T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/507 Esas - 2022/785
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/507 Esas
KARAR NO: 2022/785
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 10/09/2021
KARAR TARİHİ: 11/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 22.11.2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı borçlu ... Grup Tedarik Hizmetleri A.Ş. tarafından keşide edilen davacı tarafından tahsile konulan 31.05.2018 keşide tarihli 176.804,24 TL bedelli A-8452000 seri nolu çekin (Bornova/İzmir Şubesi) karşılığı çıkmadığı, bu çekle ilgili yapılan takipte semeresiz kaldığını Davalı Bankanın Çek Kanunu kapsamında çek hesabı açarken gereken özeni göstermemesinden dolayı davacının zarara uğratıldığını, davalı bankanın sorumluluğu 5941 sayılı Çek Kanuna dayandığı, dava dışı borçlu şirketin mali durumunun çek karnesi almaya yeterli olmadığı halde davalı bankanın çek hesabı açarak gerekli özeni göstermediğini, 5941 sayılı Çek Kanunu’nun ‘’ Bankanın araştırma yükümlülüğü, çek hesapları ve çek defterleri’’ başlıklı 2. Maddesinde yer alan hükümlere uyulması gerektiğini, Davalı bankanın, dava dışı borçlu şirket ve ortakları hakkında gerekli araştırmayı yapmayarak özen yükümlülüğünü ihmal ettiğini, İş bu davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilebileceği, 2011 yılında yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. Maddesinde yer alan hüküm doğrultusunda yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edildiği, somut olay bakımından davacı müvekkil adına işbu belirsiz tazminat alacağı davasına konu edilen değer kaybının varlığının ve miktarının belirlenebilmesi, ancak yargılama sırasında davalının elinde olan delillerin toplanarak değerlendirilmesinden yani HMK 107/2 maddesinde belirtildiği gibi tahkikattan sonra mümkün olabileceği, dava tarihi itibariyle miktar ve değerin tam ve kesin olarak belirlenmesinin davacıdan beklenemeyeceğini belirterek şimdilik 1.000,00 TL'nin 31/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Grup Tedarik Hizmetleri A.Ş.’nin davalı banka nezdinde çek hesabı açılırken ‘’çek yasaklısı olup olmadığının kontrolünün sağlanması’’ hususunda davalı bankanın gerekli özeni göstermediğini iddia ederek ‘’belirsiz alacak ‘’ davası ikame edildiği, Davacı, davalı bankanın müşterisi olmayıp davalı banka ile davacı ... Enerji San. Ve Tic. arasında ticari bir ilişki bulunmadığı, bu hususta akdedilmiş bir sözleşme ve dolayısı ile yetkiye ilişkin özel hüküm mevcut olmadığı, davacı bankanın merkezinde bulunduğu yer yetkili mahkemeleri olan İstanbul Anadolu Adliyesi Mahkemelerinde ikame etmesi gerekirken Ankara Mahkemelerinde ikame etmesi mümkün olmadığı, Davacı, dava dışı ... Grup Tedarik Hizmetleri A.Ş.’ den alacağını tahsil edemediğini beyan ederek davalı banka aleyhinde belirsiz alacak davası ikame ettiğini, ancak davacı ile davalı banka arasında belirtildiği üzere bir ticari ilişki bulunmadığından, davacının ödenmeyen çek bedelinden zarara uğradığını iddia ederek davalı bankayı taraf göstermesinin mümkün olmadığını, 6100 sayılı HMK 107/1. Maddesi uyarınca dava tarihinde alacağın belirli veya belirlenebilir olmaması gerektiği, halbuki davacının belirtiği husus çek bedelinin ödenmemesinden kaynaklı olarak uğradığı zarardır, çekin karşılıksız kaldığı tarih ve çek bedeli olmak üzere talep edilen zarar belirlenebilir iken davacının belirsiz alacak davası açması mümkün olmadığı, Davalı bankanın müşterisi ... Grup Tedarik Hizmetleri A.Ş. olduğu, davacının dava dışı ... Grup Tedarik Hizmetleri A.Ş.’nin ‘’henüz vadesi gelmemiş ödenmeyen çok sayıda çeki olduğu’’ iddiasının yerinde olmadığı, davalı banka tarafınca dava dışı firma için tüm çek kanunu m.2 uyarınca tüm gereken basiret ve özen yükümlülüklerinin yerine getirildiği, davalı banka kanunun kendisini sorumlu tuttuğu tüm yükümlülükleri yerine getirerek müşterilerine çek hesabı açtığı ve çek karnesi verdiğini, Davacı, davalı bankanın basiretli davranmadığını ileri sürse de, davalı bankanın yükümlülüğünü yerine getirmemede somut bir veri ortaya konamadığını, çek ödeme aracı olup ödenme garantisi olamadığını, çekin karşılıksız kalma durumu sıklıkla rastlandığını, bankanın kefil ya da garantörlüğünün olamadığını, Savunarak davacının haksız ve mesnetsiz davasının öncelikle yetkisizlik ve husumet yokluğundan reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesine talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Mahkememizce bankacı ve mali müşavir bilirkişi heyetinden alınan 18/01/2022 tarihli raporda özetle; "Dava dışı firmanın yetkilisi ...’nun imza attığı Bankacılık Hizmet Sözleşmesi istinaden, davalı ... Enerji Sanayi Ve Ticaret A.Ş. lehine davalı bankanın çek hesabı açarken gerekli özen ve dikkati göstermemesi, kanun gereğince çek defteri verilerek davalının zarara uğratması nedeniyle açılan davaya ilişkin önceki bölümlerde ayrıntılarına yer verildiği üzere; Davalı banka ile dava dışı şirketin banka ile imzaladığı kredi sözleşmelerinde, dava dışı şirket ve gerçek kişinin sözleşmede imzasının mevcut olduğu, Dava dışı çek keşidecisi ... Grup Tedarik Hizmetleri A.Ş.'nin bağlı olduğu Menderes Vergi Dairesi'nce, şirketin 31.03.2018 tarihi itibariyle resen terk ettirildiği, A-8452000 seri nolu çek (Bornova /İzmir Şubesi) 31.05.2018 tarihinde keşide edildiği ve Asıl kredi borçlusu firma ile davalılara bankada keşide edilen 22.05.2018 tarihli 176.804,24 TL tutarlı çekin.... Bank A.Ş. İstanbul Şubesi tarafından karşılıksız olduğunun ibraz edildiği, Kredi Sözleşmesinin 4.,10. ve 17. Maddelerinde , çek ile ilgili tüm hükümlerin bulunduğu" şeklinde görüş bildirmiştir.
Uyuşmazlık, çekte davalı muhatap bankanın hukuki sorumluluğuna ilişkin tazminat istemine ilişkindir.
Türkiye Bankalar Birliği Risk Yönetim Merkezine, dava dışı ... Grup Ted. Hizm. AŞ'nin ortak ve temsilcilerini gösterir sicil özetinin celbi için İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, yine dava dışı şirketin 21.03.2018 tarihi itibariye vergi borcu olup olmadığı, resen terkin edilip edilmediği, şirket hakkında VUK muhalefet nedeniyle rapor düzenlenip düzenlenmediği ve 21.03.2018 tarihi itibariyle beyan edilmiş kurumlar vergisi beyannameleri için İzmir Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereler yazılara dosya içerisine celp edilmiştir.
Ankara .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından 31.05.2018 keşide tarihli, keşidecisi ... Grup Ted. Hizm. AŞ olan 176.804,24 TL bedelli, lehtarı ... End. Sis. San. Tic. Ltd Şti olan Anadolubank Bornova Şubesi'ne ait çeke dayalı olarak yapılan takipte, takip borçlularının lehtar ... End. Sis. San ve Yic Ltd Şti, ... Grup. Ted. Hizm. AŞ ve .... Hırd. İç ve Dış Tic Ltd Şti, ... ve .... olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının bir bütün halinde incelenmesinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı bankanın dava dışı ... Grup Ted. Hiz. AŞ'ye çek karnesi verirken 5942 sayılı Çek Kanunu'nda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirnediği ve getirmediğinin tespiti halinde davacının karşılıksız çıkan çek nedeniyle zararının tazmin edilip edilmeyeceğine yönelik olduğu, eldeki davanın dinlenebilmesi için davacı tarafından yapılan takipte alacağın tahsili için tüm yolların tüketilmesi ve kesin aciz belgesinin sunulması gerektiği, davacı yan tarafından ise takip borçlularından .... Hırd. İç ve Dış Tic Ltd Şti ve ... Grup. Ted. Hizm. AŞ yönünden haczi kabil mal bulunulmadığına dair haciz tutanaklarının sunulduğu, her ne kadar sunulan bu tutanak İİK 105/1 madde gereğince aciz vesikası yerine geçmekte ise de diğer borçlular yönünden tahsil yollarının tüketilmediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. (Emsal: Yargıtay 11. HD.'nin 23/01/2014 tarih ve 2012-9800/1476 sayılı ilamı)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 11/11/2022