T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/163 Esas
KARAR NO: 2024/9
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... - ...
DAVALILAR : 1- ... - ... ...
2- ... - ... ...
3- ... - ... ...
4- ... - ... ...
5- ... - ... ...
6- ... - ... ....
VEKİLİ: Av. ... - ....
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/03/2021
KARAR TARİHİ: 16/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... A.Ş. ile bayileri arasında akdedilmiş akaryakıt bayilik sözleşmeleri ve ... nezdinde doğmuş bazı alacakların müvekkili ...'e devredildiğini, 18/06/2018 tarihinde bu amaçla davalı ... ile dava dışı ... arasında taraflar arasındaki sözleşmelerin tüm hak ve yükümlülükleri ile müvekkili ...'e devrine ilişkin "Devir Protokolü" akdedildiğini, bu protokol ile dava dışı ... ile 20/03/2017 tarihinde akdedilmiş bayilik sözleşmesi ve ekleri ile sözleşmelere bağlı hak ve yükümlülüklerin müvekkiline devredildiğini, davalı ... ile müvekkili davacı ... ve dava dışı ... arasında 11/09/2019 tarihinde yapılan mutabakat ile müvekkili ...'e 12.748.755 TL, dava dışı ...'e 2.965.765 TL borcu bulunduğunu beyan ve ikrar ettiğini, müvekkilinin teminatlardan alacağını tahsil edemediğini, görüşmelerden sonuç alınamayınca da tahsilde tekerrür olmamak üzere 27/11/2019 tarihinde... sayılı dosyası ile 5.679.107,55 TL tutarlı fatura alacağına dayalı ilamsız icra takibi, ... sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü ve 2.300,00 TL tutarlı icra takibi, ... sayılı dosyasından 1.875.000,00 TL tutarlı teminat ipoteklerinin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, yapılan hacizler sonrasında davalının alacaklarını karşılayacak bir malvarlığının olmadığının, hesaplarının boşaltıldığının görüldüğünü, yapılan araştırmalardan davalı ...'un görünürde borçlu olduğunu, davalılardan ... tarafından yönetilen tek bir ticari sistem içerisinde olduğunu anladıklarını, davalıların aynı adreste faaliyet gösterdikleri, sahibi ve yetkililerinin ... olduğunu, mal kaçırma kastıyla hareket edildiğini, davalı ...'nin davalı ...'dan işletme ruhsatını bu amaçla devraldığını ve davalı ...'a ait taşınmaz üzerinde faaliyet göstermeye devam ettiğini, davalılar ile borçlu davalı arasında aile ilişkisinin olduğunu, davalıların eylemleri neticesinde yapılan takiplerden ancak 2.500,00 TL tahsil edilebildiğini, müvekkilinin ana para alacağının şu anda 7.559.908,33 TL olduğunu belirterek, davalılar arasındaki ticari ilişkinin tüzel kişilik perdesi ile perdelendiği, somut olayda, bu perdenin aralanması ve tüzel kişileri kendi çıkarları için kullanan, tüzel kişinin ticari faaliyetini sürdürmesi için gerekli sermayeyi esirgeyen ortakların kişisel olarak ve ortak oldukları diğer şirketlerin mal varlığı ile müvekkiline olan borcun ödenmesinden sorumlu olduklarının tespiti ile, tüzel kişilik perdesinin aralanmasına, davalıların, müvekkilinin alacaklarının ödenmesinden birlikte ve müteselsilen sorumlu olduklarına karar verilerek şimdilik 110.000,00 TL kısmının arabulucuya başvuru tarihi olan 19/01/2021 tarihinden itibaren ...’nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranında faiziyle ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ...'un davacıya dava dilekçesinde belirtildiği gibi borcu bulunmadığını, tam aksine davacının grup şirketi olan dava dışı ... ... A.Ş.'den alacaklı olduğunu, 11/09/2019 tarihi itibariyle 2.965.765,93 TL borç bakiyesi var iken ...'in 8.850.000,00 TL tutarındaki kesin teminat mektubunu haksız olarak nakde çevirerek 5.884.234,07 TL sebepsiz zenginleştiğini, bu nedenle haksız tahsil edilen tutarın iadesi için .... sayılı dosyasından açmış oldukları davanın derdest olduğunu, müvekkillerinden ...'un mal kaçırdığı iddiasının gerçeklikten yoksun olduğunu, müvekkili mal kaçıracak olsa davacı tarafından haciz işlemi yapılmadan taşınmazın el değiştirmesinin sağlanacağının tabi olduğunu, davalılardan ... ile ...'ın davalı ... ile hiçbir bağının olmadığını, tüzel kişilik perdesinin aralanması için koşulların oluşmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, tüzel kişilik perdesinin aralanması suretiyle davacının ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den doğan alacağının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebine ilişkindir.
Mahkememizce taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, davalı şirketlere ait ticaret sicil dosyaları celp edilmiş, davacı tarafından dava dilekçesinde sözü edilen .... sayılı takip dosyaları, .... sayılı takip dosyası ile .... Esas sayılı dava dosyası getirtilerek ve UYAP sistemi üzerinden de dosyamız arasına alınarak incelenmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
... sayılı takip dosyasının incelenmesinden; davacı ...Ş.'nin davalı ... San. ... Ltd. Şti. aleyhine cari hesap alacağına dayalı olarak 5.679.107,55 TL üzerinden genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlattığı, takibin kesinleştiği ve derdest olduğu anlaşılmıştır.
... sayılı takip dosyasının incelenmesinden; davacı ...Ş.'nin davalı ... San. ... Ltd. Şti. aleyhine davalıya ait 5 adet ve toplam 2.300.000,00-TL miktarlı çekler nedeniyle kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığı, davalının imzaya itiraza dayalı olarak .... Esas sayılı dosyası üzerinden ikame ettiği menfi tespit davası neticesinde mahkemece tesis edilen 14/12/2022 tarih ve ... Karar sayılı ilam ile ... San. ... Ltd. Şti.'nin .... sayılı dosyasına konu 5 adet çek yönünden ... A.Ş.'ye borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, UYAP sisteminin tetkikinden, ilgili dosyanın istinaf incelemesinde olduğu görülmüştür.
.... sayılı takip dosyasının incelenmesinden; davacı ...Ş.'nin davalı ... San. ... Ltd. Şti., ... ve dava dışı ... aleyhine 1.875.000,00 TL üzerinden yıllık %24 faiz ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip talebinde bulunduğu, takibin itiraz üzerine durduğu, ... Esas sayılı dosyasından yapılan yargılama sonunda aralarında davalı ... San. ... Ltd. Şti. ve ...'ın da bulunduğu davalıların .... sayılı takip dosyasına yönelik itirazın iptali ile takibin devamına karar verildiği, UYAP sisteminin tetkikinden, ilgili dosyanın istinaf incelemesinde olduğu anlaşılmıştır.
Davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi bakımından .... Mahkemesi'ne talimat yazılmış, tayin edilen mali müşavir bilirkişi tarafından sunulan 15/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...davacının 2019-2020-2021 yıllarına ait incelenen, resmi defter ve belgelerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, dava tarihi itibariyle davacının resmi defter kayıtlarında ki davalıya ait cari hesap bakiyesinde 4.798,38 TL ve şüpheli ticari alacaklar hesabında 7.555.110,55 TL olmak üzere davalı ...'un toplam 7.559.908,83 TL borcu bulunduğu, davacının resmi defter ve belgelerinde diğer davalılar ile herhangi bir ticari ilişkisini gösterir bir kayıt olmadığı..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Davalı ... San. Tic. A.Ş.'nin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi bakımından ... Mahkemesi'ne talimat yazılmış, tayin edilen mali müşavir bilirkişi tarafından sunulan 27/12/2022 tarihli kök, 07/04/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "...davalının incelenen 2021 yılına ait defter ve belgeleri ilgili TTK yasaları gereğince sürelerinde tasdiklenmiş, silinti kazıntı olmayan defterler sahibi adına delil olarak kabul edilebileceği, ... A.Ş firmasının 2021 yılı sonu itibarı ile de davacı firmalar ile çalışmadığı, bunlarla ilgili kayıt oluşturmadığı görülmekte, 2021 yılı sonu itibarı ile davalı firmanın dava dışı çalıştığı firmalara olan borçlarının; ... A.Ş.'ne 715.290,83TL, ... Şirketi'ne 66.769,81TL, ... Dağ.A.Ş.'ne 139.472,32TL olduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Takiben dosya, mahkememizce tayin edilen mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilere tevdi edilmiş, diğer davalıların ticari defter ve kayıtları da incelemek suretiyle düzenlenen 25/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...1) Usulünce düzenlenmekle sahibi lehine delil olma vasfını taşıyan ve birbirlerini doğrulayan davacı şirket ile davalılardan ... firmasının ticari defterlerinde yer alan tüm kayıt ve işlemlerin incelenmesi neticesinde, 11.09.2019 olan hesap mutabakatı tarihi itibariyle "..." firmasının davacı şirkete 12.747.036,06.-TL bakiye borç kaydının bulunduğu, bu tarih sonrasında da tarafların ticari ilişkisinin devam ettiği 15.04.2020 tarihi itibariyle ... firmasının davacı şirkete borç miktarının 7.559.908,93.-TL olduğu, ... firmasının 30.06.2023 tarihli bilançosu üzerinden kaydi değerlerine göre, 21.359.853,09.-TL dönen varlık, 3.520.140,79.-TL duran varlık olmak üzere toplam 24.879.993,88.-TL kaydi aktif değerinin bulunduğu, 11.625.623,49.-TL TL kısa vadeli yabancı kaynaklar, 13.732.037,11.-TL uzun vadeli yabancı kaynaklar olmak üzere 25.357.660,60.-TL pasif değerinin bulunduğu, 2) Davalılardan ... firmasının ortaklardan alacaklar hesapları kayıtlarında diğer davalı ... firması ile ilişkili olarak; 30.09.2019 tarih "365, ... ... Hesabına İntikal" açıklamalı 237.925,00.-TL 25.10.2019 tarih "378, ... ... Hesabına İntikal" açıklamalı 355.650,00.-TL 31.12.2019 tarih "395, ... ... Hesabına İntikal" açıklamalı 348.568,24.-TL olmak üzere toplam 942.143,24.-TL tutarında diğer davalı ... firmasına intikal etmesi için ...'ın ortaklardan alacaklar hesabına borç kaydı yapılmış olduğu, 3) Davalılar ..., ..., ..., ... yönünden organik bağın aleni olduğu; -Malvarlıklarının karışması olgusu yönünden davalı ...'un kayıtlarında toplam 942.143,24.-TL tutarında diğer davalı ... firmasına intikal etmesi için ...'ın ortaklardan alacaklar hesabına borç kaydı yapılmış olduğunun tespit edildiği, -... yetersizliği olgusu yönünden ...'nin ödenmiş sermayesi 500.000,00 TL olup, mal varlıklarının değerlemesinin yaptırılıp yaptırılmayacağı ve buna göre sonuca varılıp varılmayacağı Sayın Mahkeme'nin takdirinde olmakla kaydi olarak incelendiğinde ... toplamının ekside (-477.686,72.-TL) olduğu, 4) Diğer davalılar, ... ve ... yönünden ise yukarıdaki tespitler yanında, mali incelemede ticari defterlerde yer alan kayıt ve işlemlerde taraflar ile ilişkili kayıt ve işlem bulunmadığının tespit edilmiş olduğu görüldüğünden tüzel kişilik perdesinin kaldırılması yönünden malvarlıklarının karışması vb. gibi maddi olgular tespit edilemediği, davacının ... ile ... arasında akrabalık ilişkisinin varlığı iddiasının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; eldeki davada davacı, tüzel kişilik perdesinin aralanması suretiyle ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den doğan alacağından tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutularak alacağının tahsiline karar verilmesi talebinde bulunmuş olup Yargıtay içtihatlarında benimsenerek öğretide de vurgulandığı gibi, malvarlığının bağımsızlığı ve sınırlı sorumluluk ilkelerinin istisnası olan tüzel kişilik perdesinin kaldırılması teorisi ancak istisnai ve sınırlı durumlarda titizlikle uygulanması gereken bir teoridir. Bu kurala ihtiyatlı bir biçimde yaklaşılmalı; istisnai bir kural olduğundan mümkün olduğunca dar yorumlanmalı ve bu teorinin uygulanmasına ancak tüzel kişilik kavramının arkasına saklanılarak dürüstlük kuralına aykırı davranıldığı, kendisine tanınan hakkın kötüye kullanılarak üçüncü kişilerin zarara uğratıldığı, zarara yol açan tüzel kişinin sorumluluğuna hükmedebilmek için ise başka bir yasal nedene dayanılmasının mümkün olmadığı durumlarda başvurulmalıdır. Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması teorisinde çoğu zaman perdenin tarafları arasındaki güçlü organik bağa ve yapılan muvazaalı işlemlere rastlanılmaktadır. Organik bağ, iki tüzel kişi (veya bunların ortakları arasındaki ilişki) olarak nitelendirilebilir. Organik bağ, perdenin saklanmasına göre daha geniş bir anlamı ifade eder; bu bağın varlığı kural olarak tanıkla bile ispat edilebilir. Ancak organik bağ, tek başına tüzel kişilik perdesinin kaldırılmasını sağlayacak güçte değildir. Şirketlerin kuruluş tarihlerinin aynı olması, hissedarların aynı soyadını taşımaları organik bağın varlığını göstermez. Şirketlerin aynı kişi tarafından yönetilmesi, aynı ortaklara sahip olması ya da benzer iş kolunda faaliyet göstermeleri somut olayın niteliğine göre başka delillerle desteklendiğinde organik bağın varlığı için yeterli ise de; bu husus tek başına tüzel kişilik perdesinin kaldırılması için yeterli değildir. Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması ve alacağın perdenin arkasındakinden de istenebilmesi için sırf alacaklıdan mal kaçırmak ve onu zarara uğratmak amacıyla kötü niyetli işlemler yapıldığının da somut verilerle ispatlanması gerekmektedir. (Bu hususlarda bkz. ...'nin 10/03/2014 tarih ve .... sayılı ve 11/12/2017 tarih ve .... sayılı ilamları). Somut olayda; yukarıda incelendiği gibi davacı tarafından ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den olan alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takiplerinin derdest olduğu, aciz vesikasına veya rehin açığı belgesine bağlanmadığı, diğer bir anlatımla somut olayda ilk olarak davacı alacaklının menfaatinin korunması için başka bir yol kalmadığının dosya kapsamına göre kabulüne olanak bulunmadığı görülmüş, diğer kıstaslar bakımından ise aynı adreste faaliyet gösteren tek kişilik ortaklık niteliğini haiz ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile diğer davalılar ... ... Ltd. Şti. ile ... ... Ltd. Şti. arasında organik bağın bulunduğu ve davalı ...'ın da bu şirketlerin tek ortağı ve temsilcisi olduğu sabit ise de alınan bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamından kişilik ve mal varlığı ayrılığı ilkesinin uygulanmadığının yani malvarlıklarının birbirine karıştığının ve davalıların art niyetle ve hesabi davranışlarla sırf sorumluluktan kurtulmak amacıyla tüzel kişilik perdesinin ardına sığındıklarının kesin bir şekilde kabulüne olanak bulunmadığı, ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile diğer davalılar ... ve ... ... Ltd. Şti. arasında yukarıda açıklanan ilkeler ışığında organik bağın varlığının kabulüne dair bir delilin söz konusu olmadığı, salt davalı ... ile ... arasında akrabalık bağının bulunması da organik bağın mevcudiyetinin kabulüne imkan vermeyeceği sonuç ve kanaatine varılmış, böylelikle tüzel kişilik perdesinin aralanmasına ve bu suretle davacının ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den doğan alacağından tüm davalıların sorumlu tutulmasına dair koşulların oluşmadığı değerlendirilerek son tahlilde davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 1.878,53 TL'nin harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 1.450,93 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.400,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
5-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.