T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/303 Esas - 2024/315
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2021/303 Esas
KARAR NO : 2024/315
...
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 26/05/2021
KARAR TARİHİ : 30/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı... 25/12/2019 tarihinde sevk ve idaresindeki ve diğer davalı sigorta şirketince sigortalı ve ... plakalı araca çarpması ile meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkilin basit tıbbi müdahale ile giderilemez ölçüde yaralandığını, olayın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, olaya dair açılan... Karar sayılı dosyasında da ... taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçunu işlediği sabit olunduğundan bahisle cezalandırılmasına karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, müvekkilin yaşantısı sıradan bir günde alt üst olduğunu, yaşanan yaralanma neticesinde müvekkilinin günler süren tedavilere katlanmak zorunda kalındığını, ayağa kalkamayacak derecede birilerinin yardımına muhtaç kalacak şekilde yaşadığını, bu durumun hem müvekkilini hem de ailesini psikolojik olarak çok etkileyip bunalıma soktuğunu, müvekkilinin dava konusu olay nedeniyle günlerce hastanede kaldığını, sıradan ihtiyaçlarını dahi tek başına yerine getiremeyecek hale geldiğini belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, 50.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesini işbu bedelin haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren yasal faizi ile beraber sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, müvekkilin vücut tamlığının eksilmesinden kaynaklı olarak geçici iş görememezlikten kaynaklanan zarara ilişkin 500,00-TL, sürekli iş göremezlikten kaynaklanan zarara ilişkin 500,00-TL, diğer tedavi giderlerinden kaynaklı zararlarına karşılık 500,00-TL olmak üzere toplam 1.500,00-TL maddi tazminat isteminin davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı ve sorumlu olmak üzere sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren, diğer davalılar açısından haksız fiilin gerçekleştiği 25/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettikleri görülmüştür.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; trafik kazalarında yaralanma ve malul kalma hallerinde sigortacının zararı tazmin yükümlülüğünün olduğunu, müvekkilinin de ancak kusuruna bağlı olarak sorumluluğunun doğabileceğini, kazanın oluşumunda davacı yanın asli ve tam kusurlu olduğunu, zira aniden yola çıktığını ve bu kusurlu davranışıyla kazaya sebebiyet verdiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde kalıcı iş göremezlik tazminatı talep etmelerine rağmen iddialarını ispatlar nitelikte hiçbir delil sunmadıklarını, davacı yana ... tarafından rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı veya gelir bağlanıp bağlanmadığı hususunda ... müzekkere yazılması gerektiğini, kusur incelemesi için... Dairesi'nden, maluliyet tespiti için tam teşekküllü bir devlet hastanesi veya ... rapor alınması gerektiğini, hesaplamanın aktüer sıfatını haiz bir bilirkişi tarafından yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının tedavi teminatı içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini, davanın ... ihbarını talep ettiklerini bildirerek davanın reddini istemiştir.
Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... plakalı aracın müvekkili firmaya ait olduğunu, kazanın oluşumunda davacı yanın tamamen kusurlu olduğunu, zira aniden yola çıktığını ve bu kusurlu davranışıyla kazaya sebebiyet verdiğini, davacının söz konusu kazada ağır kusurlu olduğunu, ortada oluşan bir zarar mevcut ise bunun müsebbibinin davacının bizzat kendisi olduğunu, davacının tam anlamıyla sorumlusu olduğu kaza neticesinde maddi ve manevi tazminat isteminin açık gözlülükten öte bir hareket olmayıp tazminat taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, davacının herhangi bir kalıcı maluliyetinin söz konusu olmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde kalıcı iş göremezlik tazminatı talep etmesine rağmen iddialarını ispatlar nitelikte hiçbir delil sunmadığını, davacının söz konusu trafik kazası dolayısıyla yaralanmalarının basit tıbbi müdahale ile giderilebilir olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Deliller toplanmış, tarafların sosyal ekonomik durumuna ilişkin araştırma yaptırılmış, poliçe ve hasar dosyası,... Esas sayılı ceza dosyası suretleri, ilgili hastanelerden celbedilmiş tedavi evrakları dosya kapsamına alınmış, davacının maluliyet durumuna yönelik olarak...dan rapor alınmış, gerek mahkememizce tayin edilen adli trafik uzmanı bilirkişi gerek Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi aracılığıyla kusur durumuna, aktüer hesap uzmanı bilirkişi eliyle de maddi tazminatın hesaplanmasına yönelik bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davacının maluliyet durumunun tespitine dair kaza tarihinde yürürlükte bulunan "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre düzenlenen ...19/09/2022 tarihli raporunda özetle; "...25/12/2019 tarihli trafik kazasına bağlı kişinin toplam vücut engel oranının %6 olduğu, sekel halini aldığı ve sürekli olduğu, kaza nedeniyle kişinin tedavisine başlanmasından itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyacının 1 (bir) ay olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 3 (üç) aya kadar uzayabileceği..." yönünde kanaat belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri esas alınarak davacının maluliyet durumunun belirlendiği, rapordaki tespitlere göre kaza ile maluliyet durumu arasında illiyet bağının kurulabildiği ve raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla alınan maluliyet raporunun hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Trafik kazası nedeniyle tarafların kusurlarının varlığı ile oranı bakımından; adli trafik uzmanı bilirkişi tarafından 31/10/2022 tarihli raporda özetle; "...davalı ... şirketine ait ve diğer davalı ... plakalı ... marka servis aracının diğer davalı sürücüsü ... dava konu davacının yaralanmasıyla meydana gelen dava dışı çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda %20 oranında kusurlu olduğu, ... marka özel aracın davacı sürücüsü ....'ın dava konusu yaralandığı dava dışı çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda %80 oranında kusurlu olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür. Alınan kusur raporuna yönelik itirazlar da gözetilerek bu kez dosyanın ...sunulmak üzere hazırlanan 08/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda, sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu, sürücü ... tali kusurlu olduğunun belirtildiği, ... 31/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda, sürücü ... %20 oranında kusurlu olduğunun, sürücü ...'ın %80 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, dosya kapsamındaki ifadeler, trafik kazası tespit tutanağı, bilirkişi raporu, kaza anını gösterir kamera görüntüleri ve tespit edilen diğer tüm veriler incelenip durum değerlendirmesi yapıldığında kazanın, ... davacı sürücü ...'ın, sevk ve idaresindeki otomobil ile bölünmüş yolu takiben seyir halindeyken sola dönüş yapacağı kavşak yaklaşımında yolun soluna yanaşmaya özen göstermeden geldiği olay mahalli kavşakta, sol gerisinden gelen araçların hız ve mesafesine dikkat etmeden, kontrolsüzce sola dönüş yaptığı esnada, sol gerisinden gelen ve önünü kapattığı davalı sürücünün kullandığı otobüs tarafından çarpılması sonucu meydana gelen kazada asli kusurlu olduğu, ... davalı sürücü ...'in, sevk ve idaresindeki otobüs ile gündüz vakti, meskun mahaldeki yolu takiben seyir halindeyken, yola gereken dikkatini vermeden ve hız azaltmadan yaklaştığı olay mahalli kavşakta, sağ ön ilerisinde seyir halindeyken sola dönüşle önüne geçen davacı sürücünün kullandığı otomobile karşı, zamanında etkin tedbir almadan çarpması sonucu meydana gelen kazada tali kusurlu olduğu, ... yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; davacı sürücü ...'ın %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'in %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür. 6098 sayılı TBK'nın 74. maddesinde haksız eylemin “kusur” öğesi konusunda hukuk hakimine tanınan yetkiler iki bölüm olup, birincisi “kusur bulunup bulunmadığına”, öteki “kusurun derecesini ve zararın tutarını belirlemeye” ilişkindir. Maddenin ilk cümlesine göre “kusurun varlığını” araştırmada yetkileri sınırlı olan hukuk hakimi, maddenin ikinci cümlesine göre “kusurun derecesini ve zarar tutarını belirlemede” tam bağımsız kılınmıştır. Esasen, 6100 sayılı HMK 266 madde hükmüne göre kusur oranlarının belirlenmesi teknik değil hukuki bir konu olup eldeki teknik bulgulara göre hakim, kusur oranını kendisi belirleyebili... Karar sayılı ilamı). Bu açıklamalar ışığında; tüm dosya kapsamı, ceza soruşturma dosyası ile kaza tespit tutanağında yer alan tespitler ve mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında yapılan tespitler kapsamında dosyaya mübrez teknik bulgular, olayın örgüsü ile birlikte bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davalıya sigorta şirketine ... poliçesi ile sigortalı araç sürücüsü davalı ... %20, davacı ... %80 oranında kusurlu olduğuna yönelik tespitin mahkememizce de benimsenmesine ve hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Tazminat hesabı yönünden aktüer hesap bilirkişisi ile doktor bilirkişi tarafından düzenlenen kök ve ek bilirkişi raporlarında özetle; "...davacının hastane tedavi giderlerinin ...tarafından ödendiği, davacının ... tarafından ödenmeyen ulaşım giderine ait zararının 61,76-TL olduğu, güncel asgari ücret üzerinden geçici iş göremezlik zararının 1.398,16-TL, sürekli iş göremezlik zararının 51.594,43-TL, geçici bakıcı giderinin 592,83-TL olarak hesaplandığı, hesaplanan tazminatın poliçe teminat limiti dahilinde kaldığı..." yönünde kanaat bildirilmiştir. Aktüer bilirkişi tarafından TRH 2010 yaşam tablosu ile progresif rant sistemi esas alınarak yapılan hesaplamanın Yargıtay içtihatlarında öngörülen kriterlere uygun olduğu ve bir bütün olarak kök ve ek raporların gerekçeli ve denetime elverişli bulunduğu da anlaşılmakla bilirkişilerce yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Dava; davalı sigorta şirketine Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi kapsamında sigortalı olup davalı ...'nin işleteni olduğu, diğer davalı ...'in sevk ve idaresindeki araç ile davacının sevk ve idaresindeki aracın çarpışması suretiyle meydana gelen trafik kazasında davacının yaralanması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; 25/12/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının yaralandığı, zarara neden olarak davalı ... %20 oranında kusurlu olduğu, denetime elverişli ve hükme esas alınabilir olduğu kabul edilen bila tarih ek bilirkişi raporu da nazara alınarak, davacının geçici iş göremezlik nedeniyle 1.398,16-TL, sürekli iş göremezlik nedeniyle 51.594,43-TL, geçici bakıcı gideri nedeniyle 592,83-TL, ... tarafından karşılanmayan tedavi kaynaklı giderleri nedeniyle 61,76-TL maddi zararının olduğu anlaşılmıştır. Davalı ... poliçesindeki sakatlık ve tedavi klozları gereğince söz konusu maddi zararların poliçe teminat limiti içerisinde kaldığı, bu nedenle diğer davalılarla birlikte davalı sigorta şirketinin de zararın tazmininden sorumlu olduğu anlaşılmış, dava ve talep artırım dilekçesi de nazara alınarak davacının maddi tazminat isteminin 51.594,43-TL sürekli iş göremezlik, 1.398,16-TL geçici iş göremezlik, 592,83-TL geçici bakıcı gideri ile 61,76 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 53.647,18-TL maddi tazminat yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Temerrüt durumu bakımından; davalı ... Yönünden KTK'nın 99. maddesi uyarınca davalıya başvuru tarihine göre 05/02/2021 temerrüt tarihinin esas alınması gerekmiştir. Diğer davalılar yönünden ise; günümüzde de uygulama alanı bulan, müşterek hukukun “gasp eden daima temerrüt hâlindedir” şeklindeki genel ilkesine göre, haksız fiilin faili daima temerrüt hâlinde bulunduğu için, zaten gerçekleşmiş olan temerrüdü sağlamak üzere alacaklının ayrıca bir ihtarda bulunması gerekmediğinden, diğer davalılar yönünden 25/12/2019 kaza tarihinin esas alınması uygun bulunmuş; hükmolunan maddi tazminat kalemlerine bu tarihlerden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir. Davacının manevi tazminat istemine gelince; 6098 TBK'nun 56/1. maddesi hükmüne göre “Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir” hükmü ile aynı Kanun'un 51. maddesindeki “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne göre ve ayrıca her ne kadar davacının davaya konu trafik kazasında asli kusurlu olduğu anlaşılmakta ise de, davacının asli kusurlu olmasının manevi tazminatın verilmesine engel olmayıp, hükmedilecek miktarı etkileyecek bir unsur olduğunun kabulü ile (... sayılı ilamı), somut olayda kaza tarihi, kazanın oluş şekli, kaza neticesinde davacının %6 oranında daimi, 3 aya kadar geçici iş göremezliğine ve 1 aylık bakıcı ihtiyacına neden olacak şekilde yaralanması ile oluşan cismani zararının boyutu ile bu zarara neden olan trafik kazasında... plakalı araç sürücüsü davalı ... %20 kusurlu olarak katkısının bulunmuş olması ile tarafların sosyal ve ekonomik durumu da göz önüne alınarak, davacının trafik kazası nedeniyle duyduğu acı ve ızdırabın niteliği ve derinliğini hafifletebilmek amacıyla davacıyı da zenginleştirmeyecek şekilde mahkememizce takdir olunan 15.000,00-TL manevi tazminatın, yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde 25/12/2019 kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı araç sürücüsü ...ve araç işleteni davalı ....'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesi ile fazlaya dair istemin reddine karar vermek gerekmiş, son tahlilde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının maddi tazminat isteminin kabulü ile; 51.594,43-TL sürekli iş göremezlik, 1.398,16-TL geçici iş göremezlik, 592,83-TL geçici bakıcı gideri ile 61,76 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 53.647,18-TL maddi tazminatın, davalı .... yönünden 05/02/2021 temerrüt, diğer davalılar yönünden 25/12/2019 kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile; 15.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ...’den 25/12/2019 kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Maddi tazminat yönünden alınması gereken 3.664,63 TL harçtan peşin alınan 175,90 TL ve 891,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.597,73 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Manevi tazminat yönünden alınması gereken 1.024,65 TL harcın davalılar ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Maddi tazminat davası yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Manevi tazminat davası yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Manevi tazminat davası yönünden davalılar ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
8-Davacı tarafça yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 175,90 TL peşin harç ve 891,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.126,20 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Davacı tarafça yapılan 432,00 TL tebligat, 797,80 TL müzekkere gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti, 1.578,00 TL adli tıp rapor ücreti olmak üzere toplam 6.307,80 TL yargılama giderinin (davalı Neova Sigorta A.Ş.'nin 4.929,50 TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
10-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin 900,75-TL'sinin (davalı ....'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 459,25 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
11-Davalı yanca yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde davalı yana aidesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 30/04/2024
...