T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/377 Esas - 2022/853
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/377 Esas
KARAR NO: 2022/853
DAVA: Kıymetli Evrak İstirdadı
DAVA TARİHİ: 01/09/2020
KARAR TARİHİ: 02/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 27.12.2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrakın İstirdadı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından yapılan iş karşılığında ... Grup Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından keşide edilen 0187532 seri numaralı 50.160,07 TL tutarlı 28.03.2020 keşide tarihli ... Bankasına ait çek teslim alındığını, Sonrasında ise tarihi geldiğinde tahsil edebilmek için arkası cirolanarak saklandığını, Ancak bahse konu çek şirket ukdesinde iken kaybolduğunu, davacı ukdesinde bulunan çeki kaybettiğini, çekin ödeme günü geldiğinde bahse konu durumun farkına vardığını, Bunun üzerine çekin ödeme günü gelip geçmesine rağmen çek bulunamadığını, Bahse konu çekin bulunmaması üzerine davacı firma temsilcisi tarafından Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nde ... esas numarası ile çekin zayi olması sebebi ile 14.04.2020 tarihinde dava açıldığını, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nde ... esas numarası ile açılan davada 15.04.2020 tarihinde çekin zayi olması hususunda ilan verilmesine karar verildiğini, 17.08.2020 tarihinde ise davalı yan Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nde ... esas numaralı dosyasına müdahil olarak dilekçe sunduğunu, bu dilekçede davaya konu çekin kendilerinde olduğunu beyan ettiğini ve çeki Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesine teslim ettiğini, Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi ise kendilerine çek istirdadı davası açmak üzere süre verdiğini, davacı tarafından davanın açılmasına kadar geçen 18 günlük süreçte davaya konu çek tüm aramalara rağmen bulunamadığını, akabinde 18 gün sonra çekin zayi olduğu hususuyla ilgili olarak dava açıldığını, ayrıca yapılan araştırmada çekin bankaya ... tarafından sorulduğu bilgisi duyulduktan sonra vakit kaybetmeden Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na 29.07.2020 tarihinde 7339220366 iş emri numarası uyap üzerinden ... hakkında şikayette bulunulduğunu belirterek İş bu davanın ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nde ... esas numaralı dosyasına bildirilmesini, davanın kabulü ile ... Grup Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından keşide edilen 0187532 seri numaralı 50.160,07 TL tutarlı 28.03.2020 keşide tarihli ... Bankasına ait çekin davalıdan istirdadına ve müvekkile iade edilmesine, Davalı söz konusu davanın açılmasına kötü niyetiyle sebebiyet vermiş olduğundan HMK 329 ve ilgili maddelere göre davalı hakkında disiplin para cezasına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; TTK 792 gereğince çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olduğunu Burada ispat yükünün davacıya ait olduğunu, davacı kendisinin yetkili hamil olduğunu da ispat etmesi gerektiğini, dosyaya sunulan tahsilat makbuzunun boş ve imzasız olduğunu, Buna yönelik geçerli ve ispata yeterli bir belge sunamadığını, ticaret hayatındaki sürat ve güven ihtiyacı, ticari iş ve işlemlerin genel hükümlerden ayrı, özel kanuni şekil kuralarına bağlanmasını zorunlu kıldığını, Tedavül kabiliyeti ve kambiyo senetlerinin soyutluğu ilkeleri de bu fonksiyona hizmet ettiğini, Tedavül kabiliyeti kambiyo senetlerini adi senetlerden ayırdığını, Bunun sağlanabilmesi de kambiyo senetlerinin temel ilişkiden bağımsız olmasına bağlı olduğunu, Buna “soyutluk” ya da “illetten mücerret olma” denildiğini, Kambiyo senetleri devredildikten sonra mücerretlik ilkesi ortaya çıkar ve senedin yaratılması nedeni olan “sebep” donacağını, Kıymetli evrak tedavül ettiği sürece bu sebepten bağımsız olduğunu, Söz konusu suç duyurusu tamamen işbu dosyaya delil oluşturmak adına yapılmış bir eylem olduğunu, davacı taraf, çekin tarihinin 28.03.2020 olmasına rağmen Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi nezdindeki davayı 14.04.2020 tarihinde açtığını, suç duyurusunu da 29.07.2020 tarihinde yaptığını, davalının çekin ibrazı için 28.03.2020 tarihinde ilgili bankanın Şaşmaz şubesine gittiğini, Devamındaki süreçte Gaziosmanpaşa şubesine de gittiğini, Ancak banka işlemlerinde çok fazla bilgisinin olmaması ve banka yetkililerinin talebini sürüncemeye alması sebebiyle ibraz işlemini yaptıramadığını, Birçok kez bankaya giden ve ibraz işlemini yaptıramayan davalının bankaya son gidişinde ...Asliye Ticaret Mahkemesine ilişkin karar çıktısı eline verildiğini, banka tarafından hala çekin arkasına şerh geçilmediğini, davalının bankaya gittiği tarihlerde çek üzerine tedbir kararının henüz verilmediğini düşündüklerini, davalının bu anlamda mağdur bırakıldığını, Davacı şirket yetkilisinin davalının kız kardeşi olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava çek istirdadı talebine ilişkindir.
Davacı, davacı firmanın zilyetliğinde bulunan ve dava konusu olan ... Grup Mak. San ve Tic. AŞ tarafından keşide edilen 0187532 seri numaralı 50.160,07 TL bedelli 28.03.2020 keşide tarihli ... Bankası'na ait çekin tarihi geldiğinde tahsil edilmesi amacıyla cirolanarak saklandığını ve kaybolduğunu, çekin iptal edilmesi için Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'ne dava açıldığını devamında mahkemece istirdat davası açılması için süre verildiğini, çekin haksız zilyedi hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, beyanla çekin istirdadını talep etmiş, davalı cevabında çekin meşru hamili olduğunu, ispat yükünün davacıya ait olup, davalının çekin edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.
Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, 2020/384 Karar sayılı ilamının incelenmesinde, davacı ... Otom. Kum.İnş. ve Taah. San. ve Tic Ltd. Şti, tarafından dava konusu edinilen çekin kaybolduğundan bahisle çek iptali amacıyla dava açıldığı, iş bu davada müdahale talebinde bulunan davalı ... tarafından çek aslının mahkemeye sunulması nedeniyle mahkemece istirdat davası açılması için davacıya süre verildiği ve neticeten mahkemece karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/29317 numaralı soruşturma dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı hakkında çekin haksız ele geçirilmesi iddiasıyla suç duyusunda bulunulduğu, soruşturma makamında suçun işlendiğine yönelik olarak müşteki beyanı dışında başkaca bir delilin bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, karara itiraz üzerine Ankara Batı Sulh Ceza Hakimliği'nin 24.03.2022 tarih ...d. İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Türk Ticaret Kanununun 792.maddesi uyarınca çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Tüm dosya kapsamının bir bütün halinde incelenmesinde; davaya konu ... Grup Mak. San ve Tic. AŞ tarafından keşide edilen 0187532 seri numaralı 50.160,07 TL bedelli 28.03.2020 keşide tarihli ... Bankası'na ait çekin iptali amacıyla Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında çekin iptal amacıyla dava açıldığı, süren yargılamada çekin davalı tarafından mahkemeye sunulduğu anlaşılmıştır. Çekin istirdadı amacıyla açılan iş bu davada çekin davalı tarafından haksız olarak ele geçildiğinini iddia eden davacıya ait olup ispat yükü davacı üzerindedir. Davacı tarafından davalı aleyhine suç duyurusunda bulunulmuş olup, netice olarak kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ve karar itiraz üzerine kesinleşmiştir. Bu nedenle davacı iddiasını ispatlayamamış olup davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 80,70 TL harcın peşin alınan toplam 890,77 TL harçtan mahsubu ile bakiye 810,07 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 02/12/2022