T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/316 Esas - 2025/934
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/316 Esas
KARAR NO : 2025/934
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 18/04/2025
KARAR TARİHİ : 02/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/12/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, ...Sosyal Tesisleri İşletme Müdürlüğünde 25.01.2005-09.12.2024 tarihleri arasında aşçı olarak çalışmış ve emeklilik nedeniyle istifa eden ...'a damga vergisi dahil brüt 830.953,08 TL kıdem tazminatının 30.12.2024 tarihinde ödendiğini, yüklenici firmalardan hizmet alımı yapıldığını, sözleşmeler ve yargı kararları gereğince kıdem tazminatından alt işverenlerin sorumlu olduğunu, kıdem tazminatına ilişkin bir kısım tahsilat yapıldığını, kalan 784.674,47 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı alt işverenlerin sorumlulukları oranında rücuen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP : Davalı ... Temizlik İnsan Kaynakları Tesis Yönetimi Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi (Eski Unvan:Plaza Peyzaj) vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı ve husumet itirazında bulunduğu, müvekkil şirketin sorumluluğu olmadığını, davacı kurumun işyerinde çalıştığını, asıl ve tek işverenin davacı kurum olduğunu, sözleşme ihale bedelinde kıdem tazminatının bulunmadığını, kıdem tazminatının ödenmesinde sorumlu şirketin davacı kurum olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte sorumluluğun yarı oranında olması gerektiğini, şartnamelerde kıdem tazminatından açıkça sorumlu olduğuna dair düzenlemelerin bulunmadığını, genel işlem koşulu olduğunu, işçi devri hükümleri gereğince kendi dönemi ve ücreti üzerinden sorumlu olduğunu, temerrüde düşürülmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, SGK hizmet döküm cetveli, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.
Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 06/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda, Davacı, davalı Şirketlere kendi dönemleriyle sınırlı şekilde kıdem tazminatı karşılığı olarak, ... Temizlik İnsan Kaynakları Tesis Yönetimi Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi (sözleşmedeki Unvan: Plaza Peyzaj Taahhüt Ve İnşaat San. Tic. A.ş.)'nden 200.807,93 TL'yi, Venüs Kurumsal Hizmetler İnşaat Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi'nden 80.071,16 TL'yi, İlter Teknik Ve Sosyal Hizmetler Temizlik Taşımacılık Bilgi İşlem İnşaat Peyzaj Gıda Sanayi Taahhüt Ticaret Limited Şirketi Ve Şampiyon Sosyal Hizmetler çevre Temizlik Dağıtım Gıda Ticaret Limited Şirketi'nden Müştereken Ve müteselsilen 41.925,67 TL, Zirve 7 Danışmanlık Eğitim Denetim Organizasyon Lojistik İnşaat Hizmetleri Ve ticaret Limited Şirketi'nden 53.609,88 TL, Uzman Gurup İnşaat Yemekçilik Temizlik Dayanıklı Tüketim Maddeleri Gıda Turizm Nakliyat Elektrik Oto Kiralama İlaçlama Medikal Bilgisayar Bilişim Ve entegrasyon Yaşlı Ve Çocuk Bakımı Danışma Ve Ziyaretçi Yönlendirme hizmetleri Tekstil Oto Alım Satımı Sanayii Ticaret Limited Şirketi'nden 192.102,06 TL, Az Kurumsal Hizmetler İnşaat Temizlik Yemek Sanayi Ticaret Limited şirketi'nden 10.538,69 TL,Feren Grup Sosyal Hizmetler İnşaat Temizlik Sanayi Ve Ticaret Limited şirketi'nden 10.195,04 TL, Ottoman Entegre Tesis Profesyonel Hizmet Yönetimi Anonim Şirketi'nden 48.684,18 TL, Noyan Entegre Tesis İnşaat Turizm Temizlik Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi & empati Sosyal Hizmetler Nakliyat İnşaat Temizlik Peyzaj Ticaret Limited şirketi'nden Müştereken Ve Müteselsilen 17.526,31 TL, Fetih 1453 Sosyal Hizmetler Temizlik Hizmetleri Dağıtım Gıda İnşaat Taahhüt sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nden 17.526,31 TL, Beyazsu Temizlik Bilişim Sistemleri Medikal Sağlık Turizm Taşımacılık İnşaat petrol Gıda İmalat Pazarlama Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi - Rak-ser End. tem. İnş. Tur. Gı. Tek. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti'nden Müştereken Ve Müteselsilen 111.687,24 TL, rücuen talep edileceği belirtilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davalı yükleniciler ile akdedilmiş hizmet alım sözleşmesi ve sözleşme eki ihale dokümanında işçilerin iş akitlerinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından davacı asıl işveren Teşekkülün sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığı, bu nedenle dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, davacı Kurum ile davalı yüklenicilerin “genel hükümler” uyarınca yarı/yarıya sorumluluğunun söz konusu olmadığı, davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarının tamamının rücuen tahsilinin talep edilebileceği, asıl işveren alt işveren ilişkisinde, işyeri devri hükümleri uyarınca yapılan hesaplamalar kabul edilmeyerek, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak taraflar arasındaki ihtilafın T.B.K. ve Sözleşme Hukuku esas alınarak çözümlenmesi gerektiği, “alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı”, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağına ilişkin sorumluluğun sadece son alt işverende olacağı, yargılama neticesinde ödenmiş işçilik alacağı bulunması halinde hesaplamaların İş Mahkemesince esas alınan ücret üzerinden (işçinin son ücreti) yapılması gerektiği, hesaplamalarda işçilik alacakları davası neticesinde asıl işverenin ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti vs feri alacaklar yönünden de alt yüklenicilere rücu edilecek asıl işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak asıl işverenin her bir davalıdan ayrı ayrı bu alacağını da talep edebileceği, ilkeleri ile yüklenicilerin sorumluluğunun belirlenmesi gerektiği, bu ilkeler doğrultusunda yapılan değerlendirmede, dava dışı işçi ...’un emekliliği nedeniyle iş akdinin kıdem tazminatına hak kazanarak sona ermesi üzerine, davacı tarafından işçiye ödenmiş kıdem tazminatı alacağı hesabına esas alınmış hizmet süresinin bilirkişi raporu ile tespit edildiği, açıklandığı üzere taraflar arasında akdedilmiş sözleşmelerde işçilerin iş akitlerinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından davacı asıl işveren Kurumun sorumlu olacağına dair bir sözleşme hükmünün bulunmaması nedeniyle, hesaplanan miktarların tamamının davalılardan rücuen tahsilinin talep edilebileceği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Davalı ... Tem. İnsan Kay. Tesis Yön. San. ve Tic. A.Ş. (Terkin Edilmiş Plaza Peyzaj Tem. İnsan Kay. Eğ. Tur. Otel Gıda Tesis Yön. San. ve Tic. A.Ş.) için 200.807.93-TL,
- İş Ortaklığı'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/12/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır