T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/174 Esas - 2025/585
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/174 Esas
KARAR NO : 2025/585
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 28/02/2025
KARAR TARİHİ : 16/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/09/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının alt işveren olduğunu, dava dışı ...'a ...7. İş Mahkemesinin 2022/406 Esas sayılı dosyası ile açılan işçilik alacakları davası gereğince ...6. Genel İcra Dairesinin ilamlı icra dosyasına ödenen tutarın ...Büyükşehir Belediyesi tarafından hakedişlerinden 04.09.2024 tarihinde 13.254,93 TL kesinti yapıldığını, ...Enerji Medikal.. Ltd. Şti'nin kendi payına düşen faiz dahil 7.181,63 TL'yi ödediğini, dava dışı işçinin çalışmış olduğu ve hizmet alım sözleşmesi yapılan ... Hizmetleri Peyzaj Nakliyat Araç Kiralama Proje Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. önce ... Yapı Peyzaj İnşaat Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile birleştiği sonrasında davalı olarak gösterilen ... ... .... İnşaat Taahüt Ticaret Limited Şirketi ile birleştiği, alt işveren sözleşmeleri gereğince yapılan kesintinin şimdilik 100,00 TL'sinin 04.09.2024 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte rücuen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, arabuluculuk son tutanağının sunulmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduğu, tebligatın elektronik yolla yapılmadığından usulsüz olduğunu, müvekkil şirketlerdeki çalışması süresine göre hiçbir alacağının bulunmadığını, kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için 1 yıllık çalışması olması gerektiğini, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden son alt işverenin sorumlu olduğunu, işçilik alacaklarının ödendiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi raporu, dava dışı işçi hizmet dökümü, ...6. Genel İcra Dairesinin 2024/6067 takip sayılı dosyası, ...7. İş Mahkemesi 2022/406 esas sayılı dosyası, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafça dava dışı işinin ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.
Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 25/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda, mahkemece verilen hesaplama yapma görevi çerçevesinde; dava dosyasında yer alan dilekçeler, dava dışı işçiye ikame edilen İş Mahkemesi davasına ilişkin evraklar ve icra takip dosyalarına ait evraklar, dava dışı işçiye ait SGK Hizmet Dökümü, taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmeleri ve ekleri ile diğer ilgili tüm dokümanların incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda, Davacı asıl işveren, dava dışı işçiye icra yoluyla ödenen ve hakediş miktarından kesilen tutar kapsamında, Gül Nihal İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'nden 5.339,32 TL'yi rücuen talep edebileceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçinin bu çalışması nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında yukarıda kısaca özetlenen ve açılan dava neticesi başlatılan ilamlı icra takibi sonrası dava dışı ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından icra dosyasında işçiye ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında yapılan iş bu Sözleşmelerinin ve eklerinin incelenmesi sonucunda yapılan sözleşmenin “Ödeme Koşulları” başlıklı 5/b. Maddesinde “.....Büyükşehir Belediyesi'nin ...'nın hakedişlerinden her hangi bir şekilde ve aynı miktarda YÜKLENİCİ'ye yapacağı ödemeye yansıtacak, kesilen miktar kadar YÜKLENİCİ'ye eksik ödeme yapacaktır....Bu husus, YÜKLENİCİ tarafından kesin ve dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul edilmiştir” ve “SGK ve Diğer Yükümlülükler” başlıklı 8. maddesinde ”Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalarından doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı ücretleriyle iş güvencesi kapsamında hakimin belirleyeceği tespit edeceği tazminat ücretleri, ...ücretler....yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ...'ya rücu ettirilemez...” şeklinde düzenlendiği, dolayısıyla ...Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılacak kesintilerden dolayı alt işverenin bu kesinti miktarından sorumlu olacağı, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacının dava dışı işçiye ödenen tutarı davalıdan sorumluluk oranı uyarınca talep edebileceği, davacının hak edişinden yapılan kesinti tarihi itibarıyla temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan DAVANIN KABULÜ ile,
5.339,32 TL alacağın temerrüt tarihi olan 19/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen 5.339,32 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 364,73 TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 615,40 TL harcın, 615,40 TL peşin harç, 100,00 TL ıslah harcı toplamı olan 715,40 TL harçtan düşümü ile artan 100,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 100,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.330,80 TL harçtan, davacıya geri verilmesine karar verilen 100,00 TL harcın düşümü ile kalan 1.230,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 82,50 TL tebligat gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.082,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 5.339,32 TL üzerinden takdir edilen 5.339,32 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/09/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır