T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/352 Esas
KARAR NO: 2022/588
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/03/2021
KARAR TARİHİ: 05/07/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/08/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Çin menşeli ... firmasının, davalı ... Bilişim firmasıyla 2017 yılında imzalamış olduğu yetkili marka vekili anlaşmasını, sorumluluklarını yerine getirmediğinden 25/06/2018 tarihli fesih mektubuyla ... markalı ürünlerin her türlü pazarlama faaliyetlerini ... Türkiye ve diğer nam ve hesaplar adı altında tüm faaliyet alanlarında (http://www...com.tr/dahil) yapmamasını ve aralarındaki sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin sona erme tarihinden sonra Türkiye'de herhangi bir ... markalı ürünün satışına devam etme ve ... adına herhangi bir pazarlama faaliyeti hakkını kaybettiğini, bu nedenle Türkiye piyasasındaki yeni "..." temsilciliğinin satışlarına müdahale etme hakkının bulunmadığını ifade ettiğini, ... ... Co. Ltd şirketi ile müvekkili şirket arasında Türkiye'de tek yetkili distribütörlük sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye istinaden müvekkili şirketin ... toner kartuşu satışları yapmak, satış sonrası servis hizmetleri vermek, ... logosunu, tabelasını, afişlerini kullanmak, kısacası ... markasını Türkiye'de kullanmaya tek başına yetkili olduğunu, ancak davalı şirketin Çin menşeli ... markasını internet sitesinde, dükkanında veya pazarda kullanarak müşterileri yanılttığını belirterek; öncelikle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile; Çin menşeli ... ... Co Ltd'nin davalı firma ile yapmış olduğu sertifikayı feshettiğinden haksız rekabetten kaynaklı tüm ... firmasına ait toner satışlarının, dağıtımının, reklamlarının durdurulmasını, "http://www...com.tr/" internet sitesinin ve uzantılarının, "https://www...com/magaza/...-toner-turkiye" ve buna benzer uzantılarının ivedilikle kapatılmasını, davalının isminin sicilden silinmesi dahil her türlü erişiminin yasaklanmasını, davanın nihayetinde ise; haksız rekabetin tespiti ile birlikte, şimdilik 100,00 TL zararın avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve davalı şirketin unvanının ticaret sicilinden terkin edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun yapılan tebligata rağmen, davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, Ankara ... Fikri ve Sinai Haklar Mahkemesi'nin 26/03/2021 tarih ve 89/147 sayılı görevsizlik kararını takiben dosya mahkememiz esasına kaydedilmiş olup mahkememizce taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış, iki bilgisayar mühendisi bir haksız rekabet konularında uzman nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerden oluşan üç kişilik bilirkişi heyeti marifetiyle davaya konu uyuşmazlık noktaları bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dava, haksız rekabetin tespiti ile haksız rekabet nedeniyle uğranılan zararların tazmini ve davalı şirketin unvanının ticaret sicilden terkinine dayalı olarak ikame edilmiş ise de, 14/06/2022 tarihli ön inceleme duruşmasında davacı vekilince tazminat istemlerinden vazgeçtikleri bildirdiğinden ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın buna göre tespiti ile dava görülerek sonuca bağlanmıştır.
Üç kişilik bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; "davalı şirketin Çin menşeli ... markasını internet sitesinde ve şirket isminde kullanmaya devam ettiği, internet sitesinde sunduğu bilgilendirmelerin yanıltıcı şekilde Çin menşeli ... markasının yetkilisi olduğunu gösterdiği, ... toner araması yapıldığında davalı şirketin arama sonuçlarında üst sıralarda geldiği, davalının ... markasını kullanmakla davacının uğradığı zararın tespiti için heyete mali müşavir atanmak suretiyle defterlerin incelenmesi ve davacı ile davalının sadece ... markası ile toner satışları kıyaslanmak suretiyle davacının uğradığı zararın tespiti gerektiği" yönünde görüş beyan edilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, taraflarca süresinde itiraz edilmediği anlaşılmıştır. Bilirkişi raporu usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş; alınan bilirkişi raporuna taraflarca HMK'nın 281/1. maddesi kapsamında süresinde bir itirazda bulunulmadığı anlaşılmıştır.
Dava, haksız rekabetin tespiti ile davalının unvanının ticaret sicilden terkini istemlerine ilişkindir. Davacı, dava dışı ... ... Co. Ltd. tarafından üretilen "..." markalı toner niteliğindeki ürünlerin Türkiye'deki tek satıcısı olduğunu, davalı şirketin tek satıcılık sözleşmesinin feshedilmesine rağmen öyle değilmiş gibi internet sitesinde yanıltıcı beyanlarda bulunduğu ve "..." markalı tonerlerin satışına devam etmek suretiyle faaliyette bulunduğu, anılan faaliyetlerin haksız rekabet olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.
Tek satıcılık sözleşmesi, sağlayıcı ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen çerçeve niteliğinde ve sürekli bir sözleşmedir. Bu sözleşmeyle yapımcı ürünlerinin tamamını veya bir kısmını belirli bir bölgede tekele sahip olarak satmak üzere tek satıcıya bedeli karşılığında göndermeyi buna karşılık tek satıcı da sözleşme konusu malları kendi adına ve hesabına satarak malların sürümünü arttırmak için faaliyette bulunmayı yüklenir (bkz. Prof. dr. Haluk Tandoğan Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri C. I Ankara 1985 sayfa 27 vd). Tek satıcılık sözleşmesinde, sözleşmelerin nisbiliği ilkesi uyarınca kural olarak edimler ve yükümlülükler bu sözleşmenin taraflar arasında yani yapımcı ile tek satıcı arasında karşılıklı olup, üçüncü kişilere herhangi bir yükümlülük getirmez, zira tek satıcıya bu bölgedeki tekel hakkını tanımak ve bu olanağı sağlamak yapımcıya düşen akdi bir edim olmaktadır. O halde tek satıcının bu hakkını üçüncü kişilere karşı haksız rekabet yolu ile koruması ilke olarak mümkün değildir (Emsal: Yargıtay 11. HD.'nin 18/04/2016 tarih ve 2015-9402/4290 sayılı ilamı). Bununla beraber; 6102 sayılı TTK'nın 55/1.a bendi kapsamında bir kimsenin kendisi, işletmesi, mal ve faaliyetleri, işleri hakkında yanlış veya yanıltıcı bilgi vermesi yasaklanmış olup aynı kanunun 56. maddesi kapsamında ekonomik çıkarları zarar gören herkesin haksız rekabetin tespitini, men'ini, maddi ve manevi zararlarının tazminini istemesi mümkündür. Somut uyuşmazlıkta, dava dışı ... ... Co. Ltd. ile davalı şirket arasındaki tek satıcılık sözleşmesinin 25/08/2018 tarihinde feshedildiği ve sözü edilen dava dışı şirket ile davacı şirket arasında 18/12/2020 tarihinde tek yetkili satıcılık sözleşmesinin imzalandığı, dolayısıyla dava tarihi itibariyle davalı şirketin "..." markalı toner kartuşu ürünlerin Türkiye'deki tek yetkili satıcısı olmayıp davacı şirketin tek yetkili satıcı olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre; davalı şirketin "..." markalı toner kartuşu ürünlerin Türkiye'deki tek yetkili satıcısı vb. sıfatlarla ticari faaliyetlerine devam etmesinin TTK'nın 55. maddesi anlamında kendisi, işletmesi, mal ve faaliyetleri, işleri hakkında yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi niteliğinde olduğundan eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiği, bu bağlamda da sözü edilen eylemlerden ekonomik menfaatlerinin zarar görmesi mümkün olan davacı şirketin eldeki davaya konu edilen haksız rekabetin tespiti istemi bakımından TTK'nın 56. maddesi bağlamında aktif dava ehliyetinin bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davacı tarafından davalı yanın ticaret unvanının sicilden terkini isteminde de bulunulmuş ise de; davalı yanın "..." şeklindeki ticaret unvanının sicilden terkini yönünde talepte bulunma hakkının, ticaret unvanının veya markanın gerçek hak sahibi olan dava dışı ... ... Co. Ltd.'ye ait olduğu, tek satıcılık sözleşmesinin davacı yana bu hakkı vermediği değerlendirilerek, davalı şirket unvanın ticaret sicilden terkinine dair istem yönünden davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır (Benzer yönde: Yargıtay 11. HD.'nin 24/01/2018 tarih ve 2016/6799 Esas, 2018/600 Karar sayılı ilamı). Sonuç olarak; davanın kısmen kabulü ile; davalının ... markalı toner kartuşu ürünlerinin tek yetkili satıcısı / distribütörü sıfatıyla faaliyette bulunmak şeklindeki eylemlerinin TTK md. 54 ve 55. maddeleri kapsamında haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, davalı şirket unvanın ticaret sicilden terkinine dair istemin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, maddi tazminat istemi hakkında atiye terk nedeniyle hüküm kurulmasına yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kısmen kabulü ile ;
1-Davalının ... markalı toner kartuşu ürünlerinin tek yetkili satıcısı / distribütörü sıfatıyla faaliyette bulunmak şeklindeki eylemlerinin TTK md. 54 ve 55 . maddeleri kapsamında haksız rekabet oluşturduğunun tespitine,
2-Davalı şirket unvanın ticaret sicilden terkinine dair istemin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
3-Maddi tazminat istemi hakkında atiye terk nedeniyle hüküm kurulmasına yer olmadığına,
4-Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 59,30 TL peşin harç, 192,70 TL tebligat ve müzekkere gideri ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.311,3TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 5.100,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 05/07/2022
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı