T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/381 Esas
KARAR NO: 2023/8
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ: 09/01/2018
KARAR TARİHİ: 10/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2013/17331 esas sayılı dosyasında müvekkili bankanın Batıkent şubesine dosya borçlusu ... İlan Reklam Ajansı Tan. Hiz. İnş. Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ilgili 25.051,00 TL bedelle haciz ihbarnamesi gönderildiğini, ancak müvekkili bankanın ödemekle yükümlü olduğu bir meblağın bulunmadığını, ilgili dosyadan müvekkili banka genel müdürlüğüne 11/12/2013 tarihli 89/1 haciz ihbarnamesinin gönderildiğini ve bankaca borçlu ile kredi ilişkisinin olduğu, bankanın takas, mahsup, rehin/hapis hakkından sonra gelmek üzere haciz kaydı işlendiği hususunun bildirildiğini, buna rağmen bu defa bankanın Batıkent şubesinden 06/01/2014 tarihli müzekkere ile hesaptaki paranın gönderilmesinin istenildiğini, anılan müzekkereye de ilk cevaplarındaki gibi itiraz edildiğini, söz konusu müzekkerenin gönderilmesine ilişkin icra müdürlüğü işleminin iptali için Ankara 15. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/52 sayılı dosyasında kayden şikayet yoluna gidilmiş ise de şikayetin reddedildiğini, dosyanın temyiz aşamasında olduğunu, akabinde aynı icra dosyasından 24/11/2014 tarihli haciz müzekkeresi ile hesaptaki paranın gönderilmesinin tekrar istendiğini, bu işleminin iptali için de Ankara 11. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/1258 sayılı dosyasında kayden şikayet yoluna gidilmiş ise de şikayetin reddedildiğini, dosyanın temyiz aşamasında olduğunu, yapılan işlemlerin hukuksuz olduğunu, yerleşik içtihatlara göre üçüncü şahsın rehin ve hapis hakkını ileri sürmesinin istihkak iddiası niteliğinde olduğunu bildirerek, 03/01/2018 tarihinde tebliğ edilen 18/12/2017 tarihli haciz müzekkeresine karşı müvekkili bankanın borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, ihtirazi kayıtla icra dosyasına yatırılan 25.051,00 TL'nin dava sonuçlanıncaya kadar alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini, davalının kötüniyetli olması sebebiyle davalı aleyhine %20 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan menfi tespit davasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dosya borçlusunun tüm hak ve alacaklarının haczi için aralarında davalının da bulunduğu çok sayıda bankaya 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, davalının 19/12/2013 tarihli cevabında borçlu şirketin 2 ayrı hesabının bulunduğu belirtilmiş, ... nolu hesap ile ilgili açıklamaya yer verilmiş ise de ... nolu hesap ile ilgili açıklamaya yer verilmediğini, bu nedenle de ilgili hesaptaki paranın gönderilmesinin istenildiğini, davalı tarafından şikayet yoluna gidilmiş ise de mahkemece reddedildiğini, işbu menfi tespit davasının İİK'nın 89/3 maddesinde öngörülen 15 günlük hak düşürücü sürede açılmadığını, davacının iddia ettiğinin aksine istihkak prosedürünün uygulanma olanağının bulunmadığını belirterek, davanın esastan ve usulden reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış, Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2013/17331 sayılı takip dosyası ile Tokat İcra Müdürlüğü'nün 2019/24074 sayılı takip dosya sureti celp edilmiş, ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, davalı banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme de yapılmak suretiyle davaya konu uyuşmazlık noktaları bağlamında bankacılık uzmanı bilirkişiler aracılığıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davaya konu Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2013/17331 sayılı dosyasının yapılan incelemesinde, davacı ... Ürün. Tic. ve San. A.Ş. tarafından borçlu ... İlan Reklam Ajansı Tanıtım Hizm. ve İnş Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine 02/12/2013 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibine başlandığı ve aşamalarda davacı bankaya 89/1 haciz ihbarnamesinin gönderildiği, davacı banka tarafından 19/12/2013 tarihli yazı ile, borçlunun iki ayrı hesabının bulunduğu, ...39 nolu hesabın pos hesabı olup, hesap sahibi ile banka arasında kredi ilişkisi bulunması sebebiyle söz konusu hesaba banka hak ve alacaklarından sonra gelmek üzere haczin işlendiği, hesap sahibinden banka alacağı doğması halinde, akdedilen kredi sözleşmeleri uyarınca ve/veya mevzuattan kaynaklanan takas/mahsup, rehin/hapis hakkının kullanılacağı, diğer ...41 nolu hesapta 25.051,00 TL bulunduğu, bankanın kanun, sözleşme ve mevzuattan kaynaklanan takas/mahsup, rehin/hapis hakkından sonra gelmek üzere haciz kaydının işlendiği, borçlunun bildirilen dışında başkaca mevcut hak ve alacağının bulunmadığının bildirildiği, takiben alacaklı vekilinin talebiyle borçlunun banka nezdinde haczedilen tutarların haczi için 06/01/2014 tarihli ihtiyati haciz talimatı yazıldığı, banka tarafından haciz müzekkeresine karşı şikayet yoluna gidildiği, şikayetin reddine dair Ankara 15. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2014/52 E. sayılı dosyasının temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek kesinleştiği, alacaklı vekilinin talebiyle davacı bankaya 24/11/2014 tarihinde yeniden müzekkere yazılarak haczedilen 25.051,00 TL'nin dosyaya gönderilmesinin talep edildiği, banka tarafından bu müzekkereye karşı şikayet yoluna gidildiği, şikayetin reddine dair Ankara 11. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/1258 E. sayılı kararının temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek kesinleştiği, alacaklı vekilinin talebiyle yazılan 18/12/2017 tarihli müzekkere ile bankadan haczedilen tutarın gönderilmesi ve varsa borçlunun hak ve alacakları üzerine haciz uygulanmasının talep edildiği, bu müzekkereye karşı da davacı banka tarafından borçlu olmadığının tespiti istemiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmış olup Mahkememizce verilen 29/06/2018 tarih ve 20/448 sayılı görevsizlik kararını takiben Ankara 14. Asliye Hukuk Mah. tarafından tesis edilen 30/01/2019 tarih ve 51/43 sayılı karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mah. 23. HD.'nin 10/06/2020 tarih ve 2019-2592/725 sayılı ilamı ile davanın, İİK'nın 89/3 haciz ihbarnamesinin tebliğinden sonra açılmış bir menfi tespit davası olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, uyuşmazlığın aynı hükümdeki görev kuralına tabi olduğundan da söz edilemeyeceği, buna göre davanın genel menfi tespit davası olarak nitelendirilmesi, uyuşmazlığın bu kapsamda çözülmesi gerektiği belirtilerek, davanın da ticari dava mahiyetinde olduğu gerekçesiyle görevli mahkemenin mahkememiz olduğuna dair esas hakkında yeniden karar verilmesine karar verilmiş; mahkememizce de bu ilkeler ışığında dava, yeniden ele alınmıştır.
Mahkememizce dosya, bankacılık ve nitelikli hesaplamalar uzmanı ile mali müşavir bilirkişilerden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince düzenlenen 08/04/2022 tarihli kök bilirkişi raporunda özetle; "İİK.'nun 89/3. fıkrası gereğince menfi tespit davasını 15 günlük hak düşürücü süre içinde açmadığı, İİK.'nun 89/5. Maddesine istinaden davacının, borçlu ile kötüniyetli alacaklıya her zaman dava açılabileceği, davalı alacaklının kötüniyetli olduğuna ilişkin bir veri görülememiş ise de takdirin Sayın Mahkemede olabileceği, dosya mevcudunda, davacı bankanın dava dışı borçlu ile ilişkisine ilişkin hiçbir bilgi bulunmadığı, davacı bankadan, dava dışı ... İlan Reklam Ajansı Tanıtım Hizm.ve İnş.Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait kredi sözleşmeleri ile, takas, mahsup, rehin/hapis hakkının dayanağı ve söz konusu şirketin müzekkere tarihi itibari ile davacı bankaya borcunun belirlenmesi için hesap ekstrelerinin kazandırılması halinde hesaplama yapılabileceği," yönünde kanaat bildirilmiş, takiben düzenlenen 02/08/2022 tarihli ek raporda ise özetle; "davacı banka tarafından sunulan belgeler ile yapılan yerinde inceleme neticesinde, davacı banka ile dava dışı borçlu arasında imzalanmış olan ve yukarıda da madde metinlerine yer verdiğimiz Çek/altın Çek Taahhütnamesi'nin 21. maddesinde, Üye İşleri Başvuru Formu ve Sözleşmesi'nin 25. maddesinde, bankanın rehin, hapis ve mahsup hakkının düzenlendiği, bu sözleşmeler kapsamında davacı bankanın dava dışı asıl borçlunun hesaplarında rehin ve hapis hakkının düzenlendiğinin görüldüğü, diğer taraftan, banka kayıtları incelendiğinde, verilen çek defterleri nedeni ile bankanın ödemekle yükümlü bulunduğu miktarlar açısından sorumluluğunun bulunduğu, müşteri çek durum icmal sorgulaması neticesinde karşılıksız kalan çek miktarının 23 adet olduğu, 2013 yılı itibari ile bankanın ödemekle yükümlü bulunduğu miktarın TC Merkez Bankası verilerine göre 25 Ocak 2013 tarihi itibari ile 1.045.-TL olduğu, dolayısı ile bankanın, Merkez Bankası verilerine göre 24.035 TL için rehin hakkının bulunduğu, aynı zamanda, davacı bankanın her ne kadar dosyasından anlaşılamamakla birlikte çekten kaynaklanan alacağı da bulunduğu, dolayısı ile alacağı olan davacı bankanın rehin ve hapis hakkının olacağı" yönünde kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava, menfi tespit istemine ilişkin olup tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler, alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; 01/11/2013 tarihi itibariyle dava dışı asıl borçlu ... İlan Reklam Ajansı Tan. Hiz. İnş. Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin banka nezdindeki ... nolu hesabında 25.051,00 TL bakiyesinin bulunduğu ve uyuşmazlığın da bu hesaptan kaynaklandığı; davacı bankanın dava dışı asıl borçlunun bankaya karşı tüm borçları için bankanın tüm şubelerindeki mevduat hesapları, döviz hesapları, bloke hesapları dahil her türlü hak ve alacakları üzerinde rehin, hapis ve mahsup hakkının bulunduğunun, dava dışı asıl borçlunun davacı banka nezdinde taraf olduğu gerek Üye İşyeri Sözleşmesi'nin 25. maddesi, gerek Çek/Altın Taahhütnamesi'nin 21. maddesi kapsamında sabit olduğu; davacı bankanın incelenen kayıtlarından, davacının 23 adet çeki nedeniyle karşılıksızdır işlemi yapıldığı ve davacı bankanın sorumlu olduğu çek kanuni karşılıklıkları tutarının 24.035,00 TL kadar olduğu ve davacı bankanın ödediği miktarı müşterisinden isteyebileceği açık olup bu nedenle söz konusu miktar yönünden asıl borçlu ... İlan Reklam Ajansı Tan. Hiz. İnş. Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı bankaya karşı sorumluluğunun bulunduğu, bunun yanında celp edilen Tokat İcra Dairesi'nin 2019/24074 sayılı dosyasının incelenmesinden, davacı bankanın, dava dışı asıl borçlunun ... İlan Reklam Ajansı Tan. Hiz. İnş. Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin keşideci, dava dışı ....'in lehdar olduğu 11/11/2013 tarih ve 42.000,00 TL miktarlı çek nedeniyle kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi başlattığı ve dosyanın derdest olduğu, neticeten dava dışı ... İlan Reklam Ajansı Tan. Hiz. İnş. Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin mezkur kambiyo taahhüdü nedeniyle de davacı bankaya borcunun bulunduğu; tüm bu alacak kalemleri yönünden yukarıda sözü edilen sözleşme ve taahhütname hükümleri kapsamında davacı bankanın rehin/mahsup hakkının mevcut olduğu ve sonuç olarak davacı banka nezdinde dava dışı ... İlan Reklam Ajansı Tan. Hiz. İnş. Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin mevcut bir alacağının bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulü ile, davacı bankanın, davaya konu Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2013/17331 sayılı dosyasından 18/12/2017 tarihli haciz ihbarnamesi dolayısıyla borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2013/17331 sayılı dosyasından 18/12/2017 tarihli haciz ihbarnamesi dolayısıyla borçlu olmadığının tespitine,
2-Alınması gereken 1.711,23 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 191,50 TL tebligat ve müzekkere, 2.350,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.541,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 10/01/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸