T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/593 Esas - 2025/246
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/593 Esas
KARAR NO : 2025/246
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 28/08/2024
KARAR TARİHİ : 22/04/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/05/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirket uhdesinde bulunan “... Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar, Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım-Onarım ve Tadilat İşi” kapsamında, geçmiş dönemlerde yukarıda yazılı firmalarda çalışan ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına karşı arabuluculuk başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelenen dava dışı işçi Cengiz Arıkan'a, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ödenen tutarın, 25/08/2022 tarihinde şirketlerinin alacaklarından mahsup edilmiş olduğunu, dava dışı işçinin çalışmış olduğu davalı taşeron şirketler ile şirketleri arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca şirketleri tarafından ödenen işçilik alacakları ve arabuluculuk ücreti için toplam 24,720,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, müvekkili şirketin faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin taşeron şirketler aracılığı ile yaptırmakta olduğunu, davalı şirketlerin de müvekkili şirketin taşeronları olarak çalışmış olduğunu, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden Cengiz Arıkan'ın işçilik alacakları için ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na karşı arabuluculuk yoluna başvurmuş olduğunu, arabuluculuk görüşmeleri neticesinde, 24/10/2018 tarihinde taraflar anlaşmış olup, başvurucunun işçilik alacakları ile arabuluculuk ücret ve masraflarının ödenmiş olduğunu, toplam 24.720,00 TL ödeme tutarının idare tarafından müvekkili şirketin hakediş alacaklarından 25/08/2022 tarihinde mahsup edilmiş olduğunu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca zorunlu arabuluculuğa başvurularak davalı şirketlerden işçilik alacaklarının talep edilmiş olduğunu, arabuluculuk sürecinde davalılarla anlaşılamamış olduğunu, bunun üzerine huzurdaki davanın açılma zorunluluğunun doğduğunu beyanla fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davalı bakımından 100,00 TL tutar ile sınırlı olmak üzere, şimdilik 200,00 TL'nin 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu olduğu payları oranındaki miktarlar kadar davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 24/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Elektrik Elektronik Doğalgaz Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 6.901,82 TL, davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 10.711,18 olarak ıslah etmiştir.
CEVAP : Davalılar davaya karşı cevap vermemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.
Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 07/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda;
1-Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçiye ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı taşeron firmaların kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluklarının varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği,
2-Ancak, raporun değerlendirme kısmında detaylıca açıklandığı üzere;
Tarafından, dava konusu ihtilafa ilişkin Yüksek Yargı kararlarında bildirilen esaslar dahilinde, davalı yüklenici firmaların sorumlu olacakları işçilik alacağı miktarlarının belirlenebilmesi için;
Dava dışı işçiye ödenmiş işçilik alacaklarının, işçinin hangi hizmet dönem ve süresi bakımından hesaplanarak ödenmiş olduğuna dair bilgi ve belgelerin,
Dava dışı işçiye ödenmiş fazla mesai ücreti ile Ubgt ücreti bakımından, işçiye ödenmiş iş bu ücret alacağı kalemlerinin işçinin hangi hizmet dönemi bakımından ödendiği, fesih tarihi itibariyle zamanaşımının göz önünde bulundurulmuş olup/olmadığı ile iş bu dönemler bakımından işçinin ubgt günlerinde çalışma yapmış olduğunu ve fazla mesai yapmış olduğunu gösterir bilgi ve belgeler ile. hesaplamalara esas alınmış ücretinin ne olduğuna dair bilgi ve belgelerin,
Davacı şirket tarafından işçinin tüm çalışma dönemlerinde alt yüklenici firmalar nezdinde çalıştığının iddia edilmiş olması itibariyle, işçinin işçilik alacakları hesabına esas alınmış çalışma döneminde, davalı yüklenicilere ilişkin işyeri tescil bilgilerinin, huzurdaki dava dosyası kapsamına kazandırılması gerektiği belirtilmiştir.
17/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda;
1-Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçinin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği,
2-Bu doğrultuda yapılan tespit ve hesaplamalar uyarınca;
-Davalı yüklenici ... Grup Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 6.901,82 TL,
-Davalı yüklenici ... İnşaat Peyzaj Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 10.711,18 TL olacağı belirtilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davalı alt işverenlerin her birinin, dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumluluklarının bulunduğu, davacı şirket hakedişinden kesinti konusu yapılmış asıl işçilik alacağı içerisinde, arabuluculuk ücretinin de bulunduğu, harç, faiz, arabuluculuk ücreti gibi fer’i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutara oranı kadarı ilgili alt işverenlere rücu edebileceği, bu ilkelere göre yapılan hesaplamaya göre ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, davacı şirketin Belediye nezdinde bulunan hak edişlerinden 25.08.2022 tarihinde kesinti konusu yapılmış olan 24.720,00 TL işçilik alacağı ödemesinden dolayı davalı yüklenici ... Grup Ltd. Şti. 'nin 24.720,000 TL x 0.2792=6.901,82 TL, davalı yüklenici ... İnşaat Peyzaj Ltd. Şti.'nin 24.720,000 TL x 0.4333=10.711,18 TL rücuen tazminat alacağından sorumlu olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile;
A) 6.901,82 TL rücuen tazminat alacağının, 100,00 TL'sine 25/08/2022 mahsup tarihinden, 6.801,82 TL'sine 24/03/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Elektrik Elektronik Doğalgaz Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
B) 10.711,18 TL rücuen tazminat alacağının, 100,00 TL'sine 25/08/2022 mahsup tarihinden, 10.611,18 TL'sine 24/03/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen toplam 17.613,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.203,14 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 300,00 TL ıslah harcı toplamı olan 727,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 475,54 TL harcın, kabul oranlarına göre 186,37 TL'sinin davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Elektrik Elektronik Doğalgaz Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 289,18 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 300,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.216,00 TL harcın, kabul oranlarına göre 476,55 TL'sinin davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Elektrik Elektronik Doğalgaz Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 739,45 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 2.302,00 TL yazışma gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.302,00 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 2.861,65 TL'sinin davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Elektrik Elektronik Doğalgaz Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 4.440,35 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 1.254,08 TL'sinin davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Elektrik Elektronik Doğalgaz Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.945,92 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, ihtiyari dava arkadaşı olan davalıların her biri yönünden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı lehine ayrı vekalet ücreti takdirine, buna göre;
A) Davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Elektrik Elektronik Doğalgaz Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kabul edilen 6.901,82 TL üzerinden takdir edilen 6.901,82 TL vekalet ücretinin davalı ... Grup İnşaat Peyzaj Elektrik Elektronik Doğalgaz Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,
B) Davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kabul edilen 10.711,18 TL üzerinden takdir edilen 10.711,18 TL vekalet ücretinin davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, dava değeri itibarı ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır