T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/212 Esas - 2025/71
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/212 Esas
KARAR NO : 2025/71
HAKİM : .....
KATİP : .....
DAVACI : .....
VEKİLLERİ : Av. .....
Av. .....
Av. .....
DAVALI : .....
VEKİLİ : Av. .....
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/03/2023
KARAR TARİHİ : 11/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN : 22/03/2025
YAZILDIĞI TARİH
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı üçüncü kişi konumundaki ... Tic. A.Ş arasında "..... " konulu sözleşme
bulunduğunu, müvekkili ile davalı taşeron firma arasında da ...Tic. A.Ş ile ...
Makine İnş. Taah. A.Ş. arasında imzalanan ana sözleşme esas alınarak, ..... tesisinde yapılacak olan ... (püskürtme beton) uygulama işçiliği işlerini
kapsayan 28/12/2022 tarihli sözleşme akdedildiğini, ... sözleşmenin imzalanmasının akabinde
müvekkili şirketin, davalı şirkete 50.000,00-TL'lik avans ödemesi gerçekleştirdiğini, sözleşmede işin ifası için gerekli makine ekipmanlarının temininin davalı taşeron şirkete
yükletildiğini, 28/12/2022'de akdedilen sözleşme için derhal temin edilerek iş sahasına getirilmesi
gereken makinelerin, davalı şirketin gerekli evrakları sağlayamaması, makine bakımlarının
tamamlanamaması nedeniyle ancak 06/01/2023 tarihinde alana getirildiğini, ancak alana getirilen iş
makinelerinin arızalı konumda teslim edildiğini, dolayısıyla taraflar ancak 07/01/2023 tarihinde
iş yerinin teslim edildiğine dair tutanak tanzim edebildiğini, ancak işyerinin teslimine rağmen,
taşeronun sağlamakla yükümlü olduğu iş makineleri arızalı olduğundan sözleşmede kararlaştırılan
işlemlere bu tarihte de başlanılamadığını, müvekkili şirketin de davalı şirketin ikazlarına rağmen
bakımların tamamlamadığını, arızaların giderilmediğini, 08/01/2023 tarihinde müvekkili şirketçe,
07/01/2023 tarihinde başlanması gereken işe makinelerin arızalı olması dolayısıyla işe
başlanamadığına dair tutanak tutulduğunu, 09/01/2023 ve 10/01/2023 tarihlerinde de davalı tarafça
makine temininin halen sağlanmadığına ilişkin tutanak tanzim edildiğini, müvekkili şirketin, ... Esan Tic. A.Ş ile "..... " hususundaki anlaşmanın, davalı şirketin makine teminini sağlayamamasından dolayı, 10/01/2023 tarihinde ...
tarafından tek taraflı olarak feshedilerek başka bir firmaya devredildiğini, ilk anlaşmaya göre dava
dışı ... ile müvekkili arasındaki anlaşma konusunun 4000 m²'lik bir alana tekabül ettiğini, ancak davalının taşeron sözleşmesinin gereklerini yerine getirememesi nedeniyle müvekkilinin asıl
işi kaybettiğini, somut olayda 10/01/2023 tarihinde feshedilen sözleşmenin akabinde, iki hafta sonra,
müvekkili şirketin uzun uğraşları ve zedelenen ticari itibarını düzeltmeye yönelik birtakım maddi
tavizleri sonucunda, dava dışı üçüncü şahıs ...'dan ilk olarak 4000 m²'lik alan üzerinden
ancak 500 m²'lik alana tekabül eden bölgenin işini geri alabildiğini, dolayısıyla müvekkilinin hem 3500 m²'lik bir alan kaybından doğan maddi zararı yani
yoksun kaldığı karı hem de yılbaşı sonrasındaki fiyatlandırmaya göre işin yerine getirilmemesi
dolayısıyla başkasına yaptırmak zorunda kalması nedeniyle, hem de davalı şirkete ödemiş olduğu
50.000,00-TL'lik fiili maddi zararı oluştuğunu belirterek şimdilik 50.000,00-TL maddi tazminata ve takdir
edilecek uygun bir manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce talep sonucunun açık olmaması sebebiyle açıklanmak üzere davacı vekiline verilen süre kapsamında sunulan 15/05/2024 tarihli dilekçe ile 50.000,00-TL miktarlı maddi tazminatın 35.000,00-TL'sinin fiili zarar, 15.000,00-TL'sinin yoksun kalınan kar olarak talep edildiği, 23/09/2024 tarihli beyan dilekçesi ile ise manevi tazminat talebinin 15.000,00-TL olduğu açıklanmıştır.
CEVAP: Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş ise de cevap verilmediği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan, avans ödemesinin iadesi, maddi zararların tazmini ile manevi tazminat talebine ilişkin olup davacı yüklenici, davalı taşerondur.
Mahkememizce deliller toplanmış, tarafların BA/BS formları celp edilmiş, ticari defter ve kayıtları ile tüm dosya kapsamında inşaat mühendisi, nitelikli hesaplamalar uzmanı ile mali müşavir bilirkişiler aracılığıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dosyanın tevdi edildiği inşaat mühendisi, nitelikli hesaplamalar uzmanı ile mali müşavir bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 19/08/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "...davalının, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında herhangi bir imalat yapmamış olduğu,
davacının ise 05/01/2023 tarihinde mobilizasyon ödemesi olarak 50.000,00-TL'yi davalı
hesabına aktarmış olduğu,
davacı yanca davalıya ödenmiş olan 50.000,00-TL tutarındaki mobilizasyon ödemesinin, davalı
yanın sözleşmede belirtilen işleri yapmamış olması nedeni ile davacı yanca davalıdan talep
edilebileceği,
ancak davacının davalıya ödediği 50.000,00-TL’yi fiili zarar olarak nitelendirerek şimdilik
35.000,00-TL’nin talep edildiği, dava dilekçesinde ve açıklama dilekçesinde faiz talep
edilmediği,
davacının kar mahrumiyeti ve menfi zarar ile ilgili talepleri için dava dosyasında hesaplama
yapmaya uygun herhangi bir evrak bulunmadığı..." yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Somut olayda, taraflar arasında akdedilen 28/12/2022 tarihli sözleşme ile davalı taşeronun davacı yüklenicinin yüklenimindeki Balıkesir ili Balya ilçesinde yer alan ... kurşun çinko tesisi ... (püskürtme beton) imalatının yapımını üstlendiği, sözleşmede işin tamamlanma tarihinin 13/01/2022 tarihi olarak, iş bedelinin ise birim fiyatlı olarak belirlendiği, her türlü malzeme, makine ve ekipmanın teminin davalı taşerona ait olduğu, ödemeler bakımından ise davacı yüklenici tarafından, avans mahiyetinde 50.000,00-TL mobilizasyon ödemesi yapılması dışında iş tamamlandığında düzenlenecek hakedişe istinaden ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı görülmüş olup sözleşmenin ifası bakımından ise, mezkur sözleşme kapsamında yer tesliminin 07/01/2023 tarihinde yapıldığı ve bilahare davacı yüklenici tarafından davalı taşeron makinelerinin çalışmadığı yönünde 07/01/2023, 08/01/2023 ve 10/01/2023 tarihlerinde 3 ayrı tutanak tutulduğu ve sözleşmenin eylemli olarak feshedildiği anlaşılmıştır.
Kanunda aksine bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her birinin, hakkın dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olması (TMK 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafın ispat yükü altında olması (HMK 190) nedeniyle, teslim olgusundan lehine hak çıkaracak taraf olan davalı taşeron, eseri davacı yükleniciye teslim ettiğini kanıtlamak, yüklenici ise iş bedelinin ödendiğini kanıtlamak yükü altındadır (Emsal: ..... .'nin 17/02/2014 tarih ve ..... sayılı ilamı). Aynı şekilde kural olarak eksik işlerin varlığını davacı yüklenici, bundan sonra ise giderildiğini davalı taşeron ispatlamalıdır (..... .'nin 10/02/2014 tarih ve ..... sayılı ilamı; ..... ).
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ile alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davalı taşeron tarafından, taraflar arasındaki 28/12/2022 tarihli sözleşme kapsamında yapımını üstlendiği ... (püskürtme beton) imalatının yapılarak davacı yükleniciye teslim edildiği iddia ve ispat olunmamıştır. Davalı taşeron vekilince, davacı yüklenici tarafından yapılan ödemenin mobilizasyon ödemesi olup müvekkili tarafından da makinelerin şantiyeye taşındığı ancak davacı yüklenicinin kusuru ile çalıştırılamadığı yönünde aşamalarda sözlü beyanda bulunulmuş ise de davalı taşeron tarafından bu hususta da usulüne uygun bir delil sunulmamıştır. Mevcut hukuki durum karşısında; dosya kapsamına göre davalı taşeron tarafından sözleşme kapsamında yapımı üstlenilen ... (püskürtme beton) imalatının yapılmadığı sabit olup sözleşme konusu mezkur imalatın her türlü malzeme, makine ve ekipmanın davalı taşeron tarafından temini suretiyle yapılacağı da açıkça kararlaştırılmış olmakla salt bir takım makinelerin şantiyeye getirilmesinin de davalı taşeronu iş bedeline hak kazandırmayacağı sonuç ve kanaatine varılmakla, davacı yüklenici tarafından yapılan 50.000,00-TL miktarlı ödemenin iadesinin gerektiği sonucuna varılmıştır. Davacı vekilince dava dilekçesinde faiz talep edilmemiş olmakla beraber ıslah ile faiz talep edilmiş olup konuya ilişkin emsal Yargıtay içtihatları göz önüne alınarak davacının ıslahla faiz talep edeceği kabul edilmiştir (Emsal: ..... .'nin 04/03/2021 tarih ve ..... sayılı ilamı). Bu bağlamda somut olarak, 50.000,00-TL'nin 35.000,00-TL’sine dava, 15.000,00-TL’sine 19/11/2024 ıslah tarihinden itibaren avans faizi ile işletilmek suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir. Eldeki davada davacı tarafından ayrıca, işin sözleşmeye uygun yapılmaması nedeniyle işin ikmali ve iş sahibi ile arasında yapılan sözleşme kapsamının daralması sebebiyle uğradığı kar yoksunluğuna dayalı olumlu zarar mahiyetindeki maddi zararlarının tazmini talebinde de bulunulmuştur. TBK'nın 125/1. maddesi gereğince alacaklının borcun ifasından ve gecikme tazminatı istemek hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek isteyebileceği borcun ifa edilmemesinden doğan zararlar, olumlu (müspet) zararlardır. Bu maddede öngörülen olumlu zararlar ile eksik ve kusurlu işlerin giderim bedelinin talep edilebilmesi için sözleşmeden dönülmemiş olması, sözleşmenin ayakta tutulması gerekir. Dolayısıyla sözleşmeden dönme halinde sayılan bu olumlu zararlar talep edilemez. TBK'nın 112. maddesi kapsamında dönme halinde dahi istenebilecek olumlu zarar, dönmede kusursuz tarafın kusurlu taraftan haksız dönme (fesih) nedeniyle isteyebileceği zarardır (..... ). Yargıtay uygulamalarında dönmede tarafların ortak kusurlu olmaları halinde olumlu zarar talep edemeyecekleri kabul edilmektedir (Emsal: ..... ., 10/06/2009 tarih ve ..... sayılı ilamı). Bu açıklamalar ışığında davacının olumlu zarar talebine dönüldüğünde, yukarıda da belirtildiği üzere somut olayda taraflar arasındaki sözleşme ayakta olmayıp eylemli olarak feshedilmiş ve buna bağlı olarak davacı yüklenici tarafından eldeki davada ödediği bedelin iadesi de istenmiş olduğundan ve ayrıca davacı yüklenici tarafından söz konusu maddi zararın varlığı ile miktarını kanıtlar mahiyette bir delil de sunulmamış olmakla, davacı yüklenici tarafından haklılığı kanıtlanamayan fazlaya dair maddi tazminat talebinin reddi gerekmiştir. Son olarak davacı taşeron tarafından manevi tazminat da talep edilmiş ise de davalı taşeronun eylemlerinin manevi tazminatı gerektirecek nitelikte olmadığı görüldüğünden, davacının manevi tazminat talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 50.000,00-TL maddi tazminatın, 35.000,00-TL’sine dava, 15.000,00-TL’sine 19/11/2024 ıslah tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Davacının fazlaya dair maddi tazminat talebinin reddine,
3-Davacının manevi tazminat talebinin reddine,
4-Maddi tazminat yönünden alınması gereken 3.415,50-TL ile manevi tazminat yönünden alınması gereken 615,40-TL olmak üzere toplam 4.030,90-TL harçtan peşin alınan 853,88-TL ile 257,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.930,02-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin 1.950,00-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 1.170,00-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan maddi tazminat talebi yönünden 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan maddi tazminat yönünden 15.000,00-TL, manevi tazminat yönünden 15.000,00-TL olmak üzere toplam 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 853,88-TL peşin harç, 179,90-TL başvuru harcı, 257,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.290,78-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
9-Davacı tarafından yapılan 777,00-TL tebligat gideri, 263,25-TL müzekkere gideri, 10.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.540,25-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 7.212,66-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı tarafından yapılan 715,00-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 268,13-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
11-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
11/02/2025
Katip ..... Hakim .....
e-imzalı e-imzalı