T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/28 Esas - 2025/359
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2025/28 Esas
KARAR NO : 2025/359
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 10/01/2025
KARAR TARİHİ : 29/05/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ : 02/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilinin, 20.07.2017 tarihinde saat 07.00 sıralarında, Şeh Şamil İşler sevk ve idaresindeki ... plakalı araçta yolcu olarak bulunduğunu, aracın Lapseki istikametinde seyir halindeyken sürücü kusuruyla D200-02 Biga-Lapseki karayolunun 35+800. metresinde yolun sağ şarampolündeki toprak zemine çarparak kaza yaptığını, kazanın oluşumunda sürücünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/1-b maddesini ihlal ettiğini, ...3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/197 E. sayılı dosyasında yer alan 23.01.2019 tarihli adli tıp raporuna göre sürücü Şeh Şamil İşler’in %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilin kaza sonucu kollarındaki kırık nedeniyle dirsekten omuza kadar platin takıldığını, sinirlerinin zarar gördüğünü, ayrıca sonradan belinde oluşan zedelenmeden ötürü beline de platin yerleştirildiğini, kazadan önce sağlıklı şekilde yaşarken artık kolunu ve omzunu kullanmakta zorlandığını, günlük işlerini yapamaz hale geldiğini, çocuklarına bakamaz duruma geldiğini, hatta kendisinin bakıma muhtaç kaldığını, bu sebeple bakıcı tutmak zorunda kaldığını ve masraf yaptığını, ...3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/197 E. sayılı dosyasındaki 17.04.2019 tarihli maluliyet raporunda tüm vücut fonksiyon kaybı oranının %5 kalıcı olarak tespit edildiğini, bu zararların soruşturma, ceza ve hukuk dosyaları ile tanık anlatımları ve tıbbi belgelerle ispat edileceğini, araçta meydana gelen kazanın olduğu tarihte ... plakalı aracın 44883266 numaralı poliçe ile ... Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu trafik sigortası kapsamında sigortalandığını, davalı sigorta şirketine 2918 sayılı KTK’nın 97. maddesi gereği iki kez başvuru yaptıklarını, ikinci başvurunun 12.11.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine arabuluculuk süreci başlatıldığını ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, ilk başvuru tarihi olan 31.01.2018 itibariyle davalının temerrüde düştüğünü, bu nedenle eldeki ek davayı açma zorunluluğu doğduğunu, HMK’nın 16. maddesi uyarınca davacının ikametgâhı mahkemesinin yetkili olduğunu, zorunlu başvuru ve arabuluculuk sürecinin usulüne uygun olarak tamamlandığını belirterek bu nedenlerle müvekkili için 2.758,20 TL geçici iş göremezlik ve 278.375,91 TL kalıcı iş göremezlik olmak üzere toplam 281.134,11 TL maddi tazminatın, 31.01.2018 tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faiziyle birlikte ve poliçe limitiyle sınırlı olarak davalıdan tahsiline, yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekilinin 24/01/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketi, 20.07.2017 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak açılan 2.758,20 TL geçici iş göremezlik ve 278.375,91 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı talepli davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, şirketin taraf sıfatı bulunmadığını belirterek, davanın öncelikle usulden; yetki, husumet, zamanaşımı, hak düşürücü süre, dava şartı yokluğu gibi nedenlerle reddini, yetkisizlik nedeniyle dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesini talep ettiğini, kazanın üzerinden 2 yıl geçtiğinden hak düşürücü sürenin dolduğu, müvekkil sigorta şirketine yapılan başvurunun dava şartı niteliğinde olmadığını, dava dilekçesinin belirsiz/kısmi dava olup olmadığının belirtilmediği gerekçesiyle HMK 119 kapsamında davanın açılmamış sayılması gerektiğini, sürücüye kusur izafe edilemeyeceğini, kusur durumunun bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi gerektiğini, müterafik kusur ve emniyet kemeri kullanımının dikkate alınması gerektiği savunulmuştur. Davacının sunduğu maluliyet raporu .... .... ..... ile araç sahibi ...Otomotiv A.Ş.’ye ihbarı talep edildiğini, arz ve izah olunan nedenlerle ve Sayın Mahkemece re'sen gözetilecek hususlara binaen, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle davanın usule ilişkin yetki, husumet ve zamanaşımı itirazları nedeniyle usulden reddine, davacının haksız ve hukuka aykırı istemleri nedeniyle davanın esastan reddine, Davanın ... plakalı araç sürücüsü olan Şeh Şamil İŞLER ve araç sahibi olan ...Otomotiv Petrol Nakliyat San. Taş. A.Ş' ye ihbarına, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
İhbar olunan ...Otomotiv A.Ş. vekilinin 16/04/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı aracın, 02.01.2013 tarihli uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı .... ..... .... de olduğunu, müvekkili şirkete Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği gereği herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceğini, bu nedenle müvekkili şirket hakkında pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, kazaya neden olan dava dışı sürücü Şeh Şamil İşler’in %100 kusurlu olduğunu ve bu durumun dava dilekçesi ile sabit olduğunu, sürücünün uyuya kalması sonucu kazanın gerçekleştiğini, bu nedenle müvekkil şirkete sorumluluk yüklenmesinin hukuka aykırı olduğunu, sigorta şirketi tarafından ileri sürülen hatır taşıması iddiasının olayda yerinin bulunmadığını, zira aile bireylerinin taşınmasının taşıyanın menfaatine olduğu için hatır taşıması kapsamında değerlendirilemeyeceğini, davacının araç sürücüsünün eşi olması nedeniyle de hatır taşıması hükümlerinden yararlanamayacağını, hatır taşımasının kabulü halinde dahi müvekkili şirketin işleten sıfatına sahip olmaması nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca davacının kazaya zımni rızasının bulunduğunu, olayın gerçekleştiği seyahat sırasında sürücü ile davacının evli olması nedeniyle sürücünün yorgunluğunu fark edebilecek konumda olduğunu ve bu durumun hayatın olağan akışına uygun olduğunu, somut olayda müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, beyanları doğrultusundaki huzurdaki davanın reddine, davanın Birleşik Mağazalar Anonim Şirketi'ne ihbarına, tarafının ihbar olunan sıfatını taşıması nedeniyle hakkında hüküm kurulamayacak olması nedeniyle tarafının huzurdaki dava kapsamında hükme esas tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.
... Ticaret Odası Başkanlığına, ...İcra Dairesine, ... Sigorta Anonim Şirketine, .... ..... ..... İl Müdürlüğüne müzekkereler yazıldığı görülmüştür.
Davalının talebi üzerine dava.... ..... .... Otomotiv A.Ş. ve Şeh Şamil İşler'e ihbar olunmuştur.
Dava, meydana gelen kazada davacının maluliyeti oluştuğundan .... .... ..... E. sayılı davasında karşılanmamış bakiye maddi tazminatın davalıdan tahsili istemlidir.
... .... .... plakalı aracın ZMSS poliçesi ile kaza tarihini de kapsar şekilde 08/05/2017-08/05/2018 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibariyle ayrı ayrı kişi başına sakatlanma halinde azami 330.000,00 TL, sağlık gideri olarak da azami 330.000,00 TL teminat sağladığı anlaşılmıştır.
2918 sayılı KTK'da ZMMS (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1). Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97). Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99). Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (m. 109/1,2). Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir (2918 sayılı KTK m. 110/2). Meydana gelen kazada ölüm veya yaralanma meydana gelmesi halinde hak sahipleri ölüm halinde, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler (TBK m. 53). Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55). Ayrıca yasal koşulların oluşması halinde kaza nedeniyle ölüm veya yaralanma halinde manevi tazminat talep edilebilir (TBK m. 56).
...3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/197 E., 2021/712 K. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ..., davalının ... Sigorta A.Ş. olduğu, davanın eldeki davaya konu trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, mahkemece yapılan yapılan yargılama sonucunda 09/07/2020 tarihinde "Islah edilen davanın kısmen kabulü ile 32.457,26 TL sürekli iş görmezlik tazminatı bedelinin poliçe limiti ile sınırlı olarak 08/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Geçici iş görmezlik talebinin reddine," şeklinde karar verildiği, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması sonrası Adana BAM 3. Hukuk Dairesi tarafından 02/07/2024 tarih ve 2022/1384 esas, 2024/1619 karar sayılı ilamı ile yerel mahkeme kararı kaldırılarak " 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere .... .... .... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, DAVANIN KABULÜ ile; 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 40.521,82 TL sürekli iş görmezlik tazminatı bedelinin 08/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına," şeklinde kesin olarak karar verildiği görülmüştür. Bu dosyada hükme esas alınan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp ABD tarafından düzenlenen 20.07.2027 tarihli ''Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporlar Hakkında Yönetmelik'' hükümlerine göre düzenlenen maluliyet raporunda kazaya bağlı olarak davacının yüzde 5 oranında vücut fonksiyon kaybının olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 75 gün olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen ve kesinleşen.... ..... ..... 'ten 12/05/2025 tarihinde aldırılan rapora göre; 20.07.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu, %5 oranında malul kalan ve müterafik kusurlu olduğu tespit edilen (1982 doğumlu) davacı .... ..... ..... sayılı kararına esas alınan rapor tarihi ile hesap tarihi esas alınarak ayrı ayrı tazminat hesabı yapılmış olup sigorta ödemesiyle zararının tamamının karşılanmadığı, hesap tarihi itibarıyla 2.494,02 TL geçici iş göremezlik yönünden maddi tazminat ile 357.735,41 TL sürekli kısmi iş gücü kaybı yönünden maddi tazminatın belirlendiği, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin poliçe teminat limiti kapsamında bakiye sorumluluğunun geçici iş göremezlik yönünden 2.494,02 TL ve sürekli kısmi iş gücü kaybı yönünden 289.478,18 TL olmak üzere toplam bu tutarla sınırlı olacağı rapor edilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Davalının yetki itirazı davalının ... Bölge Müdürlüğü bulunduğundan, zamanaşımı defi savunması ise kaza tarihi dikkate alınarak uzamış ceza zamanaşımı süresi içinde dava açıldığından reddedilmiş olup yargılamaya devam olunmuştur.
Somut olayda; davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı, davacının içinde yolcu olarak bulunduğu ... plaka sayılı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sebebiyle davacının maluliyeti oluştuğundan bahisle eldeki tazminat davasının açıldığı, sigortalı araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek kazaya sebebiyet verdiği, yukarıda özetlenen dosya içeriğine göre ... .... .... karar sayılı ilamı ile araçta yolcu olan ve emniyet kemeri takmadığı belirlenen davacı hakkında yüzde 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılacağının tespit edildiği, bu yön itibarıyla davalı vekilinin savunmasının yerinde olduğu, davacının başkaca zararının artmasına neden olabilecek müterafik kusuruna rastlanılmadığı, bu hususlar dikkate alınarak davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde meydana gelen maddi zarardan sorumlu olduğu sabittir.
Mahkememizce yapılan yargılama, ... .... .... K. sayılı dosyası içeriği, müzekkere cevapları, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından; davacının sigortalı aracın içinde yolcu olması nedeniyle oluşan trafik kazası sonucu maluliyetinin oluştuğu, kesinleşen ... ..... .... K. sayılı dosyasında tahsil edilmeyen tazminatın tahsili için eldeki davanın açıldığı, bu dosyadaki maluliyet raporu, belirlenen kusur durumu, davacı lehine belirlenen tazminat miktarı, sgk yazı cevabı, davacının gelir durumu, TRH-2010 yaşam tablosu dikkate alınarak Yargıtay içtihatlarına uygun ve denetime elverişli olarak güncel değerler dikkate alınarak düzenlenen aktüer bilirkişi raporuna göre davacının geçici iş göremezlik nedeniyle 2.494,02 TL ve sürekli kısmi iş gücü kaybı nedeniyle 289.478,18 TL bakiye/karşılanmamış maddi tazminat talep edebileceğinin belirtildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporu ve dava dilekçesindeki taleple bağlılık ilkesi uyarınca davalının sigorta poliçesindeki teminat limiti ile sınırlı olarak 2.494,02 TL geçici iş göremezlik ve 278.375,91 TL sürekli iş göremezlikten kaynaklı toplamda 280.869,93 TL'den sorumlu olduğu, bu tazminat miktarının % 20 oranında müterafik kusur indirimine bağlı olarak belirlendiği ve buna bağlı olarak davacının geçici iş göremezlik maddi tazminat talebinin kısmen reddedildiği göz önüne alınarak hakimin takdirine bağlı yapılan bu indirimler nedeniyle davalı yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceği (Bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/2758 esas, 2019/241 karar sayılı ve 16/01/2019 tarihli ilamı) anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, açılan dava nedeniyle maddi tazminatın (poliçe limitiyle sınırlı ve sorumlu olmak üzere) davalının dava öncesi başvuru yapılması sebebiyle temerrüt tarihi olan 08/02/2018 tarihinden, sigortalı aracın cinsi ve kullanım amacı dikkate alınarak, yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE 2.494,02 TL geçici iş göremezlik ve 278.375,91 TL sürekli iş göremezlikten kaynaklı toplamda 280.869,93 TL'nin 08/02/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan (davalının sigorta teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olması kaydıyla) tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Kabul edilen 280.869,93 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 19.186,22 TL karar ve ilam harcından 960,22 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 18.226,00 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 960,22 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.663,12 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 380,00 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.380,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 280.869,93 TL üzerinden takdir edilen 44.939,19 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.02/06/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır