T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2020/308 Esas
KARAR NO: 2021/745
DAVA: Alacak, manevi tazminat
DAVA TARİHİ: 22/07/2020
KARAR TARİHİ: 30/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak, manevi tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile davacı arasında Körfez (Kocaeli) Kalıcı Deprem Konutları Teknik Altyapı Tesisi İnşaatı işine ait sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre davacının üzerine düşen tüm edilmelerini eksiksiz ifa ettiklerini, 02.07.2003 tarihinde geçici kabul ve 6-08.07.2004 tarihlerinde kesin kabullerin yapıldığını ve davacının işi tamamlayarak davalıya teslim ettiklerini, 20.06.2003 tarihli kesin hakedişin davalı tarafından onaylanarak bedelin davacıya ödendiğini, sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya ...'a ve ....Banka ait toplamı 1.553.700,00 tutarında olan 13 adet kesin ve süresiz teminat mektubu verildiğini, sözleşmeye göre teminat mektubunun davacıya iadesine ilişkin tüm şartlar oluşmasına rağmen davalının uzun yıllar boyunca teminat mektuplarının iade etmediğini, sözleşmenin genel şartnamesinin 45. maddesine göre teminat süresinin kesin kabulün yapıldığı tarihe kadar olduğunu, kesin kabul tarihinin 06-08.07.2004 olduğunu, davacının teminat mektuplarını temin etmek süresini uzatmak için krediler kullandığını, ipotekler verdiğini, bankalara masraf, komisyon, faiz ve benzeri bir çok ödemelerde bulunduğunu, davalının davacı şirkete aynı zamanda manevi zarara da uğrattığını haksız yere davalı tarafından tutulan teminat mektupları nedeniyle davacı şirketin yıllardır özenle koruduğu bankalar nezdinde ki sicili ve ticari itibarının zedelendiğini belirterek 06-08.07.2004 tarihinden itibaren teminat mektuplarını davacıya haksız ve hukuka aykırı olarak teslim edilmemesi nedeniyle teminat mektubunun serbest bırakılması gereken 06-08.07.2004 tarihinden itibaren dava konusu teminat mektupları için davacı şirket tarafından ödenen tüm banka masraf, komisyon, faiz ve diğer ödemeleri istinaden şimdilik 300.000,00 TL'nin her biri için ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı şirketin uğramış olduğu manevi zarara karşılık 1.000.000,00 TL manevi tazminatın 06-08.07.2004 tarihinden itibaren ticari temerrüt avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı talebinin zamanaşımına uğradığını, davacı ile 12.07.2001 tarihinde sözleşme imzalandığını, teftiş kurulu başkanlığının 16.12.2003 tarih ve 2868 sayılı olurlarında genel olarak kazı artığı malzemelerin taşınmadığı veya cüzi bir miktar taşınarak taşınmış gibi gösterildiğine ilişkin hazırlanan tahkikat raporunda banka çalışanları hakkında disiplin cezası verilmesi ve suç duyurusunda bulunması banka hakkı yönünden fazla ödemenin yasal faizi ile birlikte yüklenicilerden tahsil edilmesinin istenildiğini, haksız kazanç elde edilen 44 yükleniciden söz konusu miktarları ödemeleri için süre verilerek yazı yazıldığını, bunlardan Körfez Kalıcı Konutları Teknik Alt Yapı İnşaatı yüklenicisi davacının toplam 246.153.412 m³ kazı artığı malzemeyi kesin depoya taşımadığı 573.768.894.626 TL haksız kazanç elde ettiği ve banka alacağının tahsilinin istenildiği, yüklenici tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, yüklenici aleyhine Ankara ... ATM ... esas sayılı alacak davası açıldığını, bu davanın daha önce aynı iş ile ilgili olarak anılan şirket tarafından davalı aleyhine açılan Ankara .. ATM ... esas iken Yargıtay bozma kararından sonra ... esas numarası alan menfi tespit davası ile birleştiğini, yine anılan şirket tarafından davalı aleyhine Ankara ... ATM... esasında açılan menfi tespit davasının da bu dava kapsamında birleştiğini, yerel mahkemece ... esas ... karar sayılı 30.12.2015 tarihli ilam ile yüklenici şirketin davalarını kabulüne davalı bankanın davasının reddine karar verildiğini, kararın Yargıtay 15. Hukuk Dairesi tarafından onandığını, 19.06.2017 tarihinde karar düzeltme taleplerinin reddine karar verildiğini, ilamın kesinleştiğini, davacı yetkilisinin banka kayıtlarına 07.07.2017 tarihinde alınan teminat mektuplarının iadesine ilişkin dilekçesi ile davalı bankanın Bankacılık Hizmetleri Dairesi Başkanlığının 21.07.2011 tarih ve 19124 sayılı yazısı ile yüklenicinin bahse konu işle ilgili vermiş olduğu 12 adet teminat mektubunun ilişiği kalmadığından ... Bank A.Ş. Çankaya şubesine iade edildiği, davacı yüklenicinin talep dilekçesinin hemen ardından gerekli işlem yapılarak teminat mektuplarının iade edilmiş olduğunu, sözleşme hükümleri çerçevesinde tutulan teminat mektuplarının masraflarının davalıya yükletilemeyeceğini, sözleşmeni eki İller Bankası Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 18.,38.,39. ve 45. maddeleri gereğince haklı olan davalı bankadan işlemiş komisyon tutarlarının istenemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraf delilleri toplanmış, ... Banka T.A.Ş ve ... Katılım Bankası A.Ş'den dava konusu teminat mektuplarına ilişkin tüm bilgi ve belgeler temin edilmiş, Ankara ...ATM'nin ... esas ... karar sayılı dosya aslının temini ile incelenmesinde asıl ve birleşen Ankara ...ATM 2004/446 esas sayılı davalarından davacının ... İnş. Tic. A.Ş davalının İller Bankası olduğu, menfi tespit talebi ile açılan asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verildiği, birleşen 1 ATM ... esas sayılı davada davacı ... tarafından davalı ... İnş. Tic. A.Ş hakkında kazı atağı malzemelerin kesin depoya taşınmadığı, haksız kazanç elde edildiği, iddiası ile açılan alacak davasının reddine karar verildiği, kararın Yargıtay 15. Hukuk Dairesi tarafından onandığı, 19.06.2017 tarihinde karar düzeltme talebinin reddine karar verilerek kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve tarafların ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikli hesaplamalar bilirkişisi tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapor ve ek raporlarda özetle; "taraflar arasında akdedilen sözleşmeye istinaden verilen teminat mektuplarının sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 45. maddesinin 1. fıkrası gereğince iadesi gerekirken davalının alacağı olduğu bahisle iade edilmediği, taraflar arasında alacak/merfi tespit davaları neticesinde kesinleşen Ankara ...ATM ... esas ... karar sayılı kararı ile davacı yüklenicinin borçlu olmadığı, davalı iş sahibinin de alacaklı olmadığının tespit edildiği, dolayısıyla davanın teminat mektuplarını iade yükümlülüğünün dolduğunu, davalının 21.07.2017 tarih ve 19124 sayılı yazısıyla 12 adet teminat mektubunu ... Bank T.A.Ş Çankaya şubesin iade ettiği, oysa sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 45. maddesinin 1. fıkrası gereğince kesin hesap tasdik edilip müteahhit tarafından Sosyal Sigortalar Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin ibrazından sonra kesin teminatın yarısının kesin kabul tutanaklarının onaylanmasından sonra da diğer yarısının iade edilmesi gerektiği, Marmara Deprem Bölgesi Körfez (Kocaeli) Kalıcı Deprem Konutları Teknik Alt Yapı Tesisi İnşaatı kesin kabul tutanağına göre kesin kabul günün 06-08-2004 onaylanma tarihinin ise 15.07.2004 olduğu, davalı birimi olan Alt Yapı Uygulaması Dairesi Başkanlığının 21.07.2011 tarihli yazısında yüklenici firmadan teminat iadesi için SGK ilişiksiz belgesi istendiği, SGK'nun yüklenici firmaya vermiş olduğu 20.07.2017 tarihli cevabi yazısında bahse konu iş yeri dosyasının arşiv yönetmeliği gereği 10 yıllık zamanaşımı gereği ifa edildiği ve işle ilgili herhangi bir prim borcu bulunmadığının belirtildiği, kesin kabulün onay tarihi olan 15.07.2004'ten itibaren sözleşmeye istinaden alınan mektupların davalı tarafça iadesinin gerektiği bu bağlamda işbu tarihten itibaren davacının ödemek zorunda kaldığı banka komisyonlarını davalıdan talep edebileceği, ... Bank tarafından düzenlenen 23.01.2004 tarihli 110.700,00 TL bedelli teminat mektubunun Ankara ...ATM ... esas sayılı dosyasında tedbir kararı nedeniyle verildiği, dava konusu sözleşmeye istinaden düzenlenip de davalı tarafından geç teslim edilen teminat mektuplarından olmadığı anlaşılarak hesaplamaya dahil edilmediği, ... Bank'ın 23.06.2011 tarihli 350.000,00 TL bedelli teminat mektubunun davacının grup şirketi ... İnş. kredi riskinden karşılandığı, komisyon giderlerinin de bu firmaya düzenlendiği, 41.301,33 TL devre komisyonunun davacı tarafından değil ... tarafından ödendiği, bu nedenle söz konusu teminat mektubunun hesaplamaya dahil edilmediği, ... Bank, ....Bankası ve davacı nezdinde yapılan defter incelemesi sırasında incelemeye sunulan hesap ekstrelerine göre davacının 15 adet teminat mektubundan kaynaklı toplam zararının 125.906,66 TL olduğu" ifade edilmiştir.
Dava; sözleşme kapasımda verilen teminat mektuplarının zamanında iade edilmemesi nedeniyle ödenen banka komisyon bedellerinin tahsili ile manevi tazminat talebine ilişkindir.
Taraflar arasında Körfez (Kocaeli) Kalıcı Deprem Konutları Teknik Altyapı Tesisi İnşaatı işine ilişin imzalanan sözleşmenin kesin kabulünün 06-08.07.2004 tarihinde yapıldığı ve kesin kabul tutanağının 15.07.2004 tarihinde onaylandığı, sözleşme gereğince davacı yüklenici tarafından davalıya verilen teminat mektuplarının ise davalı iş sahibinin 21.07.2017 tarihli yazısı ile banka şubesine iade edildiği anlaşılmaktadır.
Davacı yan, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince edimlerini yerine getirdiklerini işin kesin kabulü yapılarak onaylandığını, ancak teminat mektuplarının zamanında iade edilmediğini belirterek kesin kabul tarihinden sonra bankaya ödenen komisyon bedellerinden davalının sorumlu olduğunu iddia etmiş, davalı yan ise taraflar arasındaki sözleşmeye konu işe ilişkin teftiş raporu kapsamında davacı hakkında açmış oldukları alacak davasının reddine ilişkin kararın 19.06.2017 tarihinde kesinleştiğini, davacı talebi ile teminat mektuplarının iade edildiğini, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri gereğince komisyon tutarlarından sorumlu olmadıklarını savunmuştur.
Davalıya sözleşme gereğince verilmiş olan teminat mektuplarının davalı uhdesinde tutularak 21.07.2017 tarihinde iade edildiğinden banka komisyon bedellerini ilişkin açılan işbu davada zamanaşımının gerçekleşmediği anlaşılmakla davalı yanın zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.
Körfez (Kocaeli) Kalıcı Deprem Konutları Teknik Altyapı Tesisi İnşaatı işine ilişkin sözleşme eki İller Bankası Yapım İşleri Genel Şartnamesinin kesin teminatın geri verilmesi başlıklı 45. maddesinde "kesin hesap tasdik edilip müteahhit tarafından sosyal sigortalar kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin ibrazından sonra kesin teminatın yarısı, kesin kabul tutanaklarının onaylanmasından sonra da diğer yarısı iade edilir." düzenlemesi bulunmaktadır.
Taraflar arasında imzalanan sözleme gereğince 06-08.07.2004 tarihli kesin kabul tutanağı düzenlenerek 15.07.2004 tarihinde onaylandığı, davalı vekilinin 12.10.2021 tarihli dilekçe eklerinin tetkikinde davacı şirketin 20.07.2004 tarihinde kesin teminat mektubunun iadesi talebinde bulunduğu, yine davacı şirket tarafından 07.03.2005 tarihli yazı ile kesin kabulün eksiksiz yapıldığı belirtilerek SSK'dan alınan yazı eki ile birlikte teminat iadesi talebinin yinelendiği, 04.03.2005 tarihli Kocaeli İl Sigorta Müdürlüğü yazı içeriğinde teminatın davacı şirkete iadesinde bir sakınca bulunmadığının ifade edildiği görülmekle Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 45. maddesi kapsamında kesin teminat iadesine ilişkin koşulların gerçekleşmiş olmasına rağmen davalı tarafça teminat mektuplarının iadesinin yapılmadığı, davacı yanın son kez 07.07.2017 tarihli talep yazısı üzerine 21.07.2017 tarihinde teminat mektuplarının iade edilmiş olduğu, Ankara ... Ticaret Mahkemesinde aynı taraflar arasında açılan ve birleştirilen davalarda davalı tarafından açılan alacak davasının reddedildiği, davacı tarafından açılan menfi tespit davalarının ise kabul edilerek kararın kesinleşmiş olduğu anlaşılmakla sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya verilen ve 15.07.2004 kesin kabul onay tarihi itibari ile iade koşulları oluşan teminat mektupları yönünden bu tarih ile teminat mektuplarının iade edildiği tarih arasında davacı tarafından ödenen banka komisyon bedellerinden davalının sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından 15 adet teminat mektubu için davacı tarafından ödenen toplam banka komisyon tutarı 125.906,66 TL olarak hesaplanmış olup dava dilekçesinde talep edilen ... Bank T.A.Ş'ne ait 23.06.2011 tarihli 350.000,00 TL bedelli teminat mektubunun dava dışı ... İnş. şirketinin kredi riskinden karşılandığı ve komisyon bedelinin de bu şirket tarafından ödendiği tespit edilmekle davacı tarafından ödenmeyen bu komisyon bedeli yönünden davacının talep hakkının bulunmadığı, öte yandan Ankara ...ATM ... esas sayılı dosyasına ihtiyati tedbir kararı nedeniyle verilen teminat mektubunun taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalıya verilen teminat mektuplarından olmadığı anlaşılmakla bu mektup nedeniyle ödenen komisyon tutarının istenebilir olmadığı kabul edilerek kanıtlanan 125.906,66 TL komisyon bedeline ilişkin dava tarihinden evvel davacı tarafından davalıya keşide edilmiş bir ihtarname bulunmadığından temerrüdün dava tarihi itibariyle gerçekleştiği anlaşılmakla dava tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiş, tüm dosya kapsamına göre davacı tarafça kişilik haklarının hukuka aykırı haksız saldırıya uğradığı iddiasının kanıtlanamadığı kanaati ile davacının yerinde görülmeyen manevi tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının zamanaşımı def'inin reddine,
2-a)Davacının alacak talebinin kısmen kabulü ile 125.906,66 TL'nin 22.07.2020 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
b)Davacının fazlaya ilişkin alacak talebinin reddine,
3-Davacının manevi tazminat talebinin reddine,
4-Alacak yönünden alınması gereken 8.600,68 TL harcın ve manevi tazminat yönünden alınması gereken 59,30 TL maktu harcın peşin alınan 22.200,75 TL'dan mahsubu ile bakiye 13.540,77 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 127,84 TL'sinin davalıdan,1.192,16 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Alacak yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 15.911,13 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Alacak yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 20.488,87 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Manevi tazminat yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 5.100,00 TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafından başlangıçta alınan 8.600,68 TL peşin harç, 59,30 TL maktu harç ve 54,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 8.714,38 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan 187,50 TL tebligat gideri, 125,10 TL müzekkere gideri ve 4.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.812,60 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre 466,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
11-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
11-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
30/12/2021
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 11.01.2022
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...