T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/390 Esas - 2022/265
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/390 Esas
KARAR NO: 2022/265
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 06/07/2021
KARAR TARİHİ: 25/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından hizmet personeli alımı 2010 - 2019 yılları arasında imzalanan sözleşmeler ve sözleşmelerin eki idari ve teknik şartnameler ile davalılar tarafından üstlenildiğini, söz konusu yıllar arasında davalıların işçisi olarak çalışan ve 03/07/2021 tarihinde vefat eden işçi ...'ın mirasçısı olan eşi ... 27/08/2019 tarihli dilekçesi ile davacı idareye başvurarak eşinin 09/11/2010 tarihinden itibaren genel müdürlükte çalıştığını belirttiğini ve 03/07/2019 tarihine kadar olan çalışmalarına ait kıdem tazminatının Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatının Ödenmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümleri gereği mirasçılarına ödenmesini talep ettiğini, ilgilinin başvurusu ve davacının sunduğu belgeler incelendiğinde ve bahsi geçen yönetmelik hükümleri doğrultusunda kıdem tazminatına hak kazandığı değerlendirilerek toplam 20.868,40 TL kıdem tazminatının 17/09/2019 tarihinde vefat eden işçinin mirasçıları hesaplarına ödendiğini taraflar arasında imzalanan idari ve teknik şartnamelerde yüklenicilerin hak ve yükümlülüklerinin incelendiğin de yüklenici firmaların sorumlu olduğunun görüleceğini, dava öncesi arabuluculuk görüşmelerinde anlaşmanın sağlanamadığını belirterek şimdilik 20.868,40 TL'nin 17/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar ... İnş. Tur. Tek. Nak. San Tic Ltd Şti, ve ... Group İnş. Nak. Taah. San Tic. AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, 6552 sayılı yasa ile değişik 4857 sayılı yasanın 112. maddesi, 14. maddesi gereği ödeme yükümlülüğünün sadece üst işverene ait yükümlülük olduğunu, yönetmelikte rücu ilişkisininde çözüme kavuşturulduğunu, kamu kurumunun sadece diğer kamu kurumundan geçen çalışanları için yine kamu kurumundan o dönem talep edebileceği ön görülmüş ve bu şekilde alt işverenlere rücu edilemeyeceği düzenlenerek tüm sorumluluğun üst işverende olduğu yasal mevzuat ile belirlendiğini, 6552 sayılı yasadan sonra düzenlenen sözleşmelerdeki sözleşme giderleri veya işverenin sorumlulukları içerisinden kıdem tazminatı vs gibi işçilik alacaklarının çıkartıldığını, Kamu İhale Kurumu kararları ve idari mahkeme kararları ile idarenin kıdem ve ihbar tazminatlarından sorumlu olacağının belirtildiğini, dava dışı işçinin kıdem tazminatlarından davalıların sorumlu olmasının düşünülemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Orman Ürün. Nak. Gıda Teks Bes. Tar İnş. Pet. Tur.. San Tic. Ltd. Şti cevap dilekçesinde özetle; ana yüklenicinin davacı idare olduğunu, yaptığı ihalelerde sadece işçiye ödenecek yevmiye, yol ve yemek paralarının davalıya ait olduğunu, dava dışı işçinin firmada sadece 33 gün çalıştığını, yürürlükte bulunan yasal düzenlemeler gereği işten kendi isteği ile ile ayrılan işçinin kıdem tazminatı talep hakkının bulunmadığını, dava dışı işçinin hak iddia edemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar ise usulüne uygun yapılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE : Deliller toplanmış,
Mahkememizce hesap uzmanı bilirkişiden alınan 22.02.2022 tarihli raporda özetle; "Yargıtay kararları doğrultusunda ihale alan firmalar kendi dönemleri ve son ücret tutarlarıyla sorumlu olacak şekilde hesaplama yapılarak sözleşmede veya eki teknik şartnamelerde işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğuna dair düzenleme olup olmadığına bakılmaksızın ihale sözleşmesinin 23. maddesinin atfı ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38. maddesine göre çalıştırılan işçilerin ücret ve yan ödemelerinden davalı yüklenicinin sorumlu olduğu kabul edilerek kendi dönemlerine ilişkin kıdem tazminatının tamamından sorumlu olacağı değerlendirilerek ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti, Data Temizlik Organizasyon Yemek Otomasyton Hizmetleri Tic. Ve San Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş'nin 1.324,76 TL’sinden müştereken ve müteselsilen, ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş adi ortaklığının 5.745,06 TL’sinden müştereken ve müteselsilen, ... Akaryakıt İnş. Hay. Ürün. Nakl. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman ürn Maden Temz. Taş Taah. İth. İhr. Tur. Tüc. Ve San ltd Şti'nin .868,03 TL’sinden, ... Tahmil Tahliye Tem. Yem. San Nak adına ...'un 2.458,31 TL’sinden, ... Nak. Tem. İnş. Tar. Hay. San ve Tic AŞ'nin 5.210,15 TL’sinden, ... Mermer İnş. Nak. Tur. Pet. Ür. Ve Mot. Araç. Dor. Ve Dam. Kasa Ürt. Tic. Ve San Ltd Şti'nin 2.868,39 TL’sinden ve ... Orm. Ürn. Nakl. Gıda Teks. Bes. Tar. İnş Pet. Tur. San. Tic. Ltd Şti'nin 225,34 TL'sinden sorumlu olacağı, alternatif değerlendirmelerin mahkemenin takdirinde olduğu" şeklinde görüş bildirmiştir.
Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan iş sahibince ödenen işçi alacaklarının yüklenicilerden rücuen tahsiline ilişkindir.
Dava dışı ...'ın hizmet döküm cetveli Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nden celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Davalı ... İnş Tur. Teks. Nak. San ve Tic Ltd Şti, , ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Ltd Şti ve Data Temizlik Organizasyon Yemek Otomasyton Hizmetleri Tic. Ve San Ltd Şti ortak girişimi arasında 2010-2011 Yılı Tarım Hayvancılık İşçilikleri Hizmet Alımna İlişkin Sözleşme,
Davalı ... İnş Tur. Teks. Nak. San ve Tic Ltd Şti, ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Ltd Şti ortak girişim ile 2011-2012 Tarım ve Hayvancılık İşçilikleri Hizmet Alımı Sözleşmesi, 2012-2013 Yılları Tarım ve Hayvancılık İşçilikleri Hizmet Alım İhalesi Sözleşmesi
Davalı ... Akaryakıt İnş. Hay. Ürün. Nakl. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman ürn Maden Temz. Taş Taah. İth. İhr. Tur. Tüc. Ve San ltd Şti ile Sığır Bakım Besleme Yemleme Sağım ve Çobanlık Hizmetleri'ne ilişkin sözleşme
Davalı ... ile 2015 Yılı Hayvancılık İşçilikleri Hizmet Alım İhalesi Sözleşmesi
Davalı ... Nak. Tem. İnş. Tar. Hay. San ve Tic AŞ ile 2016 Yılı Hayvancılık İşçilikleri Hizmet Alım, 2017-2018 Yılı hayvancılık İşleri Hizmet Alım İhalesi Sözleşmesi
Davalı ... Mermer İnş. Nak. Tur. Pet. Ür. Ve Mot. Araç. Dor. Ve Dam. Kasa Ürt. Tic. Ve San Ltd Şti ile 2018-2019 yılı Çalışma Dönemi İçerisinde hayvancılık İşçilikleri Hizmet Alım İhalesi Sözleşmesi,
Davalı ... Orm. Ürn. Nakl. Gıda Teks. Bes. Tar. İnş Pet. Tur. San. Tic. Ltd Şti ile 2019-2020 yılı Çalışma Dönemi İçerisinde Hayvancılık İşçilikleri Hizmet Alım İhalesi Sözleşmesi akdedildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; dava dışı ...'ın vefatı ile davacı tarafından işçi mirasçılarına 20.868,40 TL ödeme yapıldığı, vefat eden işçinin davalı yüklenicilerin işçisi olduğu yönünde ihtilaf bulunmaktadır,
4857 Sayılı İş Kanununun 2/6. Maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerin sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanunudan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." hükmü bulunmaktadır. Kural olarak her yüklenici çalıştırdığı işçinin işçilik haklarından kendi çalıştırdığı dönemle sorumludur. Aynı işin devamı niteliğinde idareye bağlı yerlerde hizmet verip dava dışı işçiyi çalıştıran diğer firmalar içinde sözleşme hükümleri ve yasal düzenlemeler çerçevesinde idareyi sorumlu tutmak mümkün değildir. Buna göre davacı kurum davalı firmaların işçiyi çalıştırdıkları döneme isabet eden işçilik alacaklarını davalılardan isteme hakkına sahiptir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/2342 Esas, 2021/246 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, "...İş hukuku mevzuatına göre yüklenici ve işveren işçiye karşı işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar. Ancak işçinin yüklenici işçisi olması nedeniyle işçilik alacaklarından hizmet sözleşmesi kapsamında nihai olarak yüklenici sorumludur. Bu bağlamda işçiye işçilik haklarını işveren ödemiş olsa bile sonuç olarak sözleşme kapsamında yükleniciye rücu edebilecektir. Sözleşme hükümlerine göre ücret içinde yer alan kıdem ve ihbar tazminatı ile sair işçi alacaklarının işçiye ait olduğu, işçiye ödenmediği takdirde sözleşme ilişkisinin sona ermesiyle yüklenicinin bu miktar kadar sebepsiz zenginleşeceği izahtan varestedir....Kıdem tazminatına gelince; yukarıda belirlendiği gibi davacıya ödenen bedelin içinde işçiye ödenecek kıdem tazminatı da vardır. İşçiye ödenecek kıdem tazminatından yüklenici (davacı) ve işveren (davalı) birlikte sorumlu oldukları için işçinin iş akdinin kıdem tazminatını gerektirir şekilde sona ermesi halinde (emeklilik dahil) işçinin kıdem tazminatı davalıdan istenebilecektir. Böyle bir halde işveren (davalı) yükleniciden (davacı) sözleşme kapsamında ödediği kıdem tazminatını talep edebilecektir. Davalı kıdem tazminatını davacı hakedişlerinden kesmesi nedeniyle davalı işçiye karşı kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğüne girmiş, işçiye ödeyeceği kıdem tazminatı için rücu davası açma külfetine katlanmama yolunu seçmiştir...." şeklindedir. Bu nedenler ile taraflar arasındaki sözleşmelerde işçi alacaklarından dolayı iş sahibinin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı anlaşıldığından davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsiline karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın
a) ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti, Data Temizlik Organizasyon Yemek Otomasyton Hizmetleri Tic. Ve San Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş adi ortaklığı yönünden kısmen kabulü ile 1.324,76 TL’nin bu davalılar yönünden müştereken ve müteselsilen,
b) ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş adi ortaklığı yönünden kabulü ile 5.745,06 TL’nin bu davalılar yönünden müştereken ve müteselsilen,
c) ... Akaryakıt İnş. Hay. Ürün. Nakl. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman ürn Maden Temz. Taş Taah. İth. İhr. Tur. Tüc. Ve San ltd Şti yönünden kısmen kabulü ile 2.868,03 TL’nin
d) ... Tahmil Tahliye Tem. Yem. San Nak adına ... yönünden kısmen kabulü ile 2.458,31 TL’nin
e) ... Nak. Tem. İnş. Tar. Hay. San ve Tic AŞ yönünden kabulü ile 5.210,15 TL’nin
f) ... Mermer İnş. Nak. Tur. Pet. Ür. Ve Mot. Araç. Dor. Ve Dam. Kasa Ürt. Tic. Ve San Ltd Şti yönünden kısmen kabulü ile 2.868,39 TL’nin
g) ... Orm. Ürn. Nakl. Gıda Teks. Bes. Tar. İnş Pet. Tur. San. Tic. Ltd Şti yönünden kısmen kabulü ile 225,34 TL’nin,
Tüm davalılar yönünden alacağın 17.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile TAHSİLİNE,
2-Alınması gereken 1.414,02 TL harçtan peşin alınan 356,39 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.057,63 TL'nin
a) 67,69 TL'sinin davalılar ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti, Data Temizlik Organizasyon Yemek Otomasyton Hizmetleri Tic. Ve San Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş adi ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
b) 293,50 TL'sinin davalılar ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş adi ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
c) 146,48 TL'sinin davalı ... Akaryakıt İnş. Hay. Ürün. Nakl. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman ürn Maden Temz. Taş Taah. İth. İhr. Tur. Tüc. Ve San ltd Şti'den
d) 125,65 TL'sinin davalı ... Tahmil Tahliye Tem. Yem. San Nak adına ...'dan
e) 266,20 TL'sinin davalı ... Nak. Tem. İnş. Tar. Hay. San ve Tic AŞ'den
f) 146,59 TL'sinin davalı ... Mermer İnş. Nak. Tur. Pet. Ür. Ve Mot. Araç. Dor. Ve Dam. Kasa Ürt. Tic. Ve San Ltd Şti'den
g) 11,52 TL'sinin davalı ... Orm. Ürn. Nakl. Gıda Teks. Bes. Tar. İnş Pet. Tur. San. Tic. Ltd Şti'den olmak üzere alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
3) 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin kabul ve red oranına göre 1.309,44 TL'nin
a) 83,80 TL'sinin davalılar ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti, Data Temizlik Organizasyon Yemek Otomasyton Hizmetleri Tic. Ve San Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş adi ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
b) 363,37 TL'sinin davalılar ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş adi ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
c) 181,37 TL'sinin davalı ... Akaryakıt İnş. Hay. Ürün. Nakl. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman ürn Maden Temz. Taş Taah. İth. İhr. Tur. Tüc. Ve San ltd Şti'den
d) 155,56 TL'sinin davalı ... Tahmil Tahliye Tem. Yem. San Nak adına ...'dan
e) 329,59 TL'sinin davalı ... Nak. Tem. İnş. Tar. Hay. San ve Tic AŞ'den
f) 181,49 TL'sinin davalı ... Mermer İnş. Nak. Tur. Pet. Ür. Ve Mot. Araç. Dor. Ve Dam. Kasa Ürt. Tic. Ve San Ltd Şti'den
g) 14,26 TL'sinin davalı ... Orm. Ürn. Nakl. Gıda Teks. Bes. Tar. İnş Pet. Tur. San. Tic. Ltd Şti'den olmak üzere davalılardan, 10,56 TL'sinin de davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 356,39 TL peşin harç, 454,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.869,69 TL masrafın davanın kabul ve red oranlarına göre 1.854,74 TL'sinin
a) 118,70 TL'sinin davalılar ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti, Data Temizlik Organizasyon Yemek Otomasyton Hizmetleri Tic. Ve San Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş adi ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
b) 514,69 TL'sinin davalılar ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş adi ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
c) 256,88 TL'sinin davalı ... Akaryakıt İnş. Hay. Ürün. Nakl. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman ürn Maden Temz. Taş Taah. İth. İhr. Tur. Tüc. Ve San ltd Şti'den
d) 220,34 TL'sinin davalı ... Tahmil Tahliye Tem. Yem. San Nak adına ...'dan
e) 466,84 TL'sinin davalı ... Nak. Tem. İnş. Tar. Hay. San ve Tic AŞ'den
f) 257,06 TL'sinin davalı ... Mermer İnş. Nak. Tur. Pet. Ür. Ve Mot. Araç. Dor. Ve Dam. Kasa Ürt. Tic. Ve San Ltd Şti'den
g) 20,23 TL'sinin davalı ... Orm. Ürn. Nakl. Gıda Teks. Bes. Tar. İnş Pet. Tur. San. Tic. Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar yönünden karar tarihindeki AAÜT uyarınca; 5.100,00 TL vekalet ücretinin
a) 326,40 TL'sinin davalılar ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti, Data Temizlik Organizasyon Yemek Otomasyton Hizmetleri Tic. Ve San Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş adi ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
b) 1.415,25 TL'sinin davalılar ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic Ltd Şti ile ... Group İnş. Nak. Taah. San ve Tic Aş adi ortaklığından müştereken ve müteselsilen,
c) 706,35 TL'sinin davalı ... Akaryakıt İnş. Hay. Ürün. Nakl. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman ürn Maden Temz. Taş Taah. İth. İhr. Tur. Tüc. Ve San ltd Şti'den
d) 605,88 TL'sinin davalı ... Tahmil Tahliye Tem. Yem. San Nak adına ...'dan
e) 1.283,67 TL'sinin davalı ... Nak. Tem. İnş. Tar. Hay. San ve Tic AŞ'den
f) 706,86 TL'sinin davalı ... Mermer İnş. Nak. Tur. Pet. Ür. Ve Mot. Araç. Dor. Ve Dam. Kasa Ürt. Tic. Ve San Ltd Şti'den
g) 55,59 TL'sinin davalı ... Orm. Ürn. Nakl. Gıda Teks. Bes. Tar. İnş Pet. Tur. San. Tic. Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
6- Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 25/03/2022