T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/851 Esas - 2025/279
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/851 Esas
KARAR NO : 2025/279
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 10/12/2024
KARAR TARİHİ : 07/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 30/05/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, teşekkülleri Merkez Kampüsünün Temizlik ve Nitelikli İşlere Yönelik Hizmet Alımı kapsamında 01/04/2022- 03/09/2024 tarihleri arasında hizmet alım personeli olarak çalışmış olan ve emeklilik nedeni ile istifa eden dava ... .... .... l’e davalı bünyesinde çalıştığı dönem için kıdem tazminatının Teşekküllerince ödenmiş olduğunu, Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik nedeniyle Teşekküllerince ödeme yapılmış olsa da, davalılar imzalanan sözleşme hükümleri ve emsal yargı kararlarının da yüklenici şirketlerin, kıdem tazminatının ödenmesinden kaynaklanan sorumluluğunu kaldırmadığı yönünde olduğunu, yüklenici firmalar ile imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ve sözleşme eki şartnamelerde düzenlenen hükümler, ilgili mevzuat ve yargı kararları gereğince yüklenici tarafından çalıştırılan işçilerin her türlü hak ve alacaklarından davalı şirketlerin sorumlu olduğunun ortada olduğunu beyanla Teşekküllerinin davalı çalışanı ...’e ödemek zorunda kaldığı ve davalıdan tahsil edilemeyen 24.341,33 TL kıdem tazminatının ödeme tarihi olan 17.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı davaya karşı cevap vermemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firma arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.
Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 24/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda;
1) Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçinin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicinin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği,
2) Bu doğrultuda yukarıda yapılan tespit ve hesaplamalar uyarınca;
-Davalı yüklenici ... Temizlik Tic. ve Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 24.341,33 TL olacağı netice ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, taraflar arasında akdedilmiş 2022/210651 ve 2022/961896 İ.K.Nlı hizmet alım sözleşmeleri eki Teknik Şartnamelerin 6.18. maddelerinde “Sosyal Güvenlik Kurumu Mevzuatı ile işçi işveren hakkındaki her türlü Mevzuata uygun, işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçinin çıkarılması ve sair konularda tüm sorumluluk Yükleniciye ait olacak, İdare bu konularda sorumlu sayılmayacaktır…” düzenlemesine yer verildiği ve böylece işçilerin iş akitlerinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından yüklenici firmanın sorumlu olacağının ön görülmüş olduğu, bu nedenle akdedilmiş hizmet alım sözleşmesi ve sözleşme eki ihale dokümanında işçilerin iş akitlerinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından davalı yüklenicinin sorumlu olacağına dair düzenleme bulunduğundan, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, davacı Teşekkül ile davalı yüklenicinin “genel hükümler” uyarınca yarı/yarıya sorumluluğunun bulunmadığı, Teşekkült tarafından ödenen işçilik alacaklarından, davalı yüklenicinin hizmet dönemine tekabül eden tutarın tamamının rücuen tahsilinin talep edilebileceği;
Dava dışı işçi ...’in iş akdinin kıdem tazminatına hak kazanarak sona ermesi üzerine davacı Teşekkül tarafından işçinin kıdem tazminatı hesabında esas alınmış hizmet süresinin 01.04.2022-03.09.2024 tarihleri arası 2 yıl 5 ay 3 gün olduğu, davacı tarafından 17.10.2024 tarihinde dava dışı işçiye ödenen brüt 101.190,40 TL kıdem tazminatı ödemesinden, alt yüklenici davalının 101.190,40 TL / 873 gün x 210 gün=24.341,33 TL sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile 24.341,33 TL rücuen tazminatın 17/10/2024 ödeme tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen 24.341,33 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.662,76 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 1.235,16 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 916,00 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 630,00 TL yazışma gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.630,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 24.341,33 TL üzerinden takdir edilen 24.341,33 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, dava değeri itibarı ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır