T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/752 Esas - 2022/803
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO: 2021/752 Esas
KARAR NO: 2022/803
DAVA: Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi
DAVA TARİHİ: 21/12/2021
KARAR TARİHİ: 17/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan şirkete özel denetçi tayin edilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacının vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının 26 Mart 2018 tarihinde davalı şirkete %18 oranında ortak olduğunu, davacının iyi ilişkilerle çözemediği keyfilik ve savrukluk karşısında ortaklıktan ayrılmak istediğini, diğer ortakların para ödeyemeyecekleri beyanı karşısında da TTK 638/2 maddesi gereğince haklı sebebe dayanarak ortaklıktan çıkma ve çıkma bedelinin ödenmesi davası açtığını, dava Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında görüldüğünü, davacı 13.11.2021 tarihinde Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesinde ... esas sayılı dosya ile açtığı davada ise davalı şirket müdürleri Malik ... ... ve ... ...'ın haklı sebeple azli ile şirkete ve pay sahiplerine verdikleri zararlar nedeniyle şirket müdürlerinin sorumluluğuna karar verilmesini istediğini ve açılan davaların derdest olduğunu, 17.12.2021 tarihinde şirket merkezinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısına davacı adına vekaleten katılım sağlandığını, toplantı sırasında davacı pay sahibi adına divan başkanlığına üç ayrı önerge sunulduğunu, üçüncü önergesinde ise şirkete ait şube ve iştiraklerin devri, kapatılması ve şirket kaynaklarının usul ve yasaya aykırı şekilde üçüncü kişilere ve ortaklara aktarılması hususlarında özel denetçi atanması hususunun görüşülmesini istediklerini, ancak genel kurul divan başkanlığı 6 nolu genel kurul kararıyla davacı pay sahibinin önergelerini sunulan ek önergelerin kapsamı ve günden dışı olması ve zaman kısıtlılığı sebepleriyle ek önerge sunma talepleri oy çokluğuyla kabul etmediğini, davacının pay sahibi de 13.08.2020 tarihinde şirkete gönderdiği ...yevmiye sayılı ihtarnameyle şirkete ait mali kayıtları inceleme talebinde bulunulduğunu, şirket müdürü tarafından gönderilen 17.08.2020 tarih ve ... yevmiye sayılı cevabıyla inceleme tarihinin 25.09.2020 olarak değiştirilmesi istenildiğini ve daha önceki ziyaretlerine izin verilmediğini, bildirilen tarihte gidildiğinde ise davacı son derece ağır şartlar içeren bir gizlilik sözleşmesi dayatılarak inceleme isteğinin sonuçsuz bırakıldığını, şirketin 2018, 2019 ve 2021 yıllarına ait ticari defter karar defteri ve mali kayıtlarına erişilemediğinden tespit edilemeyen usulsüz işlemler ve zararların da şirket ticari defter ve mali kayıtlar ve öğrenci kayıtları ile davalıların ve dava dışı şirketin banka kayıtları üzerinde yapılacak inceleme sonucunda tespit edilmesi gerektiğini belirterek talebin kabul edilerek şirket müdürler kurulu tarafından kanuna veya esas sözleşmeye aykırı faaliyetleri ile şirket ve pay sahiplerine verdikleri zararların ve bu faaliyet ve zararlarla bağlantılı belirsiz durumların ortaya çıkartılması çerçevesinde uygun niteliklere sahip özel denetçi veya denetçiler atanmasına, özel denetçi/denetçilere davalı şirketin merkez ve şubeleri ile ve bağlantılı olduğu şirket ve kişilerin şirketin defterleri, yazışmaları dahil yazıları, kasa, kıymetli evrak ve mallar başta olmak üzere varlıklarının incelenmesi konusunda yetki verilmesine, kurucular, organlar, vekiller ve çalışanlar ile tüm ilgililerin özel denetçi/denetçilere bilgi vermekle yükümlü sayılmaları, kapsamlı bir özel denetçi raporu alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar haksız ve asılsız olduğunu, davacı kendisi ile yapılan hisse devir sözleşmesi ile ortaklık yapısına dahil olduğunu, gerek sözleşme öncesinde gerekse de bu tarihten itibaren şirketin tüm işleyişi mali durumu ve yapısı hakkında bilgi sahibi olduğunu, davacının şirkete ait mali verileri inceleme hakkının kısıtlanması iddiası ise tümüyle asılsız ve mesnetsi olduğunu, davacı yan şirket kayıtlarını inceleme isteğini keşide ettiği ihtarname vasıtası ile bildirdiğini, bu itibarla mali müşavirlik ve muhasebe biriminin de hazır ve müsait olduğu gün için kendisine talep ettiği günden farklı bir gün için cevabi bildirimde bulunulduğunu, kaldı ki daimi olarak yoğun bir tempo ile çalışan o tarihte biri şehir dışında olmak üzere toplam beş şubesi bulunan muhasebe biriminin her istendiği zaman belgeleri tedarik etme ile bilgi verme durumu da bulunmadığını, davacı belirlenen günde şirket merkezine geldiğini ve davalıya muhasebe birimince “Nereden başlamak istersiniz ?” sorusunun yöneltildiğini, “ne varsa verin.” gibi ne olduğu belirsiz soyut ve maksatlı bir talepte bulunulduğunu, bu belirsizlik esnasında davalı vekilleri vasıtası ile diyalog ve uzlaşma teklifi yapılması üzerine davacı yanca da bu talep makul bulunduğunu, vaki taleplerinden şimdilik vazgeçilerek şirketten ayrıldığını, akabinde ise taraf vekillerince müteaddit defalar yapılan şifahi ve yüz yüze görüşmeler de sonuçsuz kaldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Deliller toplanmış, davalı şirketin sicil dosyası örneği Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünden temin edilmiş, davalı şirketin 17.12.2021 tarihli genel kurul toplantısına ilişkin gündem, toplantı tutanağı ve hazirun cetvelinin tescil edilmediği anlaşılmakla dava dilekçesi ekinde sunulan toplantı tutanağı değerlendirilmiş, Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya örnekleri ile Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/151835 nolu soruşturma dosyası örneği temin edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı üzerinde mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler tarafından inceleme yapılarak düzenlenen rapor içeriğinde özetle; "davacı, davalı şirketin azınlık paydaşı olduğu, davalı şirkete karşı açtığı çıkma ve ayrılık akçesinin ödenmesi, şirket yöneticilerine karşı davalı şirket lehine açtığı şirket zararlarının tazmini davaları derdest olduğu, davacı azınlık paydaş olduğundan şirketin zarara uğratılmış olması halinde ayrılık akçesi yönünden zarara uğramış olacağı da dosya kapsamından anlaşılacağı, bununla birlikte özellikle şirket yöneticilerine karşı davalı şirket lehine açtığı şirket zararlarının tazmini davasında alınacak raporlarda işbu davada talep edilen özel denetçi tarafından incelenecek olan hususların inceleneceği açık olduğu, davacının dava dilekçesinde dile getirdiği hususlar mali incelemede tek tek değerlendirildiği, bu kayıtların tek düzen muhasebe sistemi uygulama usul ve esaslarına uygun şekilde kayıt edildiği ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı bununla birlikte bu kayıtlar bakımından borcun kaynaklarının piyasa koşullarına uygun olup olmadığı mal ve/veya hizmetin alınıp alınmadığı yönünden özel denetçi tayini hususu mahkemenin takdirine olduğu" ifade edilmiştir.
Dava; TTK 635. maddesi atfı ile TTK 438 ve devamı maddeleri kapsamında davalı şirkete özel denetçi atanması talebine ilişkin olup öncelikle TTK 438. maddesinde öngörülen prosedürün ve şartların yerine getirilip getirilmediğinin incelenmesi gerekmektedir.
Davalı şirketin 17.12.2021 tarihli olağan üstü genel kurul toplantı tutanağının tetkikinde davacının yazılı olarak özel denetçi atanması önerisinin gündeme alınması talebinde bulunduğu talebin oy çokluğuyla reddedilmiş olduğu anlaşılmıştır.
TTK 438. maddesi kapsamında özel denetçi atanması talebinin ön koşullarından biri bilgi alma ve inceleme hakkının daha önceden kullanılmış olmasıdır. Davacı yan, şirket ortağı olarak bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmak üzere ihtarname göndermiş ise de talebi karşılanmadığında TTK 614 maddesi uyarınca genel kurula getirmesi genel kurulun talebi haksız olarak engellemesi halinde ise TTK 614/3 maddesi gereğince dava yolu ile bu hakkın kullanılmasının sağlanması gerekirken bu koşulun yerine getirilmediği görülmüştür.
Öte yandan TTK 439/2 maddesi uyarınca yöneticilerin şirketi ve pay sahiplerini zarara uğrattıklarının ikna edici bir şekilde ortaya konulması gerekmekte olup davacının özel denetçi atanması talebine esas olan hususların davacı tarafından açılmış ve dertest olan Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı şirket müdürlerinin azli ve yönetici sorumluluğuna dayalı tazminat davasında tartışılıp değerlendirilecek hususlar olduğu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller yapılan bilirkişi incelemeleri sonucu düzenlenen raporlar ve tüm dosya kapsamı uyarınca TTK 438/...maddesinde öngörülen koşul gerçekleşmediğinden davacı yanın özel denetçi tayini talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
...-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 21,...0 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
...-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 9.200.00 TL ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, HMK 440/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
17/11/2022
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 09.12.2022