T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/606 Esas - 2024/89
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/606 Esas
KARAR NO: 2024/89
HAKİM : ...
KATİP:...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ....
Av. ...
Av. ...
Av. ....
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/10/2021
KARAR TARİHİ: 07/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07.03.2024
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özete; Davalı yanın sigortalısının iş yerinde 16.01.2020 tarihinde voltaj dalgalanması nedeniyle elektronik cihazlarında hasar oluşturduğunu iddia ederek hasar sonucu sigortalısına yaptığı hasar ödemesinin rücuen tahsili için müvekkil aleyhine .... Esas sayılı dosyasında başlattığı icra takibine sehven itiraz süresinin kaçırılması nedeniyle cebri icra tehdidi altında haksız ve sebepsiz yere kendisinden talep edilen 11.028,15 TL'yi 08.02.2021 tarihinde ödemek zorunda kaldığını, ancak müvekkil kurumca yapılan araştırma neticesinde davalı sigortalısının Yüksek Gerilim Abonesi olup ayrıca onarım ve bakımının kendisine ait olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle icra takibine konu edilen zarardan müvekkillinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dolayısıyla davalı yana da herhangi bir borcu bulunmadığını ileri sürüp müvekkilinin .... Esas sayılı dosyasında ödendiği 11.028,15 TL'nin ödeme tarihi olan 08.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek avansı faizi ile birlikte davalıdan istirdatını istemiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının meydana gelen olaydan sorumlu olduğunu kabul ederek takibe itiraz etmediği için takibin kesinleştiğini ve kesinleşen icra dosyasına ödeme yaptıktan sonra bu davayı açtığını, davacının davada haklı çıkması halinde dahi yargılama harcı dışındaki yargılama giderlerinden sigorta şirketinin sorumlu olmadığını, zira davacının takibe itiraz etmediği için yargılamaya sebebiyet verdiğini, 16.01.2020 tarihinde sigortalıya ait işyerinde kullandığı .... marka dalgıç pompasının yaşanan voltaj dalgalanması sebebiyle hasar gördüğünü, müvekkilinin ekspertiz raporu doğrultusunda sigortalının hasarını tazmin ettiğinden sigortalısına ödediği tazminat bedelini rücuen tazmin etme hakkına sahip olduğunu, kusurlu davacı aleyhine başlatılan icra takibinin tahsille kapatıldığını, voltaj dalgalanması nedeniyle meydana gelen hasardan davacının sorumlu olduğunu, davaya konu olayın meydana geldiği bölgede elektrik dağıtım işinden davacının sorumlu olduğunu, ekspertiz raporunun aksinin ispat yükünün davacıda olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı şirketin işletim ve sorumluluğundaki enerji nakil hatlarında gerçekleştiği ileri sürülen voltaj dalgalanması nedeniyle sigortalı işyerindeki dalgıç pompasının hasarlanması nedeni ile davalı sigorta şirketince ödenen sigorta hasar tazminatının davacıdan cebri icra yoluyla tahsil edilmesi nedeniyle bu bedelden davacının sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle istirdatına ilişkindir.
Taraflarca dayanılan tüm delillerin toplanmış; ...'ne, ... A.Ş.'ye, ... A.Ş.'ye, ....'ne, ...'ne, ...'ne, ...'ne (....) yazılan müzekkere cevapları dosya içerisine alınmış, ekspertiz raporu, bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyaya kazandırılmıştır.
Sigorta Poliçesinin incelenmesinde; Dava dışı ... San.ve Tic.A.Ş. İle davalı ... şirketi arasında arıza tarihini de kapsar şekilde 30/09/2019-30/09/2020 tarihleri arasında "Makine Kırılması Sigorta Poliçesi" düzenlendiği, dava konusu makinedeki arızanın sigorta teminat kapsamı içinde kaldığı görülmüştür.
.... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; ... tarafından ... A.Ş. Aleyhine 15/01/2021 tarihinde açılan ilamsız icra tarihinde 992,56 Euro asıl alacak ve 17,10 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.009,66 Euro istendiği, takibin dayanağının 16/01/2020 tarihinde meydana gelen voltaj dalgalanması nedeniyle elektronik cihazlarda oluşan hasar sonucu sigortalıya yapılan hasar ödemesinin TTK 1472. Maddesi uyarınca rücuen tahsili olduğu, ödeme emrinin davalıya 18/01/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davacının takibe itiraz etmemesi nedeniyle takibin kesinleştiği ve davacının icra dosyasına 08/02/2021 tarihinde 11.028,15-TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.
Elektrik Mühendisi Bilirkişisi ... , Makina Mühendisi Bilirkişisi .... , Hukukçu-Hesap Uzmanı Bilirkişisi ...'dan aldırılan 11/10/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle;
"1- Dosya kapsamında ... Ltd. Şti. 24.02.2020 tarihli ekspertiz raporu sonuç olarak; hasarın yaşanan elektriksel dalgalanmalar (şebeke gerilim seviyesinin yükselmesi ve/veya alçalması) neticesinde pompaların sık olarak devreye girip/çıkması sonucu meydana gelmiş olabileceği, voltaj dalgalanması sırasında yaşanacak elektriksel kararsızlıklarda, kısa devre-ark hatası olabileceği, şebeke elektriğinin çok kısa süreler içinde farklı gerilim seviyelerine ulaşması nedeniyle motor sargılarında pik akımları oluşabildiğini, oluşacak pik akımları ve/veya oluşan ark gibi nedenler motor üzerinde yüksek sıcaklıklar oluşması sonucu motorlar yanabilmekte olduğunu, dava konusu olayda hasarın voltaj dalgalanması sonucu meydana geldiği kanaatine varmıştır. Elektriksel dalgalanmalar sonucu oluşacak hasarların sigorta poliçesi kapsamında olduğu, Sayın Mahkemenin dosyada mevcut rapora itibar etmesi durumunda rücu şartlarının dava konusu olayda gerçekleşmesi nedeniyle, sigortacının davalıya rücu etme hakkının mevcut olduğu, bildirilmiş.
2- Raporu hazırlamak üzere görevlendirilen bilirkişi kurulundan elektrik mühendisi ...’in ayrık kanati; ... firması sık sık karşılaşılan iki faza kalma arızasına karşı motor panosunda faz koruma rölesi kullanmadığı, motor iki faza kaldığında role motoru sistemden ayırarak korumayı sağlayabileceği, ancak motorun yanmasında firmanın bakım onarım kusuruna ilişkin bir kanaatin oluştuğu,
...’ın Enerji Nakil Hattında gerilim dalgalanması olduğu takdirde tesisin elektrik fazlarında ve jet aeratör motorunu besleyen fazlarda dengesiz akım oluşacağından motorun bağlandığı sigortanın devreyi açması sonucu motorun iki faza kalmasına neden olacağı ve motorun devreye bağlı iki fazından büyük değerlerde akım geçmesi neticesi motorun kısa sürede sargıları aşırı ısınmadan yanabileceği, hasarın voltaj dalgalanmaları neticesinde oluştuğu kanaatinde olmakla,
Eksper raporunda motorun iki faza kalması sonucu arızalandığı tespitine katılmakla, jet aeratör motorunun iki faza kalması neticesi arızalandığı yönündedir.
Sayın Mahkemenin bilirkişi ... raporuna itibar etmesi durumunda rücu şartlarının dava konusu olayda gerçekleşmemiş olmakla, sigortacının davalıya rücu etme hakkının mevcut olmadığı,
yönünde bilirkişiler raporu Sayın Mahkemenize saygıyla arz olunur," şeklinde rapor sunulmuştur.
Elektrik Mühendisi Bilirkişisi ..., Makina Mühendisi Bilirkişisi ..., Hukukçu-Hesap Uzmanı Bilirkişisi .... 'dan aldırılan 28/03/2023 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "KÖK raporumuzda yapılan değerlendirmede, elektrik motorunun elektrik dalgalanması, iki faza kalması veya motorun hareketli parçalarında meydana gelen sıkışma ve zorlanmalar neticesi aşırı akım çekilmesi sebepleriyle arızalanmış olduğu değerlendirilmiş olup arızanın sebebinin belirtilen motor koruma sistemlerinin gereği gibi görev yapmaması yada eksik olmasından, firmanın bakım onarım kusuruna ilişkin bir kanaatin oluştuğu belirtilmiş olup dosyaya kanaatimizi değiştirecek bir belge sunulmadığından kanaatimizde değişiklik olmadığı, yönünde bilirkişiler raporu Sayın Mahkemenize saygıyla arz olunur," şeklinde rapor sunulmuştur.
Tarafların itirazı üzerine Mahkemece elektrik mühendisleri ... ve ...'ndan aldırılan bilirkişi raporunda özetle; " Teknik yönden açıklamalar kısaltılarak, net olarak ifade edilirse;
- Davaya konu motorun iki faza kalma nedeniyle yandığı, atölye şartlarında tespit
edilmiş olup, iki faza kalma olayının gerilim dalgalanması ile hiçbir ilgisinin bulunmadığı,
-Gerilim Dalgalanmasından dolayı, davaya konu motorun yandığımı bir an için kabul
edildiğinde de, Bu motorun beslendiği ... Gıda A.ġ. nin işletme
sorumluluğunda olması nedeniyle, Davacı ... ın müterafik kusurundan kesinlikle söz
edilemeyeceği,
- Gerilim yükselmesi olaylarında, ilk zarar görecek olan elektriksel cihazlar, Elektronik
kartlar aydınlatmada kullanılan ampuller olup Elektrik motorlarının zarar görebilecek en son
Malzemelerden olduğu,
-Elektrik Motorlarının; Termik Mağnetik Şalter, Termik Aşırı Akım Rolesi, Faz Koruma
Rolesi, Faz Sırası Rolesi, Termistör gibi teknik cihazlarla korunduğu,
-Elektrik motorlarının sağlıklı, güvenli şartlarda ve koruma altında çalışabilmesi için,
Motor koruma rölesi bağlandığı bilinmektedir. Ancak davaya konu motorun enerji besleme
devresinde motor koruma rölesinin bağlı olmadığı yada motorun teknik özelliklerine uygun
olamayan Motor koruma rölesinin bağlandığı, özetle motorun iki faza kalma durumuna ilişkin
korumasının olmadığı anlaşılmaktadır. (davalı Şirket vekilinin yerinde inceleme yapılmadan motor
koruma rölesinin olmadığının tespitinin yapılamayacağı yönündeki itirazı yerinde görülmemiştir.)
-Elektrik Motorlarının korunması, motor koruma rölesinin dışında, motorun çekeceği
nominal akıma göre seçilen üç fazlı sigortalar olup, sigortalardan birisinin atması halinde diğer iki
sigortayı da attırarak, motorun yanması önlenmektedir. Motorun çektiği akıma göre sigorta veya
Termik Manyetik şalter seçilmemiş olması da motorun yanmasına neden olacağı bilinmektedir.
Özetle, Davaya konu motor, Gerilim dalgalanmasına bağlı nedenle değil, teknik şartlara göre
korumasız çalıştırılmasından kaynaklanan nedenlerle yandığı anlaşılmakta olup, kusurun dava dışı
... A.ġ. nin işletmesinden kaynaklandığı, Davacı .....' ın müterafik kusurundan söz
edilemeyeceği görüĢ ve kanaatindeyiz.
... Ltd. şti. tarafından hazırlanan ekspertiz raporunda
belirtilen görüşlerin, Elektrik Mühendisliği uzmanlık alanı dışındaki bir Mühendis tarafından beyan
edildiği anlaşıldığından, kurulumuzca itibar edilmemiştir. Yukarıda detaylıca açıklandığı üzere takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere;
Davaya konu motor, Gerilim dalgalanmasına bağlı nedenle değil, yukarıda sayılan ve
Motorun teknik özelliklerine göre korumasız çalıştırılmasından kaynaklanan nedenlerle yandığı
anlaşılmakta olup, kusurun dava dışı ... A.Ş. nin işletmesinden kaynaklandığı, Davacı ...'
ın müterafik kusurundan söz edilemeyeceği görüş ve kanaatinde" olduklarını bildirmişlerdir.
Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; Davacı Şirketin işletim ve sorumluluğundaki enerji nakil hatlarında gerçekleştiği ileri sürülen voltaj dalgalanması nedeni ile sigortalı işyerindeki dalgıç pompasının hasarlanması nedeni ile ödenen sigorta hasar tazminatının rücuen tahsiline yönelik olarak başlatılan icra takibi nedeni ile davacı tarafından yapılan ödemenin istirdadı için açılan davada, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporundaki tespitlere göre, her ne kadar davaya konu dalgıç pompasındaki arızaların voltaj dalgalanmalarından oluştuğu iddia edilmiş ise de dava konusu makinedeki arızanın dava dışı sigortalının bakım onarım eksikliğinden dolayı motorun iki faza bırakılmasından meydana geldiği, dava konusu zarar ile voltaj (gerilim) dalgalanması arasında illiyet bağının mevcut olmadığı, dava dışı şirkete ait motorun arızalanması nedeniyle davacının hiçbir sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne, .... Esas sayılı dosyasına davacı tarafça ödenen 11.028,15 TL'nin ödeme tarihi olan 08/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ilişkin olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABÜLÜNE,
-11.028,15 TL'nın 08/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 753,33-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 188,34-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 564,99-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 11.028,15-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 188,34-TL Peşin/nisbi Harcı, 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 325,35-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.572,99TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Talep halinde artan avansın iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 07/02/2024
Katip .... Hakim ....
E-imzalı E-imzalı