T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/390 Esas - 2025/939
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2025/390 Esas
KARAR NO : 2025/939
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 07/05/2025
KARAR TARİHİ : 04/12/2025
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 09/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ile davalı şirket arasında 2016/36762 ve 2017/140019 ihale kayıt numaralı hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, sözleşmelerin 7. maddesi gereğince karar pulu ve damga vergisi gibi giderlerin sözleşme bedeline dahil edilerek davalının sorumluluğuna bırakıldığını, buna rağmen davalının vergi dairesinden bu bedelleri iade aldığını, sonrasında vergi dairesinin aynı damga vergisini müvekkilinden talep etmesi üzerine...4. Vergi Mahkemesi'nin 2022/1406 E. ve...3. Vergi Mahkemesi'nin 2022/2032 E. sayılı dosyalarıyla davalar açıldığını, mahkemelerin damga vergisi yönünden davaları reddetmesi neticesinde müvekkilinin damga vergisi, gecikme zammı ve yargılama gideri gibi masrafları ödemek zorunda kaldığını, davalının hem sözleşme bedeli kapsamında damga vergisini tahsil edip hem de vergi dairesinden iade alarak sebepsiz zenginleştiğini ve kamu zararına neden olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, toplam 275.991,72 TL'nin ilgili kalemlerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
Ankara 3. Vergi Mahkemesi, Ankara 4. Vergi Mahkemesi ve Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne müzekkereler yazıldığı görülmüştür.
Dava, hizmet alım sözleşmelerine dayalı rücuen alacak istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmesi ve ekleri, Ankara 4. Vergi Mahkemesinin 2022/1406 esas sayılı dava dosyası, Ankara 3. Vergi Mahkemesinin 2022/2032 esas sayılı dosyası, davacı tarafından yapılan ödeme belgeleri ile getirtilmesi gerekli tüm deliller incelenmiştir.
Davacı ... Genel Müdürlüğü Ticaret Dairesi Başkanlığı tarafından davalı yüklenici ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 19. maddesine göre açık ihale usulü ile ihalesi yapılan 2017/140019 H.368 referanslı 380 kV 3B 1272 MCM ve 154 Kv Çift Devre MCM iletkenli Tatvan 380 TM irtibatları EİH'lerin teklif birim fiyatlı komple tesis işine ilişkin) ihale kayıt numaralı ve 2016/36762 (H.314 referanslı 380 kV 3B 1272 MCM ve 154 Kv Çift Devre MCM iletkenli İzmit 380 TM irtibatları EİH'lerin teklif birim fiyatlı komple tesis işine ilişkin) ihale kayıt numaralı sözleşmeler imzalandığı görülmüştür.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin 7.1. maddesinde ''Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dâhil) yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, KİK'e ödenecek masraflar, ayrıca Sözleşme bedeli üzerinden ödenecek damga vergisi, karar ve teyit pulu, komisyon karar pulu v.b. her türlü giderler sözleşme bedeline dâhildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dâhil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.”
Sözleşme eki İdari Şartnamenin "Teklif fiyata dahil olan giderler" başlıklı 25. maddesinde ''Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhil edilecektir.” hükmü yer almaktadır.
Ankara 3. Vergi Mahkemesinin 2022/2032 esas ve 2023/832 karar sayılı dava dosyası incelendiğinde, davacı tarafından, 13/10/2022 tarihli ve 9115 sayılı takdir komisyonu kararına istinaden, 2017/5 dönemine ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun tekerrür hükümleri de uygulanarak adına resen tarh edilen vergi ziyaı cezalı damga vergisinin; dava konusu cezalı tarhiyatın, Ankara 6. Vergi Mahkemesi'nin E:2021/1001 ve K:2022/1067 sayılı kararı uyarınca, Ölçer İnşaat Elektrik ve Tic. A.Ş.'ye iade edilen damga vergilerinin takdir komisyonu kararı ile şirketleri adına takdir edilmesinden kaynaklandığı, şirketlerince ihaleyi kazanan şirketler ile yapılan sözleşmelerde karar pulu damga vergisi yükümlülüğünün şirketlere devredildiği, şirketçe kanuni yükümlülükler yerine getirilmesini müteakiben sözleşmelerin imzalandığı, dava konusu damga vergisi tutarının, şirketlerince kanuni süresinde beyan edilerek ödendiği, yapılan cezalı tarhiyatın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenildiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda '' davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına, dava konusu damga vergisi tarhiyatı yönünden ise, davanın reddine, dava kısmen kabul, kısmen ret'' kararı verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine...BİM 4. Vergi Dava Dairesince istinaf isteminin reddine dair kesin olarak 07/05/2024 gününde karar verildiği görülmüştür.
Ankara 4. Vergi Mahkemesinin 2022/1406 esas ve 2023/97 karar sayılı dosyası incelendiğinde, davacı tarafından, Ölçer İnşaat Elektrik Tic. A.Ş. ile arasında imzalanan "H.314 referanslı 380 kV 3B 1272 MCM ve 154 Kv Çift Devre MCM iletkenli İzmit 380 TM irtibatları EİH'lerin teklif birim fiyatlı komple tesis" işine ilişkin sözleşmeye dair 2016/36762 ihale kayıt numaralı ihale nedeniyle 2016/3 dönemine ilişkin olarak adına re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı ihale karar pulu damga vergisinin; davacının iktisadi devlet teşekkülü olduğu, dava dışı Ölçer İnşaat Elektrik Tic. A.Ş. ile imzalanan sözleşme hükümleri gereğince taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin olarak isteklilerin, sözleşmenin uygulanması sırasında yapılacak her türlü vergi, resim, harç ve sigorta giderlerinin teklif fiyatına dahil edileceği, damga vergisinin dava dışı şirketin yükümlülüğünde olduğu, dava dışı şirket tarafından yatırılan damga vergisinin teşekkülleri (davacı) tarafından Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yatırıldığı, kuruluşlarınca yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek iptali istenildiği, mahkemece yapılan yargılama sonucunda ''davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu damga vergisinin aslına ilişkin kısmının reddine, vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmının kaldırılmasına'' karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine...BİM 4. Vergi Dava Dairesince istinaf isteminin reddine dair kesin olarak 23/01/2024 gününde karar verildiği görülmüştür.
Davacı taraf, davacı kurum tarafından ihalesi yapılan 2017/140019 ihale kayıt numaralı ve 2016/36762 ihale kayıt numaralı yapım işi halesini üstlenen davalı yüklenici tarafından sözleşme öncesinde ödenen ihale karar damga vergisi bedellerinin iadesi amacıyla açılan...6. Vergi Mahkemesinin ilamlarına (2021/1001 esas, 2022/1067 karar sayılı; 2021/1002 esas, 2022/1068 karar sayılı) istinaden bu tutarın davalı yükleniciye ödenmesi üzerine söz konusu ihaleye ait damga vergisinin ve gecikme cezasının ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğünce davacıya tahakkuk ettirildiği ve bu damga vergisi ve gecikme faizi ile masrafların davacı tarafından ödendiği ileri sürülerek ödenen tutarların davalı yükleniciden tahsili talep etmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve ekleri, vergi dairesindeki bilgi ve belgeler ile vergi mahkemesi kararı ve davacının vergi ödemelerine ilişkin makbuzları birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizce uyuşmazlık konusu ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefinin kim olduğu, uyuşmazlığa konu ihaleye ait karar damga vergilerinin ödenmesinde davalı yüklenicinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve de ilgili yasal düzenleme nazara alınarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu kapsamda öncelikle davacının 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmadığından damga vergisinde muaf kamu kurumu olmadığı ve ihale kararını imza eden taraf olduğundan, ihale karar pulundan sorumlu olacağı anlaşılmıştır. Ancak taraflar arasındaki sözleşmenin 7. maddesi ile sözleşmenin eki olan idari şartnamenin "Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler" başlıklı 25. maddesi hükmü gereği ihale karar damga vergisinin teklif bedele dahil olduğu belirlendiğinden, ihaleye katılan davalı yüklenicinin ihale karar damga vergisinden sorumlu olacağını bilmesi gerektiği ve bu bedellerin sözleşme imzasından önce vergi dairesine yatırılmasında bir usulsüzlük olmadığı, davalının yaptığı bu ödeme sonrası Vergi Dairesine iade istemli başvurusu ve bu talebin reddi üzerine yukarıda belirtilen...6. Vergi Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda davalı lehine idari işlemin iptali ve ihale karar damga vergisinin iadesi isteminin kabulü kararının sadece vergi mevzuatı kapsamında bir sonucu olup eldeki uyuşmazlık ve talep bakımından mahkememizi bağlayıcı nitelikte olmayacağı, mahkememizdeki rücu isteminin taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ile ekleri uyarınca ihale karar damga vergisinin teklif edilen ihale bedeli içerisinde yer alması nedeniyle bu kapsamda yükleniciye ait olduğundan davacı kurumun sözleşme ve eklerine göre ödememesi gerekin bir bedeli davalıdan kaynaklı nedenlerle gecikme zammı ile birlikte vergi dairesine ödemek zorunda kaldığı, davacı Türkiye Elektrik İletim A.Ş.'nin 2017/140019 ihale kayıt numaralı ve 2016/36762 ihale kayıt numaralı ihale kararları için sunulan bu ödeme belgelerine göre toplamda 275.991,72 TL ödemede bulunduğu anlaşılmıştır.
Diğer taraftan davacının...Vergi Mahkemelerinde açmış olduğu davalarda mahkemece yapılan yargılama sonucunda damga vergisine ilişkin idari işlemin iptal edilmediği, sadece vergi cezasına ilişkin işlemin iptal edildiği, bu davada davacının kendi menfaati için dava açmış olduğu, davalının davada tarafa olmadığı, bu suretle davalı ile doğrudan ilgisi bulunmayan mahkeme harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden kaynaklı mahkeme yargılama masrafından davalının sorumlu olmayacağı, davalının yargılama sırasında vergi dairesine yapılan ödemelerden ve vergi mahkemesinde görülen davalardaki yargılama masraflarından kaynaklı damga vergisi, gecikme cezası ile mahkeme yargılama masrafları için toplamda işlemiş faiziyle birlikte 575.686,02-TL davacıya ödemede bulunduğu, davalının ödemede bulunmasının davayı kabul anlamına gelmeyeceği, davalının sorumlu olduğu damga vergisi ve gecikme cezasından kaynaklı toplamda (61.630,85-TL + 89.518,66-TL + 111.898,33-TL + 407,31-TL) 263.464,15-TL için dava sırasında ödemede bulunmakla bu tutar yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verileceği, mahkeme yargılama masraflarından kaynaklı fazlaya ilişkin istem nedeniyle davacının talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla konusuz kalan kısım yönünden davacının dava açmakta haklı olduğu nazara alınarak aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-263.465,15TL yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Dava kısmen konusuz kalmakla, alınması gereken 615,40 TL maktu harcın, 4.713,25 TL peşin harçtan düşümü ile artan 4.097,85 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,
3-Davacının karşıladığı 497,50 TL tebligat giderinden ibaret yargılama giderinin, kabul/talep oranına göre hesaplanan 474,92 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 22,58 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 208,78 TL'sinin davacıdan, 4.391,22 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 263.465,15 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/12/2025