T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/799 Esas - 2025/71
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2024/799
KARAR NO : 2025/71
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/11/2024
KARAR TARİHİ : 13/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 20/11/2023 tarihli 2023.SP.0005067 nolu sözleşme ile ... .... .... isimli ürün ve parçalarının davalı tarafça tedariki ve müvekkili şirkete teslimi konusunda tarafların anlaştığını, satına alınan ürün ve parçaların 6-8 haftalık süre içinde teslimine karşılık müvekkili şirketin 27.500,00 USD ve 5.500,00 USD olmak üzere toplamda 33.000,00 USD ödemeyi kabul ettiğini, müvekkili şirketin ürün teslimi öncesi peşinat olarak 20.000,00 USD'yi banka yoluyla davalı şirkete gönderdiğini kalan tutarın ise ürünlerin teslimi sonrasında ödenmesi üzerine sözlü olarak anlaşıldığını, bahse konu ürünün 20/01/2024 tarihinde teslim edilmesi gerekmekte iken ürünün belirlenen vadede teslim edilmediğini, davalı tarafa bir defalığına mahsus olmak üzere ürün teslimi için ilave süre verildiğini ve 25/01/2024 tarihinde yeni bir sözleşme akdedildiğini, iş bu sözleşme ile ürünün teslimi için Haziran ayı olarak kararlaştırıldığını, ürün teslim edilinceye kadarki süre zarfından müvekkiline 15.000,00 Euro tutarındaki depozito karşılığında geçici bir bilgisayar temin edildiğini, esas ürün teslim edildiği takdirde geçici bilgisayarın iadesi ve ödenene depozito bedelinin esas ürün bedelinden mahsup edileceğinin kararlaştırıldığını, ancak bahse konu ürünün Haziran ayında da teslim edilmediğini, müvekkili şirketin davalı şirkete gerek ek süre vererek, gerekse ılımlı bir tutum ile irtibat kurarak anlaşmayı yürürlükte tutmak için gereken azami özeni gösterdiğini ancak davalı şirket tarafından ürünün teslim edilmediği gibi ürün teslimi hakkında net bir tarih verilmediğini, bu sebeple .... .... .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkili şirketin 20.11.2023 tarihli 2023.SP.0005067 nolu anlaşmadan dönme iradesi davalı şirkete ihtar edildiğini ve müvekkilinin ödediği 20.000,00 USD tutarındaki ödemenin iadesinin talep edildiği, ancak davalı tarafça bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine.... .... .... esas sayılı ile icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafından icra takibine haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, itiraz üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşılamadığını, tüm bu sebepler ile davanın kabulünü, ... 8. Genel İcra Dairesi'nin 2024/50919 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, takip konusu alacağı temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarının bir yıllık vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiziyle takibin devamına, haksız olarak takibe itiraz eden davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında yapılan anlaşma kapsamında KDV dahil sipariş bedeli olan 33.000,00 USD'nin peşin olarak ödeneceğini ve opsiyonun 1 hafta olduğunun belirtildiği, davacı şirketin anlaşma uyarınca müvekkili şirkete 20/11/2023 tarihinde 20.000,00 USD gönderdiğini, ancak 1 haftalık opsiyon süresi içinde bakiye kalan 13.000,00 USD'yi ödemediğini, bunun üzerine davacı şirketin müvekkili şirkete başvuruda bulunarak anlaşma kapsamındaki ürünü bakiye tutarı ödeyerek teslim almak istediğini, müvekkili şirketin bakiye tutarın davacı tarafından zamanında ödenmemesi sebebiyle ürünün hemen tesliminin mümkün olmadığını, bakiye ödemeyi yapması halinde siparişin tamamlanacağı ve teslimatın en erken Haziran 2024 döneminde olacağını bildirdiğini, bunun üzerine davacı şirketin acil olarak .... .... .... Kumanda ve Kontrol Sistem Takımına ihtiyaç duyduğunu bu sebeple sözleşme konusu ürün teslim edilinceye kadar kullanılmak üzere kendisine geçici bir makine verildiğini, bu konuya ilişkin taraflar arasında 20/11/2023 tarih ve 2023.SP.0005067 nolu anlaşmaya ek olarak 25.01.2024 tarihli anlaşma yapıldığını, bu süreç üzerine davacı tarafından .... .... .... yevmiye sayılı ihtarnamesi sözleşmeden dönüldüğü ve anılan sözleşme kapsamında ödedikleri tutarın iadesini talep ettiklerini, müvekkilinin bu ihtarnameye cevaben ... .... .... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek 20/11/2023/ tarih ve 2023.SP.0005067 nolu anlaşma kapsamındaki makinanın teslime hazır olduğu, bakiye satış bedelinin ödenmesi halinde sevk edileceği ihtar edildiğini, davacı şirket tarafından bu ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediğini, bunun üzerine bakiye sipariş bedeli olan 13.000,00 USD'nin tahsili için ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/61975 esas sayılı dosyası üzerinden davacı şirket aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın haksız itirazı üzerine durdurulduğunu, davacının davasını kısmi olarak açmasının hukuka aykırı olduğunu, dava konusu takibin USD üzerinden başlatıldığını ancak davacı tarafın davayı açarken TL cinsi üzerinden talepte bulunduğunu bu şekilde dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının kendi edimini eksiksiz ve süresinde yerine getirmediğinden sözleşmeden dönmesinin haksız ve geçersiz olduğunu, davacının icra inkar tazminat talebinin yerinde olmadığını belirterek tüm bu sebepler ile davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinden bırakılmasını talep etmiştir.
... 8. Genel İcra Dairesine müzekkere yazıldığı görüldü.
Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
... 8. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/230322 takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 06/08/2024 tarihinde 20.000,00 USD asıl alacak ve 668,00 USD işlemiş faiz olmak üzere toplamda 20.686,00 USD değerinde icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağının taraflar arasındaki sözleşmeye ilişkin olduğu, ödeme emrinin davalıya 12/08/2024 tebliğ edildiği, davalı tarafından 10/08/2024 tarihinde borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Davacı taraflar arasındaki ticari ilişki uyarınca davalıdan işlemiş faiziyle birlikte USD cinsinden alacağının tahsili amacıyla davalı hakkında icra takibi başlatmış, davalının takibe itirazı üzerine eldeki itirazın iptali davasını TL cinsinden açarak kısmi dava şeklindeki davasında dava değerini 25.000,00-TL üzerinden belirlemiştir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) “Takip talebi ve muhtevası” başlıklı 58. maddesinde;“Talepte şunlar gösterilir:...
3. (Değişik: 17/7/2003-4949/12 md.) Alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi; ...” hükmüne yer verilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) “Ödeme” başlıklı 99. maddesinde ise ;“…Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.” şeklinde düzenlenme mevcuttur.
Yukarıdaki açıklamalar ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2019/(19)11-721 Esas, 2021/609 Karar sayılı ilamı ışığında; İİK’nın 58/3 maddesi uyarınca, alacaklı tarafından yapılan icra takibinde alacağın yabancı para olması hâlinde, alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde gösterilmesi gerekmektedir. 6098 Sayılı TBK’nın 99.maddesine göre, konusu para olan borcun ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmesi hâlinde, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini talep edebilir. ... 8. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/230322 takip sayılı dosyasında; davacı tarafından davalı borçlu aleyhine toplamda 20.686,00 USD'nin tahsili talep edilmiş, bunun karşılığı takip tarihinde kuru üzerinden TL cinsinden 692.981,00-TL olduğu gösterilmiştir. Bu nedenlerle başlatılan takip usul ve yasaya uygun olmakla birlikte davacı dava dilekçesinde TL cinsinden itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. 6098 sayılı TBK’nın 99. maddesi uyarınca davacının seçimlik hakkını, icra takibinde yabancı para alacağının tahsiline yönelik olarak kullandığı, hal böyle olunca hak düşürücü nitelikteki yenilik doğurucu bu haktan dönülemeyeceği, (Bkz. Yargıtay 11.HD'sinin 2015/9172-2016/2407 E.-K. sayılı kararı, Yargıtay 9.HD'nin 2020/9125-2021/6983 E.-K. sayılı kararları) itirazın iptali davasının takip talebiyle sıkı sıkı bağlı davalardan olduğu, icra takibinde belirtilen ödeme emrine uygun ve döviz cinsinden alacak talep hakkına bağlı olarak davanın açılmadığı, bu nedenle HMK md. 114/2 ve 115 uyarınca davanın usulden reddi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın usulden reddine,
2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, 427,60 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 187,80 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalının karşıladığı 60,80 TL vekalet ücretinden ibaret yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi md. 7/2 uyarınca 4.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.13/02/2025