 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar kanunu gereği alınması gereken 811,71 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harcın düşümü ile bakiye 384,11 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 916,00 TL harç ile,
Davacının karşıladığı 65,00 TL tebligat gideri, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.565,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT üzerinden üzerinden takdir edilen 11.882,76 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen kararın miktarı itibarıyla istinaf kanun yolu kapalı ve kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 27/06/2024