T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/38 Esas - 2025/335
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2025/38
KARAR NO : 2025/335
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/01/2025
KARAR TARİHİ : 22/05/2025
GEREKÇELİ KARAR YAZIM
TARİHİ : 26/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...''ın 21/10/2020-26/07/2021 tarihleri arasında toplam 277 gün müvekkil idare nezdinde yüklenici firma işçisi olarak çalıştığını, dava dışı işçinin iş akdini davalı tarafından feshedilmesi üzerine işçi tarafından müvekkili idare ve davalı firma aleyhine dava açtığını, yargılama neticesinde... .... .... .... .... ... ... karar sayılı kararı kararı ile davalı yüklenince firmadaki işine iade edilmesine, işçinin işi başlatmaması halinde brüt 14.310,00 TL işe başlatmama tazminatına ve brüt 14.310,00 TL boşta geçen süre ücretinin işçiye ödenmesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, Şanlıurfa 3. noterliğinin 17/07/2023 tarihli 31968 yevmiye numaraları ihtarnamesi ile işe başlatılması tarafından işe başlatılmadığını. Bu nedenle dava dışı işçiye kesinleşen boşta geçen süre ücretine karşılık olarak 02/08/2023 tarihinde 12.054,89 TL, işe başlatmama tazminatına karşılık ise 20/11/2023 tarihinde 14.310,00 TL işçinin avukatına ödendiğini, bahsi geçen davada yargılama gideri ve vekalet ücretini tahsili için Şanlıurfa 2. İcra Müdürlüğü'nün 2023/ 15232 esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamlı icra takibinde müvekkil idare tarafından 24/07/2023 tarihinde 11.904,08 TL ödeme yapıldığını, akabinde dava dışı işçinin arabuluculuk başvurusu yapması üzerine yapılan görüşmeler neticesinde anlaşmaya varılarak müvekkil idare tarafından dava dışı işçiye 14.000 TL kıdem tazminatı, 10.000 TL ihbar tazminatı olmak üzere 24/10/2023 tarihinde toplam 24.000,00 TL ödeme yapıldığını, 4857 sayılı kanunun 112. Maddesi gereğince müvekkilce yapılan kıdem tazminatı ödemenin davalı yüklenici firmalardan rücuen tahsili gerektiğini, yükleniciler ile idare arasında imzalanan idari ve teknik şartnamelerde yüklenicinin hak ve yükümlülüklerinin ayrıntılı olarak düzenlendiğini, idari ve teknik şartnameler ile sözleşmeler incelendiğinde dava dışı işçiye müvekkili İdare tarafından yapılan ödemelerden davalı yüklenici firmaların sorumlu bulunduğunu belirterek bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/56472 Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilhamsız icra takibine, ödeme emrine faize faiz oranına, borca ve bir cümle verilerine davalı tarafından yapılan haksız ve mesnetsiz itirazın iptaline, takibin devamına, takip konusu alacakların ve yüzde 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davası buradan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev, yetki ve zamanaşımı itirazında
bulunduklarını, davacı ile müvekkil şirket arasındaki ihaleden kaynaklı
24/02/2021-26/07/2021 tarihleri arasında 5 aylık bir süre çalıştığını, ihale süresini
davacı sona erdirdiğinden dava dışı işçi ile de belirli süreli iş sözleşmesi sona erdiğini, dava dışı işçinin müvekkil şirkette çalıştığı sürenin 6 aydan az olması,
sözleşmenin belirli süreli olması hususları dikkate alındığında işe iade davasının
şartları ve kıdem tazminat taleplerinin rücu şartlarının müvekkil şirket tarafından
oluşmadığını, kural olarak asıl işveren idare ile alt işveren yüklenici birlikte sorumlu
olmakla beraber, personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde öncelikli
muhatap asıl işveren olan kamu kuruluşların olduğunu belirterek
haksız olarak açılan davanın reddine,
borca, faize, itirazları ile ödeme, zamanaşımı ve hak düşürücü süre defilerinin kabulüne
mahkemenin görev ve yetkisine itirazlarının kabulü ile davanın yetkili ve görevli
Şanlıurfa
Asliye Ticaret Mahkemesine ya da Şanlıurfa Nöbetçi İş Mahkemesine gönderilmesine,
davacı tarafından haksız olarak talep edilen icra inkar tazminatının reddi ve
lehimize yüzde 20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı hükmedilmesine, muhakeme masrafları ile ücreti vekaletin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
... 2. Genel İcra Dairesine, Şanlıurfa İcra Dairesi'ne, Şanlıurfa 1. İş Mahkemesi'ne müzekkereler yazıldığı görülmüştür.
Mahkememizce 14/04/2025 tarihinde bilirkişi Fatma Bektaş'tan bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Dava, hizmet alım sözleşmesi gereğince davalı yanında çalışan dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının davalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin iptali istemlidir. (İİK md. 67)
İş mahkemesi ve icra takip dosyası, hizmet alım sözleşmesi, SGK kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu, müzekkere cevapları ile getirtilmesi gerekli tüm deliller dosyaya celp edilmiştir.
Dava dışı işçi ...'ın SGK kayıtları incelendiğinde, işçinin taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine bağlı olarak 21.10.2020-26.07.2021 tarihleri arasında çalıştığı, bu süre içinde davalı yanındaki çalışmasının 24.02.2021-27.07.2021 tarihleri arasında olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/56472 takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde; dava dışı işçi tarafından davalı aleyhinde 27/08/2024 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde Şanlıurfa 1. İş Mahkemesinin 2021/518 Esas, 2023/20 Karar sayılı kararı gereğince 14.310,00 işe başlatmama tazminatı, 12.054,89 TL boşta geçen süre ücretinin rücuen tazmini asıl alacağı, Şanlıurfa 2. İcra Müdürlüğünün 2023/15232 Esas sayılı dosyasında 11.904,08 TL ilamlı icra dosyasına yapılan ödemelerin rücuen asıl alacağı, 9.591,50 TL kıdem tazminatı alacağı, 10.000,00 TL ihbar tazminatı alacağı, Şanlıurfa 1. İş Mahkemesinin 2021/518 Esas, 2023/20 Karar sayılı kararı gereğince 5.419,50 TL boşta geçen süre ücreti için işlemiş avans faizi, 5.256,18 TL işe başlatmama tazminatı için işlemiş avans faizi, Şanlıurfa 2. İcra Müdürlüğünün 2023/15232 Esas sayılı dosyasına yapılan ödemeler için işlemiş avans faizi 5.400,86 TL, 3.773,27 TL kıdem tazminatı için işlemiş avans faizi, 3.933,97 TL ihbar tazminatı için işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 81.644,25 TL istendiği, ödeme emrinin davalıya 02/09/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 02/09/2024 tarihinde borca, işlemiş ve işleyecek faiz türüne, faiz süresine ve faiz oranına ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Şanlıurfa 1. İş Mahkemesinin 2021/518 esas ve 2023/20 karar sayılı dosyası incelendiğinde;Davacı ... tarafından bu davadaki davacı ve davalıya karşı işe iade istemiyle dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, feshin geçersizliğine, davacının davalı işveren nezdinde işe iadesine, brüt 14.310TL tutarında ayrı ayrı boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatının davalılardan tahsiline karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine ... BAM 9. HD.'nin 2023/333 esas ve 2023/482 karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun reddine dair 26.05.2023 tarihinde kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkeme ilamı uyarınca boşta geçen süre ücretine karşılık 12.054,89-TL'nin 02.08.2023 tarihinde, işe başlatmama tazminatına karşılık 14.310,00-TL'nin 20.11.2023 tarihinde davacıya banka kanalıyla yatırıldığı anlaşılmıştır.
Şanlıurfa 2. İcra Dairesinin 2023/15232 sayılı icra dosyası incelendiğinde; işçi ... vekilinin bu davadaki davacı ve davalı aleyhine 02/07/2023 tarihinde Şanlıurfa 1. İş Mahkemesinin 2021/518 esas ve 2023/20 karar ilamı üzerine icra takibi başlatıldığı, 533,20 TL yargı gideri ve 9.200,00 TL ilam vekalet ücreti olmak üzere toplam 9.753,20 TL alacağın tahsilinin talep edildiği, ödeme icra eminin davacıya tebliğ edilmesi sonrası borçlu davacı tarafından dosya hesabına 11.904,08 TL'nin 24/07/2023 tarihinde yatırıldığı anlaşılmıştır.
Dava dilekçesinde dava dışı işçi tarafından davalı aleyhine işçilik alacaklarının tahsili arabuluculuk dava şartına başvurulduğu, bu nedenle davacı tarafından dava dışı işçiye 14.000,00-TL kıdem tazminatı ve 10.000,00-TL ihbar tazminat olmak üzere 24.10.2023 tarihinde toplamda 24.000,00-TL'nin banka kanalıya ödeme yapıldığı bildirilmiş, ödeme makbuzun sunulmuştur.
Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin 6. Maddesinin g bendine göre, ''Yüklenici çalıştırdığı işçilerin ücret ve ücret niteliğindeki alacakları ile İş Kanundan doğan her türlü tazminat ve diğer alacaklarının tam ve eksiksiz ödenmesinden münhasıran sorumlu olup buna, yüklenici işçilerine 4857 sayılı Kanunun 112. Maddesi kapsamında ödenen kıdem tazminatları da dahildir. Bu madde kapsamında her ne suretle olursa olsun yüklenici işçilerine veya mirasçılarına idarece yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin tamamı yükleniciye rücu edilir. Ayrıca yüklenici işçilerine mahkeme kararı gereği ve/veya diğer sebeplerden dolayı yapılan her türlü ödeme (ücret, maddi, manevi tazminat, fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ücreti, yıllık izin, kıdem ve ihbar tazminatı, işe başlatmama ve boşta geçen sürelere ilişkin tazminatlar, sendikal tazminat ve diğer her türlü işçilik alacaklarının tamamı) yükleniciye rücu edilir. Bu ödemeler öncelikle yüklenicinin hakedişi, risk teminatı veya varsa diğer alacaklarından mahsup edilerek İdarece resen tahsil edilir. Söz konusu ödemeler; Yüklenicinin hakedişi, risk teminatı ve diğer alacaklarının yeterli gelmemesi halinde genel hükümlere göre talep ve tahsil edilir.'' denilmektedir.
Davadaki uyuşmazlığa esas olmak üzere Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 7.3.2022 tarih, 2021/2019 esas ve 2022/1183 karar sayılı ilamında; ''Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.'' ...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.''
Mahkememizce Aktüerya Hesap Uzmanı bilirkişi Fatma Bektaş'tan alınan 14/04/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; Davacı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (...) ile Davalı ...Mühendislik Elektrik İnşaat Temizlik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, sözleşmede işçi alacaklarından sorumluluğuna dair hüküm bulunduğu, arabuluculuk sürecinde Dava dışı işçi ...'a Davacı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (...) tarafından tüm hizmet süresi üzerinden ödenen 14.000,00 TL kıdem tazminatı, 10.000,00 TL ihbar tazminatı olmak üzere 24/10/2023 tarihinde toplam 24.000,00 TL ödeme yapıldığı, davalı ...Mühendislik Elektrik İnşaat Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin kıdem tazminatından sorumlu olduğu miktarın 7.682,31 TL, ihbar tazminatının ise tamamı olan 10.000,00 TL'den sorumlu olduğu,
Davacının dava dışı ... ile ilgili Şanlıurfa 1. İş Mahkemesinin 13/01/2023 tarihli 2021/518 Esas 2023/20 karar sayılı kararı sayılı kararı gereğince 02/08/2023 tarihinde 12.054,89 TL işe başlatmama tazminatına karşılık ise 20/11/2023 tarihinde 14.310,00 TL ve Şanlıurfa 2. İcra Müdürlüğü'nün 2023/ 15232 esas sayılı icra dosyasına yargılama gideri vekalet ücreti, 24/07/2023 tarihinde 11.904,08 TL olmak üzere toplam 38.268,97 TL ödemeden davalının sorumluluğunun toplam 38.268,97 TL olarak hesaplandığı,
Netice olarak davalı ...Mühendislik Elektrik İnşaat Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin sorumlu olduğu miktarın 12.054,89 TL boşta geçen süre ücreti, 14.310,00 TL işe başlatmama tazminatı, 11.904,08 TL ilamlı icra ödemesi, 7.682,31TL kıdem tazminatı, 10.000 TL ihbar tazminatı olmak üzere toplam 55.951,28 TL asıl alacak olarak hesaplandığı, bu tutar üzerinden icra takibine devam edilmesi gerektiği rapor edilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Davalı vekilinin zamanaşımı def'i savunmasının TBK md. 73/1 maddesi gereğince eldeki davanın 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılması sebebiyle (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun 2013/3-1814 esas ve 2013/715 karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı) reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Hizmet alım sözleşmesindeki yetki şartı ve tarafların tacir olması gözetilerek mahkememize davaya bakmakla görevli ve yetkili olduğundan davalının aksine itirazları reddedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, yukarıda bilgilerine yer verilen dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalı yanında çalıştığı, iş akdine son verilen dava dışı işçiye davacı yanca yukarıda belirtilen işçilik alacaklarına ilişkin ödemede bulunulduğu, davalıya isabet eden ödemenin davacıya rücu edilmesi amacıyla işlemiş faiziyle birlikte tahsili için davalı hakkında başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine eldeki davanın açıldığı, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri doğrultusunda dava dışı işçiye boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatı, ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, yargılama gideri, vekalet ücreti ve işlemiş faiz ile ferilerinden kaynaklı yapılan tüm ödemelerin davalıdan tahsilinin mümkün olduğu, bunlardan kıdem tazminatı bakımından davalının dava dışı işçinin yanında çalıştığı süre dikkate alınarak sorumlu olacağı, sözleşme hükümleri ve yukarıda belirtilen Yargıtay içtihatına uygun olarak bilirkişi raporu ile yapılan belirlemeye göre davacının toplamda 55.951,28 TL (12.054,89 TL boşta geçen süre ücreti, 14.310,00 TL işe başlatmama tazminatı, 11.904,08 TL ilamlı icra ödemesi, 7.682,31TL kıdem tazminatı, 10.000 TL ihbar tazminatı) asıl alacak ve taraflar tacir olduğundan ödeme tarihlerinden takip tarihine itibaren işletilecek 23.043,60 TL işlemiş avans faizi için talep hakkı bulunduğu, fazlaya ilişkin takipte istenilen tutar için davalının icra takibine yaptığı itirazın yerinde olduğu, asıl alacak likit (belirlenebilir) olduğundan yüzde 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili gerektiği anlaşılmakla açılan davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE, ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/56472 takip sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile 55.951,28 TL asıl alacak ve 23.043,60 TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplamda 78.994,88 TL üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Asıl alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Kabul edilen 78.994,88 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 5.396,14 TL karar ve ilam harcından 986,06 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 4.410,08 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 615,04 TL başvuru harcı, 986,06 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.688,60 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 450,00 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.450,00 TL yargılama giderinin, kabul/talep oranına göre hesaplanan 5.273,15 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 176,85 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.000,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 97,35 TL'sinin davacıdan, 2.902,65 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 78.994,88 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 2.649,37 TL üzerinden takdir edilen 2.649,37 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/05/2025