T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/703 Esas
KARAR NO: 2021/16
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/10/2018
KARAR TARİHİ: 20/01/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatif ile davalı yüklenici firma arasında 04.10.2017 tarihinde ....nolu parseli üzerine 08.08.2017 tarihinde ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından onaylanan 484,63 m2 bodrum, 499,05 m2 zemin kat ve 394,88 m2 normal kat olmak üzere toplam 1378,562'lik S.S. ... ... Konut Yapı Kooperatifi Sosyal Tesisi Binasının malzemeli olarak 1.67.757,15 TL + KDV götürü bedelle yapılmasına ilişkin yüklenici sözleşmesi imzalandığını, sosyal tesis inşaatı için ortaya konulan maliyet üyelerin ihtiyacını ve gücünü aştığından 01.04.2018 tarihinde genel kurulda davalı yöneticiler ibra edilmediğinden yeni yönetim tarafından söz konusu inşaatla ilgili olarak bir inceleme başlatıldığını, davalı yüklenicinin kusurlu olduğunu belirterek davalı yüklenici firmaya 651.024,09 TL + KDV = 768.208,43 TL imalat bedeli ödendiğini, 400,00 TL ihzarattan mahsuplar sonucu davalı yüklenici firma üzerinden 192.472,61 TL kalmış böylece davalı yüklenici firmanın uhdesinde toplam 960.681,04 TL bulunduğunu, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı delil tespiti dosyasına göre hesaplanan imalat bedeli 478.035,88 TL + KDV = 564.082,33 TL olduğundan fazlaya 396.598,71 TL ödeme söz konusu olduğunu belirterek müvekkil kooperatif ile davalı yüklenici arasında 04.10.2018 tarihinde imzalanan yüklenici sözleşmesinin feshinin onanmasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı yükleniciye yapılan fazla ödemenin iadesine mahsuben şimdilik 10.000 TL'nin ticari faizleri ile birlikte yükleniciden alınarak müvekkiline verilmesine, inşaatın gecikmesinden kaynaklı zararlar nedeniyle şimdilik 10.000 TL'nin ticari faizleri ile birlikte yükleniciden alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın konut yapı kooperatifi ve üyelerine sosyal tesis inşa etmek istediğini, bu bağlamda ... ... İmarının ....parseline kayıtlı arsada 1.378,56 m2'lik sosyal tesis inşaatı işine ihaleye çıktığını, müvekkil tarafından ihalenin başarı ile kazanılması sonrasında taraflar arasında 1.679.757,15 TL + KDV götürü bedeli üzerinden 04.10.2017 günlü sözleşme akdedildiğini, sözleşmenin süresi 7.1. Maddeye göre yapı ruhsatının alınmasını müteakip yer tesliminden itibaren 9 ay olarak belirlendiğini, davacı yanca yer tesliminin 01.11.2017 tarihinde yapıldığını, müvekkili tarafından mevsimsel koşulların elverdiği ölçüde iş programına uygun olarak hareket edildiğini ve neticese de toplam üç adet hak ediş gerçekleştiğini, davacının daha evvel kontrol edip onay verdiği işler hakkında afaki beyanlar ile müvekkilimden izahat ettiğini, bu yazının davacı yana verilmesinden çok sonra davacı tarafından keşide edilen Ankara .... Noterliğinin 27.07.2018 günlü ... yevmiye nolu ihtar gönderildiğini, bu haksız ihtarname üzerine taraflarınca Ankara .... Noterliğinin 01.08.2018 günlü ...yevmiye nolu ihtarname keşide edildiğini, davacı tarafından ihtarnamenin ciddiye alınmaması üzerine işin yargıya intikal edeceği anlaşıldığından ötürü taraflarınca delil tespiti istemiyle ... Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasına ikame edildiğini, dosyanın halen derdest olduğunu, dava dilekçesinde ayıplı iş yapıldığı iddiasında bulunulduğunu bu iddiaların davanın sonuç ve istem bölümünde bir talebe bağlamadıkları görüldüğünü, talepsiz dava olmayacağı ilkesinden ötürü bu aşamada haksız ayıp iddiaları kabul etmediklerini her türlü savunma haklarını saklı kalmak kaydı ile birlikte yetindiklerini, cevaplarının sadece sonuç istem kısmında yer verilen talepler ile ilgili sınırlı olduğunu, müvekkili tarafından 04.10.2017 günlü sözleşme feshedildiğini ve veya feshi önerilmiş olmadığını, davacı yanın 1 ihtarnamesine karşı verdikleri cevap ile sabit olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin iddia edildiği gibi taraflarınca feshinin önerildiğini bir kez daha belirttiklerini, özetle; somut olayda sözleşmenin hiç bir haklı nedene dayanmadan eylemli olarak asıl davacı yanca kusurlu feshedildiğini, feshedilmiş sayıldığını takdirlere sunulduğunu, karşı davada ise davacı/karşı davalı yan tarafında müvekkiline iş yaptırıldığını, müvekkilinin uzunca bir süredir davacı/karşı davalı yana bağımlı olarak emre amade eklediğini, davacı/karşı davalı yana gönderilen cevabi ihtarname sonrasında işe davet edilmemesi ve hakkında eldeki ana davaının açılması ile davacının taraflar arasındaki sözleşmeyi eylemli olarak haksız biçimde feshettiğini net olarak anlaşıldığını, müvekkilinin emre amade bekleyişi ile inşaat sezonunu kaçırmış ve başka iş fırsatlarına yönelmediğini, öte yandan 1.679.757,15 TL + KDV görüntü bedel üzerinden anlaşılan 04.10.2017 günlü sözleşmedeki edimlerinin en maliyetli ve zahmetli kısmını geride bırakmış ve işin karlı kısmına gelmişken işten el çektirilmiş ve davacı/karşı davalının haksız biçimde sözleşmeyi feshetmesi ile elde edeceği kardan mahrum kaldığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000 TL'si yoksun kalınan kâr bedelini talep ve dava etme mecburiyeti hasıl olduğunu, müvekkili tarafından şimdiye kadar toplam üç hakediş yapıldığını, davacı yanca kooperatifin genel kurula girecek olması ve bütçe sıkıntısı çekmesinden ötürü yapılan imalatların bir kısmının bu üç hakedişte gösterilmemesi talep edildiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile hakediş dışı kalan işler isimli dokümanda yer alan işlerden kaynaklı alacaklarının şimdilik 1.000 TL'sini talep ve dava etmek mecburiyeti hasıl olduğunu, bir diğer taleplerinin ise müvekkili tarafından sözleşmenin 14. Maddesi gereği ihzarat avansı karşılığı verilen bononun iadesine ilişkin olduğunu, müvekkili tarafından ihzarat bedeline karşılık başlangıçta 400.000 TL tutarlı bono verilmiş ve daha sonra hak edişlerden ihzarat ödenmesi mahsup edildikçe eskisi alınarak yerine bakiye miktar kadar yeni bono verildiğini, bu şekilde en son davacının elinde müvekkiline ait 192.011,15 TL tutarlı bono bulunduğunu, nitekim davacı yanca da bononun ellerinde bulunduğu ve ciro edilmediği dava dilekçesinde ikrar edildiğini belirterek asıl davanın tümünün reddine, karşılık davalarının kabulü ile taraflar arasındaki 04.10.2017 günlü sözleşmenin haklı neden olmaksızın davacı/karşı davalı tarafından kusurlu biçimde fiilen feshedildiğinin tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000 TL'si kâr mahrumiyeti zararlarının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacı/karşı davalıdan müvekkiline verilmesine, müvekkili tarafından davacı/karşı davalının talebi üzerine hakedişlerde gösterilmeyen ve fakat yerinde layıkı ile yapılan kıkaca hakediş dışı kalan işlerden kaynaklı alacaklarının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000 TL'sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacı/karşı davalıdan müvekkiline verilmesine, taraflar arasındaki sözleşmenin 14. Maddesine göre ihzarat bedeline karşılık olarak verilen bononun iadesinin talep edilmesine karşılık bu istemlerinin kabul edilmediğinden ötürü davacının elinde bulunduğu dava dilekçesi ile ikrar olunan ve iş bu dosyada alacak davasına konu edilmesinden ötürü iadesi gerektiği açık olan 192.011,15 TL bedelli lehtarı davacı/karşı davalı olan bononun temlik ve ciro edilmesinin önüne geçilmesi için teminatsız olarak temlik ve ciro edilmesini yasaklar biçiminde ihtiyari tedbir konulması ile yapılacak yargılama neticesinde iadesine karar verilesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Asıl dava ; eser sözleşmesinin feshi nedeniyle fazla ödenen bedel ile gecikmeden kaynaklanan zararların tahsili, karşı dava ;sözleşmenin karşı davalı tarafından fiilen fesh edildiğinin tespiti ile kar mahrumiyeti,hak ediş dışı işler bedelinin tahsili ve bononun iadesi talebine ilişkindir.
Davacı vekili; davacı kooperatif ile davalıyüklenici arasında 4.10.2017 tarihli kooperatifin Sosyal tesisi Binasının malzemeli olarak yapım işi için sözleşme imzalandığını,ancak maliyetin üyelerin ihtiyacını ve gücünü aştığını, yöneticiler ibra edilmediğinden bu konuda inceleme başlatıldığını,... Sulh Hukuk mahkemesi ... sayılı D.İş doyası ile yapılan işin % 28.46 oranında olduğunu, bakanlık birim fiyatlaarına göre maliyetin yüksek çıkarılması nedeniyle kooperatifin zarara uğratıldığını ve inşaatların kusurlu olduğunun tespit edildiğini ayrıca davalı tarafça gönderilen Açıklama Raporudur başlıklı yazının sözleşmenin feshi talebini içerdiğini ve kendilerince de uygun bulunması nedeniyle fesh konusunda iradelerin uyuştuğunu,27.7.2018 tarihli ihtarname ile sözleşmenin bu sebeple ve davalının kusuru da gözetilerek fesih durumunun bildirildiğini ileri sürerek sözleşmenin feshinin onanmasını,yukleniciye yapılan fazla ödemenin iadesini,inşaatın gecikmesinden kaynaklanan zararın tahsili için eldeki davayı açmıştır. Davalı - karşı davacı vekili; yer tesliminin 1.11.2017 günü yapılıp sözleşme gereği bundan itibaren 9 aylık sürelerinin olduğunu, 3 adet hak edişin yapıldığını, ancak kooperatifin bütçe sıkıntısı nedeni ile bir kısım imalatın ilerideki hak edişte gösterilmesinin istendiğini ancak yönetim değişikliğine gidince işlerin durdurulduğunu, davacı-karşı davalının fiili olarak sözleşmeyi fesh ettiğini, hak edişe konu edilemeyen imalat bedellerinin alınmadığını,kendilerinin sözleşmenin feshini tekliflerinin söz konusu olmadığını,işin haksız yere sürüncemede bırakılması ve çalışmalarına izin verilmemesi nedeniyle belirsizliğin giderilmesi ve yönetim değişikliği sonrası kendileri ile çalışılmayacaksa yasal sonuçlarına katlanarak sözleşmeyi fesih imkanları olduğunun Açıklama Raporu ile hatırlatıldığı, işin % 51 seviyesinde bitirildiği, mevsimsel nedenlerle 120 gün süre uzatımlarının olduğu, işin son gününün 1.12.2018 tarihi olup dava tarihi itibarı ile süresinin dolmadığı,fazla ödemenin bulunmadığını ileri sürerek açılan davanın reddi ile ; haksız fesih nedeni ile kar mahrumiyeti hak ediş dışı kalan işler bedeli ile davacı- karşı davalıda bulunan teminat bonosunun iadesinin istendiği görülmüştür. Taraflar arasındaki sözleşme ,teknik şartname, projeler , ... Sulh hukuk mahkemesinin ... D.İş dosyası bilirkişi raporu,davacı-Karşı davalı tarafından İnş. Müh. ... 'tan alınan 16.5.2018 tarihli inceleme raporu,defter incelemeleri, yer teslim tutanağı , ... Ticaret Mahkemesi bilirkişi raporu, hak edişler ile bilirkişilere verilen yerinde inceleme yetkisine istinaden düzenledikleri bilirkişi raporları doğrultusunda ; davalı -karşı davacı tarafından gönderilen tarihsiz Açıklama Raporu başlıklı yazının esasen yönetim değişikliği nedeniyle inşaata devam edilip edilmeyeceğinin bildirl mesi, ya da sözleşmenin feshi yönünde bir karar verilmesinin istendiği, bunun sözleşmenin feshi talebi şeklinde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, davacı-karşı davalının 27.7.2018 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeyi fesh ettiğinin sabit olduğu,bunun sözleşmeye uygun fesih mahiyetinde olmadığı, teslim tarihinin ilave süre ile 1.11.2018 tarihi olduğu, çatının sözleşmeye uygun olarak yapılmadığı,projesinde ahşap oturtma çatı olarak gözükmesine rağmen kutu profilden yapılmış olduğu ve buna ilişkin davacı- karşı davalı onayı ile projesinin bulunmadığı, taşıyıcı yeterliliği olup olmadığının anlaşılamadığı belirtilerek çatı hariç olmak üzere yapılan hesaplamada imalatın % 30,53 gerçekleşmesi nedeni ile fazla ödemenin 347,280,09 TL olacağı, çatı dahil kabul edilmesi halinde imalatın % 31.85 oaranonda gerçekleştiğinin kabulü ile fazla ödemenin 321,280,09 TL olacağı tespit edilmiş,aynı şekilde davacı- karşı davalının sözleşmenin haksız feshinin kabulü halinde çatı hariç kar kaybının 221.716,19 olup, sözleşmenin feshinden sonra yeni iş bulma durumu gözetilerek % 10 indirim uygulandığı görülmüştür. Davalı- karşı davacı vekilince ... Ticaret Mahkemesi ... sayılı dosyasında Kooperatif eski yöneticileri hakkında açılan sorumluluk davası kapsamında alınan raporda sözleşmeye aykırı olarak yapılan çelik çatıdaki imalatın yeterli olduğu,ancak profillerin kaynakla birleştirilmesinin gerekli olduğuna ilişkin bilirkişi raporu sunulmuştur. Toplanan deliller ve tüm dosya münderecatından; davacı- karşı davalı tarafından henüz yapım süresi dolmadan bakiye sürede bitirme durmunun söz konusu olmasına rağmen yuklenici tarafından gönderilen açıklama raporunun sözleşmenin feshine davet niteliğinde olmadığı da gözetilerek sözleşmeye aykırı olarak fesh edilmiş olduğunun kabulü ile ; davalı- karşı davacı tarafından yapılan çatının onay alınmaksızın sözleşmeye ve projeye aykırı olarak yapılmış olması nedeniyle eldeki davada imalata dahil edilmesinin mümkün olmadığı, davacının sözleşmeye aykırı imalatı kabul yükümlülüğünün bulunmadığı, buna göre çıkartılan fazla ödeme bedelini isteyebileceği, feshin tek taraflı irade beyanı ile gerçekleşmiş olması nedeni ile feshihin onanmasınında hukuki yararın olmadığı, inşaatın gecikme durumu ile ilgili bir ihtarın ve tespitin bulunmadığı bu nedenle gecikmeden kaynaklı zarar istenemeyeceği, karşı davada sözleşmeye aykırı fesih nedeni ile davacının kar mahrumiyeti talep edebileceği, hak edişler üzerinden değil mevcut durum üzerinden hesaplama yapıldığından talep edebileceği alacağın tespit edilmiş olduğu ve fesih nedeniyle teminat bonosunun iadesinin gerektiği gözetilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Asıl davada davacı/karşı davalının taraflar arasındaki sözleşmenin fes edildiği anlaşıldığından feshin onanmasına ilişkin talepte hukuki yarar bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
347.280,09 TL fazla ödeme tespit edildiğinden bu konudaki davanın kabulüne, ihtarname tebliğden itibaren 3 günlük süre verildiği gözetilerek 03.08.2018 temerrüt tarihinden avans faizi ile davalı/karşı davacıdan tahsiline,
İnşaatın gecikmesinden kaynaklanan 10.000 TL'ye ilişkin zarar talebinin reddine,
Alınması gereken 23.722,70 TL harçtan peşin alınan 6.101,46 TL harcın düşümü ile eksik kalan 17.621,24 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 6.137,36 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 32.759,61 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan kabule göre hesaplanan taktiren 2.167,46 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan redde göre hesaplanan taktiren 54,91 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
2-Karşı dava yönünden sözleşmenin davacı/karşı davalı tarafça sözleşmeye aykırı olarak fes edilmiş olduğunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne, davalı / karşı davacının 199.544,57 TL kâr mahrumiyetinin 18.10.2018 dava tarihinden avans faizi ile davacı/karşı davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine,
192.011,54 TL'lik bononun davacı/karşı davalı tarafından davalı/karşı davacıya iadesine,
Alınması gereken 26.747,19 TL harçtan peşin alınan 4.486,73 TL harcın düşümü ile eksik kalan 22.260,46 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 4.522,63 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 35.858,93 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 9.000,42 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan kabule göre hesaplanan taktiren 1.574,16 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan redde göre hesaplanan taktiren 312,83 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Talep halinde artan avansların iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen tefhim kılındı. 20/01/2021
Katip ...
Hakim ...