T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/195 Esas - 2025/924
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/195 Esas
KARAR NO : 2025/924
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/03/2025
KARAR TARİHİ : 02/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/12/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirkete ait... .... .... plakalı araç ile maddi hasarlı bir trafik kazasına karıştığını, kazanın oluşumunda karşı taraf sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında hasar oluştuğunu ve onarımda orijinal parça yerine yan sanayi veya çıkma parça kullanıldığını, bu nedenle bir bakiye hasar bedeli (orijinal parça tazminatı) alacağı doğduğunu, ayrıca aracın marka, model, kilometre ve hasar durumu dikkate alındığında yüksek miktarda değer kaybı meydana geldiğini, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 30.000,00 TL değer kaybı ve 100,00 TL orijinal parça tazminatı olmak üzere toplam 30.100,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 17/10/2025 tarihli talep artırım dilekçesiyle 30.000,00 TL olan değer kaybı talebini 92.121,21 TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, zira alacak kalemlerinin belirlenebilir nitelikte olduğunu ileri sürerek davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise kazaya karışan sigortalı araca ilişkin 725781476 numaralı ZMMS poliçesini düzenlediklerini, kaza sonrası açılan hasar dosyası kapsamında 28/01/2025 tarihli eksper raporu doğrultusunda davacıya 30/01/2025 tarihinde 160.000,00 TL hasar tazminatı ödendiğini, poliçede orijinal parça kullanım garantisi bulunmadığından bu yöndeki talebin reddi gerektiğini, ayrıca poliçenin "İhtiyari Mali Mesuliyet Klozu"nda değer kaybı taleplerinin teminat harici olduğunun açıkça belirtildiğini, davacının değer kaybı talebi için yaptığı başvuruda eksik evrakları tamamlamadığını, davacı aracının 2014 model ve 110.742 km'de olması nedeniyle talep edilen değer kaybının fahiş olduğunu, kazadaki kusur oranlarının yeniden tespit edilmesi gerektiğini ve talep edilen faizin başlangıç tarihinin kaza tarihi olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, 01/01/2025 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, taraflar arasındaki ZMMS poliçesi, davalı tarafından yapılan 160.000,00 TL'lik ödemeye ilişkin dekont, Makine Mühendisi bilirkişi Prof. Dr. Mehmet Tekin'in 10/10/2025 tarihli raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle oluşan değer kaybı ile bakiye hasar bedeli (orijinal parça farkı) alacağının tazmini istemine ilişkindir.
Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve 2021/21252 E, 2022/5913 K sayılı ilamı).
01/01/2025 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalının ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacı vekilinin, kazada karşı tarafın tam kusurlu olduğunu, onarımda orijinal parça kullanılmadığını ve araçta değer kaybı oluştuğunu ileri sürerek bakiye hasar bedeli ile değer kaybı zararının tazmini istemiyle bu davayı açtığı, davalı vekilinin ise hasar bedelinin tamamı olan 160.000,00 TL'yi ödediklerini, poliçenin orijinal parça ve değer kaybı taleplerini kapsamadığını, talep edilen miktarların fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istediği görülmüştür.
Makine Otomotiv Mekatronik Mühendisi Öğretim Üyesi bilirkişi Prof. Dr. ...tarafından düzenlenen 10/10/2025 tarihli raporda, 01/01/2025 tarihli kazanın oluşumunda, sürücü beyanları ve 2918 sayılı KTK'nın 54/1-c maddesi uyarınca, ... plakalı araç sürücüsünün hatalı sollama yapması nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsüne ise kusur izafe edilemeyeceği, davacı aracındaki onarım için gerekli yedek parça ve işçilik tutarının 160.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, aracın 19/05/2015 tarihli bir başka hasar kaydının daha bulunduğu, aracın modeli, yaşı, kilometresi, hasarın niteliği ve piyasa rayiçleri dikkate alındığında kaza nedeniyle 92.121,21 TL değer kaybı oluştuğu belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 01/01/2025 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, davalı sigorta şirketi kayıtları, davalı tarafından yapılan 160.000,00 TL'lik ödemeye ilişkin dekont, mahkememizce dosyaya uygun ve gerekçeli görülerek hükme esas alınan 10/10/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; 01/01/2025 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalının ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında, davalının sigortalısı olan araç sürücüsünün KTK'nın 54/1-c maddesini ihlal ederek tam ve asli kusurlu olduğu, davacı sürücünün ise kusurunun bulunmadığı sabit olduğundan davalının, sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limiti dahilinde davacının zararından sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Davacının bakiye hasar onarım bedeli (orijinal parça farkı) talebi yönünden yapılan incelemede; hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı aracındaki toplam hasar bedelinin 160.000,00 TL olarak tespit edildiği, davalı sigorta şirketinin de yargılama öncesinde bu bedelin tamamını 30/01/2025 tarihinde davacıya ödediği anlaşıldığından, davacının bu kalem yönünden talep edebileceği bir bakiye alacağı kalmadığı, ZMMS'nin amacının zarar görenin malvarlığındaki eksilmeyi gidermek olduğu ve bu zararın karşılandığı anlaşıldığından, davacının bu yöndeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının değer kaybı tazminatı talebi yönünden yapılan incelemede; değer kaybının Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca gerçek zarar kapsamında olduğu ve ZMMS teminatı dahilinde bulunduğu, davalının poliçedeki değer kaybını istisna tutan klozun Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarihli iptal kararı ve yerleşik içtihatlar karşısında uygulama kabiliyetinin bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı aracının modeli, yaşı, kilometresi, hasarın niteliği ve geçmiş hasar durumu da dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda araçta 92.121,21 TL değer kaybı oluştuğunun tespit edildiği, bu raporun denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varıldığı, davalı vekilinin itirazlarının yerinde görülmediği, bu nedenle davacının değer kaybı talebinin bilirkişi raporu doğrultusunda kabulüne karar vermek gerektiği; faiz başlangıcı yönünden ise, davalının KTK'nın 99/1. maddesi uyarınca başvuru sonrası sekiz iş günü içinde ödeme yapmakla yükümlü olduğu, dosya kapsamından davalının 22/02/2025 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşıldığından faizin bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE,
a-)Bakiye hasar onarım talebi yönünden davanın REDDİNE,
b-)92.121,21 TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihi olan 22/02/2025 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen 92.121,21 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 6.292,80 TL karar ve ilam harcından 615,40 TL peşin harç, 1.059,17 TL ıslah harcı toplamı olan 1.674,57 TL harcın düşümü ile eksik kalan 4.618,23 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı, 1.059,17 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.377,47 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 150,00 TL tebligat gideri, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.650,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 4.644,96 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 5,04 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 4,99 TL'sinin davacıdan, 4.595,01 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 92.121,21 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 100,00 TL üzerinden takdir edilen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır