T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2016/762 Esas - 2021/265
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2016/762 Esas
KARAR NO: 2021/265
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 12/10/2016
KARAR TARİHİ: 08/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı kurumun 154 kv Malatya- Malorsa E.İ. Hattının inşaasına tek yönetim kurulunun 22.03.1984 tarih 18-323 sayılı kararının Enerji Bakanlığınca 24.05.1984 tarih ve 7705 sayılı kararla onaylanması ile başlandığını ve 1985 yılında tesisin tamamlandığını, hattın isabet ettiği alanlara ilişkin kamulaştırma işlemleri tamamlanarak tescillerin gerçekleştirildiğini, kamulaştırma işlemlerinin yapılması ve hattın inşaa edilmesinden uzunca bir zaman sonra söz konusu hattın 51 ve 59 nolu direkleri arasında kalan bölgede davalı Organize Sanayi Müdürlüğünün kurulduğunu, kuruluş esnasında ve sonrasında söz konusu yapıların herhangi bir tehlike oluşturup oluşturmadığı, Kuvvetli Akımlar Yönetmeliğine aykırı bir durumun bulunup bulunmadığı hususlarında davacı kuruma hiç bir bildirimde bulunulmadığını, davalıya ait tesislerin yapılması sürecinde mevcut hattın bilinmesine rağmen zamanla binaların yükselmesi, kot farkları dolayısıyla yolun yükseltilmesi gibi etkenler neticesinde Kuvvetli Akımlar Yönetmeliğine aykırılık oluştuğunu ve davalı tarafça davacıdan hattın deplase edilmesinin talep edildiğini, 23.09.2010 tarihinde taraflar arasında protokol imzalandığını, protokolde davalı tarafça deplase işinin yapılacağı ve tüm masrafların karşılanacağının kabul ve taahhüt edildiğini, davacının ise kontrolörlük görevini üstlendiğini, protokolün imzalanmasının ardından davalının işin yapımına ilişkin hiç bir çalışma yapılmadığını ve protokol hükümlerine aykırı davranıldığını, davacı idare tarafından davalıya 13.03.2014 tarih 8207 ve 17.12.2014 tarih 40627 yev nolu ihtarnameler gönderilerek protokol hükümlerine uyulmasının ihtaren bildirildiğini, son olarak davalıya gönderilen ihtarnameyle işin yapılamayacağını bildirdiklerini, iletim hattının 1985 yılında tamamlandığını, Organize Sanayi Bölgesinin ise 1997 yılında kurulduğunu, enerji nakil hattının bulunduğu alana yapı inşaa edilirken davalıya başvurularak izin alınmadığını, davalı tarafça imzalanan protokole gerçeği yansıtmayan gerekçelerle uyulmadığını, bunun üzerine protokolün 10. maddesi ve kamu yararı gereğince işin ihale edilmesiyle birlikte deplasenin tamamlandığını, bu bağlamda işin davacı tarafından yapılan bedelinin işin yapımını üstlenen firmaya ödenmesi dolayısıyla protokolün 10. maddesi gereğince ödenen bedelin davalı tarafça kanuni faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğini belirterek toplam 1.107.983,00 TL alacağın kalan kontrollük bedeli olan 49.000,00 TL ile ve pul bedeli farkı 783,00 TL alacağın doğduğu 21.07.2015 tarihinden ihale alıcısı firmaya ödenen hakediş bedeli olan 952.380,00 TL'nin ödemenin yapıldığı 06.11.2015 tarihinden, ihale alıcısı firmaya ödenen hakediş bedeli olan 105.820,00 TL'nin ödemenin yapıldığı 07.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkili ve görevli mahkemenin Malatya mahkemeleri olduğundan yetki itirazında bulunduklarını, alacağın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler içerisinde talep edilmediğini, taraflar arasında yapılan protokolün 14. maddesinin uygulanmasının protokol gereğince şarta bağlandığını, davacı tarafın protokol hükümlerine riayet etmeksizin işi kendince yaptığını ve bedelini talep ettiğini, davacının protokoldeki şartların hiç birine uymaksızın işi kendi başına yaptığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 51-59 nolu direklerin davacı tarafından kamulaştırılmış olması şartına bağlanmış olduğunu, protokolün 6-9. Maddesinde yapılacak deplasmana ilişkin direk yerlerini mülkiyet, kamulaştırma alanları ile hat güzergahının irtifak haklarına esas tel salınım gabari genişliklerinin tamamının bir bütün halinde tapuda (malorsa) mülkiyetinde tescilli taşınmazlar içerisinde kalması hususunun protokolün temel şartı olup bu şartların sağlanması halinde yapılacak deplasman güzergahları ile ilgili olarak denildiğini, davacının kendi başına yaptığı hali hazırdaki güzergah ve çalışmada protokol hükümlerinin davacı tarafından davalıya devredeceği evvelinde kamulaştırıma olduğu bir alan ve kamulaştırma kararı bulunmadığını, davacının öncesinde kamulaştırmadığı bir alan olmadığı gibi davacının kendi tarafından yapıldığını iddia ettiği yeni güzergahın bir kısmının özel kişilere ait taşınmazlardan geçmekte olduğunu, davacının işi ihale yapmaksızın bu işi yapmasının mümkün olmadığını, yapılan işin bedelini de kabul etmediklerini belirterek davanın reddini talep etmişitr.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraflar arasında düzenlenen 23.09.2010 tarihli protokolün 14. maddesinde Ankara mahkemelerinin yetkisi taraflarca kabul edilmiş olmakla yetki sözleşmesine istinaden davalı yanın yetki itirazının reddine karar verilmiş, dava, sözleşmeye dayalı olarak TBK 146 maddesi kapsamında 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığından davalı yanın zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.
Taraf delilleri toplanmış, ....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş dosya örneği getirtilmiş, tüm dosya kapsamı üzerinde mali müşavir, elektrik yüksek mühendisi ve hukuk fakültesi öğretim üyesi bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 22.05.2018 tarihli raporda özetle; "taraflar arasında 23.09.2010 tarihli 154 kV Malatya-Malorsa E.İ hattı 51-59 numaralı direkleri arasından geçen yol ile iletkenler arasında yeterli kleransın sağlanması amacıyla imzalanan protokol ile deplasesi yapılacak hattın isabet ettiği alanlara ilişkin olarak kamulaştırma işlemleri tamamlanarak tescillerin yapıldığı ve yapımına başlanarak 1985 yılında tesisin tamamlandığının anlaşıldığı, hattın geçtiği güzergahın 51 ve 59 direkleri arasında kalan bölümde 1997 yılında davalı Organize Sanayi Bölgesinin kurulduğu, binaların yapılmasıyla 1985 yılında inşaa edilen hattın emniyet mesafeleri yönünden tehlike oluşturduğu görülerek hattın deplasesinin gerektiğinin belirlendiği, bunun üzerine imzalanan 23.09.2010 tarihli protokole göre deplase işinin davalı tarafından yapılacağı ve tüm masrafların karşılanacağının kabul ve taahhüt edildiği, davalı tarafından işin yapımına ilişkin bir çalışma yapılmaması üzerine davalıya ihtarname gönderildiği, bilahare ... tarafından hattın deplasesi ihalesi yapılarak 54 kV Malatya-Malorsa E.İ hattı 51-59 numaralı direkleri arasına 8 adet yeni direklerin montajı ve 1272 MCM Pheasant 2 devre iletken çekimi yapıldığını, bu işlerin yapımını ihale ile 925.000,00 TL anahtar teslimi bedelle üstlenen yüklenici ... Enerji... Ltd.Şti'ne KDV dahil 1.058.200,00 TL ödendiğini, yapılan işlemlerin tekniğine uygun olarak yapıldığının anlaşıldığı, protokolün 8. Maddesine göre davacının kontrollük ve irtibat hizmetlerinin takribi bedelinin 2010 yılı birim fiyatlarına göre 20.000,00 TL olduğu, ancak işin sonunda hesaplanan bedel takribi bedelin üzerinde ise aradaki farkın davalı tarafından ödeneceğinin 8. maddeden anlaşıldı bu kapsamda 2013 yılı birim fiyatları doğrultusunda kontrollük bedeli olan 49.000,00 TL ile pul bedeli farkı 783,00 TL'nin talep edilmesinin mümkün olduğu" ifade edilmiştir.
Malatya Nöbetçi Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesine talimat yazılarak 3 kişilik elektrik mühendisi ve harita kadastro bilirkişi refakatinde keşfen inceleme yapılmak suretiyle düzenlenen raporda özetle; "Malatya İli Yeşilyurt İlçesi Cihadiye Mah. 2. OSB Bölgesinde ... tarafından yapılmış 8 adet 154 kV Malatya Malorsa İEH 51-59 arasında bulunan direklerin görüldüğünü, D2, D3,D4,D5 direklerinin yolun içerisinde kalarak Elektrik Kuvvetli Akımları Tesisleri Yönetmeliğine aykırı hükümle yüksek gerelim hattı yaklaşım mesafesi 2m'nin ihlal edildiğinin tespit edildiği" ifade edilmiştir.
Mahkememizce tayin edilen bilirkişi heyetinden talimatla alınan rapor, kök rapor ve bu raporlara yönelik tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi suretiyle protokol hükümleri kapsamında alacak talebinin yerinde olup olmadığına ilişkin ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 04.08.2020 tarihli ek raporda ve davacı tarafından yaptırılan deplase işleminin EKAT Yönetmeliği ile protokol hükümlerine uygun olarak yapılmış olup olmadığına ilişkin yapılan inceleme sonucu düzenlenen 19.01.2021 tarihli ek raporda özetle; " davacı ...'a ait Malatya-Malorca ENH'nın geçtiği 51-59 nolu direkler arasındaki hat güzergahı için 22.03.1984 tarihinde TEK Yönetim Kurulu tarafından kamulaştırma yoluyla irtifak tesisi, pilon yerleri olarak da 6.930 m²'lik gayrimenkulün mülkiyetinin kamulaştırılmasına karar verildiği ve bu karar Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca onandığı, dosya içinde mevcut belgelere göre mera arazilerinden geçen hat ve pilon (direk) temelleri için herhangi bir kamulaştırmanın yapılmadığı, sadece maliye arazisi olan 59 nolu direk için kamulaştırma yapıldığı, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği'nin "Kuvvetli akım tesislerinin güvenliği" başlıklı 5. maddesinde "Kuvvetli akım tesisleri her türlü işletme durumunda, cana ve mala herhangi bir zarar vermeyecek ve tehlike oluşturmayacak bir biçimde yapılması gerektiği, Malatya Organize Sanayi Bölgesine ait ulaşım yollarının yapılması sonucu ...'a ait 1985 yılında tesis edilerek işletmeye alınan Malatya-Malorsa Elektrik İletim Hattına ait iletkenlerinin emniyet mesafelerinin ihlali davalı Malatya 2.Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü tarafından görüldüğü, deplase projesi çizdirilerek ...'a müracaat edildiği, ancak deplasesi yapılacak 54 nolu direğin de yol güzergahında kalması nedeniyle güzergahta ... görevli elemanları tarafından yapılan incelemede 51 ila 59 nolu direkler arasındaki hattın deplasesinin yapılması gerektiği 04.12.2008 tarihli Komisyon Tutanağı ile belirlenerek davalı Malatya 2.0rganize Sanayi Bölge Müdürlüğü'ne yeni bir deplase projesi çizdirildiği, yapılan protokolle onaylanan bu projeye göre de davalı tarafından 51-59 nolu direklere arşındaki hattın deplasesinin davalı tarafından yapılması kararlaştırıldığı, davalının yüklenmiş olduğu işi yapmaması üzerine de davacı ... tarafından dava dışı 3. kişiye ihale yapılarak yeni projeye göre tesisin deplasesi yaptırıldığı ve bedeli de davalıdan talep edildiği, davacı tarafından yaptırılan deplase işlemini EKAT Yönetmeliği ve taraflar arasındaki protokol hükümlerine uygun olarak yapılmış olduğu, taraflar arasında imzalanan Protokol'ün “Vazgeçme” başlıklı 10. maddesinin “(Malorsa)'ca yaptırılan işin tamamından veya bir kısmından vazgeçilmesi halinde (...)'ca işe el konulur. Gerekli tespitler süratle yapılarak geri kalan iş (...)'ca yapılır veya yaptırılır. (...)'ınyapmış olduğu masraflar (...)'ın yazılı talebinden itibaren en geç (30) gün içerisinde (Malorsa) tarafından defaten (...)’a ödenecektir. Ödenmediği takdirde (...) alacağını kanuni faiziyle birlikte tahsil etme hakkına sahiptir. ” hükmüne göre davacı ....'ın deplase bedelini davadan talep hakkının bulunduğu, davacı ...'a ait 1985 yılında yapılan 154 kV Malatya-Malorsa Elektrik İletim Hattına ait 51-59 numaralı direklerin deplasesinin bu hattın organize sanayi bölgesinin kurulmasından önce tesis edilmiş olması hattı dikkate almadan sanayi bölgesine ait tesislerin ve yolların yapılmasıyla, Elektrik Kuvvetli Akım Yönetmeliği'ne aykırı şekilde yüksek gerilim hattın yaklaşım mesafelerinin davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölgesi tarafından ihlal edilmiş olduğu, yapılan deplase işlerinin, Elektrik Kuvvetli Akım Yönetmeliği hükümlerine ve taraflar arasındaki protokol hükümlerine uygun olarak yapılmış olduğu, Organize Sanayi Bölgesinin ve ulaşım yollarının yapılması esnasında, 1985 yılında yapılmış olan ve kullanılmakta olan bu hatların güzergahlarının değiştirilmesi yada deplase edilmesi davacı ...'tan talep edilmediğinden, davalı Malatya 2. Organize Sanayi Bölgesi'nin kusuruyla neden olduğu bu ihlal nedeniyle Protokolle projesini ve yapımını taahhüt ettiği, ancak zamanında yapmaması üzerine taraflar arasında imzalanan Protokol'ün “Vazgeçme” başlıklı 10. maddesi gereğince davacı ... tarafından 3. kişiye yaptırılan deplase masrafları olan 1.058.200 TL'yi ...'a ödemesi gerektiği, davacı ...'ın kontrollük ve irtibat hizmetlerinin takribi bedelinin 2010 yılı birim fiyatlarına göre 20.000 TL olduğu, ancak işin sonunda hesaplanan bedel, takribi bedelin üzerinde olduğundan ve Protokolün 8. maddesine göre aradaki farkın davalı tarafından ödeneceği, bu kapsamda davacı ...’ın 2013 yılı birim fiyatları doğrultusunda kontrollük bedeli olan 49.000,00 TL ile ve pul bedeli farkı 783,00 TL'yi de talep edebileceği" ifade edilmiştir.
Dava; taraflar arasında imzalanan 23.09.2010 tarihli protokole dayalı alacağın tahsili talebine ilişkindir.
Toplanan deliller mahkememizce ve talimat mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucu düzenlenen raporlar tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilmiştir.
Davacı kurum tarafından 154 kV Malatya-Malorsa elektrik iletim hattının 1985 yılında tesis edildiği, 51 ila 59 nolu direkler arasındaki bölgede 1997 yılında Malatya 2. Organize Sanayi Bölgesi kurularak sanayi bölgesine ait tesislerin ve yolların yapılması ile Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği kapsamında yüksek gerilim hattının yaklaşım mesafelerinin ihlal edildiği, bu kapsamda 51 ila 59 nolu direkler arasındaki hattın gerekli emniyet mesafesinin sağlanması bakımından deplasesi işine ilişkin taraflar arasında 23.09.2010 tarihli protokol düzenlendiği, protokole göre deplase işinin davalı tarafından yerine getirileceğinin kabul ve taahhüt edildiği, ancak projesi hazırlanan deplase işinin davalı tarafından yerine getirilmemesi üzerine protokolün 10. maddesinde belirtilen Malorsa tarafından işten vazgeçilmesi halinde işin ... tarafından yapılarak/yaptırılarak masrafların yazılı talep tarihinden itibaren en geç 30 gün içerisinde Malorsa tarafından kanuni faizi ile birlikte ödeneceği hükmüne istinaden davacı kurum tarafından ihale yöntemi ile dava dışı ... Enerji... Ltd.Şti'ne yaptırılarak adı geçen şirkete KDV dahil 1.058.200,00 TL ödenmiş olduğu anlaşılmış, davalının protokolle üstlendiği projeye göre eski hat güzergahına sadık kalınarak direk boylarının uzatılması ve 1984 yılında Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından da onaylanan kamulaştırma kararına esas taşınmazlar üzerinden geçirilmek suretiyle davacı tarafından yaptırılan deplase işleminin tekniğine uygun olarak yapıldığı ve Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği hükümleri ile protokol hükümlerine uygun olduğu bilirkişilerce tespit edilmiş olmakla var olan yüksek gerilim hattının EKAT Yönetmeliğine aykırı şekilde yaklaşım mesafesini ihlal eden davalının taraflar arasında imzalanan protokol hükümleri kapsamında yaptırılan deplase işlemi bedelinden sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmış, protokolün 10. maddesi kapsamında davacının 04.08.2016 tarihli talep yazısının tebliğ belgesi bulunmadığından bu yazıya ilişkin davalının 10.08.2016 tarihli cevabi yazısı tebliğ tarihi kabul edilerek 30 gün ilavesi ile davalı temerrüdünün 10.09.2016 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmakla bu tarihten itibaren protokolün 10. maddesinde ön görülen sözleşme faizi olan yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
Öte yandan protokole konu deplasman işinde kontrollük görevini üstlenen davacının protokolün 8. maddesi gereğince kontrollük ve irtibat hizmet bedeli talebinde bulunabileceği, söz konusu maddede 2010 yılı birim fiyatlarına göre takribi bedelin 20.000,00 TL olduğu, ancak işin sonunda hesaplanan bedel takribi bedelin üzerinde ise aradaki farkın davalı tarafından ödeneceği kararlaştırılmış olmakla bilirkişi heyetince 2013 yılı birim fiyatları doğrultusunda kontrollük hizmet bedeli 49.000,00 TL ve pul bedeli farkı 783,00 TL olarak tespit edildiğinden 49.783,00 TL kanıtlanan davacı alacağına davacının 04.03.2016 tarihli talep yazısında bu bedelin istenilmemiş olması nedeniyle temerrüdün dava tarihinde gerçekleştiği kabul edilerek dava tarihinden itibaren sözleşme faizi olan yasal faiz işletilmek suretiyle kanıtlanan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile 1.107.983,00 TL'nin, 1.058.200,00 TL'sine 10.09.2016 temerrüt tarihinden itibaren, 49.783,00 TL'sine 12.10.2016 dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 75,686,31 TL harçtan peşin alınan 18,921,58 TL'nin mahsubu ile bakiye 56.764,73 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 71.579,41 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan 29,20 TL başvuru harcı, 18.921,58 TL peşin harç, 190,50 TL tebligat, 11,60 TL müzekkere gideri, 5.400,00 TL bilirkişi ücreti ve 422,90 TL talimat posta gideri olmak üzere toplam 24.975,78 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 08/04/2021
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 15.04.2021