T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/581 Esas - 2024/523
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2018/581 Esas
KARAR NO : 2024/523
...
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 17/07/2019
....
DAVA : Menfi tespit
DAVA TARİHİ : 16/05/2019
...
DAVA : Menfi tespit
DAVA TARİHİ : 28/07/2020
KARAR TARİHİ : 11/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali, Alacak ve Menfi Tespit davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklık ile davalılar tarafından tesis edilmiş olan adi ortaklık arasında 03.04.2015 tarihinde ... (davalıların oluşturduğu adi ortaklık ile ...kapsamında) imzalandığını ve sözleşmenin ifa edilerek taraflar arasında yapılan imalat ve ödemeler hususunda herhangi bir ihtilafın ortaya çıkmadığını, ancak sözleşmenin ifası sırasında deniz işlerine ait kazı işinin idarece alınmamış olması nedeniyle davacıların üstlendiği işin 81 gün süre ile durdurulduğunu, bu süre zarfında gemi ve personeli iznin alınması sürecini beklediğini, bu durdurma sürecine ilişkin sözleşme hükümleri gereğince yazılı talepler çerçevesinde bu taleplerin 20.12.2017 tarihli yazı ile idareye güncelleştirilerek yapılan bildirim neticesinde idare tarafından gemilerin 81 gün bekletilmesi bedeli olarak 139.938,01 Euro ve gemi personelinin bekletilmesi bedeli olarak 39.375,83 Euro olmak üzere toplam 179.313,84 Euro ödeme yapıldığının öğrenildiğini, davalı iş ortaklığı tarafından davacılara 05.01.2018 tarihinde 50.000 TL, 09.11.2018 tarihinde 145.000 TL ödeme yapılması üzerine 25.01.2018 tarihinde ... yevmiye nolu ihtarname keşide edilerek ödenmeyen bakiye 122.043,92 TL Euro'nun ödenmesi ayrıca sözleşme ile birlikte 04.04.2015 tarihinde düzenlenen tutanak ile tevdi edilmiş olan iki teminat senedinin iadesinin talep edildiğini, iş ortaklığı tarafından 74.000 Euro ödeme yapıldığını, ... vekili tarafından yanıt ihtarnamesinde bedelin tümünün ödenme zorunluluğu olmadığının iddia edildiğini, ... Ortaklığı tarafından ödenmeyen 48.044,00 Euro gemi ve gemi personelinin bekletilmesi bedelinin bakiyesi için ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, ödeme emrine itiraz edilerek takibin durduğunu belirterek davalıların itirazlarının iptaline ve 48.044,00 Euro alacağın tahsil tarihindeki kur üzerinden ve temerrüt tarihinden itibaren faizi ile tahsiline davalı borçluların %20 inkâr tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalılar vekili cevap/karşı dava dilekçesinde özetle; Davalı firmaların adi ortaklığı ile davacı firmaların adi ortaklıkları arasında ... Hattının yapım işi ile ilgili sözleşme imzalandığını, sözleşme konusu işin davacılar tarafından tamamlandığını, davalılar tarafından idare ile yapılan sözleşme hükümleri uyarınca alt yüklenici konumunda olan davacıların hakedişleri kontrol edilerek gerekli ödemelerin yapıldığını, faturalar ile ilgili muhasebe işlemlerinin tamamlandığını, toplam dokuz hakediş yapıldığını, hakedişlere göre faturaların davacılar tarafından tanzim edilerek davalılara teslim edildiğini, hakedişler toplam tutarının 1.402.495,00 TL olduğunu, davacıların hakedişler açısından alacağının bulunmadığını, 2016 da yapılan 229.961,59 TL'lik avans ödemesi ile beraber davalılara ödenen toplam tutarının 1.632.456,59 TL olduğunu, avans ödemesinin karşılığının 70.939,61 Euro olduğunu, ihaleden önce dava dışı ihale makamı konumundaki idare tarafından alınması gereken .. Raporunun alınamaması üzerine işe 81 gün geç başlanıldığını, idare tarafından davalılara 211.465,24 Euro gecikme bedeli ödendiğini, davacıların söz konusu iş için harcamış oldukları emek gözönünde bulundurularak 70.939,61 Euro'luk (229.961,59 TL'lik) bedelin idare tarafından davalılara ödenen gecikme bedeline istinaden tanzim edildiğini, ödenen bu bedelin fatura karşılığında davalılara ödendiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 19. maddesinin b kısmı gereğince sözkonusu bedelin alt yükleniciye ödenmemiş olması halinde bile davacılar tarafından bu bedelin talep edilemeyeceğini, sözleşme hükmü dikkate alındığında davalıların idare tarafından işin gecikmesi sebebi ile ödenen 211.465,24 Euro'luk iş gecikme bedelinin ödeme zorunluluğu bulunmadığını, işin durdurulması akabinde işin devam edebilmesi için idarenin talimatı ve şartı üzerine ... İnşaatının yapılması için davalı firmaların oşinografik nazım imar planı ve uygulama planı açıklama raporları ve deşarj hattı güzergahında denizde sondaja dayalı imara esas etüd raporu hazırlatılmak zorunda kaldığını, davacılar tarafından yerine getirilmesi gereken bu işlemlerin davacıların nam ve hesabına dava dışı firmalara toplam 18.915,48 Euro'ya karşılık yaptırıldığını, gecikme bedeli için davacılara ödenen toplam tutarın 70.939,61 Euro olduğu, hakedişlere ek fazladan ödeme yapılan 201.779,52 Euro ve...ile ilgili gecikme sebebi ile yaptırılan işlem toplamı 18.915,48 Euro'dan yani toplamda 220.695,00 Euro'dan 70.939,61 Euro bedel düşüldüğünde davalıların davacılardan 149.755,39 Euro alacaklı olduğu, bu alacaktan şimdilik 500,00 Euro'nun karşı davada talep edildiğini belirterek asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile şimdilik 500,00 Euro'nun fazla yapılan ödeme tarihlerinden itibaren reeskont faizi ile davacılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN ANKARA... ESAS SAYILI DAVASINDA:
DAVA; Asıl davada davalılar .... iş ortaklığı olmakla adi ortaklığın davacı konumunda olması halinde adi ortaklığı oluşturan tüm ortakların davacı olarak davaya katılımının veyahut muvafakatinin sağlanması gerektiğinden karşı dava kapsamında davalı karşı davacılar dışında kalan adi ortaklığın diğer ortağının davaya katılımının sağlanmasına ilişkin usulü eksikliğin giderilmesi bakımından ön inceleme duruşmasında karşı davanın tefrikine karar verilerek mahkememizin ... Esas numarasını almış olup, 08.04.2019 tarihli ara karar ile adi ortaklığın diğer ortağı....'nin davaya katılımını sağlamak veyahut vekaletini ibraz etmek üzere kesin süre verilmiş, iş ortaklığı sözleşmesi ve iş ortaklığı vekaletnamesinin sunulduğu anlaşılmış, iş ortaklığı sözleşmesinin temsil ve ilzama ilişkin 11. maddesi kapsamında taraf teşkili sağlanmış olmakla, birleşen davada (asıl davada karşı dava) davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; gecikme bedeli için davacılara ödenen toplam tutarın 70.939,61 Euro olduğu, hakedişlere ek fazladan ödeme yapılan 201.779,52 Euro ve ...ile ilgili gecikme sebebi ile yaptırılan işlem toplamı 18.915,48 Euro'dan yani toplamda 220.695,00 Euro'dan 70.939,61 Euro bedel düşüldüğünde davalıların davacılardan 149.755,39 Euro alacaklı olduğu, bu alacaktan şimdilik 500,00 Euro'nun karşı davada talep edildiğini belirterek karşı davanın kabulü ile şimdilik 500,00 Euro'nun fazla yapılan ödeme tarihlerinden itibaren reeskont faizi ile davacılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP: Davalılar vekili birleşen davaya (asıl davada karşı dava) cevap dilekçesinde özetle; Ortada belirsiz bir alacak söz konusu olmadığından harcın tamamlatılması gerektiğini, 03.04.2015 tarihli sözleşmenin taraflarının .... tarafından ödeme emrine itiraz edilmediği için bu borçlu yönünden kesinleştiğini, davanın ödeme emrine itiraz eden şirketler aleyhine açıldığını, bu iki şirketin sözleşmeye dayanarak dava açmasının mümkün olmadığını, karşı davayı her üç şirketin birlikte açmasının zorunluluk olduğunu, söz konusu işlerin tümünün çed raporu için zorunlu hususlar olup işin ihalesi yapılmadan önce tamamlanması gereken ve davalı/karşı davacının belirttiği gibi idare tarafından yapılması gereken zorunlu işler olduğu, bu işlerin davalılara ait olduğu ve davalıların nam ve hesabına yapıldığı iddiasının tümü ile gerçeğe aykırı olduğunu belirterek karşı dava dilekçesinde bahsedilen alacak miktarı üzerinden harcın tamamlatılması davanın iş ortaklığını oluşturan tüm şirketler arasında mecburi dava arkadaşlığı söz konusu olduğundan öncelikle karşı davanın usulden ve neticede davalıların herhangi bir alacağı olmadığı için usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DAVASINDA:
BİRLEŞEN DAVA: Davacılar vekili birleşen dava dilekçesinde özetle;....'nin oluşturduğu adi ortaklık ile davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklık arasında 03.04.2015 tarihinde imzalanmış... Tedarik Sözleşmesi ve belirtilen işlerin yapımının 620.000,00 Euro bedelle üstlenildiğini, üstlenilen işin davalıların oluşturduğu adi ortaklı ile muhatap ... İşinin bir kısmını oluşturduğunu, sözkonusu işin süresinde tamamlandığını, geçici kabul işlemlerinin yapıldığını, işin ifası sürecinde herhangi bir ihtilaf çıkmadığını, ancak sözleşme imzalandıktan sonra hemen işin başında deniz işlerine ait kazı izninin idarece alınmamış olmaması nedeniyle davacıların üstlendiği işin 81 gün süre ile durdurulduğunu, bu süre zarfında davacılara ait gemi ve personelin izin alınması sürecinde bekletildiğini, davalılar tarafından 20.12.2017 tarihinde yazı ile talep edilen tazminat miktarının 242.443,99 Euro olduğunu, idare tarafından gemilerin 81 gün bekletilmesi nedeniyle 139.938,01 Euro ve gemi personelinin bekletilmesi bedeli olarak 39.375,83 Euro olmak üzere toplam 179.313,84 Euro ödeme yapıldığının öğrenildiğini, davalılar tarafından davacılara 05.01.2018 tarihinde 50.000,00 TL ve 09.01.2018 tarihinde 145.000,00 TL ödeme yapılması üzerine .... yevmiye nolu ihtarname keşide edilerek bakiye 122.043,92 Euro'nun ödenmesi ve sözleşme ile birlikte tutanak ile tevdi edilen iki adet teminat senedinin iadesinin talep edildiğini, ihtarname tebliğinden sonra davalılar tarafından 74.000,00 Euro ödeme yapıldığını, ödenmeyen 48.044,00 Euro için ilamsız takip yapılarak itiraz üzerine itirazın iptali davası açıldığını, gemi ve gemi personelinin 81 gün süre ile bekletilmesi nedeni ile davacıların uğradığı zararın davalıların da kabul ettiği gibi 242.443,99 Euro olduğunu, ... 179.313,84 Euro kısmı kabul ettiğini ve davalı iş ortaklığına ödediğini, davalıların bu bedelin tamamını davacıların ödemedikleri gibi bu bedelin gerçek zararı da karşılamaktan uzak olduğunu belirterek şimdilik 2.000,00 Euro tazminatın olay tarihinden en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP: Davalı firmaların adi ortaklığı ile davacı firmaların adi ortaklıkları arasında deniz deşarj hattının yapımı işi ile ilgili sözleşme imzalandığını, 03.04.2015 tarihli sözleşmenin 19. maddesinin yüklenici tarafından sebep olunan haller başlıklı "b" kısmında "taşeronun kusuru olmaksızın idare ve yüklenici tarafından işin durdurulması ya da ertelenmesi durumunda taşeronun süre uzatım ve parasal taleplerinin tamamı yüklenici tarafından incelenerek uygun görüldüğü taktirde süre uzatımı ve ilave ödeme verilir" hükmünün yer aldığını, sözleşme hükmü dikkate alındığında idare tarafından işin gecikmesi sebebi ile ödenen gecikme bedelini davalıların ödeme zorunluluğu bulunmadığını, davalılar tarafından finansal sıkıntıdaki davacılara toplamda 229.961,59 TL avans niteliğinde hakedişlere ek fazladan ve farklı tarihlerde ödemeler yapıldığını, bu ödemelerin Euro kuruna çevrilmiş halinin 70.979,61 Euro olduğunu, bu ödemeye ek olarak hakediş harici toplam 138.839,91 Euro ödemeler yapıldığını, davacılar tarafından yerine getirilmesi gereken işlemlerin davacıların nam ve hesabına başka firmalara toplam 18.915,48 Euro'ya karşılık yaptırıldığını, kendilerinin davacılardan 149.755,39 Euro alacaklı olduklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DAVASINDA:
BİRLEŞEN DAVA: Davacılar vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; ... ve belirtilen işlerin yapımının 620.000,00 Euro bedelle üstlenildiğini, üstlenilen işin davalıların oluşturduğu adi ortaklı ile muhatap ... İşinin bir kısmını oluşturduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile birlikte 04.05.2015 tarihli tutanak ile 2 adet senedin teminat olarak verildiğini, tutanakta belirtildiği gibi 04.04.2015 tarihinde düzenlenmiş 31.10.2015 vadeli 375.000,00 TL bedelli senedin avans karşılığı 04.04.2015 tarihinde düzenlenmiş 31.12.2016 vade tarihli 100.000,00 Euro bedelli senedin ise yapılacak işlerin performans garantisi karşılığı verildiğini, sözleşmenin ifa edilerek taraflar arasında yapılan imalat ve ödemeler hususunda herhangi bir ihtilaf çıkmadığını, yapılan işi geçici kabulü de yapılarak işin sona erdiğini, 25.01.2018 tarihinde ... yevmiye nosu ile keşide edilen ihtarnamede; sözkonusu iki senedin iadesinin talep edildiğini, senetlerin iade edilmediği gibi gerçeğe ve hukuka aykırı cirolar ile dava konusu senedin ...'nin aynı aile fertlerine ait olduğu gibi sözkonusu şirketin tedarik sözleşmesinde de aktif olarak yer aldığını, davacılara yapılan ödemelerin bir kısmının bu şirket üzerinden gerçekleştirildiğini, bu şirketin sözleşmeyi ve senetlerin teminat senedi olduğunu bilmekte olduğunu, takibi yapan ... işinin taşeronu olup bu senedi ticari ilişki nedeni ile aldığı iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu belirterek .... esas sayılı takibe konu 03.04.2015 tarihli tedarik sözleşmesi kapsamında teminat senedi olarak düzenlenmiş olan 30.11.2015 vade tarihli 375.000,00 TL bedelli senet nedeni ile borçlu olmadıklarının tespitine, davalıların %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP: Birleşen davada davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi vermedikleri anlaşılmıştır.
BİRLEŞEN .... İş Ortaklığı ile... tarafından 01.12.2017 tarihinde geçici kabulün yapıldığını ve yasal sürenin dolmasıyla kesin kabulünde yapıldığını, taraflar arasında herhangi bir ihtilaf oladığını, 04.04.2015 tarihli tutanak ile davalı iş ortaklığına performans garantisi karşılığı olarak tanımlanan 04.04.2015 tanzim tarihli 31.12.2016 vade tarihli 100.000,00 Euro bedelli senedin Soysal Müh. Ltd. Şti.'nin yetkilisinin cirosu ile kendi personelleri ... ciro edildiğini, ciro işleminde bu senetle ilgili 226.429,50 TL alacakları olduğuna dair şerh düşülmek suretiyle kısmi ciro yapıldığını, sözkonusu senedin ...tarafından 27.12.2019 tarihinde ...Esas sayılı şikayet davasında takibin davacılar yönünden iptaline karar verildiğini, ihtarname ile senedin iade edilmesinin talep edildiğini, senedin iade edilmediğini belirterek 04.04.2015 tarihli tutanak ile performans teminatı olarak verilen 31.12.2016 vadeli senedin haksız ve hukuka aykırı takibe konulması nedeni ile 326.000,00 TL borçlu olmadıklarının tespitine, takibin kötü niyetli ve haksız olması nedeni ile %20 inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP: Davalılar ... numarası altında çalışan olarak gösterildiğini ve ücretinin ödendiğini, ... tarafından senedin tahsili amacıyla .... esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, ... Esas sayılı dosyasına feragat harcı yatırılarak icra takibinden feragat edildiğini, ....'nin dava konusu senedin tarafı olmadığını belirterek davanın usulden ve esastan reddine, davacıların %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... dava dilekçesi tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraf delilleri toplanmış, .... ait hizmet döküm cetveli temin edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı ile tarafların ticari defter ve kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, inşaat mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler tarafından düzenlenen 29.12.2020 tarihli rapor da özetle; "Tarafların muhasebe usul ve ilkelerine uygun kayıt altına alınan ticari defter kayıtlarına göre; 20.11.2017 tarihine kadar davacı iş ortaklığı tarafından davalı iş ortaklığı adına 20.11.2017 tarih ve ...numaralı 229.961,59 TL’lik fatura dahil toplam 1.632.456,59 TL’lik fatura düzenlenmiş olduğu ve bu fatura bedellerinin tamamının davalı iş ortaklığı tarafından davacı iş ortaklığına ödenmiş olduğu tespit edilmiş olduğu, tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmesinde; 31.12.2016 tarihine kadar davalı adi ortaklık tarafından davacı adi ortaklığa toplam 1.632.456,59 TL’lik ödeme yapıldığı, davacı adi ortaklık tarafından ise 31.12.2016 tarihine kadar 1.399.100,00 TL’lik fatura düzenlendiği ve 31.12.2016 tarihi itibariyle davalı adi ortaklığın davacı adi ortaklığa (1.632.456,59 – 1.399.100,00) 233.356,59 TL fazla ödeme yapmış olduğu, bu fazla ödemenin de davacı adi ortaklık tarafından 2017 yılında kesilen 16.01.2017 tarih ve 11 numaralı 3.500,00 TL’lik ve bahse konu 20.11.2017 tarih ve ... numaralı 229.961,59 TL’lik faturadan mahsup edildiği ve 31.12.2017 tarihi itibariyle davacı adi ortaklığın davalı adi ortaklıktan alacağının bulunmadığı görüldüğü, bahse konu faturaya ilişkin ödemenin davalı adi ortaklık tarafından 2016 yılında yapılmış olduğu görüldüğünden, bu tarihten sonra 22.12.2017 tarihinde ödenen 81 günlük gecikmeye ilişkin bedelin karşılığı olmadığı tarafımızca değerlendirildiği, bu durumda gerçekleşen toplam imalat tutarı toplamı 661.202,86 Euro olduğu, şayet ödenen 229.961,59 TL’nin avans olarak ödendiği değerlendirilirse defter kayıtlarında faturalar ile tevsik edilmesi gerektiği diğer bir değimle son hak ediş ile birlikte avansın kapatılması gerektiği oysa hak edişler incelendiğinde bu tarz bir kesintinin veya avans iadesinin yapılmadığının görüldüğü, idare ile ana yüklenici davalı taraf arasında 22.12.2017 tarihinde yapılan 18 nolu hak edişte 81 günlük gecikmeye ilişkin bedelin ödendiği anlaşılmakta olduğu, idare tarafından ana yüklenici davalı tarafa ödenen 81 günlük gecikme karşılığı 211.463,23 Euro ödeme yapılmış olup, bu tutarın 32.149,39 Euro’sunun özel maliyetler için, 39.375,83 Euro’sunun ... iş ortaklığının personelleri için, 139.938,01 Euro’sunun ise ... iş ortaklığının ekipmanları ve bu ekipmanları kullanan personelleri için ödenmiş olduğu ... tarafından dosyaya kazandırılan 23.10.2018 tarihli yazı ekindeki belgelerden anlaşılmakta olup, 179.313,84 Euro’luk tutarın tamamının davacı taşeronun gerçek harcama karşılığına denk geldiğinden tamamının davacı taşerona ödenmesi gerektiğinin değerlendirildiği, bununla birlikte davacı iş ortaklığı namı hesaba yapılan harcama tutarı toplamı tablodan da görüleceği üzere 18.915,48 Euro olup) tevsik edecek belgeler sunulmuş olduğu, asıl davada, .... Esas sayılı dosyasında, davacı iş ortaklığını oluşturan davacıların davalı iş ortaklığını oluşturan davalılardan takip tarihi itibari ile ödenmemiş bulunan alacağının 29.790,93 Euro olarak hesaplanabileceği, taraflar arasındaki sözleşmenin 19. maddesinin takdir ve değerlendirmesinin mahkemeye ait bulunduğunu, birleşen ...’ye avans ödemesi karşılığı verildiği, davacıların bu davalılara karşı avans ödemesinden kaynaklı borçlarının bulunmadığı, ancak bononun davalılardan .... tarafından tedavüle konulduğu ve ciranta diğer davalı.... tarafından da takibe konulduğu, takip dayanağının kıymetli evrak olması, kıymetli evrakın avans ödemesi olarak düzenlenmiş ve verilmiş olması karşısında, takibi yapan üçüncü kişiye ve diğer ciranta ...ye karşı temel ilişkide borçlu olunup olunmadığının ileri sürülüp sürülemeyeceğinin (somut olayda bononun illetten mücerretliğinin) takdiri münhasıran mahkemeye ait olacağı" ifade edilmiştir.
Asıl davada davacı birleşen davalarda davalı/davacılar vekili Av. ... tarafından 18.01.2021 tarihli dilekçe ile HMK 272. maddesi gereğince bilirkişileri reddettiklerini ve HMK 36. maddesi gereğince mahkeme başkanını çekilmeye davet ettiklerini beyan ettiği, mahkeme başkanının reddi talebinin reddine ilişkin mahkememizce verilen 20.04.2021 tarihli kararın istinaf edilmemesi üzerine 18.05.2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Asıl davada davacı, birleşen davalarda davalı/davacılar vekilinin bilirkişilerin reddi talebi HMK 272. maddesinde öngörülen yasal koşulları taşımadığından 30.09.2021 tarihli ara karar ile reddedilmiş, asıl ve birleşen davalar yönünden kök rapora yönelik beyan ve itirazların değerlendirilmesi bakımından ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 03.03.2022 tarihli ek raporda özetle; "Asıl davada; ... Esas sayılı dosyasında, davacı iş ortaklığını oluşturan davacıların davalı iş ortaklığını oluşturan davalılardan takip tarihi itibari ile ödenmemiş bulunan alacağının taleple bağlılık kuralı gereğince 48.044,00 EURO olarak hesaplanabileceği, taraflar arasındaki Sözleşme’nin 19. maddesinin takdir ve değerlendirmesinin mahkemeye ait bulunduğu, birleşen ....Esas sayılı dosyasında; taraflar arasındaki yazışmalardan taşeronun 81 günlük gecikme bedeli karşılığı talep edebileceği tutarın asıl işveren tarafından 179.313,84 Euro olarak hesaplanıp ödendiği ve bu ödemenin asıl davada hesaplamaya konu edildiği, taşeron daha yüksek miktar talep etmiş ise de bu kapsamdaki ödemeleri ihtirazı kayıt koymaksızın kabul ettiği ve yükleniciden bu miktarı talep ettiği gözetildiğinde, davacı iş ortaklığını oluşturan davacıların davalı iş ortaklığını oluşturan davalılardan talep edebileceği hesaplamaya konu alacağı bulunmadığı, birleşen ...’ye avans ödemesi karşılığı verildiği, davacıların bu davalılara karşı avans ödemesinden kaynaklı borçlarının bulunmadığı, bononun avans karşılığı teminat olarak iş ortaklığına verildiği, bononun davalılardan ... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı bononun davacı yüklenici iş ortaklığını oluşturan davacılar tarafından davalılardan işveren iş ortaklığını oluşturan davalılar... Bölümlerinden deniz deşarjı yapım işi konusuna vakıf bilirkişilik yapabilecek akademisyenlerin bildirilmesi istenilmiş, cevabi yazılarda bilirkişi görevlendirmesi yapılamadığı beyan edilmekle bilirkişi listesinden seçilen iki inşaat mühendisi bilirkişi heyetine dahil edilmek suretiyle, üç inşaat mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerden oluşan heyet tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 29.09.2023 tarihli ek rapor çoğunluk görüşünde özetle;" dosyaya ibraz edilen ana sözleşmeye ait 18 nolu hakediş
incelmediğinde işbu davaya konu anlaşmazlık olan, imar planı ve zemin etütlerinin geç
yapılmış olması nedeniyle gemi ve personelinin beklemesinden kaynaklı fiili giderler ilişkin
olarak işsahibi idare tarafından davalı ana yükleniciye 211.463,23 Euro ödeme yapıldığının
görüldüğü, gecikmeden kaynaklı 211.463,23 Euro fiili giderin içeriği incelendiğinde ise 32.149,39 Euro yönetim giderinin ... Ofis Giderleri olduğu, 39.375,83 Euro giderin taşeron şantiye ve merkez personel giderleri olup bunun 39.967,33 Eurosu şantiye personeli, 8.408,50 Euro giderin ise merkez ofis personeli yönetim gideri olduğu, ancak idarenin bu hesaplamasına mukabil davacı taşeron iş ortaklığı tarafından davalı iş
ortaklığına gönderilen 24.07.2015 tarihli yazı ekinde talep edilen bedel ilişkin açıklama ve
tablolar incelendiğinde; 26 adet şantiye çalışanı için 122.240,18 TL talep ettiği, ve bu tutara
%10 genel gider karşılığı 12.224,02 TL genel gider ile %15 taşeron karı karşılığı 18.336,63 TL ilavesi ile toplam 152.800,23 TL talep ettiği bunun Euro kuru karşılığı içinse 23.07.2015 tarihli
kur esas alınarak 54.454,82 Euro talep ettiği görülmekte olduğu, ancak taşeronun genel bir
yaklaşımla %10 genel gider talep etmesine karşılık işsahibi idarenin ana yüklenici davalıya
yapmış olduğu ödemede taşeronun merkez ofisindeki çalışanların maaşları esas alarak ve
taşeronun dava konusu iş haricinde 2 adet daha işi olduğu gerçeğinden hareketle hesaplama
yaptığı görüldüğü, ayrıca idarenin %8 taşeron karı hesabı da makul görülmekle; davacı
taşeronun şantiye ve merkez ofis personel giderleri için fiili giderlerinin, idarenin yükleniciye
yapmış olduğu 39.375,83 Euro olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, bütün bu giderler ve ayrıntıları birlikte değerlendirildiğinde; davacı taşeronun 81 günlük
bekleme süresi nedeniyle şantiye personel giderlerinin 30.967,33 Euro, merkez ofis giderlerinin
8.408,50 Euro ve şantiye makine-ekipman-gemi giderlerinin 139.938,01 Euro olmak üzere
toplam fiili giderinin 179.313,84 Euro olduğu ve davalı ortaklık olan ana yükleniciye bu tutar
üzerinden ödeme yapıldığı anlaşılmakta olduğu, davalı ortaklığa yapılan toplam 211.463,23 Euro
ödemenin 32.149,39 Euro ödemesi ise ana yüklenici ortaklığın genel giderleri kapsamında
yapılmış olduğu, idarenin genel giderlerini daha gerçekçi hesapladığı
ve taşeron karının %8 alınmasının makul bir yaklaşım olduğu değerlendirilmek suretiyle davacı
taşeronun şantiye ve merkez ofis personel giderleri için fiili giderlerinin, idarenin yükleniciye
yapmış olduğu 139.938,01 Euro olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, ... dosyaya gönderdiği 22.12.2020 tarihli yazısında davaya konu
olup, İPA-1 dönemine ait ...
İşi sözleşmesinde geçici kabulün 12.02.2017 tarihinde ve kesin kabulünün ise 12.02.2018
tarihinde imzalanarak tamamlandığı, davacı taşeronun 81 günlük bekleme süresi nedeniyle şantiye personel giderlerinin 31.590,18
Euro, merkez ofis giderlerinin 7.785,65 Euro ve şantiye makine-ekipman-gemi giderlerinin
139.938,01 Euro olmak üzere toplam fiili giderinin 179.313,84 Euro olduğu ve davalı ortaklık
olan ana yükleniciye bu tutar üzerinden ödeme yapıldığı anlaşıldığı, davalı ortaklığa
yapılan toplam 211.463,23 Euro ödemenin 32.149,39 Euro ödemesi ise ana yüklenici ortaklığın
genel giderleri kapsamında yapılmış, davacı taşeronun 81 günlük bekleme kaynaklı ana yüklenicinin yapmış olduğu 32.149,39
Euro masraf ve giderleri talep edemeyeceği husus ile yukarıdaki tespitler birlikte
değerlendirildiğinde davacının 81 günlük bekleme süresi nedeniyle katlandığı giderler
30.967,33 +8.408,50+139.938,01 olmak üzere 179.313,84 Euro hesaplanmıştır. Bu
konuda daha önceki sunulu bilirkişi raporu ile bilirkişi heyetine yeni eklenen iki bilirkişi
ile birlikte oluşturulan yeni bilirkişi heyeti aynı görüştedir. Gecikmeden/beklemeden
kaynaklı davacı altyüklenicinin talep edebileceği gider tutarı makine, işçilik vs. gider
179.313,84 Euro hesaplanmış olduğu, davacının 9 adet hakediş faturası ve 1 adet hakediş farkı adı altında fatura kestiği, tartışma konusunun faturası kesilen ve davalı tarafça kayıt altına alınan 229.961,59 TL'lik bedelin imalat karşılığı mı yoksa avans karşılığı mı olduğu hususunda toplandığı, bu faturanın alt içeriğinin olmadığı, bu tutarın ne şekilde belirlendiğinin dosya kapsamında belirlenemediği, bu konuda taktirin mahkemeye ait olduğu, 229.961,59 TL faturanın hakediş ödemesi olması durumunda 81 günlük gecikemeden
kaynaklı davacı taşeronun; 179.313,84-130.607,43= 39.375,83 Euro alacaklı
olduğu,
229.961,59 TL faturanın 81 günlük gecikmeden kaynaklı ödeme olduğunun kabulü
durumunda 81 günlük gecikemeden kaynaklı davacı taşeronun; 179.313,84-
201.547,04=22.233,20 Euro borçlu olduğu, davalı, davacı iş ortaklığı namı hesabına Oşinografik Raporun Düzenlenmesi İçin 5.851,64
Euro, ... Raporu için 5.200,03 Euro, Denizde
sondaja Dayalı İmara Esas Etüt Raporu için 7.863,81 EURO harcama olmak üzere toplamda
18.915,48 nama harcama yaptığını belirtmekteyse de önceki raporlarda yer alan bilirkişi
raporlarındaki görüşlerimiz aynen korunduğu, davacı taşeronun sözleşmesi kapsamında
nama yapılan işlere ilişkin bir yükümlülük olmadığı, söz konusu işlerin idare ve yüklenici
sorumluluğunda olduğu, aksinin iddiası halinde hazırdaki davada yüklenici konumundaki
davacı taşeronun asıl davaya konu 82 gün bekleme nedeniyle gider/tazminat talebinde
bulunamayacağının değerlendirildiği, bu nedenle nama yapılan ödemler yönünden davalı
ana yüklenici talepleri uygun mütalaa edilmediği, yüklenici, ... arasında 04/04/2015 tarihinde imzalanan “Tutanak” başlıklı belgede;
“…Tedarik sözleşmesi uyarınca aşağıda kopyası yer alan ve asılları tutanak ekinde yer alan,
Çeltikçioğlu tarafından imzalanmış iki adet 01 ve 02 sayılı senetler teminat olarak bu işi
yapımı kapsamında verilmiştir. 375.000 TL’lik 02 no.lu senet avans karşılığı, 01 no.lu
100.000 Euro’luk senet ise yapılacak işlerin performans garantisi karşılığı verilmiştir.
Taraflar bu senetlerin iş bu tutanakta belirtilen kapsamları dışında başkaca bir amaç ile
kullanılmayacağını kabul ve taahhüt eder…” denilmekte olduğu, avans karşılığı teminat olarak verildiği belirtilen 31/12/2015 vade tarihli 375.000,00 TL bedelli
senet nedeniyle, davacıların davalılara avans alacağının bulunmadığı, takibin davalılar
tarafından değil üçüncü kişi tarafından yapıldığının anlaşıldığı, takip alacaklısının iyi
niyetinin değerlendirilmesi mahkemeye ait olduğu, bononun garanti karşılığı teminat olarak iş ortaklığına verildiği, bononun davalılardan ...
tarafından da takibe konulduğu, takip dayanağının kıymetli evrak olması, kıymetli evrakın
garanti karşılığı teminat olarak düzenlenmiş ve verilmiş olması karşısında, takibi yapan üçüncü
kişiye karşı temel ilişkideki borçlu olunup olunmadığının ileri sürülüp sürülemeyeceğinin
(somut olayda bononun illetten mücerretliğinin) takdirin ve ... sayılı kararına ilişkin değerlendirmenin münhasıran
mahkemeye ait olacağı" ifade edilmiş, nitelikli hesaplar uzmanı bilirkişi tarafından sunulan farklı görüşte özetle; "Yüklenici tarafından taşerona ödenen 229.961,59 TL fatura karşılığı ödenmiş olup,
fatura içeriğinde ödemenin hakediş farkı olduğu açıkça belirtildiği gibi taraf ticari defterlerine
işlenmiş faturaya yönelik terditli hesaplama gerekçesi yapılan yönde -ödemenin 81 günlük
gecikme karşılığı yapıldığını gösterir bir havale kaydı vb. herhangi- bir delil bulunmadığı
gözetilerek, ek rapordaki;
“Birleşen ... Esas sayılı dosyasında, y
üklenicinin itiraz dilekçesine de eklediği ve kök raporda da incelendiği üzere, ödemelerin
hakedişler kapsamında ve fatura karşılığı yapıldığı, buna göre de, davacı iş ortaklığını
oluşturan davacıların (yüklenici) davalı iş ortaklığını oluşturan davalılardan (taşeron) talep
edebileceği hesaplamaya konu alacağı bulunmadığı, sonucuna varılmaktadır.” görüşünün korunmakta olduğu, teknik heyetin terditli hesaplamalarına katılınmayarak,
03/03/2022 tarihli ek rapor sonucunu aynen tekrar etmek gerektiği " belirtilmiştir.
Alt yüklenici ... Başkanlığı'nın iş sahibi olduğu ... ilişkin toplam 1451 m deniz deşarj hattının yapılması konulu, KDV'den muaf olmak üzere
620.000 Euro bedelli, birim fiyat esaslı alt yüklenici sözleşmesi imzalanmış olup sözleşmenin avans başlıklı 12. maddesinde; yüklenici tarafından taşerona 375.00,00 TL avans ödemesi
yapılacağı, bu avansın nakit ve çek olarak peyderpey olarak ödeneceği ve avans
ödemesinin aval edilmiş teminat senedi karşılığında yapılacağının belirtildiği, sözleşmenin 13. maddesinde, taşeronun
yüklenicinin idareye verdiği kati teminat mektubunun idare tarafından iadesine kadar durmak üzere 100.000 Euro teminat senedi vereceğinin öngörüldüğü, sözleşmenin 19. maddesinin yüklenici tarafından sebep olunan haller başlıklı “ b” bendinde ise;
taşeronun kusuru olmaksızın idare ve yüklenici tarafından işin durdurulması yada
ertelenmesi durumunda taşeronun süre uzatımı ve parasal taleplerinin tamamının, yüklenici
tarafından incelenerek uygun görüldüğü takdirde süre uzatımı ve ilave ödeme verileceği, ana sözleşmeden kaynaklanan süre uzatımlarının tamamının taşerona yansıtılacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.
... imzasını içeren “Tutanak” başlıklı belgede
“03.04.2015 tarihinde imzalanan Tedarik sözleşmesi uyarınca aşağıda kopyası yer alan ve asılları tutanak ekinde yer alan,
Çeltikçioğlu tarafından imzalanmış iki adet 01 ve 02 sayılı senetler teminat olarak bu işi yapımı
kapsamında verilmiştir. 375.000 TL’lik 02 no.lu senet avans karşılığı, 01 no.lu 100.000
Euro’luk senet ise yapılacak işlerin performans garantisi karşılığı verilmiştir. Taraflar bu
senetlerin iş bu tutanakta belirtilen kapsamları dışında başkaca bir amaç ile kullanılmayacağını
kabul ve beyan eder" şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
... 22.12.2020 tarihli cevabi yazısında... İşi Sözleşmesinde geçici kabulün 21.02.2017 tarihinde, kesin kabulün 12.02.2018 tarihinde imzalanarak yapım işinin tamamlandığı, ihtiyat teminat mektubunun 25.01.2018 tarihinde, kesin teminat mektubunun ise 10.08.2018 tarihinde iade edildiği bildirilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan ... İşlerine ilişkin alt yüklenici sözleşmesi gereğince sözleşme konusu işin alt yüklenici iş ortaklığı tarafından ifa edilerek teslim edildiği, imalat bedellerine ilişkin düzenlenen 9 hakedişe dair fatura bedellerinin ödendiği, bu kapsamda sözleşme konusu işin yapımına yönelik taraflar arasında bir ihtilafın bulunmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Asıl davada ve birleşen ... Esas sayılı davada uyuşmazlık; iş sahibi idarenin zemin etüd ve çalışılacak alanda imar planının hazırlanmamış olması nedeniyle gemi ve personelinin çalışılmayan 81 günlük bekleme süresinde katlanılan masrafların alt yüklenici tarafından talep edilip edilemeyeceği ile tutarının ne olduğu noktasında toplanmaktadır.
Asıl davaya esas olan ... 30.01.2018 tarihli yazısında gemi ve gemi personelinin bekletilmesi nedeni ile ihale makamı tarafından 179.313,84 Euro'nun yükleniciye ödendiği hususunun teyit edildiği, idare ile yüklenici iş ortaklığı arasında yapılan 18 nolu hakedişte 81 günlük gecikmeye ilişkin bedelin ödendiğinin görüldüğü, idare tarafından yüklenici iş ortaklığına yapılan 179.313,84 Euro ödemenin 139.938,01 TL'sinin gemilerin bekletilmesi bedeli 39.375,83 Euro'nun ise gemi personelinin bekletilmesi bedeli olduğu, davacı taşeronun 81 günlük bekleme süresi nedeni ile katlandığı makine, işçilik vs. giderler toplamı bilirkişi heyetince 179.313,84 Euro olarak hesaplanmış olup her iki yanın kabulünde olan davalı yüklenicinin yapmış olduğu toplam 130.607,43 Euro ödemenin mahsubu neticesinde davacının bakiye 48.706,41 Euro zararını talep edebileceği, asıl dava ilamsız takibe itirazın iptali talebine ilişkin olmakla davacı tarafça 48.044,00 Euro asıl alacak üzerinden yapılan takibin yerinde olduğu mahkememizce kabul edilmiş, davacı tarafça keşide edilen 25.01.2018 tarihli ihtarnamenin 26.01.2018 tarihinde tebliğ edildiği, verilen iki günlük sürenin sonunda 29.01.2018 temerrüt tarihi ile 09.08.2018 takip tarihi arasında devlet bankalarının bir yıl vadeli euro mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı esas alınarak işlemiş faiz tutarı mahkememizce 657,08 Euro (48.044,00x192x2,60/36.500) olarak hesaplanmış olup ödeme emrinde işlemiş faiz tutarı 653,53 Euro olarak talep edilmekle kanıtlanan asıl davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, asıl davada davalı tarafından tedarik sözleşmesinin 19/b maddesi gereğince bekleme süresi nedeni ile alt yükleniciye ilave ödeme yükümlülükleri bulunmadığı ileri sürülmüş ise de; sözleşmenin 19/b hükmünde süre uzatım halinde ilave ödeme yapılmayacağına ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığı gibi dava ve cevap dilekçelerinde tarafların kabulünde olduğu üzere yüklenici iş ortaklığı tarafından alt yüklenici iş ortaklığına kısmi ödeme yapılarak bekleme süresine ilişkin alt taşeron zararının kısmen karşılandığı bu kapsamda genel hükümlere göre zarar talebinde bulunulabileceği anlaşılmıştır.
Öte yandan cevap dilekçesinde davalı tarafça 229.961,59 TL'nin karşı yana avans olarak ödendiği ve gecikme bedeline istinaden 20.11.2017 tarihinde 229.961,59 TL bedelli fatura düzenlendiği ileri sürülmüş ise de bilirkişi raporları içeriğinde bu faturaya ilişkin ödemenin 2016 yılında yapılmış olduğu tespit edilmiş ve yine fatura içeriğinde "... İnşaatı İşine ait hakediş bedelleri farkı" açıklaması ile düzenlendiği anlaşıldığından sözkonusu faturanın avans karşılığı ya da 81 günlük bekleme süresi karşılığı düzenlendiğine yönelik başkaca bir ispat vasıtası da sunulmamış olmakla fatura içeriğine uygun olarak yapılan imalat nedeni ile düzenlenmiş olduğunu kabul etmek gerekmiştir.
Birleşen ... Esas sayılı davada davacı yan, yüklenici davalıların idareden talep ettikleri tazminat tutarının 242.443,99 Euro olduğunu belirterek idare tarafından ödenen ve bakiyesi asıl davaya konu edilen 179.313,84 Euro'yu aşan zararlarından şimdilik 2.000,00 Euro'nun ödenmesi talebinde bulunmuş ise de; asıl dava kapsamında değerlendirilen davacı taşeronunun 81 günlük bekleme süresi nedeni ile 30.967,33 Euro şantiye personel gideri 8.438,50 Euro merkez ofis gideri ile 139.938,01 Euro gemi ve ekipman giderleri olmak üzere toplam 179.313,84 Euro dışında gecikmeden / beklemeden kaynaklanan talep edebileceği başkaca bir zarar tutarının bulunmadığı anlaşılmakla kanıtlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen .... iş ortaklığı olduğundan ve adi ortaklığın davacı konumunda olması halinde adi ortaklığı oluşturan tüm ortakların davacı olarak yer alması gerektiğinden karşı dava kapsamında davalı karşı davacılar dışında kalan adi ortaklığın diğer ortağının davaya katılımının sağlanmasına ilişkin usulü eksikliğin giderilmesi bakımından karşı davanın tefrikine karar verilerek mahkememizin ... Esas numarasını almış , adi ortaklığın diğer ortağı ...) davaya katılımı sağlanarak yargılamaya devam olunmuştur.
Birleşen ... Esas sayılı davasında; davacı yan davalılara 229.961,59 TL avans niteliğinde hakedişlere ek fazladan ödeme yaptıklarını ve yine işin durdurulması akabinde davacı tarafından yerine getirilmesi gereken işlemlerin davacının nam ve hesabına başka firmalara yaptırıldığını belirterek bu firmalara ödenen tutarlar nedeniyle alacaklı oldukları iddiasında bulunmuş olup; yukarıda ifade edildiği üzere 229.961,59 TL bedelli faturanın hakediş bedelleri farkı açıklaması ile düzenlendiği avans ödemesi olduğunu gösterir bir ispat vasıtası sunulmadığı, alt yüklenici sözleşmesinin 3. maddesinde taşeron tarafından yüklenilen işlerin pozlar halinde belirtildiği buna göre oşinografik raporun düzenlenmesi, nazım imar planı, uygulama planı ve açıklama raporu alınması, deşarj, deşarj hattı güzergahında denizde sondaja dayalı imara esas etüd raporu alınmasının taşeronun üstlendiği işler arasında olmadığı anlaşılmakla birleşen davada davalı alt yüklenicinin sözleşme hükümleri kapsamında, nama yapıldığı ileri sürelen işlere ilişkin herhangi bir yükümlülüğünün bulunmadığı bilirkişi heyetince tespit edildiğinden kanıtlanamayan birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen ...esas sayılı takip dosyasının tetkikinde; alacaklı... borçlu sıfatı bulunmadığından bu davacı açısından davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine, yine iş bu davada davalı gösterilen .... İş Ortaklığı, ...
.. imzasını içeren “Tutanak” başlıklı belgede
“03.04.2015 tarihinde imzalanan Tedarik sözleşmesi uyarınca aşağıda kopyası yer alan ve asılları tutanak ekinde yer alan,
Çeltikçioğlu tarafından imzalanmış iki adet 01 ve 02 sayılı senetler teminat olarak bu işi yapımı
kapsamında verilmiştir. 375.000 TL’lik 02 no.lu senet avans karşılığı, 01 no.lu 100.000
Euro’luk senet ise yapılacak işlerin performans garantisi karşılığı verilmiştir. Taraflar bu
senetlerin iş bu tutanakta belirtilen kapsamları dışında başkaca bir amaç ile kullanılmayacağını
kabul ve beyan eder" şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
Yüklenici iş ortaklığının imzasını içeren "Tutanak" içeriğine göre alt yüklenici sözleşmesine konu deniz deşarj hattı inşaatı yapım işleri kapsamında birleşen davaya ve takibe konu olan 375.000,00 TL bedelli bononun avans karşılığı teminat olarak verildiği, alt yüklenici sözleşmesinin ifa ile sonuçlanarak dava dışı idare tarafından geçici ve kesin kabullerinin yapıldığı, yüklenicinin alt yükleniciden avans alacağının varlığının dosya kapsamına göre kanıtlanamadığı anlaşılmakla davacı ....ne yönelik kanıtlanamayan menfi tespit talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen ... tarafından takip alacaklısı hakkında açılan ... karar sayılı davada şikayetin kabulü ile takibin davacılar yönünden iptaline karar verildiği kararın işbu dava tarihi itibariyle kesinleşmemiş olduğu, takip alacaklısı vekilince icra dosyasına işbu dava tarihi olan 28.07.2020 tarihinde takipten vazgeçtiklerini bildirir dilekçe verildği görülmüş, takibe esas olan bononun tetkikinde; 04.04.2015 keşide tarihli 31.12.2016 vadeli 100.000 Euro bedelli bono da keşidecinin ..
... imzasını içeren “Tutanak” başlıklı belgenin
“03.04.2015 tarihinde imzalanan Tedarik sözleşmesi uyarınca aşağıda kopyası yer alan ve asılları tutanak ekinde yer alan,
... tarafından imzalanmış iki adet 01 ve 02 sayılı senetler teminat olarak bu işi yapımı
kapsamında verilmiştir. 375.000 TL’lik 02 no.lu senet avans karşılığı, 01 no.lu 100.000
Euro’luk senet ise yapılacak işlerin performans garantisi karşılığı verilmiştir. Taraflar bu
senetlerin iş bu tutanakta belirtilen kapsamları dışında başkaca bir amaç ile kullanılmayacağını
kabul ve beyan eder" şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
Yüklenici iş ortaklığının imzasını içeren "Tutanak" içeriğine göre alt yüklenici sözleşmesine konu deniz deşarj hattı inşaatı yapım işleri kapsamında birleşen davaya ve takibe konu olan 100.000,00 Euro bedelli bononun performans garantisi karşılığı teminat olarak verildiği, alt yüklenici sözleşmesinin ifa ile sonuçlanarak dava dışı idare tarafından geçici ve kesin kabullerin yapıldığı, işbu dava tarihinden önce 10.08.2018 tarihinde idare tarafından yükleniciye kesin teminat mektubu iade edilmiş olmakla alt yüklenici sözleşmesinin 13. maddesindeki koşulun gerçekleştiği, öte yandan yüklenicinin alt yükleniciden performans garantisi kapsamında bir alacağının varlığına ilişkin iddia ve ispat vasıtası sunulmadığı dosya kapsamından anlaşılmakla davacı ... yönelik menfi tespit talebi yerinde görülmüştür.
6102 sayılı TTK'nun 778. maddesinin atfı ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanunun TTK 682. maddesi gereğince cironun kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Eğer ciro şartlı yapılmışsa bu şart yazılmamış sayılır. Kısmi ciro ise batıl olduğundan ciro edilen bu kısım geçersiz olduğu için hiç bir hukuki sonuç doğurmaz, bir başka ifade ile kısmi ciroda devir alan hak sahibi olamaz. Bunun sonucu olarak da bono üzerinde hak sahibi sayılamaz.
Somut uyuşmazlıkta davaya ve takibe konu bono lehdarı ...tarafından kısmi ciro yapılarak sonraki cirantaya bono devredilmiş olmakla; TTK'nun 682/2. maddesinde belirtilen şekilde kısmi ciro yapılmış olduğundan, yapılan bu ciro bâtıl olup, ciro silsilesi kopuktur. Bu oluşa göre ... bonoya dayalı hak sahipliğinden söz edilemeyeceğinden, dava tarihi itibariyle hukuki yararın bulunduğu gözetilerek davacıların takip alacaklısına yönelik menfi tespit talebinin kabulüne, koşulları oluşmadığından davacıların tazminat taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-a)Asıl davanın kabulü ile ... esas sayılı takibe davalıların itirazının iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa devlet bankalarının 1 yıllık Euro mevduatına uyguladıkları azami faiz oranı ve değişen oranlarda faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına,
b)Alacak likit bulunmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Birleşen mahkememizin ... esas sayılı takibe konu 04.04.2015 keşide tarihli 31.10.2015 vadeli 375.000,00 TL bedelli senet nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine,
d-2)Koşulları oluşmadığından davacıların tazminat talebinin reddine,
5-a)Birleşen ... esas sayılı takip nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine,
b)Koşulları oluşmadığından davacıların tazminat talebinin reddine,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
6-Alınması gereken 20.624,47 TL harçtan peşin alınan toplam 3.627,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 16.997,31 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 47.288,70 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
8-Davacılar tarafça yatırılan 35,90 TL başvuru harcı, 3.627,16 TL peşin harç toplamı, 582,30 TL tebligat, 131,50 TL müzekkere gideri ve 6.060,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.436,86 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
9-Davalılar tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
10-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
BİRLEŞEN... ESAS SAYILI DAVASI YÖNÜNDEN ;
11-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 44,40 TL ve 55 TL harcın mahsubu ile bakiye 328,20 TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
12-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden 3.128,50 TL ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
13-Davacılara tarafından yapılan 1.099,00 TL tebligat, 4.980,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.079,00 TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
14-Davalılar tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
15-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DAVASI YÖNÜNDEN ;
16-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 218,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 209,00 TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
17-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
18-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden 12.800,00 TL ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
19-Taraflarca sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
20-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
BİRLEŞEN ... yönelik açılan davada alınması gereken 25.616,25 TL harçtan peşin alınan 6.404,07 TL harcın mahsubu ile bakiye 19.212,18 TL harcın bu davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
22-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 4.620,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ... alınarak hazineye gelir kaydına,
23-Davacı ... tarafından açılan davada davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 17.900,00 TL ücreti vekaletin davacı ...'ne verilmesine,
26-Davacılar tarafından başlangıçta yatırılan 6.404,07 TL peşin harç, 44,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 6.448,47 TL'nin davalılar ...alınarak bu davacılara ödenmesine,
27-Taraflarca sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
28-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
BİRLEŞEN... ESAS SAYILI DAVASI YÖNÜNDEN ;
29-Alınması gereken 22.269,06 TL harçtan peşin alınan 5.567,27 TL harcın mahsubu ile bakiye 16.701,79 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
30-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
31-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 50.900,00 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
32-Taraflarca sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
33-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair Asıl davada davacı birleşen davalarda davalı/davacılar vekilinin ve Asıl davada davalı birleşen davalarda davacı/davalılar ... nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
11/07/2024
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 19.07.2024
...
...