T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/457 Esas - 2025/973
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2025/457
KARAR NO : 2025/973
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/01/2024
KARAR TARİHİ : 11/12/2025
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 17/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Manyetik Arıtma Sistemleri İmalatı İç ve Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketinin manyetik kireç önleyici üretimi yaparak kurumsal ve bireysel satışlar yaptığını, davacı ... Manyetik Arıtma Sistemleri İmalatı İç ve Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketi ile davalı ...Büyükşehir Belediyesi Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğünün, Kamu İhale Kanunu md. 22/d kapsamında doğrudan temin yoluyla manyetik kireç önleyici cihazların beğenme koşuluyla satış yapılması konusunda görüşmeler sonucunda anlaştığını, davacı müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirdiğini ancak davalı alıcının para ödeme edimini yerine getirmediğini, davalının borcunu ödememesi sebebiyle taraflarınca 26/09/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığını, ... .... .... E. sayılı dosyası üzerinden devam eden icra takibinde davalı tarafça 04/10/2023 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durdurulması talep edildiğini ve 05/10/2023 tarihli karar ile takibin durdurulmasına karar verildiğini, takibin durdurulması üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, davacı şirket ile davalının yapılan görüşmeler sonucunda yapılan sözleşme ile 100'lük ve 200'lük manyetik kireç önleyici cihazların beğenme koşuluyla satışı konusunda Kamu İhale Kanunu md. 22 uyarınca doğrudan temin yoluyla anlaştığını, taraflar arasında sağlanan anlaşma ile davacı şirketin satış konusu malları teslim etme ve sözleşmede belirtilen beğenme (deneme) süresi sona erdiğinde alıcının malı beğenmesi veya beğenmiş sayılması ile birlikte satılanın mülkiyet hakkını davalı alıcıya geçirme borcu ile davalı alıcı satış bedelini ödeme borcunu yüklendiğini, sözleşme üzerine 100'lük ve 200'lük manyetik kireç önleyici cihazların 30/06/2023 tarihine kadar deneme amacıyla 09/06/2023 tarihinde davacı müvekkili tarafından davalıya teslim edildiğini, düzenlenen sevk irsaliyesinde deneme süresinin 30/06/2023 tarihinde biteceğinin belirtildiğini, davacı tarafça manyetik kireç önleyici cihazların teslim edilmesinden sonra 21/09/2023 tarihli fatura düzenlenmiş olup davalı tarafça yasal süresi içerisinde faturaya itiraz edilmediğinden müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunun kesinleştiğini, nitekim Yargıtay içtihatlarında da faturaya itiraz edilmemiş olmasının alacağın varlığı için yeterli olduğunu, davalı tarafça sözleşmede belirlenen beğenme (deneme) süresi içerisinde (30/06/2023 tarihine kadar), davacı şirkete söz konusu cihazları beğenmediklerine ilişkin herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, bu nedenle TBK 252/1 uyarınca beğenme koşulunun gerçekleşmiş olduğunu belirterek davalı tarafça yapılan icra takibine itirazın iptali ve takibin devamına, icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Söz konusu dava zamanında açılmadığını, zamanaşımı itirazlarının kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, iş bu davada HMK'nın 6.maddesi gereğince yetkili mahkemenin davalının ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesi olan ...Mahkemeleri olduğunu, ... Manyetik Arıt. Sis. İma. İç ve Dış Tic. San. Ltd. firması tarafından 09/06/2023 tarihinde müvekkili Kurum Su Şebeke ve Arıtma Dairesi Başkanlığı Su Üretim Şube Müdürlüğü'ne deneme amacıyla 100'lük ve 200'lük manyetik kireç önleyici cihaz teslim edildiğini,
manyetik kireç önleyici cihaz Aksu Karaöz içme suyu tesislerinde kuyu başı ve depoya takıldığını, müvekkili Kurum görevlilerince düzenlenen tutanakta belirtildiği üzere 29/06/2023 tarihinde bu depodan su alan su şebeke hatları kontrol edildiğini, lakin boru hatlarında herhangi bir kireç azalması olmadığının görüldüğünü, ürünün manyetik kireç önleyici cihaz olduğu ancak yapılan kontrollerde kireç önlemediğini, kireç değerlerinde bile herhangi bir azalma vs olmadığının tespit edildiğini, bunun üzerine manyetik kireç önleyicilerin tesisten 30/06/2023 tarihinde demonte edilerek Kurum atölyesinde iade edilmek üzere muhafaza edildiğini, firmayla iade için her türlü kanal vasıtasıyla iletişim kurulmak istenildiğini, firma yetkilileri ile defalarca irtibat sağlandığını, firma yetkililerine dava konusu ürünün beklenen faydayı sağlamaktan uzak olduğunu, ürünün 30 günlük tanıma kullanımı ile üründen fayda sağlanamayacağını, ürünün ayıplı bile olabileceğini, ürünün kullanımı noktasında firma tarafından teknik destek sağlanması gerektiğini belirttiklerini, ancak firma yetkileri tarafından kurumlarına dönüş yapılmadığı gibi kurumlarının mağdur edildiğini, muhatap bulamadıklarını, bunun üzerine 29/09/2023 tarihli resmi yazıyla firmaya malzemenin iade edilmek istendiğinin bildirildiğini, ancak davacı şirketin eldeki dava açılana kadar müvekkili Kurum ile irtibata geçmediğini, oldu bittiye getirerek ayıplı ürünlerinden bedel kazanma derdine düştüklerini, ürünün fayda sağlamadığının tutanaklarla da sabit olduğunu, müvekkili idare görevlilerince düzenlenen tutanakların resmi belge hükmünde olduğunu, müvekkili Kurum ile davacının iddia ettiği şekilde bir doğrudan temin işi gerçekleştirilmemiş olduğunu, davacı ile böyle bir anlaşma yapılmadığını, böyle bir doğrudan temin hazırlanmadığını, davacı vekilinin iddialarının asılsız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddine, alacak miktarının yüzde 20 oranından az olmamak kaydıyla davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
...Genel İcra Dairesine, ...Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görüldü.
Mahkememizce verilen 26/03/2024 tarih ve 2024/39 esas, 2024/173 karar sayılı karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiş, mahkememiz kararı ...Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 21/05/2025 tarih ve 2024/1376 esas, 2025/445 karar sayılı kararı ile kaldırılmış olup dosyanın mahkememizin 2025/457 esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.
İstinaf ilamı sonrası ...Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dava konusu cihazın bulunduğu yerde keşif incelemesi yapılmış ve bilirkişi ...'dan 24/10/2025 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Dava, deneme amacıyla davalıya yana teslim edilen mal bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir. (İİK md. 67)
İcra dosyası, bilirkişi raporu, müzekkere cevapları, taraf vekillerinin sunduğu dava ve cevap dilekçesi ile getirtilmesi gerekli tüm belgeler dosyaya celp edilmiştir.
...Genel İcra Dairesinin 2023/233695 takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine 27/09/2023 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 370.000,00-TL asıl alacak, 456,17TL işlenmiş faiz olmak üzere toplam 370.456,17TL istendiği, takibin dayanağının 21/09/2023 tarih 490.000,00TL ve 21/09/2023 tarih ve 280.000,00TL tutarındaki faturalar olduğu, ödeme emrinin davalıya 12/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 16/10/2023 tarihinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen ...Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 21/05/2025 tarih ve 2024/1376 esas, 2025/445 karar sayılı ilamı ile "Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafın talebinin ticari ilişki kapsamında beğenme koşuluyla teslim edilen mal bedelinin tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Dava eser sözleşmesinden kaynaklanmayıp, beğenme koşuluyla satıma konu mal bedeline ilişkin olduğuna göre davalı borçlu tarafından süresinde mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş ise de, dava dilekçesi ekinde dosya kapsamına ibraz edilen sevk irsaliyesinin altında teslim alan isim ve imzasının bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, eldeki verilerle taraflar arasında akdi ilişki kapsamında malın teslim edildiği, akdin ifa edildiği yer belirlenerek tarafların buna dair sunacakları delillerin toplanmasından sonra tespit edilebilecek bir olgu haline gelecektir.
Nitekim 6100 sayılı H.M.K nun 116/1-a maddesine göre kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazının ilk itirazlardan olduğu, ilk itirazların ise bir ön sorun gibi incelenerek karara bağlanacağının müteakip (HMK. madde 117/3) maddesinde düzenlendiği, mahkemenin bu süreçte nasıl bir yöntem takip edeceğinin ise HMK nun 163-164 maddelerinde açıklandığı görülmektedir.
Mahkemece davalının yetki itirazının, anılan hükümler çerçevesinde incelenerek, taraflara yetki konusunda delillerini gösterme imkanı tanınarak, gösterildiği takdirde ise toplanarak, varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.." şeklinde gerekçeye yer verilerek mahkememiz kararının kaldırılmasına hükmedilmiştir.
İstinaf ilamı sonrası Mahkememizce talimat mahkemesi aracılığıyla dava konusu cihaz başında keşif yapılmış ve bilirkişi ...'dan 24/10/2025 tarihili bilirkişi raporu alınmış olup, aldırılan bilirkişi raporuna göre; cihazlar üzerinde yapılan incelemede, imalat yönünden bir kusur olmadığı görülmüş ve cihazların gerek paslanmaz çelik malzemeden üretilmesi, gerekse içerisindeki sabitlenmiş olan yoğun mıknatıslara bağlı olarak kireç önleyici manyetik alanın merkezi konumunda, en güçlü manyetik alanın yaratıldığı alanı içermesi sebebiyle, suyla temas eden yüzeylerinde herhangi bir kireç yada pas oluşumuna rastlanılmamış olup ilk bakışta gözle görünür ve anlaşılır bir ayıp yada kusur olmadığı, cihazların işlevselliği ve performansı ile ilgili olarak; dosya muhteviyatında taraflara ait cihazlardan beklenen performansa dayalı iddia ve/veya aksini ispata dayalı herhangi bir bilgiye haiz teknik şartname, sözleşme ve teknik bilimsel veriler içeren test analiz raporları vs. yazılı belge olmaması ve keşif mahallinde sökülmüş olarak bekletilen cihazların; montaj yerinin, işletme şartlarının uygun olup olmadığı ve/veya hangi bölgede ne oranda kireç oluşumunu engellediğine dair herhangi bir test ve su analizi vb. gibi performansa dayalı teknik incelemenin yapılamaması sebeplerine istinaden herhangi bir yorum ve kanaate varılmasının mümkün olmadığı rapor edilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Somut olayda; davacının dava konusu manyetik kireç önleyici cihazların TBK md. 249 vd. uyarınca beğenme koşuluyla satış yoluyla davalıya 09/06/2023 tarihinde teslim ettiği, sevk irsaliyesinde cihazların 30/06/2023 tarihine kadar denenmek amaçlı teslim edildiğinin belirtildiği, davalının sunduğu kayıtlara göre 29/09/2023 tarihli davacıya hitaben yazılan yazıda cihazın faydası olup olmadığı teknik olarak tespit edilemediğinden cihazın iade edilmek istenildiği, cihaz iade edilemediğinden halen davalının uhdesinde bulunduğu, TBK hükümleri uyarınca beğenme koşulu gerçekleştiği belirtilerek cihazın ürün bedelinin davalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Cihazların teslim tarihi, davalının 29/09/2023 tarihinde cihazın iadesini istediği yazı içeriği ile cihazların ürün bedelinde taraflar arasında bir tartışma olmadığı görülmüştür.
Yukarıda belirtilen BAM ilamı uyarınca tespit edildiği üzere taraflar arasında beğenme koşuluyla satış hukuki ilişkisinin kurulduğu, buna ilişkin olarak TBK md. 252/1'de ''Satılan, denenmeksizin veya gözden geçirilmeksizin alıcıya verilmişse, sözleşme veya âdete göre gereken süre içinde veya böyle bir süre yoksa, satıcının ihtarı üzerine alıcı, satılanı beğenmediğini hemen bildirmez veya onu geri vermezse, beğenme koşulu gerçekleşmiş olur.'' hükmünün bulunduğu, davada davacı tarafından davalıya cihazların denenmesi için 30/06/2023 tarihine kadar süre verildiği, bu süre içinde davalının davacıya ürünü teslim etmediği gibi ürünü beğenmediğine dair bir bildirimde bulunmadığı, bu suretle beğenme koşulunun gerçekleştiği, davalı taraf her ne kadar cihazların verimli olmadığını, ayıplı olabileceği bildirse de keşif mahallinde yapılan inceleme ve alınan bilirkişi raporunda dosyada mevcut belgelere göre cihazda ilk bakışta gözle görünür ve anlaşılır bir ayıp ya da kusur bulunmadığının belirtildiği, yukarıda belirtilen sebeplerle ve beğenme koşulu gerçekleştiğinden davacının ürün bedeli olan 370.000,00-TL'yi davalıdan istemekte haklı olduğu, bu nedenle başlatılan icra takibinde yapılan itirazı yerinde olmadığı, alacak likit (belirlenebilir) nitelikte olduğundan davacının icra inkar tazminat talebinin yerinde olduğu anlaşılmış olup davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan Davanın Kabulü ile davalı hakkında başlatılan ...Genel İcra Dairesinin 2023/233695 takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile 370.000,00 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına,
2-Asıl alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Kabul edilen 370.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 25.274,70 TL karar ve ilam harcından 4.466,40 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 20.808,30 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 4.466,40 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 4.954,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 1.743,00 TL tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 4.361,50 TL keşif harcı, 1.000,00 TL keşif araç ücreti olmak üzere toplam 13.104,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 370.000,00 TL üzerinden takdir edilen 59.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.17/12/2025