T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2020/277 Esas
KARAR NO: 2021/710
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi
DAVA TARİHİ: 08/07/2020
KARAR TARİHİ: 23/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; T.C. ... A.Ş tarafından hareketli kantar sistemleri alım işi için 1998 yılında ihale açıldığını, davacı ile davalıların "12 adet hareketli kantar sistemleri makinesinin alımı" için 1998 yılında ihale sözleşmesi imzalandığını, bu anlaşmanın teminatı olarak davacı tarafından davalıya " ... Bank Ag" karşı garantisi ve Türkiye İş Bankası garantörlüğü ile 21.07.1988 tarihli 4299GL80778 nolu 110.700 Alman Markı bedelli teminat mektubu verildiğini, geçen süre zarfında T.C. ... A.Ş'nin yapısının değiştiğini, T.C. ... İşletmesi Genel Müdürlüğü ve ... A.Ş olarak ikiye ayrıldığını, ihaleye konu işin sorumlusunun ... A.Ş fakat teminat mektubunu şu anda uhdesinde bulunduranın T.C ... İşletmesi Genel Müdürlüğü olduğunu, davacının sözleşmedeki edimini eksiksiz ve tam olarak ifa etmesine rağmen edimin garantisi olarak verilen teminat mektubunun iade edilmediği, geçen 20 yılı aşkın sürede davacının teminat mektubunun iadesi için kuruma başvursa da sonuç alamadığını belirterek 21.07.1998 tarihli 4299GL80778 nolu 110.700 Alman Markı bedelli teminat mektubunun iadesine, iadesi mümkün değil ise hükümsüzlüğünün tespiti ve iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; 6461 sayılı Türkiye Demir Yolları Serbestleştirilmesi Hakkında Kanununun 24.04.2013 tarihinde kabul edilerek 01.05.2013 tarihli resmi gazetede yayınlandığını, bahse konu sözleşmenin ilgili kanun gereği ... A.Ş'ye devredilmiş olduğundan husumet itirazında bulunduklarının davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerinin tam ve zamanında yerine getirmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu ihaleyi yapan ve sözleşmeyi imzalayanın diğer davalı ... Genel Müdürlüğü olduğunu, dava konusu teminat mektubunun diğer davalının merkez veznesinde bulunduğunu, kendilerine husumet yönlendirilemeyeceğini, 6461 Sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi gereği devir hükümlerinin davalı şirketin tüzel kişilik kazandıktan sonraki 1 yıl için geçerli olmak üzere düzenlendiğini, sözleşme dolayısıyla teminat mektubunun da 1 yıllık süre içinde kendilerine devredilmesi gerektiğini, diğer davalı ile 22 yıl önce imzalanan sözleşme ile sipariş edilen 12 adet bilgisayar kontrollü dinamik tartım sisteminin 21 yıl önce garlara 01.03.1999 tarihinde monte edildiğini, Haydar Paya hariç diğer garlara monte edilen kantarların kuruldukları günden bu tarafa ya hiç çalışmadığını yada sürekli sorun çıkardığını, bir çok kez davacı firmaya durumun iletildiğini, sorunun bu güne kadar giderilmemiş olduğunu, davacı firmanın sözleşme yükümlülüğünü yerine getirmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraf delilleri toplanmış, davalılardan taraflar arasında imzalanan sözleşme ve ihale işlem dosyası örneği temin edilerek dosya kapsamına alınmış, tüm dosya kapsamı üzerinde mali müşavir, makine mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda özetle; "davacının ... Genel Müdürlüğünün 12 adet hareketli kantar sistemleri makinesi alımına ilişkin açtığı ihale neticesi imzalanan sözleşme ile 21.07.1998 tarihinde 110.700 DEM bedelli teminat mektubu sunulduğunu, bu teminatı kesin teminat olduğunu, sözleşme 3.1.4 maddesi gereğince yükümlülüğün sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi ve istenmiş ise imalat garantisi teminatının alınmasından sonra geri verileceğinin belirlendiği, imalat garantisi teminatı alındığına yönelik sözleşmede bir hükme rastlanmadığı, sözleşmenin 3.1.1 maddesinde bu teminatın imalat garantisini de kapsaması durumunda yükümlülüğün sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden sonra kesin teminattan sözleşme bedelinin %...'lık kısmı imalat garantisi teminatı olarak tutulacağının belirlendiğini, burada % işareti yanında bir rakam bulunmadığını, ancak sözleşmenin 3.2 imalat garantisi teminatı başlığı altında yükümlülüğün sözleşme hükümlerine göre yerine getirilmesi tarihinden itibaren tayin edilen süre içerisinde yükümlülük konusu malzeme veya tesisin imalat donatım ve işçilikten doğan kusur ve hataları düzelttirmek değiştirmek ve yenilettirmek üzere sözleşme bedelinin %2'si oranında alınan teminat olduğu belirtilmekle 1.842.200,00 TL sözleşme bedelinin %2'si 36.844 DEM imalat garantisi teminat tutarı olduğu, sözleşmenin 3.2.1 maddesinde ise imalat garantisi teminatının sözleşme ile saptanan garanti süresinin bitiminden 3 ay sonrasına kadar geçerli olacağı belirtilmekle imalat garantisi için süre konulduğu, 3.2.3 maddesinde de imalat garantisi teminatının saptanan süre içinde malzeme veya tesiste herhangi bir aksaklık görülmemesi veya aksaklığın giderilmesinden sonra serbest bırakılacağı aksaklık giderilmediği takdirde teminatın irat kaydedileceğinin belirtildiği, 12 adet bilgisayar kontrollü dinamik tartım sisteminin Kapı Kule, Haydar Paşa, Arifiye, Eskişehir, Afyon, Yenihisar, Halkapınar, Menemen, Demirdağ, Samsun, Hekimhan ve Toprakkale garlarına montajları yapılarak 01.03.1999 tarihinden itibaren işletmeye açıldığı bir çok yazışmada dinamik vagon kantarlarının kurulduğundan itibaren randımanlı çalışmadığının belirtildiği, buna rağmen idarenin tespit yaptırmadığı, yükleniciye ihtar çekmediği ve teminatını irat kaydetmemiş olduğu, idarenin bir yazısında da kantarların randımanlı çalışmaması sebebinin yükleniciden mi, idareden mi kaynaklandığının tam olarak anlaşılamadığının belirtildiği, sözleşmede garanti süresinin 2 yıl olarak belirlendiği ve sürenin çoktan geçtiği, idarenin bazı aksaklıklar olduğunu belirtse de aksaklıkların sebebinin tam olarak tespit edilemediği, resmi bir tespit yapılmadığı, teminatın irat kaydedilmediği, vagon kantarlarının randımanlı çalışmamasını sorumlusunun yüklenici olduğunun ispat edilememiş olduğu, garanti süreleri dolmuş olan teminatın iade şartlarının oluştuğu" ifade edilmiştir.
Dava; sözleşme kapsamında verilen teminat mektubunun iadesi talebine ilişkindir.
... Genel Müdürlüğü tarafından açılan ihale neticesinde 12 adet bilgisayar kontrollü dinamik tartım sisteminin alımına ilişkin davacı ile 22.07.1998 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmenin 3.1. maddesi kapsamında sözleşme ve şartname koşullarının yerine getirilmesi bakımından sözleşme bedelinin %6'sı oranında 110.700 DEM bedelli 21.07.1998 tarihli kesin teminat kapsamındaki teminat mektubunun davacı tarafından davalı idareye verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Davalıların husumet itirazı kapsamında yapılan değerlendirmede; 24.04.2013 tarihinde kabul edilerek 01.05.2013 tarihli resmi gazetede yayınlanan 6461 sayılı Türkiye Demir Yolları Serbestleştirilmesi Hakkında Kanunun devir hükümleri başlıkla Geçici 1. Maddesinde TCDD'nin taraf olduğu işlem ve sözleşmelerde ... A.Ş'nin kendiliğinden taraf sıfatını kazanacağı araç gereç ve cihazların hak alacak borç ve yükümülükleri ile birlikte başka bir işleme gerek kalmaksızın ... A.Ş'ye devredilmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Dava konusu sözleşmenin ve bu sözleşmeye bağlı olarak verilen teminat mektubunun ilgili düzenleme gereğince ... A.Ş'ne devredilmiş olması ve keza davalı ... Genel Müdürlüğünün 08.07.2021 tarihli dilekçesinde dava konusu teminat mektubunun ... A.Ş'ne devredildiğine ilişkin beyanı nazara alınarak davalı ... Genel Müdürlüğüne yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı yan, 22.07.1998 tarihli sözleşme gereğince yükümlülüklerini yerine getirdikleri halde davalı idareye verilen kesin teminatın iade edilmediğini belirterek teminat mektubunun iadesi talebinde bulunmuş, davalı yan ise davacının edimini gereği gibi yerine getirmediği ilgili garlara montajı yapılan kantarların kurulduklarından itibaren verimli bir şekilde çalıştırılamadıklarını savunmuştur.
Toplanan deliller ve yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor içeriği tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde yanlar arasındaki sözleşmenin 3. maddesi gereğince verilen kesin teminatın 3.1.4 maddesinde yükümlülüğün sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi ve istenmiş ise imalat garantisi teminatının alınmasından sonra geri verileceğinin öngörüldüğü sözleşmenin 3.2 maddesinde sözleşme bedelinin %2'si oranında imalat garantisi teminat tutarının belirlendiği, sözleşmeni 3.2.1 maddesinde ise imalat garantisi teminatının sözleşme ile belirlenen garanti süresinin bitiminden 3 ay sonrasına kadar geçerli olacağı ifade edilirken 3.2.3 maddede imalat garantisi teminatın belirlenen süre içerisinde malzeme veya tesiste herhangi bir aksaklık görülmemesi veya aksaklığın giderilmesinden sonra serbest bırakılacağı, aksaklık giderilmediği takdirde teminatın irat kaydedileceğinin belirtildiği Teknik Şartnamenin 9.1 maddesinde sistem kabulünün yapılmasından itibaren malzeme imalat ve montaj hatalarına karşı 2 yıl garantili olacağının öngörüldüğü anlaşılmakla sözleşmeye konu 12 adet bilgisayar kontrollü dinamik kantar sisteminin ilgili garlara montajları yapılarak 01.03.1999 tarihinden itibaren işletmeye açıldığı, yapılan işlerin proje şartname ve sözleşmesine uygun olduğu kesin kabule engel olabilecek gözle görülür kusur ve noksanlıklarının bulunmadığı tespitlerini içeren kesin kabul tutanağı düzenlenerek 10.11.2005 tarihinde onaylandığı, idare tarafından vagon kantarlarının kuruldukları tarihten itibaren verimli çalışmadıkları iddia edilmiş ise de ayıbın varlığına ilişkin herhangi bir tespite ve ayıp ihbarına ilişkin davalıya keşide edilen bir ihtarnameye rastlanmadığı gibi teminatın irat kaydedilmesi işleminin de yapılmamış olduğu, sözleşmenin 3. maddesi ve teknik şartnamenin 9. maddesi kapsamında kesin teminatın ve imalat garantisi teminatının iadesine ilişkin sürelerin fazlasıyla geçtiği anlaşılmakla kanıtlanan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
G.D:Gerekçesi iş yoğunluğu nedeni ile daha sonra açıklanmak üzere;
1-Davalı ... Genel Müdürlüğüne yönelik davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine,
2-Davalı ... A.Ş'ne yönelik davanın kabulü ile Türkiye İş Bankası Başkent şubesine ait 21.07.1998 tarihli 4299GL807798 nolu 110.700,00 DEM Alman Markı bedelli teminat mektubunun davalı tarafından davacıya iadesine,
3-Alınması gereken 29.988,53 TL harçtan peşin harçların toplamı olan 7.442,73 TL'nin mahsubu ile bakiye 22.491,40 TL harcın davalı ... A.Ş'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ... A.Ş'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 39.006,58 TL ücreti vekaletin davalı ... A.Ş'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... Genel Müdürlüğü kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 5.100,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ... Genel Müdürlüğü'ne verilmesine,
7-Davacı tarafça davalı ... A.Ş yönünden yatırılan 54,40 TL başvuru harcı, 7.497,13 TL peşin harç, 172,00 TL tebligat, 18,00 TL müzekkere gideri ve 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.741,53 TL yargılama giderinin davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça davalı TCDD İşletmeleri Genel Müdürlüğü yönünden yapılan 76,00 TL tebligat yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
9-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
10-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı ... A.Ş vekilinin ve davalı TCDD Genel Müdürlüğü vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 23.12.2021
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 13.01.2022
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...