T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/20 Esas
KARAR NO : 2024/431
...
DAVA : Menfi Tespit ve Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/04/2019
KARAR TARİHİ : 04/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 22/10/2014 tarihinde...
gövde dolgusunun kalan kısmının yapılması işi için sözleşme düzenlendiğini, işin yapımı devam ederken finans kolaylığı sağlanması adına davalı ile ... yevmiye numaralı alacağın temliki sözleşmesi ile 225.000,00-TL müvekkiline ait alacağın davalı ...'a temlik edildiğini, sözleşmenin tamamlanması ve gölet gövde dolgusunun bitirilmesi halinde yaklaşık toplam bedelin 534.824,38-TL olarak hesaplandığını, sözleşmenin bitim süresi 30/12/2014 tarihi olarak belirlenmiş ise de ... ile müvekkili arasında yapılan sözleşme gereğince 01/12/2014 tarihi itibariyle çalışılmayan döneme girildiğinden gövde çalışmalarının durdurulduğunu, davalı taşeron tarafından 30/12/2014 tarihine kadar sözleşme konusu edimlerin yerine getirilmediğini, ... tarafından da 07/01/2015 tarihli yazı ile müvekkili ile yapılan sözleşmenin feshedildiğini, bu nedenle yapılacak bir işin de kalmadığını, bu nedenle temlik sözleşmesi gereğince ... tarafından ödenen 68.352,92-TL ödeme dışında kalan 225.000,00-TL müvekkili şirket alacağının davalıya temlik sözleşmesinin geçersiz hale geldiğini, temlik sözleşmesi ... sunulduğundan davalı tarafından müvekkili alacağının haksız bir şekilde tahsil edilmek istendiğini, nitekim geçersiz temlik sözleşmesinin ... sayılı icra takibine konu yapıldığını, toplam hakediş tutarının 82.189,92-TL olduğu, ... tarafından davacıya 68.352,92-TL ödendiği, 20/01/2015 tarih ve 4968499 nolu çek ile de 20.000,00-TL ödendiği, kaya ocağı işletmesine patlama ruhsatı yüklenici ... ihbarını talep ettiklerini belirterek, ...
sayılı 225.000,00-TL'lık temlik sözleşmesinin iptalini ve icra takibine konu 204.541,84 TL
miktar yönünden müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini, davalıya fazla ödenen
17.499,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsilini ve
davalı aleyhinde %20 oranında tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı asıl duruşmaya iştirak ederek sunduğu beyanında özetle; kendisinin bir kısım kamyonlarını davacı şirketin işlerinde zamanında kiraya verdiğini, 6 ay iş yaptığını, mali sıkıntı nedeniyle davacının ödeme yapmaması üzerine alacaklarının temini için aralarında sözleşmenin düzenlendiğini ve temlik vasıtasıyla...'deki bir bölüm (67.000,00-TL) paranın kendisine ödendiğini, zaten davacıdan alacaklı olduğunu, kendisi taşeron olarak sözleşmeye imza atmış ise de ...'nin işi durdurup ana sözleşmeyi feshettiğini ve kendisinin hem ... temlik nedeniyle hemde davacıdan olan alacağı kapsamında ödenen miktardan başka para alamadığını, uzun zamandır tacir sıfatının bulunmayıp vergiden düşürüldüğünü, işi kapattığını, şimdilik bir kısım taşıma ve hafriyat işlerinde şahıs firması olarak vergiye kayıtlı bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istediğini bildirmiştir.
İhbar olunan ... vekili beyan dilekçesinde özetle; davacı şirket ile aralarındaki sözleşmenin feshedildiğini, şirketin alacağını 08/12/2014 tarihli temlikname ile davalı ...'a ödenmesi istenildiğinden 68.352,92 TL ödeme yapıldığını, davalı ...'ın müvekkili idareden herhangi bir alacağının bulunmadığını, temlik işlemi dışında da bir muhatapları olmadığını, ödeme sonrasında davacı şirketin temliknameyi sehven gönderdiğini bildirip temlike dair belge asıllarının iadesini talep ettiğini açıkladığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesi nedeniyle iş bedeli olarak kararlaştırılan alacağın temliki sözleşmesine dayalı olarak davalı taşeron tarafından davacı yüklenici aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle menfi tespit, alacak ve alacağın temliki sözleşmesinin iptali istemlerinden ibarettir.
Mahkememizce deliller toplanmış, ... müzekkere yazılarak davacı ... ile imzalanan “... İşi”ne ilişkin sözleşmenin, şartnameler, hakedişler, ödeme makbuzları, kabul tutanakları, fesih yazıları, kesin hesaplar dahil tüm ekleriyle birlikte celbi istenmiş, getirtilen ilgili evrak dosya kapsamına alınmış, davaya dayanak ... sayılı icra takip dosyası ile davacının ödeme iddiası kapsamında sair takip dosyaları, dekontlar, çek suretleri dosyaya kazandırılmış, tarafların ticari defter ve kayıtları ile birlikte tüm dosya kapsamından mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler aracılığıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davalının tacir sıfatını haiz olup olmadığının tespiti bakımından öncelikle mali müşavir bilirkişi tarafından sunulan 09/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... 01/02/2021 tarihli yazı ekinde gönderilen Yıllık Gelir Vergisi Beyannamelerinden davalının ilgili yıllarda bilanço esasına göre defter tuttuğu, ticari faaliyeti konusundan kaynaklı olarak 2017-2018-2019 yıllarında emtia alışı bulunmadığı, 2017 satış hasılatı 1.907.013,99 TL, 2018 yılı satış hasılatı 1.084.532,27 TL ve 2019/01-05 döname satış hasılatı 89,000,00 TL olup VUK 177'de belirtilen hadler dikkate alındığında davalının tacir olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
İnşaat mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyeti tarafından sunulan 07/09/2022 tarihli kök bilirkişi raporunda özetle; "...davacı ...2014 yıllarına ait yasal defterlere
ilişkin incelemeler asıl defterler üzerinden yapılmış olup, davacı şirkete ait ticari defterlerin
6102 sayılı TTK'nın 64. maddesinin 3. fıkrası gereğince açılış tasdiki sürecince usulünce ve
zamanında yapılmış olmasına rağmen kapanış tasdiki yapılmadığından, 6102 sayılı
TTK'nun 64. maddesinde belirtilen sürelerde yasaya uygun olarak yapılmadığının tespit edildiğini, davacı ... ticari defterleri üzerinde davalı ...
Özkoçak tarafından düzenlenen 2014 yılında 10/09/2014 tarih ve 024747 numaralı
34.220,00-TL tutarlı fatura, 20/10/2014 tarih ve...numaralı 37.004,80 TL tutarlı fatura,
20/10/2014 tarih ve... numaralı 11.800,00-TL tutarında fatura düzenlenmiş olup, söz
konusu faturaların davacı ticari defterlerine kapalı fatura olarak işlenerek davalı adına
herhangi bir cari hesapta takip yapılmadığı, taraflarına davalı tarafından düzenlenen belgeler
sunulmadığından söz konusu faturaların kapalı düzenlenip düzenlenmediği, nakit ödendiğine
ilişkin tahsilat-tediye makbuzlarına rastlanılmadığı, davacı ticari defterleri üzerinde davalı
adına herhangi bir cari hesaba rastlanılmadığı, taraflar arasında akdedilmiş sözleşmenin feshinde davalının kusurlu bulunmadığı, bu sözleşme kapsamında alacağının dosyadaki belge ve bilgiler ile hesaplanamayacağı,
hakediş ve davalının yapmış olduğu işin miktar ve bedeli dosyaya kazandırıldığında sözleşme
kapsamında alacak hesabının yapılabileceği,
taraflar arasında düzenlenmiş alacağın temliki sözleşmesinin ivazlı alacağın temliki
olduğu, davacının, alacağın temliki sözleşmesi kapsamında davalıya 156.647,08-TL borçlu olduğu..." yönünde, aynı heyet tarafından sunulan 25/03/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "...davacının ödeme belgeleri olarak sunmuş olduğu ödeme belgelerinden, ... sayılı dosyası, 03/12/2014 tarihli 35.000 TL’lık çeke ilişkin takip olup çekte lehtarın davalı ... ..., keşideci borçlunun davacı olduğu, çekin ödendiğine
ilişkin bir verinin dosyada yer almadığı, ödenmiş olarak tespit edilemediği, 20/01/2015 tarihli 20.000 TL’lık, lehtarın davalı ... Koçak, keşidecinin davacı
olduğu çek yönünden, çekin takibe konulduğu anlaşılmış ise de, icra dosya ve numarasının bulunmadığı takip
talebinden görüldüğü, ancak ödendiğine dair bir bilgiye rastlanılmadığı, 23/06/2015 tarihli 35.000 TL’lık, lehtarın davalı ... Koçak, keşidecinin davacı
olduğu, çekin 20/10/2014 vadeli ... çeki ile değiştirildiği şerhi bulunmakta ise de ödenip ödenmediğinin belirlenemediği, hesaba EFT 4.000 TL yönünden, dilekçe ekinde söz konusu çekin ödendiğine ilişkin dekont sunulmadığı, davacının davalıya sadece ödeme olarak alacağın temlikinden kaynaklanan ... ödemesi
olan 68.352,92 TL dışında ödemesini ispatlayacak bir delil sunamadığı, dolayısı ile yukarıda hesaplanan hakedişlerden düşüldüğü takdirde, 144.629,98 TL toplam
hakkedişi - 68.352,92 TL temlikname ödemesi= 76.277,06 TL davalının alacağı olduğu..." yönünde, aynı heyet tarafından son olarak sunulan 15/04/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "...ek raporda teknik olarak hesaplanan hakedişlerden davalının alacağının 144.629,98 TL
olduğu, temliknameden tahsil edilen 68.352,92 TL’nın mahsubu ile davacının 76.277,06 TL
borçlu olduğu sonucuna varıldığı, davacının ödemeye ilişkin olduğunu iddia ettiği icra dosyaları incelenmiş, ... sayılı dosyasından yapılan 2023 kapak hesabında, davacının, davalıya
17.549,50 TL ödeme yaptığı, ancak davacının bu takipten kaynaklanan borcunun 25.475,26
TL (dosya hesabı tarihi itibari ile) olduğunun tespit edildiği, ...sayılı dosyasından yapılan ödemenin tarafların temlikname kapsamında olmadığı kanaatine varılmış ise de, davacının yaptığı ödemenin kabul edilmesi
halinde bu ödemenin 7.000,00-TL olduğunun tespit edildiği, davalı takip talebinde temliknameye dayanmış ise de tarafların temerrüde düşürüldüğüne
ilişkin bir ihtarname görülmediği, bu nedenle davalı alacaklının geçmiş gün faizi talebinde
bulunamayacağı kanaatine varıldığı, ... davalının 76.277,06 TL alacağı bulunduğu hesaplandığı, davacının ödeme iddiası
açısından alternatifli hesaplama yapıldığında; davacının ...sayılı dosyasına yapılan 17.549,50 TL
ödemesinin kabul edilmesi halinde; söz konusu ödeme, açılan takipte borcu sona erdirmediği, bu takibin 2015 yılına ait olması
sebebi ile ödemeden sonra kalan bakiye borç miktarı 25.475,26 TL’nın temliknameden kalan 76.277,06 TL eklenmesi gerekeceği, bu halde davacının borcunun 101.752,32TL olduğu, takip tarihinden itibaren bu miktara % 9 kanuni faiz talep edilebileceği, ... her ne kadar ...sayılı dosyasında yapılan 7.000,00 TL’lık ödemenin
taraflar arasındaki ilişkiden farklı bir ilişkiye işaret ediyor ise de, Sayın Mahkemenin bu
ödemeyi temlik kapsamında ödeme olarak kabul etmesi halinde, davacının 101.752,32 TL’dan 7.000,00 TL.’nın mahsubu halinde; 94.752,32 TL
borcu bulunduğu, davacının temlik bakiyesi 76.277,06 TL kabul edilmesi halinde, 7.000,00 TL
ödemenin mahsubu halinde 69.277,06 TL borcu bulunduğu,...davacının 23/06/2015 tarih, 35.000,00 TL’lık çekin bu işe ilişkin davalıya verildiğine ilişkin
iddiaya itibar edilmesi halinde,
davacının 101.752,32 TL’dan 7.000,00 TL.’nın mahsubu halinde; 94.752,32 TL
borcu bulunduğu, bu miktardan 35.000,00 TL.’nın mahsubu ile 59.752,32 TL borcunun kaldığı, davacının temlik bakiyesi 76.277,06 TL’dan 7.000,00 TL.’nın mahsubu halinde;
69.277,06 TL borcu bulunduğu, bu miktardan 35.000,00 TL.’nın mahsubu ile
34.277,06 TL borcunun kaldığı,
...ek raporda belirtildiği üzere davacının davalıya sadece ödeme olarak alacağın temlikinden
kaynaklanan...’nin ödemesi olan 68.352,92 TL dışında doğrudan doğruya ödemeyi
gösteren bir delil sunamadığının kabul edilmesi halinde davacının 144.629,98 TL toplam hakedişi - 68.352,92 TL temlikname ödemesi=76.277,06 TL borcunun bulunduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Davaya dayanak ... yev. nolu Temliknamesi" dayanak gösterilmek suretiyle 225.000,00-TL asıl alacak, 47.894,76-TL işlemiş faiz olmak üzere, 68.352,92-TL ödemenin TBK md. 100 gereğince düşülmesinden sonra 204.352,92-TL üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, takibin kesinleştiği görülmüştür.
Yargılama devam ederken davacı vekili tarafından sunulan 14/03/2024 tarihli beyan dilekçesi ile davalı ...'ın...yev. nolu alacağın temliki sözleşmesi ile dava konusu alacağın ...'a devredildiği bildirilerek, HMK'nın 125. maddesi kapsamında taraf değişikliği talebinde bulunulmuş, bu bağlamda ... yev. nolu alacağın temliki sözleşmesinden bir suret ilgili noterlikten celp edilerek incelenmiş, taraf değişikliği talebi kapsamında ...'a usulüne uygun tebligat yapılmış, sonucunda yasal koşullarının oluştuğu görüldüğünden, 04/06/2024 tarihli ara karar ile temlik alan ...'ın HMK'nın 125. madde hükmü gereğince ...'ın yerine davalı olarak kabulü suretiyle davacının taraf değişikliği talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile mahkememizce gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınması uygun bulunan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacı yüklenici şirket ile taşeron ... arasında davacı şirketin yüklenimi altındaki... malzeme nakil işlerini konu edinen 17/08/2014 başlangıç tarihli, ödemenin ...tarafından düzenlenen hakedişlerdeki kübaj miktarları baz alınarak düzenlenecek hakedişlere istinaden yapılmasını öngören birim fiyatlı taşeronluk sözleşmesi ile aynı işe dair gövde dolgusu yapım işini konu edinen 22/10/2014 tarihli sözleşmenin bulunduğu, ikinci taşeronluk sözleşmesinin de birim fiyatlı olarak kararlaştırıldığı, işin bitim süresinin 30/12/2014 tarihi olarak belirlendiği, bilahare taraflar arasında bu sözleşmeler kapsamında ödeme mahiyetinde tanzim edildiği anlaşılan ... yev. nolu alacağın devri sözleşmesi ile davacı yüklenicinin taşeron ...'a ... bulunan 225.000,00-TL tutarındaki alacağının tamamının devredildiği görülmüş ve ana işin, iş sahibi ... tarafından 01/12/2014 tarihinden itibaren çalışılamayan döneme girildiğinden bahisle durdurulduğu ve sözü edilen temlik sözleşmesi nedeniyle ...'a 68.352,92-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan teknik bilirkişi incelemesi neticesinde yukarıda bahsedilen sözleşmeler kapsamında taşeron ...'ın tamamlamış olduğu işler karşılığında hakettiği toplam iş bedelinin 144.629,33-TL kadar olduğu anlaşılmış, taraflar arasındaki 26/11/2014 tarihli alacağı temlik sözleşmesi gereğince ihbar olunan ... tarafından yapılan ödemeler düşüldüğünde davacı yüklenicinin bakiye iş bedeli borcunun 76.277,06-TL olduğu görülmüş olup davacı yüklenici tarafından, söz konusu işler kapsamında taşerona, bu işlerle irtibatlandırılabilecek şekilde başka bir ödeme yapıldığı hususu, sunulan delillerle kanıtlanamamıştır. Böylelikle davacının, ... sayılı icra takibine dayanak alacak nedeniyle 76.772,06-TL borcunun bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davaya dayanak icra takibinde davacı aleyhine, 47.894,76-TL işlemiş faiz de talep edilmiş ise de; 6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi gereğince sözleşmeden doğan davalarda bir alacağa temerrüt faizi yürütülebilmesi için alacağın kararlaştırılan kesin vadede ödenmemiş olması ya da alacaklının usulüne uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesi zorunlu olup somut olayda kararlaştırılan kesin vade olmadığı gibi icra takibinden önce davacının TBK’nın 117. maddesi hükmüne uygun olarak miktar ve ödeme talebi içeren bir ihtarname ile temerrüde düşürüldüğü iddia ve ispat olunmadığından davacının icra takibinde talep edilen işlemiş faiz nedeniyle borçlu olmadığı kabul edilmiştir. Son tahlilde, tüm bu açıklamalar ışığında davacının Ankara 29. İcra Müdürlüğü’nün 2018/4191 sayılı icra takibi nedeniyle davalıya, takipte talep edilen 204.541,84-TL toplam alacaktan davacının 76.277,06-TL kadar borcunun mahsubu sonrasında 128.264,78-TL borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir. Bu kabule göre davacının talep edilebilecek bir alacağının olmadığı görüldüğünden 17.499,00-TL alacak talebine yönelik talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının alacağın temliki sözleşmesinin iptali talebi bakımından da; temlik sözleşmesine dayanak sözleşmenin taraflar arasında geçerli olarak kurulup karşılıklı olarak ifa edildiği gibi yukarıda izah edildiği üzere davacının dayanak sözleşemeler gereğince iş bedeli borcunun devam ettiği görülmekle ve davacı tarafından ileri sürülen sebeplere dayalı olarak ilgili sözleşmenin iptaline karar verilmesine olanak bulunmadığı anlaşılmakla davacının sözleşmenin iptali talebinin de reddine karar verilmesi gerekmiş ve sonuç olarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; davacının ...sayılı icra takibi nedeniyle davalıya 128.264,78-TL borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının fazlaya dair menfi tespit, alacak ve temlik sözleşmesinin iptali taleplerinin reddine,
3-Alınması gereken 8.761,76-TL harçtan peşin alınan 3.791,91-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.969,85-TL harcın HMK md. 125 gereğince davalı ile temlik eden ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.320,00-TL TL arabuluculuk ücretinin 762,51-TL'sinin HMK md. 125 gereğince davalı ile temlik eden ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, 557,49 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 20.522,36 TL vekalet ücretinin HMK md. 125 gereğince davalı ile temlik eden ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 3.791,91-TL peşin harç, 44,40-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 3.836,31-TL'nin HMK md. 125 gereğince davalı ile temlik eden ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 1.063,19-TL tebligat, 60,7-TL müzekkere gideri ve 8.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 13.460,2-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 7.775,45-TL yargılama giderinin HMK md. 125 gereğince davalı ile temlik eden ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalının yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ...nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 04/06/2024
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.