T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/120 Esas - 2022/742
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/120 Esas
KARAR NO: 2022/742
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 27/02/2020
KARAR TARİHİ: 25/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı kurumun bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, bina ve eklentilerinin güvenliğine dair işlerin ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, güvenlik hizmetinde ihale edilen her bir yüklenici firmanın ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendilerinin belirlediğini, söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluğunun bu firmalara ait bulunduğunu, netice itibariyle kesinleşen dava sonucunda 11.102,06 TL kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti olarak davacı kurum tarafından dava dışı işçiye ödendiğini, davacı kurum tarafından dava dışı güvenlik görevlisi tarafından davaya konu edilen ve dava sonucunda ödenen bedelin dava dışı güvenlik görevlisini hizmet alım sözleşmeleri kapsamında bünyesinde çalıştıran yüklenici firmalardan sorumlulukları oranında rücuen tahsilinin gerektiğini bildirerek, davacı kurum tarafından dava dışı ...'na mahkeme kararıyla ödenmek zorunda kalınan 11.102,06 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren davalı şirketlerden imzaladıkları sözleşmeler gereği sözleşme faizleri ile birlikte, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde avans faizi ile sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; İş Kanunu gereğince müteselsil sorumluluğun esas olduğunu, davacı tarafından yapılan ödemeye dair bildirimde bulunulmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede asıl işverenin rücu edebileceğine dair bir hüküm olmadığını, ihale yapılırken de kıdem tazminatı vs. ödemesi yapılmadığını, davacının kusuruna dayanan davalarda rücu imkanının olmadığını, kusur incelemesi yapılmasının gerektiğini, talebin zamanaşımına uğradığını bildirerek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücu alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, eldeki davaya konu alacağın dayanağı olan Keskin Asliye Hukuk Mahkemesi'nin.... Esas sayılı dava dosyası aslı ve onunla bağlantılı Kırıkkale ...İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyası sureti, ödeme dekontları, SGK kayıtları, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri dosyaya kazandırılmış; davalı şirketlerin sorumluluk miktarlarının belirlenmesi yönünden bilirkişiden rapor alınmıştır.
Bilirkişi tarafından düzenlenen ön ve kök raporları takiben tanzim edilen 18/08/2022 tarihli ikinci ek raporda, "mahkemece işlemiş faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretinden davalıların sorumlu olamayacaklarının düşünülmesi halinde ...- ...- ... İş Ortaklığı bakımından 383,07 TL, ...-...-İş Ortaklığı bakımından 4.700,54 TL, mahkemece işlemiş faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretinden davalıların sorumlu olduklarının düşünülmesi halinde; ...- ...- ... İş Ortaklığı bakımından 882,53 TL, ...-...-İş Ortaklığı bakımından 10.219,53 TL" olacağı yönünde kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile dosya kapsamına ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında öngörülen kıstaslara uygun, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmasının mümkün olduğu değerlendirilen 18/08/2022 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek; hizmet alım sözleşmelerinin, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmeler olduğu, bu sözleşme türünde yüklenicinin ediminin, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesi olduğu, sözleşme kapsamında yapılması gereken işin yüklenici işçisi tarafından yerine getirildiği, iş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususunun ihtilaflı olmadığı ve SGK kayıtlarının da bu hususu doğruladığı, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmadığı, işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanmasının sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olduğu, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, kaldı ki taraflar arasında imzalanan Hizmet Alımına İlişkin Sözleşmelerin 8.2 maddesine göre de ihale dökümanları arasında çelişki veya farklılık olması halinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin 1. sırada uygulanmasının gerektiğinin belirtildiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesine göre de yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, sözleşmede işçi hak ve alacakları nedeniyle açıkça yüklenicinin (alt işveren davalıların) sorumlu olacağı belirtilmiş olup, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümleri tarafları bağlayacağı (Emsal: Yargıtay 6 HD.'nin 11/10/2021 tarih ve 5092/747 sayılı ilamı), bu bağlamda davacı işverenin, hükme esas alınmasına karar verilen bilirkişi raporunda hesaplanan toplam 11.102,06 TL'nin tamamını, davacı işverene karşı adi ortaklık olarak sorumluluk altına giren davalılardan, birlikte sorumlu oldukları döneme göre müştereken ve müteselsilen tahsilini talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Somut olarak, 11.102,06 TL’nin 10.219,53 TL’sinin davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Özel Güv. … Ltd. Şti.’den, 882,53 TL’sinin ise davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti., ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Güv. Sis. … Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili gerekmektedir. Bu arada, davalılar vekilince zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de, eldeki davada taraflar arasındaki ilişki hukuki nitelikçe “hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup; kendine ... özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığından, TBK'nın zamanaşımı ile ilgili genel hükmü olan 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanması gerektiğinden (Emsal: Yargıtay 23. HD'nin 20/02/2017 tarih ve 2016-8129/479 sayılı ilamı) ve dava tarihi itibariyle zamanaşımı da dolmadığından zamanaşımı itirazının da reddine karar vermek gerekmiştir. Temerrüt tarihi bakımından ise Keskin Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/6 sayılı dosyasından yapılan yargılamada davalıların taraf olmayıp davanın da ihbar olunmadığı ve davadan önce de usulüne uygun olarak temerrüde düşürülmediği nazara alınarak hükmolunan alacağın dava tarihlerinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile, 11.102,06 TL’nin;
-10.219,53 TL’sinin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Özel Güv. … Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-882,53 TL’sinin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti., ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Güv. Sis. … Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 758,38 TL harçtan peşin alınan 189,60TL'nin mahsubu ile bakiye 568,78 TL harcın;
-523,56 TL’sinin davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Özel Güv. … Ltd. Şti.’den, müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-45,22 TL’sinin davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti., ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Güv. Sis. … Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 189,60 TL peşin harç olmak üzere toplam 244,00 TL harcın;
-224,60 TL’sinin davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Özel Güv. … Ltd. Şti.’den, müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-19,40 TL’sinin davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti., ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Güv. Sis. … Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 181 TL tebligat ve müzekkere gideri, 750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 931,00 TL yargılama giderinin;
-856,99 TL’sinin davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Özel Güv. … Ltd. Şti.’den, müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
- 74,01 TL’sinin davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti., ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Güv. Sis. … Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin;
- 1.215,06 TL’sinin davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Özel Güv. … Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-104,94 TL’sinin davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti., ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Güv. Sis. … Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca vekalet ücreti olarak belirlenen;
-9.200,00 TL’nin davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Özel Güv. … Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-882,53 TL’nin davalılar ... Özel Güv. … Ltd. Şti., ... Özel Güv. … Ltd. Şti. ile ... Güv. Sis. … Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davalılar tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 25/10/2022