T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2020/394 Esas
KARAR NO: 2021/305
DAVA: Bağımsız Denetçinin Görevden Alınması/Denetçi Tayini
DAVA TARİHİ: 08/09/2020
KARAR TARİHİ: 22/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan bağımsız denetçinin görevden alınması/denetçi tayini davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Matbacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic ve San A.Ş firmasının 2019 yılına ait genel kurul toplantısının 10/08/2020 tarihinde yapıldığını, davalı şirketin sermayesinin %7,58 oranındaki paya sahibi olan davacı tarafından ... Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. firmasının seçildiği 10/08/2020 tarihli genel kurula iştirak edildiğini, anılan firmaya karşı oy kullanıldığını ve muhalefet şerhi tutanağa geçirildiğini, davalı şirket genel kurulunda pay sahiplerinden ... tarafından önerilen ve 31.877.539 oya karşı 33.541.288 oy ile seçilen ... Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. denetim firmasının evleviyetle tarafsızlığında ciddi kuşku bulunması ve TTK. 400. maddesinde sayılan denetçi olmasına engel halin bulunması sebebiyle bu görevlendirmenin iptalini talep etme zarruretinin hasıl olduğunu, davalı şirketin borçlanma ve stokları başta olmak üzere mali kayıtlarında gerçeğe aykırı ve fiili durumla uyuşmayan verilerin bulunması önceki dönemde de görevde bulunan ... Bağımsız Denetim firmasının yazılı olarak uyarılmasına rağmen bir netice alınamaması durumu tarafsızlık ve güven hususunda ciddi kuşku yarattığını, şirket tüzel kişiliğinin yönetim kurulu üyesine ciddi tutarlarda borçlandırılması sermaye ve yedek akçe toplamının 2/3 oranının karşılıksız kalması halka açık nitelikteki davalı şirkette küçük hissedarların haklarının ciddi şekilde ihlali ve zararı anlamına geldiğini, davalı şirketin borçlanma ve stokları başta olmak üzere mali kayıtlarında gerçeğe aykırı ve fiili durumla uyuşmayan verilerin bulunması önceki dönemde de görevde bulunan ... Bağımsız denetim firmasının tüm yazılı ihtarlara rağmen bir netice alınamaması durumu tarafsızlık ve güven hususunda ciddi kuşku yarattığını, ve mali kayıtların gerçeği yansıtmadığı tespiti ile davalı şirketin halka açık şirket olması da dikkate alındığında küçük yatırımcılarında haklarını korumak zımnında olduğunu belirterek davalı ... Matbacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic ve San A.Ş firmasının 10/08/2020 tarihli genel kurulunda oy çokluğu ile seçilen davalı denetçi ... Bağımsız Denetim ve Dan. A.Ş. firmasının görevden alınmasını, davalı ... Matbacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic ve San A.Ş'nin 2020 yılı mali dönemi için başka bir denetçi firmanın mümkün olması halinde aynı tarihli genel kurulda oylanan ve 31.877.539 oy alan ... Bağımsız Denetim ve Dan. A.Ş. firmasının görevlendirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... Matbacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic ve San A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; İlgili genel kurulda kullanılan tüm oylar bakanlıktan temsilcinin huzurunda ve kontrolünde geçerli olarak kullanıldığını, davacı tarafından şirket nezdinde ... A.Ş.’nin tanzim etmiş olduğu raporlarda mali kayıtların gerçeği yansıtmadığı, şirketin ...’e karşı fiktif olarak borçlandırıldığı, stok miktarlarının gerçeği yansıtmadığı iddia edilmiş ise de davacı şirkette alınmış olan tüm raporlar gerçeği yansıtmakta olduğundan ilgili iddiaların mesnetsiz ve kötü niyetli olduğunu, davacı şirket nezdinde hazırlanmış olan tüm mali tablolar, stoklar ve ortaklar cari borçlanmalarının gerçeği yansıtmakta olduğunu, bu konu hakkında ... A.Ş. tarafından verilmiş olan tüm raporların da tarafsız ve titizlikle hazırlandığını, davacının ileri sürmüş olduğu iddiaların (sermaye artırım sürecinden henüz çıkmış olan davacı şirketin SPK’nın detaylı incelemesinden de geçtiği göz önüne alındığında) davaya konu edilmesi kamu görevini liyakat ile yerine getirmekte olan Sermaye Piyasası Kurulu’nun itibarını da hiçe saydığını, bu anlamda davacının hiçbir dayanağı olmayan iddialarının dikkate alınmaması gerektiğini belirterek haksız davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
Davalı ... Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Şirketlerin finansal tablolarının bağımsız denetiminde ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde finansal tablolar bağımsız denetime tabi şirketlerin bizatihi davacı tarafından hazırlanmakta olduğunu, bağımsız denetçiler söz konusu finansal tabloları ilgili mevzuat hükümlerine göre denetleyerek gerçekleştirdikleri denetim sonuçlarına göre olumlu görüş, sınırlı görüş, olumsuz görüş, ve görüş vermekten kaçınma şeklinde görüşler vermek ve bağımsız denetimini gerçekleştirdikleri finansal tablolarla ilgili tespitlerini söz konusu görüşlerinde belirtmekle yükümlü olduklarını, yine ilgili mevzuat uyarınca bağımsız denetçiler gerçekleştirdikleri denetimlerde önemli gördükleri konuları denetimle ilgili verdikleri görüşlerde Kilit Denetim Konusu başlığı altında ayrıca değerlendirmek zorunda olduklarını, TTK’nun 400. maddesinde belirtilen denetçi olunamayacağına dair bir durum söz konusu olmadığı gibi tarafsızlıklarını yitirdiği iddiasının da varit olmadığını, böyle bir durumu sorgulayacak olan kurumlar denetleyici kurumlar olan KGK ve SPK olduğunu, TTK’nun 400. maddesinde sayılan hallerin mevcudiyeti halinde anılan kurumlar tarafından şirketin ve denetçilerin lisanslarının iptal edilmiş olacağının izahtan vareste olduğunu, davacı dilekçesinde de belirttiği gibi ... Matbacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic ve San A.Ş'nce alınan nakdi sermaye artırımı kararı dolayısıyla diğer ortaklarla yaşadığı ihtilaf çerçevesinde davalı şirkete noterden ihtarname gönderdiğini ve şirketin 31.12.2019 tarihli finansal tablolarının bağımsız denetimiyle ilgili çalışmalarını etkilemeye çalıştığını, bağımsız denetimle ilgili mevzuat çerçevesinde bu ihtarnameye cevap verilmediğini, denetçilerce söz konusu çalışmalar önceki dönemlerde olduğu gibi hiçbir etki altında kalınmadan bağımsız denetimle ilgili etik kurallara uygun olarak yürütüldüğünü ve sonuçlandırıldığını, nitekim ... Matbacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic ve San A.Ş'nin aynı dönem finansal tabloları SPK’nca KPMG Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.’ne yeniden denetlettirilerek bu durumun teyit edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalı ... Matbacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic ve San A.Ş'nin sicil özeti ile 10.08.2020 tarihli genel kurul toplantısına ilişkin toplantı tutanağı ve genel kurul kararlarının ilanına ilişkin sicil gazetesi örneği ile sicil dosyasında bir örnek temin edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı ile davalı ... Matbacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic ve San A.Ş'nin ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler tarafından yapılan inceleme soncu düzenlenen raporda özetle; "Kamu Gözetim Kurumu adresinde davalı denetim şirketi ortak/denetçileri hakkında yapılan sorgulamalarda şirket ortakları/denetçileri hakkında bağımsız denetim yapmaya engel hallerinin bulunmadığı, lisans iptali bulunmadığı, denetçilerin haklarında yaptırım bulunmadığı ve faal olduklarının tespit edildiğini, davalı şirketin 10.08.2020 tarihli genel kurul toplantısının 10. gündem maddesine ilişkin olarak şirketin 2020 yılı mali tablo ve raporlarının TTK ve SPK uyarınca denetimi için 2 yazılı öneri sunulduğu, önerilerin ayrı ayrı oylandığı, ...'in önerdiği ... Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş'nin 33.541.288 oy ...'nun önerdiği ... Bağımsız Denetim A.Ş'nin 31.877.539 oy aldığı, bu oylamaya göre ... A.Ş'nin denetim firması olarak seçildiği, davacı ...'nun söz alarak vekaletname ve imza beyannamelerindeki usulsüzlüğün bu maddedeki oylama sonucuna olumsuz etki ettiğini iddia ettiğinin kayda geçirilmiş olduğu, davalı şirketin 2019 yılı bağımsız denetiminin davalı ... A.Ş tarafından yapıldığı, yapılan denetim sonucunda olumlu görüş verildiği, bunun öncesinde davacı tarafından SPK'na başvurulduğu, SPK'nın istemi üzerine davalı şirketin ... Bağımsız Denetim ve SMMM A.Ş ile anlaşarak stoklar ve ticari alacaklar hesaplarının tekrar denetime tabii tutulduğu, dava dışı bağımsız denetim şirketi tarafından denetim esnasında yapılan hesaplamalar soncunda bulunan tutarlar ile davalı bağımsız denetim şirketi tarafından yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan tutarların birbirini teyit ettiği ve dava dışı bağımsız denetim şirketince düzenlenen raporda davalı bağımsız denetim şirketi tarafından tanzim edilen rapora ilişkin olumsuz görüş beyan edilmediği, seçilmiş denetçinin şahsına ilişkin haklı bir sebebin gerektirmesi özellikle de onun taraflı davrandığı yönünde bir kuşkunun varlığı halinde başka bir denetçi atanabileceği haklı sebeple önce denetçinin kişiliğinden kaynaklanan sebeplerin kastedildiği bunların mesleki yetersizlik, itibar kaybı vs olabileceği, ayrıca denetçinin çalışma tarzı, şirkete zaman ayıramaması, bilgi sızdırması ve taraf tutmasının da haklı sebep sayıldığı, bu na karşılık görüş ayrılıklarının haklı sebep olarak ancak somut olay destekliyorsa kabul edilebileceği, yapılan tespit ve incelemeler neticesinde seçilmiş davalı denetçinin taraflı davrandığına ve maddi hüküm bağlamında davalı denetçinin şahsına ilişkin haklı bir sebebin varlığına ilişkin bir hususa rastlanılmadığı, yine davalı denetçinin TTK m.400'de öngörülen koşulları yerine getirmediğine dair bir hususa rastlanılmadığı kanaatine varıldığı" ifade edilmiştir.
... Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya örneğinin uyaptan temini ile incelenmesinde davacı ... tarafından ... Matbacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic ve San A.Ş'ye yönelik 10.08.2020 tarihli genel kurul toplantısında alınmış olan tüm kararların iptali talebiyle açıldığı, ... Ticaret Mahkemesinin 2020/490 esasına kayden aynı taraflar arasında davalı şirket yönetim kurulunun 31.08.2020 tarihli taşınmaz satışına ilişkin kararın iptali talebiyle açılan davanın Ankara 10. ATM ... esas sayılı dava ile birleştirilmesine karar verilmiş olduğu, asıl ve birleşen davanın yargılamasının devam ettiği anlaşılmıştır.
Dava; TTK 399/4,5 maddesi kapsamında açılan bağımsız denetçinin görevden alınması ve yerine yeni denetçi atanması talebine ilişkindir.
6102 Sayılı TTK'nun denetçi seçimi görevden alma ve sözleşmenin feshi başlıklı 399. maddenin 4. ve 5. fıkralarında;
"(4) Şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi;
a) Yönetim kurulunun,
b) Sermayenin yüzde onunu, halka açık şirketlerde esas veya çıkarılmış sermayenin yüzde beşini oluşturan pay sahiplerinin,
istemi üzerine, ilgilileri ve seçilmiş denetçiyi dinleyerek, seçilmiş denetçinin şahsına ilişkin haklı bir sebebin gerektirmesi, özellikle de onun taraflı davrandığı yönünde bir kuşkunun varlığı hâlinde, başka bir denetçi atayabilir.
(5) Görevden alma ve yeni denetçi atama davası, denetçinin seçiminin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanından itibaren üç hafta içinde açılır. Azlığın bu davayı açabilmesi için, denetçinin seçimine genel kurulda karşı oy vermiş, karşı oyunu tutanağa geçirtmiş ve seçimin yapıldığı genel kurul toplantısı tarihinden itibaren geriye doğru en az üç aydan beri, şirketin pay sahibi sıfatını taşıyor olması şarttır." düzenlemesi bulunmaktadır.
Yine denetçi olabilecekleri düzenleyen TTK 400. Madde de ise;
" (1) Denetçi, bağımsız denetim yapmak üzere, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre ruhsat almış yeminli mali
müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir unvanını taşıyan ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca yetkilendirilen kişiler ve/veya ortakları bu kişilerden oluşan sermaye şirketi olabilir. Aşağıdaki hâllerden birinin varlığında, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir ve/veya sermaye şirketi ve bunların ortaklarından biri ve bunların ortaklarının yanında çalışan veya bu cümlede anılan kişilerin mesleği birlikte yaptıkları kişi veya kişiler, ilgili şirkette denetçi olamaz. Şöyle ki, önceki cümlede sayılanlardan biri;
a) Denetlenecek şirkette pay sahibiyse,
b) Denetlenecek şirketin yöneticisi veya çalışanıysa veya denetçi olarak atanmasından önceki üç yıl içinde bu sıfatı taşımışsa,
c) Denetlenecek şirketle bağlantısı bulunan bir tüzel kişinin, bir ticaret şirketinin veya bir ticari işletmenin kanuni temsilcisi veya temsilcisi, yönetim kurulu üyesi, yöneticisi veya sahibiyse ya da bunlarda yüzde yirmiden fazla paya sahipse yahut denetlenecek şirketin yönetim kurulu üyesinin veya bir yöneticisinin alt veya üst soyundan biri, eşi veya üçüncü derece dâhil, üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısmıysa,
d) Denetlenecek şirketle bağlantı hâlinde bulunan veya böyle bir şirkette yüzde yirmiden fazla paya sahip olan bir işletmede çalışıyorsa veya denetçisi olacağı şirkette yüzde yirmiden fazla paya sahip bir gerçek kişinin yanında herhangi bir şekilde hizmet veriyorsa,
e)Denetlenecek şirketin defterlerinin tutulmasında veya finansal tablolarının düzenlenmesinde denetleme dışında faaliyette veya katkıda bulunmuşsa,
f) Denetlenecek şirketin defterlerinin tutulmasında veya finansal tablolarının çıkarılmasında denetleme dışında faaliyette veya katkıda bulunduğu için (e) bendine göre denetçi olamayacak gerçek veya tüzel kişinin veya onun ortaklarından birinin kanuni temsilcisi, temsilcisi, çalışanı, yönetim kurulu üyesi, ortağı, sahibi ya da gerçek kişi olarak bizzat kendisi ise,
g) (a) ilâ (f) bentlerinde yer alan şartları taşıdığı için denetçi olamayan bir denetçinin nezdinde çalışıyorsa,
h) Son beş yıl içinde denetçiliğe ilişkin meslekî faaliyetinden kaynaklanan gelirinin tamamının yüzde otuzundan fazlasını denetlenecek şirkete veya ona yüzde yirmiden fazla pay ile iştirak etmiş bulunan şirketlere verilen denetleme ve danışmanlık faaliyetinden elde etmişse ve bunu cari yılda da elde etmesi bekleniyorsa,
denetçi olamaz.
(2) On yıl içinde aynı şirket için toplam yedi yıl denetçi olarak seçilen denetçi üç yıl geçmedikçe denetçi olarak yeniden seçilemez. "Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve bu fıkrada belirtilen süreleri kısaltmaya yetkilidir."
(3) Denetçi, denetleme yaptığı şirkete, vergi danışmanlığı ve vergi denetimi dışında, danışmanlık veya hizmet veremez, bunu bir yavru şirketi aracılığıyla yapamaz." düzenlemesi bulunmaktadır.
Somut olayda davalı ... Matbacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic ve San A.Ş'nin 10.08.2020 tarihli 2019 yılı olağan genel kurul toplantısının 10 numaralı gündem maddesine ilişkin olarak şirketin 2020 yılı mali tablo ve raporlarının TTK ve SPK uyarınca denetimi için 2 yazılı öneri sunulduğu, önerilerin ayrı ayrı oylandığı, ...'in önerdiği ... Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş'nin 33.541.288 oy ...'nun önerdiği ... Bağımsız Denetim A.Ş'nin 31.877.539 oy aldığı, bu oylamaya göre ... A.Ş'nin denetim firması olarak seçildiği, davacı ...'nun söz alarak vekaletname ve imza beyannamelerindeki usulsüzlüğün bu maddedeki oylama sonucuna olumsuz etki ettiğine ilişkin beyanının toplantı tutanağına yazılmış olduğu görülmüştür.
Davalı ... Matbacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic ve San A.Ş ortağı olan davacı 10.08.2020 tarihli genel kurul toplantısında denetçi olarak seçilen davalı ... Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş'nin tarafsızlığında ciddi kuşku bulunduğu ve TTK 400 maddede belirtilen denetçi olmasına engel halinin söz konusu olduğu iddiası ile görevden alınarak başka bir denetçinin atanması talebinde bulunmuştur.
TTK 399. maddenin 4. ve 5. fıkraları kapsamında davacının gerekli pay çoğunluğuna sahip olduğu, davanın denetçi seçiminin ilanından itibaren yasada öngörülen 3 haftalık süre içerisinde açıldığı ve denetçi seçiminin yapıldığı genel kurul toplantısının 10. gündem maddesine davacının olumsuz oy kullandığı tespit edilmiş olmakla davanın esasına ilişkin değerlendirme yapılması yoluna gidilmiştir.
Toplanan deliller yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor içeriği tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; bilirkişi heyetince Kamu Gözetim Kurumu'nun internet adresinden yapılan sorgulamalarında davalı bağımsız denetim şirketinin ortakları/denetçileri hakkında bağımsız denetim yapmaya engel hallerinin bulunmadığı, lisans iptalinin veyahut haklarında bir yaptırımın bulunmadığı ve faal olduklarının tespit edildiği, davalı denetçinin TTK 400. maddesinde öngörülen denetçi olabilme koşullarını taşımadığı iddiasının kanıtlanamadığı anlaşılmıştır.
TTK 399/4 maddesinde seçilmiş denetçinin şahsına ilişkin haklı bir sebebin gerektirmesi ve özellikle de denetçinin taraflı davrandığı yönünde bir kuşkunun varlığı halinde başka bir denetçinin atanabileceği öngörülmüş olup haklı sebep ile öncelikle denetçinin kişiliğinden kaynaklanan sebeplerin kastedildiği bunların ise mesleki yetersizlik, itibar kaybı vb sebepler olabileceği ayrıca denetçinin çalışma tarzı şirkete zaman ayıramaması, bilgi sızdırması ve taraf tutmasının da haklı sebep sayıldığı, buna karşılık görüş ayrılıklarının ancak somut olay destekliyor ise haklı sebep olarak kabul edilebileceğinden dosya kapsamı ve bilirkişi incelemesi neticesinde davalı seçilmiş denetçinin taraflı davrandığına ve şahsına ilişkin haklı bir sebebin varlığına dair somut bir delile rastlanmadığı anlaşılmakla kanıtlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 59,30 TL harçtan peşin yatırılan 54,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden 4.080,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı ... Matbaacılık .. A.Ş vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
22/04/2021
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 04.05.2021
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...