T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/655 Esas
KARAR NO: 2021/725
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 29/12/2020
KARAR TARİHİ: 22/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kooperatif Yönetim Kurulunun 30.10.2020 gün ve 27 sayılı kararıyla müvekkili davacının aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiğini, verilen karar usule, yasaya ve yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarına aykırı olduğunu, Kooperatif Yönetim Kurulu Başkanı ... ve müvekkili ... tarafından imza altına alınan 13.11.2009 tarihli protokol başlıklı sözleşmeden de anlaşılacağı gibi müvekkili ...'in peşin ödeme yapmak suretiyle kooperatif üyeliğine kabul edildiğini, sözleşme uyarınca Tapu, Şerefiye, Çevre Düzenlemesi, Ruhsat ve Alt Yapı giderleri haricinde aidat ödememek koşuluyla kooperatifin üyesi olduğunu, bunun karşılığında davacı kooperatife sözleşmede 63.000 TL yazmasına karşı 13.11.2009 tarih 179 numaralı makbuzla 37.000 TL ve 13.11.2009 tarihli 177 numaralı makbuzla 28.000 TL olmak üzere toplamda 65.000 T meblağı nakden ve defaten ödediğini, ayrıca müvekkilinin 29.07.2011 tarih 295 numaralı makbuz ile çevre düzenlemesine mahsuben 15.000 TL, 01.11.2013 tarih 381 numaralı makbuz ile 15.000 TL, 12.06.20212 tarih 453 numaralı makbuzla ile 2.000 TL ödeme yaptığını, 10.02.2025 tarih 470 numaralı makbuz ile şerefiye bedeli olarak 14.000 TL ödeme yaptığını, 02.04.2010 tarih 272 numaralı makbuz ile de 2.000 TL ruhsat ödemesi yaptığını, müvekkilinin üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, müvekkili hakkında davalı kooperatifin genel kurulu tarafından açıkça gündeme alınıp benimseme olup olmadığı bakımından bilgilere yok ise de zımni olarak kabul etme bulunduğunu, bilindiği gibi genel kurula yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu faaliyet raporu ve bilançoların sunularak üyelerin bu bilançolara göre tahsil edilen gelirlerin ne kadar olduğunu ve kimden ne sebeple ne kadar para alındığını gördüklerini, müvekkilinden 13.11.2009 tarihinde alınan peşin ödemelerde ilk yapılan genel kuruda üyelerin bilgisine sunulduğunu, müvekkilinin de üyelik kaydını takip eden genel kurullara katıldığını, ancak müvekkilinin üyeliğine e müvekkilinden tahsil edilmiş peşin ödemelere itiraz eden kimse çıkmadığını, müvekkilinin ödemiş olduğu toplam para ile o dönemde bir daire alabileceğinin de göz önünde alınması gerektiğini, aradan yıllar geçtikten sonra kooperatife yönetim kurulları defalarca değişikten sonra şimdiki yönetim kurulu tarafından müvekkilinin peşin ödemek suretiyle elde etmiş olduğu kooperatifin üyeliğinin yönetim kurulu tarafından kabul edilmeyerek diğer üyelerin bugüne kadar yapmış oldukları ödemeler esas alınmak ve üzerine faiz eklenmek suretiyle müvekkiline aidat borcu çıkarıldığını, müvekkilinin itirazları dikkate alınmaksızın neticeden müvekkilinin kooperatif üyeliğinden çıkartılmasına karar verildiğini belirterek davalı kooperatifin yönetim kurulunun 30.10.2020 gün ve 27 sayılı müvekkilinin ortaklıktan ihracına ilişkin kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 3 aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan davanın reddini gerektiğini, peşin ödemeli üye alınması konusunda müvekkili kooperatifin genel kurulunda böyle bir karar alınmadığı gibi yönetime yetki de verilmediğini, ayrıca Başkan ...'ın, peşin bedelle belirli konuta kafasına gör ortak etme hakkı bulunmadığını, kaldı ki, böyle bir kararın da ortada bulunmadığını, 1163 sayılı yasanın 23. Maddesine aykırı hiçbir işlem olmadığını, davacının bu yöndeki iddiasının anlaşılmaz olduğunu, davacı ortağın genel kurulda alınan aidatları bu kararlaştırmaya göre ödeme yapacağı gibi ayrıca toplu da yapabileceğini, ancak yükümlülüğünün genel kurulda alınan aidat toplamı ile sınırlı olduğunu, ortağın genel kurul dışında toplu ödeme yapmasının, ortaklığın peşin bedelle, belirli konuta ortak edildiğini anlamına gelmeyeceğini, bu durumun Kooperatifler Kanuna açık aykırılık oluşturduğunu, burada Gene Kurul kararı ile ortaklığı belirli bedelle belirli konuta ortak etme yetkisini yönetime vermesi gerektiğini, böyle bir genel kurul kararı bulunmadığını, genel kurul açık yetki vermedikçe veya genel kurul kararı olmadıkça, benimseme gibi bir durumla peşin bedelli ortak olunamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.
GEREKÇE:
Asıl dava; aidatların ödememesi nedeniyle üyelikten ihraç edilmesine ilişkin kararın iptali talebine ilişkindir.
Davacı vekili,Kooperatif Yönetim Kurulu başkanı ... ile davacı arasında düzenlenen 13.11.2009 tarihli protokol gereği peşin ödemeli olarak kooperatif üyeliğine kabul edildiğini, davacının tapu,şerefiye,çevre düzenlemesi,ruhsat ve alt yapı giderleri haricinde aidat ödememek koşulu ile kooperatif üyesi olduğunu, kendine düşen edimleri yerine getirdiğini ,genel kurul Toplantılarına katıldığını, daire kura çekiminde isabet edin daireye itiraz edilmemesine rağmen 30.10.2020 tarihli 27 nolu Yönetim kurul kararı ile aidat borcu ödemediğinden kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiğini ileri sürerek bu kararın iptali için eldeki davayı açmıştır. Davalı vekili; ihraç kararının üstünden 3 aylık hak düşürücü sürenini geçtiğini , kooperatif Genel Kurulunda alınmış bir karar olmadığını, ortağın genel kurul dışında toplu ödeme yapmasının peşin ödemeli ortak olması için yeterli olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.
Kooperatif ana sözleşmesi,ihtarnameler, kooperatif defter ve kayıtları , genel kurul kararları üzerinde inceleme yaptırılarak uzman bilirkişiden rapor alınmış, toplanan deliller ve tüm dosya münderacatından ; 13.11.2009 tarihli Yönetim Kurulu kararı ile davacının dava dışı Ahmet Gökdemir hissesini devralması nedeniyle ortaklığa kabulüne karar verildiği, ancak ortaklığa kabul kararlarında peşin ödemeli ortak olduğuna ilişkin bir ibarenin bulunmadığı, davacı ile Yönetim kurulunun 2 üyesi ile yapılan protokolde 13.11.2009 tarihinden itibaren Tapu, şerefiye, çevre düzenlemesi, ruhsat ve alt yapı giderleri haricinde aidat ödemeyeceğinin kararlaştırıldığı , ancak yönetim kurulunun böyle bir kabul yetkisinin bulunmadığı gibi genel kuruldan bu konuda aldığı bir yetkinin de bulunmadığı , genel kurulda bu konuda alınmış bir kararın olmadığı görülmüştür. Davalı vekili öncelikle 3 aylık hak düşürücü süreye itiraz etmiştir. 1163 sk 27. Maddesi ve davalı kooperatif ana Sözleşmesi 14/2 maddesi uyarınca ihraç için önce 1. ihtarname gönderilip birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık süre verilip ödememenin sonuçları , borcun miktarı ve neye ilişkin olduğunun açıkça gösterilmesi gerekmektedir. Davacıya 12.12.2019 tarihinde 10 yerine 30 gün süreli 1. İhtarname gönderilmiş, bu ihtarname 8.12.2020 tarihinde tebliğ edilmiştir. Ancak henüz tebliğ yapılmadan 30.10.2020 tarihinde ihraç kararı verilmesi ana sözleşmeye ve yasaya aykırı olmuştur.12.2.2020 tarihli ihtarname ise 2. İhtarname niteliğinde olmayıp ihraç kararının bildirilmesine ilişkindir. Kaldı ki bu da 8.12.2020 de tebliğ edilmiştir. 12.2.2020 tarihinde 30 gün süreli 2. İhtarname gönderilerek ihracına karar verilmiştir. 1. İhtarname tebliğ edilmeden 2. İhtarname gönderilmeden 30.10.2020 tarihli ihraç kararı yasaya ve ana sözleşmeye aykırı olmuştur. Bu durumda dava konusu 30.10.2020 tarih 27 nolu ihraç kararı 8.12.2020 tarihinde tebliğ edilmiş olup dava 29.12.2020 tarihinde açıldığında yasal 3 aylık sürede açıldığının kabulü gerekmektedir. Peşin ödemeli ortaklık için öncelikle açık bir genel kurul kararının olması ya da peşin ödemeli ortaklığın zımnen benimsenmesi gerekmektedir. 2008 ve 2009 yılında genel kurul yapılmadığı, 10.4.2010 ve 11.3.2012 tarihli Genel kurul tutanaklarında peşin ödemeli ortaklıkla ilgili bir kararın bulunmadığı, 12.2.2011 tarihli Genel kurul 8. Maddesinde asgari 185.000,00 Tl den olmak üzere ortak alınmasına karar verildiği, her bir üyenin ödemesi gereken aidatın 69.000,00 TL olduğu açıklanmış olup 2009 yılında yapılan 65.000,00 TL davacı ödemesinin aidat ödemelerinin bir miktar üstünde olduğu, bu ödemenin peşin ödemeli ortaklık olduğuna ilişkin zımni kabulün bulunmadığı tespit edilmiştir .Hal böyle olunca; davacının peşin ödemeli ortak olduğunun ispatlanamadığı,bu konuda alınmış genel kurul kararı olmadığı, peşin ödemeli ortak olduğuna ilişkin geçerli bir Yönetim kurulu kararı olmadığı gibi 13.11.2009 tarihli protokolün açık ya da zımnen onaylandığına ilişkin bir genel kurul kararının olmadığı, davacının aidat ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, ancak ihraç işleminin yasaya uygun olmadığı, 1. İhtarname tebliğ edilmeden 2. İhtarname gönderilmeden alınan ihraç kararının ana sözleşme 14. Maddesi ve 1163 sk 27. Maddesine aykırı olduğu gözetilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın kabulüne, S.S. ... Konut Yapı Kooperatif Yönetim Kurulunun ... gün ... sayılı davacı ...'in ortaklıktan ihracına ilişkin kararın iptaline,
Alınması gereken 59,30 TL harçtan peşin alınan 54,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 4,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 108,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 5.100 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 998,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Talep halinde artan avansın iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen tefhim kılındı. 22/12/2021
Katip ...
Hakim ...