T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/421 Esas - 2025/1042
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2019/421 Esas
KARAR NO : 2025/1042
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 28/08/2019
KARAR TARİHİ : 31/.../2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 13.04.2015 tarihli mekanik tesisat yapım sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşmeye göre davacının ... parselde yapılmakta olan ... mekanik tesisat yapım işlerini teklif birim fiyatlı olarak yapmayı üstlendiğini, yapılacak işlerin otel bölümü, ... bölümü ve villalar bölümü olmak üzere üç bölümden meydana geldiğini, sözleşmenin bir yıl geçerli olmasına, her ay hak ediş yapılmasına karar verildiğini, işin seyrinde davacının imalatının tesisata yönelik olması nedeniyle kaba inşaat bitirilmeden mekanik imalatlarına başlanılamayacağından sözleşme süresinin bitim tarihi olan 30 Haziran 2016'da davacının taahhüdünde yapılan işin ancak %25 seviyesine getirilebildiğini, sözleşme süresinin bitiminde ek sözleşme imzalanarak işçilik kalemlerinde %13, sadece ... bölümündeki malzeme kalemlerinde %17 oranında artış yapılmasına karar verildiğini, ek olarak birinci zeyilname ile sözleşme süresinin 30 Haziran 2017 tarihine kadar uzatıldığını, zeyilname imzalanması ile birlikte toplamda 11 adet hak ediş yapılabildiğini, zeyilname ile belirlenen sürenin sonu olan 30.06.2017 tarihinde inşaat seviyesinin %45-50, yapılan nakdi hak ediş seviyesinin %50'lerde kaldığını, işverenden kaynaklı imalat - iş akış seyrine göre iş yapabildiğinden ancak işi %50'lere getirebildiğini, 30.06.2017'den sonra davalının ikinci zeyilname için teklif ettiği artış ile ilgili yeni birim fiyatlar konusunda anlaşmaya varılamadığını, davacının ikinci zeyilname görüşmelerinden sonra sözleşmenin fesih tarihine kadar yaptığı işlere dair hiçbir ödeme almadığını, davalının sadece davacıya ait ödenmesi gereken sigorta primlerini ödediğini ve avans olarak cüzi miktarda 441.341,... TL ödeme yaptığını, davacının yaptığı işleri mahkemeden tespit ettirmesi üzerine davalının hukuki dayanağı olmayan fesih kararını aldığını, davacının davalı işverene 04.....2017 tarihinde noter kanalığı ile ihtarname düzenlediğini, yapılan işler bedeli, sözleşme dışı ek ve ilave işler bedelinin ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtar sonrası davalı tarafından tespit yaptırıldığını, 04.01.2018 tarihli ihtarname ile işlerin sözleşmede belirlenen sürede tamamlanmadığı, sahada 15 işçi olduğu, hedef personel sayısına ulaşılmadığı, 3 takvim günü içinde işçi sayısının arttırılması, zararların alacak miktarından kesileceği, ödemelerin yapılabilmesi için tamamlanmış işlerin hak edişlerinin düzenlenip onaylanmak üzere kendilerine iletilmesinin ihtar edildiğini, davalı tarafından 09.01.2018 tarihli ihtarname ile sahada 11 işçi bulunduğu, temerrüde düşüldüğü, gecikme süresinin 15 günü geçtiği belirtilerek sözleşmenin feshedildiğini, davacının şantiyeden çıkarıldığını, işverenin sürekli proje revizyonuna gittiğini, sözleşme dışı işler yaptırdığını, devamlı olarak iş değişikliğine gittiğini, davalı feshinin haksız olduğunu, 30.06.2017'den itibaren sözleşmesiz olarak tespit tarihine kadar iş yaptırmaya zorladığını, tespit anında inşaatın genel seviyesinin önünde yaklaşık %92 seviyesinde olduğunu, 11 numaralı hak ediş sonrası yapılan işlere ait metraj ve yapılan işler bedelinden oluşan alacaklarının KDV dahil 4.539.535,93 TL olduğunu, sözleşme dışı yapılan iş ve ek işlere ilişkin alacaklarının toplam 922.079,91 TL olduğunu, sözleşmenin uzamasından kaynaklanan katlanmak zorunda oldukları ve diğer zararlarının 617.445,62 TL olduğunu, haksız fesih nedeniyle uğradıkları manevi zararın 100.000,00 TL olduğunu, davacının toplam alacağı 6.179.061,46 TL mertebesinde olup davalının 11. hak ediş sonrasında toplam 441.301,... TL çalışanların ... primlerinin bir kısmına davacı adına ödediğinden bu bedelin mahsubu sonrasında taraflar arasında yapılan 13.03.2015 tarihli sözleşme ve sözleşme dışı ilave yapılan işlere ait toplam alacakları 5.737.760,34 TL'nin 18.....2017 temerrüt tarihinden itibaren reeskont (ticari) faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 13.04.2015 tarihli mekanik tesisat işleri sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafından sözleşme konusu işlerin 09.03.2016 tarihinde biteceğinin taahhüt edildiğini ancak bitirilemediğini, 23.09.2016 tarihli zeyilname-1 imzalanarak işin bitiş süresinin uzatıldığını, birim fiyatların sabit fiyatlı olarak revize edildiğini, ilaveten sözleşmede yer almayan birtakım kalemlerin tarafların mutabakatı ile birim fiyatlar ile sözleşme konusu işlere eklendiğini, davacının sözleşme konusu yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sözleşme süresinin 06.03.2016 tarihinde bitmesine karşın 6 ay boyunca zeyilname-1 tarihi olan 23.09.2016 tarihine kadar sözleşme birim fiyatları ile çalışmaya devam ettiğini, sözleşmenin 4. maddesinde yüklenici sözleşmeye ekli birim fiyatların sabit ve kesin olduğunun kabul ve beyan eder, resmi fiyatlarda meydana gelebilecek artışlar sebebiyle veya herhangi bir sebepler birim fiyatları arttıramaz ek ödeme talep edemez. denildiğini, 7. madde de; ek süre verilmesi halinde yükleniciye hiçbir şekilde ek ödeme yapılmayacağı gibi yüklenicinin de herhangi bir talep hakkının bulunmadığı hükmünün yer aldığını, yer teslimi ve iş bitiş tarihi taraflarca belirlenen sözleşmede davacının teslim süresi içerisinde sözleşme konusu işleri tamamlamadığını ve temerrüde düştüğünü, ...'nün 10.03.2015 tarihli genelgesi nedeniyle sözleşme konusu projenin devam etmekte olduğu ... İlçesinde 15 Mayıs - 15 Ekim tarihleri arasında inşaat faaliyetleri durdurulmakta olduğundan davalıya ait projeye de kısıtlama getirilmiş bulunduğunu, davacı tarafından ...Değişik İş dosyasındaki eksik incelemeye dayalı maddi hata içeren raporu kabul etmediklerini, davacının sözleşme kapsamında taahhütlerini yerine getirmekten imtina ettiğini ve temerrüde düştüğünü, hak ediş düzenleme ve davalı onayına sunma yükümlülüğünün davacı sorumluluğunda olduğunu, davalının davacıya personel ödemelerini yapabilmesi adına 311.771,86 TL avans ödemesi yaptığını, ek olarak davalı tarafından davacının 129.529,26 TL tutarında ... borcunun da ödendiğini, sözleşmenin 4. maddesine göre sözleşmeye ekli birim fiyatların sabit ve kesin olduğunu, davacının talep ettiği tutarın fahiş olduğunu, manevi tazminat taleplerinin hiçbir gerekçesi bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraf delilleri toplanmış, ...Değişik İş ve ... Değişik İş dosya asılları temin edilmiş, ... ilişkin yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve uygulama projesi temin edilerek tüm dosya kapsamı ve tarafların ticari defterleri üzerinde İnşaat Mühendisi, Makine Mühendisi, Mimar, Mali Müşavir ve Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişiler tarafından inceleme yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 11.08.2021 tarihli rapor düzenlenmiş, mahallinde keşfen inceleme yapılmak suretiyle rapor temini yönünde ...Mahkemesine talimat yazılmış, İnşaat Mühendisi, Makine Mühendisi ve Mimar bilirkişiler tarafından keşfen yapılan inceleme sonucu düzenlenen 11.05.2022 tarihli rapor ve 26.....2023 tarihli ek rapor tanzim edilmiş ayrıca mahkememizce atanan bilirkişi heyetinden 07.....2022 tarihli, 16.05.2024 tarihli, 04.....2024 tarihli ve 24.09.2025 tarihli ek raporlar alınmıştır.
Dava, eser sözleşmesine dayalı ödenmeyen hak ediş alacağı, ilave iş bedeli, işin uzamasından kaynaklanan zarar ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Taraflar arasında 13.04.2015 tarihli ... parselde yapılmakta olan ... Mekanik Tesisat İşlerine ilişkin 1 yıl süreli sözleşme imzalandığı, 23.09.2016 tarihinde ise Zeyilname-1 düzenlenerek 30.06.2017 tarihine kadar işin süresinin uzatıldığı, bu sürenin bitiminden sonra da davacının işin yapımına devam ettiği, davacı tarafından 04.....2017 tarihli ihtarname ile ödenmeyen iş bedelinin talep edildiği, davalı tarafından 09.01.2018 tarihli ihtarname keşide edilerek davacı yüklenicinin işin yapımında gecikmesi ve eksiklikleri nedeniyle cezalı duruma ve temerrüde düştükleri şantiye sahasında eksik personel bulundurduğu belirtilerek sözleşmenin feshedilmiş olduğu hususları dosya kapsamı ile sabittir.
Taraflar arasında düzenlenen mekanik tesisat işlerine ilişkin 13.04.2015 tarihli sözleşme ve ardından düzenlenen 23.09.2016 tarihli Zeyilname gereğince davacı tarafından yapılan imalatlara ilişkin düzenlenen toplam 11 hak edişe ilişkin herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, davacı tarafından düzenlenen ... nolu hak edişin davalı tarafından kabul edilmediği, zeyilnamede öngörülen işin bitim süresi 30.06.2017 olmakla birlikte bu tarihten sonra işin devam ettiği ancak birim fiyatların belirlenmesinde taraflar arasında mutabakatın sağlanamadığı anlaşılmaktadır.
Sözleşmenin işverenin sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdirme hakkı başlıklı 36.2. maddesinde işverenin en az 10 gün önceden bildirmek kaydıyla herhangi bir neden göstermeksizin sözleşmeyi sona erdirme yetkisinin bulunduğu öngörülmüş olup, davalı tarafından 09.01.2018 tarihli ihtarname ile davacının işi geciktirdiği ve eksik personel bulundurduğu gerekçesiyle sözleşme feshedilmiş ise de fesih ihtarnamesinden önce sözleşmenin 36.2. maddesi kapsamında 10 gün öncesinde bildirim koşulunun yerine getirilmediği gibi sözleşme konusu olan mekanik tesisat işlerinin davalının yapmış olduğu inşaat imalatına paralel yürütüldüğü ve davalı yanın gecikmeyi kabul ederek davacı ile zeyilname imzaladığı hususları nazara alındığında davalının sözleşmeyi feshinin haklı nedene dayanmadığı kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi heyetince sözleşmenin fesih tarihine en yakın tarihli ... Değişik iş tespit raporu, talimat ile keşfen yapılan inceleme sonucu düzenlenen kök ve ek rapor, tarafların ticari defter kayıtları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, davacının sözleşme kapsamında bakiye hak ediş alacağının ihtilafsız 11 nolu hak ediş sonrasında zeyilname dönemine ait olması nedeniyle zeyilname ekindeki birim fiyatlar esas alınarak, zeyilname süresinin sonunda yapılan ve sözleşmede benzeri olmayan ek işler bedelinin ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanması neticesinde 11 nolu hak ediş sonrası sözleşme ve zeyilname kapsamında yapılan işler bedelinin 3.847.064,35 TL, sözleşme dışı ilave işler bedelinin ise 534.985,17 TL olduğu, davalı tarafından davacıya yapılan hak ediş ödemeleri, kesintiler ve davacı adına yapılan ... ödemelerinden ibaret toplam 2.971.171,97 TL ödemenin öncelikle ihtilafsız olan ve 30.06.2017 tarihine kadar yapılan toplam 11 hak ediş bedeli 2.641.812,03 TL'ye mahsubu ile bakiye 329.359,49 TL ödemenin ise 30.06.2017 tarihinden sonra sözleşme kapsamında yapılmış olan 3.847.064,35 TL hak ediş alacağından düşülmesi neticesinde davacının davalıdan sözleşme ve zeyilname kapsamında ödenmeyen bakiye 3.517.704,86 TL hakediş alacağı ve piyasa rayiçlerine göre belirlenen 534.985,17 TL sözleşme dışı ilave iş bedeli alacağının bulunduğu anlaşılmış, bu tutarlara ilişkin kanıtlanan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Dava dilekçesinde sözleşmenin uzaması nedeniyle davacının katlanmak zorunda olduğu nakit teminat kesintisi, teminat mektubu masrafı ve işçilerin ihbar tazminatlarından zararlarının ve manevi tazminatın tahsili talep edilmiş ise de; mekanik tesisat işleri sözleşmesinin 36.2 ve 36.3 maddelerinde sözleşmenin gerek işveren ve gerekse yüklenici tarafından sona erdirilmesi hallerinde yüklenicinin sadece iş bedelini talep edebileceği, mahrum kaldığı kâr veya herhangi bir nam altında başka bir ödeme talep edemeyeceği öngörülmüş olmakla davacının sözleşmenin uzamasından kaynaklanan zarar ve manevi tazminat talebinde bulunamayacağı gibi TBK 58. maddesinde ön görülen manevi tazminat koşullarının da somut olayda gerçekleşmediği sonuç ve kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile 3.517.704,86 TL hakediş alacağı, 534.985,17 TL ilave işler bedeli olmak üzere toplam 4.052.690,03 TL'nin 24.03.2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Davacının fazlaya ilişkin alacak talebi ile zarar bedeli ve manevi tazminat taleplerinin reddine,
3-Alınması gereken 276.839,25 TL harçtan peşin alınan 97.986,61 TL harcın mahsubu ile bakiye 178.852,64 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 932,34 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 387,66 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Alacak talebi yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 559.795,90 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Alacak talebi yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 239.909,84 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Manevi tazminat talebi yönünden alınması gereken 615,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Manevi tazminat talebi yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 45.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 97.986,61 TL peşin harç, 44,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 98.031,01 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 428,00 TL tebligat gideri, 82,55 TL müzekkere gideri, 59.450,00 TL bilirkişi ücreti, 733,00 TL talimat dosya fotokopisi ve posta ücreti, 2.500,00 TL talimat keşif araç gideri, 419,00 TL keşif ücreti olmak üzere toplam 63.612,55 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 44.930,76 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
11-Davalı tarafından yapılan 102,50 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 30,10 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
...-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
31/.../2025
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 21.01.2026
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...