T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/768 Esas - 2025/538
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2021/768 Esas
KARAR NO : 2025/538
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/12/2021
KARAR TARİHİ : 11/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile Davalılar, ... ve ... A.Ş. arasında, ... İlçesinde bulunan, mülkiyeti ve işletmesi davalılara ait olan “...” yerleşkesinde yapılacak tadilat, bakım, onarım ve diğer imalat işleri için, 14.01.2020 tarihinde, “Yüklenici Sözleşmesi” imzalandığını, Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede, yapılacak olan işlerin bir kısmı “Götürü Bedel Olarak” bir kısmı ise “Birim Fiyat Teklif/imalat” olarak taahhüde bağlandığını, Davalılar tarafından, İşlerin yürütülmesini takip etmek, yani davacının yapmış olduğu imalatların teknik kontrolünü yapmak üzere, “Danışmanlık ve Kontrollük Sözleşmesi” başlığı altında bir sözleşmeyle, bir inşaat mühendisi ve bir makine mühendisi kontrolör atandığını ve davacının yapmış olduğu imalatlar sürekli denetlendiğini, davacının sözleşme hükümlerine bağlı kalarak, Covid-19/Pandemi döneminin getirdiği tüm zorlukları ve piyasa koşullarındaki fiyat artışlarını da bertaraf ederek özen, özveri ve iyi niyet içerisinde edimlerini yerine getirdiğini, ... numaralı, 7.223.928,14 TL tutarındaki E-Fatura tanzim edilerek muhatap kurum ve şirkete gönderildiğini, Ancak davalılar hiçbir hukuki dayanağı olmayan ve anlaşılmaz bir tutum sergileyerek, davacıya hak ettiği alacakların bir kısmını ödemediğini belirterek davanın kabulü ile davanın Belirsiz Alacak Davası olarak görülerek, şimdilik 10.000,00 (Onbin) TL alacağın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, Ödenmesine hükmedilecek miktara, davalıların ihtarnameyle temerrüde düştüğü 12 Şubat 2021 tarihinden itibaren Ticari Temerrüt Faizi Uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Tur. ve Otelcilik İşl. AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, taraflar arasındaki sözleşmeye göre sözleşmeye göre İşin Bedeli başlıklı 4. Maddesinde; sözleşme bedeli 6.714.200,00 TL olarak belirlendiğini, Yine sözleşmenin "İşin Süresi ve Gecikme Cezası" başlıklı 5. Maddesinde işin süresi 110 gün olup 01.01.2020 tarihinde başlayıp 20.04.2020 tarihinde sona erecek olarak belirlendiğini, taraflar arasında işin süresinin uzatıldığına dair herhangi bir mutabakat sağlanmadığını, davacının sözleşmede belirtilen süre ile kararlaştırılan süre arasında geçen her gün için 5.000 TL tutarında belirlenen cezayı ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, Sözleşme gereğince her ne kadar davalıların iş değişikliğine, iş iptaline, yeni bir iş eklemeye ve yüklenicinin bu değişikliğe göre iş yapmasını istemeye yetkisi olsa da davalıların davacı taraftan herhangi bir değişiklik, iptal veya ek/ilave imalat talebi olmadığını, davacı tek taraflı olarak tutulan tutanak ile davalıdan işin gerekli/faydalı/zorunlu olduğuna dair herhangi bir yazılı onay almadan belirlenen ilave işlerin ve bedelinin kabulü mümkün olmadığını, davalıya kesmiş olduğu fatura özelinde değil yasal bir zorunluluk olduğunu, Ba/Bs mutabakatı faturanın muhteviyatını topyekûn kabul değil, faturanın muhatabın düzenlediği şekli ile ... A.Ş. hesaplarına elektronik olarak alındığını ve bu şekli ile süresinde Maliye’ye bildirilmesi şeklinde olduğunu belirterek davanın reddine talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın görevli olmayan ve yetkisiz mahkemede açıldığını, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, sözleşmenin "İşin yapılması" başlıklı 9. maddesi gereğince, davalı şirketin uğradığı zararlara ve sözleşmeden kaynaklanan hak ve alacaklarına ilişkin talep haklarını saklı tuttuklarını, işi verilen sürede tamamlayamayan davacının kesin kabulün yapıldığına ilişkin iddialarına itiraz ettiklerini, Sözleşme gereğince her ne kadar davalıların iş değişikliğine, iş iptaline, yeni bir iş eklemeye ve yüklenicinin bu değişikliğe göre iş yapmasını istemeye yetkisi olsa da davalıların davacı taraftan herhangi bir değişiklik, iptal veya ek/ilave imalat talebi olmadığını, davacı tarafın işin kesin kabulünün 30.06.2020 tarihinde gerçekleştiği iddiası gerçek dışı olduğunu, Kontrol Mühendislerinin hakediş raporunu onaylama yetkisi bulunmadığını, Nitekim davacı tarafından tanzim edilen faturanın ve içeriğinin kabul edilmediği ... . Noterliği'nin 22.02.2021 tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamede de belirtildiğini, ek imalatların yapımı hususunda davalıların onayını almadığını, davacının, kendi insiyatifi ile gerçekleştirdiği imalatlara ilişkin bedeli talep etmesinin yersiz olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Mahkememizce davalı ... Tur. İnş. AŞ'nin ticari defterlerinin incelenmesi yönünde mali müşavir bilirkişiden talimat yolu ile alınan 10.08.2022 tarihli raporda özetle; "Takdiri ve değerlendirmesi mahkemenize ait olmak üzere, davalı ... A.Ş.nin yasal defterlerinin incelenmesinde; Elektronik defter (e-defter) şeklinde tutulan davalının 2021 ve 2022 yıllarına ait yasal defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu/işlendiği, defter kayıtlarının sahibi lehine delil olabilme vasıflarına haiz olduğu tespit ve kanaatine varılmıştır. Ancak, hukuki nitelikli bu görüş ve kanaatimin takdiri mahkemeye bırakılmıştır. Davalı ... A.Ş tarafından davacıya 21.01.2021 — 25.08.2020 tarihleri arasında 6 işlemde toplam 6.923.928,14 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir." şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce ... ilinde keşif yolu ile bilirkişi heyetinden alınan 20.10.2022 tarihli raporda özetle; " inşaat mühendisi ile ilgili sözleşme dahili yapılan imalatların toplam tutarı 1.121.800 TL'dir. %18 KDV daHil inşaat mühendisi ile ilgili sözleşme harici yapılan imalatların toplam tutarı 480.460 TL'dir. %18 KDV dahil tutar ise 566.942,8 TL'dir. İnşaat mühendisi ile ilgili sözleşme dahili ve harici inşaat imalatların toplam tutarı 1.602.260 TL, %18 kdv dahil toplam tutar 1.890.667 TL'dir. Makine mühendisi ile ilgili sözleşme dahili ve harici yapılan işlerin toplam bedeli %18 KDV dahil 4.977.015,38 TL'dir. Elektrik-elektronik mühendisi ile ilgili sözleşme dahili ve harici yapılan işlerin toplam bedeli KDV dahil 1.388.041,97 TL olarak hesaplanmıştır. peyzaj işlemleri ile ilgili sözleşme dahili ve harici yapılan işlerin toplam bedeli KDV dahil 212.400,00 TL olarak hesaplanmıştır. Toplam dahili ve harici yapılan işlerin toplam bedeli KDV dahil 8.488.124,35 TL olarak hesaplanmıştır" şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce ... ilinde oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan 09.03.2023 tarihli raporda özetle; "Mülkiyeti ... SENDİKASI'na ait ... A.Ş. tarafından işletilen ...adresindeki (işletmecinin ... olarak isim hakkını aldığı) 5 yıldızlı otel ve müştemilatının detayları ekte belirtilen tadilat ve onarım işlerinin yapımı için davacı yüklenici ve davalılar otel maliki ve işletmecisi arasında 14.01.2020 tarihinde sözleşme imzalandığı, Bilirkişi Kurulu raporları ile Teknik Raporun incelemesi sonucunda, Yüklenici Sözleşmesi kapsamında yapılan inşaat imalatlarının toplam tutarının (KDV hariç) 1.121.800,00 TL Yüklenici Sözleşmesi kapsamında olmayan ve yapıldığı tespit edilen inşaat imalatları toplam tutarının, birim fiyatlar hususunda, davacı ve davalı taraflarca 20.10.2022 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunda tespit edilen birim fiyatlara itirazın olmadığı değerlendirilerek 478.460,00 TL olduğunun hesaplandığı ancak tespit birim fiyatlarının hangi tarihe ait fiyatlar olduğunun tespit edilemediği, Sayın mahkemenin takdir etmesi halinde sözleşme harici yapılan işlerin birim fiyatlarının, imalat detayları yerinde incelenerek, mahallinde yapılacak keşifte, bilirkişi incelemesiyle yapılabileceği, Bilirkişi Kurulu raporları ile Teknik Raporun incelemesi sonucunda, Yüklenici Sözleşmesi kapsamında yapılan peyzaj imalatlarının toplam tutarının (KDV hariç)180,00 TLolduğu, Yüklenici Sözleşmesi kapsamında olmayan hiçbir imalatın yapılmadığı, Tespit raporları, bilirkişi raporu ve teknik raporun incelenmesi sonucunda elektrik imalatlarına in olarak;Her 3 rapora göre sözleşmeye dahil olan imalatlar sözleşme birim fiyatlarıyla (Tablo-1, Tablo-2, Tablo-3), ilave olarak yapılan sözleşme dışındaki imalatlar ise mahalli piyasa rayiçlerine (Tablo-4) göre tablolarda hesaplanmış ve Tablo-5 ile özet tablo oluşturulmuş olup, Sayın Mahkeme tarafından tespit raporu ve bilirkişi raporu takdir edilirse sözleşmeye dahil ve sözleşme dışı imalatların toplamının KDV hariç 673.691,04 TL olarak hesaplandığı, Sayın Mahkeme tarafından teknik rapor takdir edilirse sözleşmeye dahil ve sözleşme dışı imalatların toplamının KDV hariç 627.243,80 TL olarak hesaplandığı, Mahkeme dosyasında yapılan incelemede, 26.9.2022 keşif tarihli ... Mahkemesine sunulan Bilirkişi Raporun bilirkişi Kurulunun görüşlerine katıldığımız ve mekanik işlerin, Sözleşme dahili ve harici yapılan işlerin KDV hariç Toplam değerinin 26.09.2022 tarihi itibariyle 4.143.274,64 TL olarak hesaplandığı, Davanın belirsiz alacak davası özellikleri taşımadığı, alacağa ilişkin zamanaşımının dolmadığı, ...'nın davalı sıfatını haiz olmadığı, davalının mücbir sebebe ilişkin iddialarının yerinde olduğu, görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesinin yukarıdaki ihtimaller dahilinde mahkemenin takdirinde olduğu, Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı ... ( ...) tarafından davalı ... turizm ve Otel İşletmeleri Aş.'e 07.07.2020 tarih ... nolu (6.121.973,00 TL * 1.101.955,14 TL KDV) 7.223,928,14 TL tutarında fatura tanzim edildiği, bahse konu fatura bedeline karşılık davalı ... turizm ve Otel İşletmeleri AŞ. tarafından toplam 6.923.928,14 TL'lik ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerin mahsubu sonrasında, davacı ... ( ...)'in dava tarihinde “CARİ” hesaptan kaynaklı olarak davalı ... AŞ.'den 300.000,00 TL alacaklı olduğu, Sayın Mahkeme tarafından tespit raporu ve bilirkişi raporu takdir edilirse davacı alacağı KDV dahil: 860.798,17 TL, Mahkeme tarafından teknik rapor takdir edilirse davacı alacağı KDV dahil; 805.990,41 TL" şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce ... ilinde keşif yolu ile bilirkişi heyetinden alınan 15.09.2023 tarihli ek raporda özetle; "Bilirkişi kök raporunda belirtilen elektrik imalatlarındaki metrajlarda herhangi bir değişiklikte bulunmayacağım. Aynı zamanda birim fiyatlarda belirtilen fiyatlar olayın vuku bulduğu tarihsel döneme ait fiyatlardır. Elektrik fiyatlarına ait metraj ve fiyat değişikliğinde bulunmamaktayım" şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce ... ilinde oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan 18.12.2023 tarihli ek raporda özetle; "Mahkeme tarafından tespit raporu ve bilirkişi raporu takdir edilirse davacı alacağı (KDV dahil): 681.436,16 TL, Mahkeme tarafından teknik rapor takdir edilirse davacı alacağı (KDV dahil): 623.630,42 TL, Mahkeme tarafından tespit raporu ve bilirkişi raporu ile davacı vekilinin itirazının yerinde olduğu takdir edilirse davacı alacağı (KDV dahil); 709.523,71 TL, Mahkeme tarafından teknik rapor ile davacı vekilinin itirazının yerinde olduğu takdir edilirse davacı alacağı (KDV dahil): 654.715,97 TL HMK'un madde 279/1 ve 279/2 hükümleri gereğince," görevlendirilen hususlar, tespit ve inceleme konusu yapılan dava konusu ile ilgili olarak değerlendirmeler" şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce ... ilinde oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan 22.04.2023 tarihli ek raporda özetle; "... D. İş nolu dosyası kapsamında düzenlenen Bilirkişi Kurulu Raporu ... Hukuk Mahkemesinin 11.03.2022 tarihli yazısı ekinde Sayın Mahkemeye gönderilen, ... D.İş nolu dosyada; 12.04.2021 tarihli Kadastro Teknisyeni imzalı bilirkişi raporu, davalının 14.07.2021 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi ve 09.11.2021 tarihli inşaat mühendisi, makine mühendisi, elektrik mühendisi ve peyzaj mimarı imzalı bilirkişi ek raporu bulunmakta, söz konusu incelemeye ait kök rapor bulunmamaktadır. Kök rapor dosyada bulunmadığından Bilirkişi Ek Raporuna ilişkin değerlendirme yapılmamıştır.” olduğu belirtilmiştir. Sayın Mahkemenin 13.10.2023 tarihli Duruşma Tutanağında, “Didim Sulh Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak ... D. İş sayılı dosyasında tespit raporunun okunaklı bir örneğinin gönderilmesinin istenilmesine, 1 nolu ara karar yerine geldiğinde dosyanın inşaat mühendisi bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamında yer alan delil tespiti mahkemesinin yaptırdığı keşif ve ek rapor ile tespit edilen imalatlara (delil tespiti raporunda var ise yapılan itirazlar da raporda belirtilmek suretiyle) ek rapor tanziminin istenilmesine, ...” karar verilmiştir. ... D. İş nolu dosya tarafımca incelenmiş ancak dosyada ek rapor bulunmasına rağmen kök rapor bulunamamıştır. Yapılan incelemede, 2021/9 D. İş nolu dosyada alınan 09.11.2021 günlü ek rapor ile ... D. İş nolu dosyada alınan 09.11.2021 günlü ek raporda, davacı tarafından yapılan inşaat imalatı tespitlerinin birebir aynı olduğu görülmüştür. ... D. İş nolu dosyada alınan kök ve ek raporlar, Kurulumuzca hazırlanıp Sayın Mahkemeye sunulan 09.03.2023 günlü kök raporda değerlendirilmiş olup, 18.12.2023 günlü ek rapordaki inşaat imalatlarına ilişkin yapılan tespit, değerlendirme ve kanaatimde bir değişiklik olmamıştır" şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce ... ilinde yeni oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan 17.12.2024 tarihli raporda özetle; "Davacının davalı ... TURİZM'e toplam 8.376.225,74 TL tutarında iş yapmış olduğu, Yapılan iş karşılığında davacının 6.923.928,14 TL tahsilat yapmış olduğu, Davacının davalılardan bakiye alacağının(8.376.225,74 TL-6.923.928,14=) 1.452.297,60 TL olduğu, Davacı, keşide ettiği ihtarnamede 515.300,00 TL'nin ödenmesini istemiş olup, ihtarnamede 7 gün süre verilmiş ve 18.02.2021'de muhataba tebliğ edilmiştir. Buna göre, hesaplanan miktarın 515.300,00 TL'sine ihtarnameye göre temerrüt tarihi olan 26.02.2021'den, bakiyesine ise arabuluculuk anlaşamama tutanağının düzenlendiği 16.12.2021'den itibaren avans faizi işletilebileceği, Görüş ve kanaatine varılmıştır. Kurulumuz üyelerinden ... ve ... ayrık görüş sunmuştur. Geçici Kabul Tutanağında belirlenen eksikliklerin tümünün giderildiğine ilişkin bir tutanak görülmemiştir. Usulüne uygun bir "kesin hesap" yapılmamıştır. KESİN KABUL yapılmamıştır. O nedenle kesin hesap ve bu hesaba dayalı usulüne uygun bir "kesin hakediş" yapılmamıştır." şeklinde görüş bildirmiştir.
Mahkememizce Ankara ilinde yeni oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan 18.06.2024 tarihli ek raporda özetle; "Heyetimizce 26.09.2022 tarihli mahallinde yapılan keşif sonunda tanzim edilen 21.10.2022 tarihli Kök ve 15.09.2023 tarihli Ek raporun kesin hakediş olarak değerlendirilebileceği kanaati ile ve davalının keşif sonunda tanzim edilen raporda sözleşme harici birim fiyatların rayiç bedel olarak değerlendirilmesi itirazları da dikkate alınarak yapılan değerlendirme ve hesaplamada; 1-Sözleşme harici alınan birim fiyatların KDV Dahil tutarlarının rayiç bedel olarak kabulü ile Davacının davalı ... TURİZM'e yaptığı toplam iş bedelinin 8.068.511,67 TL olduğu, Bu tutardan, davacının davalıdan yaptığı tahsilat tutarı olan 6.923.928,14 TL'nin mahsubu ile davacı alacağı, (8.068.511,67-6.923.928,14=) 1.144.583,53 TL olarak hesaplanmıştır. Sözleşme harici alınan birim fiyatların KDV Hariç tutarlarının rayiç bedel olarak kabulü ile Davacının davalı ... TURİZM'e yaptığı toplam iş bedelinin 7.978.171,11 TL olduğu, Bu tutardan, davacının davalıdan yaptığı tahsilat tutarı olan 6.923.928,14 TL'nin mahsubu ile davacı alacağı (7.978.171,11-6.923.928,14=) 1.054.242,97 TL olarak hesaplanmıştır. Bu tutarlar noktasında heyetimizde ihtilaf bulunmamakta olup, hangi tutarın ödeneceği hususunda takdirin Sayın Mahkemenizde olduğu, Davacı, keşide ettiği ihtarnamede 515.300,00 TL'nin ödenmesini istemiş olup, ihtarnamede 7 gün süre verilmiş ve 18.02.2021'de muhataba tebliğ edilmiştir. Buna göre, hesaplanan miktarın 515.300,00 TL'sine ihtarnameye göre temerrüt tarihi olan 26.02.2021'den, bakiyesine ise arabuluculuk anlaşamama tutanağının düzenlendiği 16.12.2021'den itibaren avans faizi işletilebileceği, Görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir.
Dava eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, bakiye iş bedeli ile sözleşme dışı iş bedelinin tahsiline ilişkindir.
Davacı, taraflar arasında ... İlçesinde bulunan mülkiyeti ve işletmesi davalılara ait olan ... yerleşkesinde yapılacak tadilat, bakım , onarım ve diğer imalat işleri için 14/01/2020 tarihli sözleşmenin akdedildiğini, işin eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim edildiğini ve kesin hakkedişin 30/06/2020 tarihinde imzalandığını, yine davalıların talebi üzerine ilave/ek imalatlarında yapıldığını, ... d. iş sayılı delil tespiti yaptırıldığını, davalıların kesin hakkediş imzalandıktan sonra ilave iş kalemleri dikkate alınmaksızın davacı tarafından davalılara asıl iş bedeli olarak 07/07/2020 tarihli 7.223.928,14 TL bedelli faturanın gönderildiğini, davalıların bu bedeli kabul ederek muhasebeleştirdiklerini, ancak davalılarca 7.223.928,14 TL bedelli asıl iş bedelinden sadece 6.923.928,14 TL’sinin ödendiğini, bakiye 300.000,00 TL’nin ödenmediğini, ancak delil tespiti sonrasında davacını alacağının asıl iş bedeli olarak 7.727.836,98 TL, ilave iş bedeli toplamının 605.272,74 TL, toplam alacağın ise 8.333.109,72 TL olduğunu beyanla şimdilik 10.000,00 TL alacağın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesini talep etmiş,
Davalı ... AŞ cevabında, işin süresinde teslim edilmediğini, sözleşmenin 5. Maddesinde günlük 5.000,00 TL cezai şartın ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davalı tarafından herhangi bir iş değişikliği talebinin olmadığını, kesin hak ediş raporunun imzalandığı beyan edilse de kontrolör şirketin keisn hakkediş raporunu imzalama yetkisinin olmadığını, davacının kendi insiyatifi ile iptal ettiği değiştirdiği, ilave işlerin olduğunu, davaılar tarafından alınan mayıs 2021 tarihli teknik raporda davacının sözleşmeye aykırı davrandığını götürü bedelli yapılması gereken işler için ücret talep edildiğini, andazit taşı döşeme ve baskılı beton işlerinde eksik iş kalemlerinin olduğunu geçici kabul tutanağında yangın hattında sızdırmazlık testinin ana hat borusu üzerinde çürümeden kaynaklı ayıbın mevcut olduğunu, faturanın kabul edilmesinin Vergi Usul Kanunu gereğince yasal zorunluluk olduğunu beyanla davanın reddini savunmuş,
Davalı ... cevabında; alacağın zamanaşımına uğradığını, mahkemenin görevsiz olduğunu, davalının sözleşmede mülk sahibi sıfatında olduğunu, iş bedelini ödeme yükümünün olmadığını, davanın pasif husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, davacı tarafından işin tamamlanması için 30/10/2020 tarihine kadar süre verildiğini, bu nedenle işin davacı iddiasının aksine 30/06/2020 tarihinde kesin kabulün yapılmasının mümkün olmadığını, kontrol mühendisinin kesin hakkedişi onay yetkisinin olmadığını, sözleşme gereğince gecikme halinde günlük 5.000,00 TL ödeme yükümünün olduğunu, davalıların onayı olmaksızın iş değişikliği, iş iptali ve ilave işlerin yapıldığını, 7.223.928,14 TL bedelli faturanın muhasebeleştirilmesinin Vergi Usul Kanunu gereği olduğunu, işin eksik ve ayıplı olduğunu, ana hatta çürümeden dolayı yangın riskinin olduğunu, sözleşmede 456.000,00 TL olarak tespit edilen baskılı beton işinin davacı tarafından yaptırılan kısmının 170.000,00 TL olduğunu andazit taşının da kararlaştırılandan az kullanıldığını, davacının sözleşmenin 19. Maddesi gereğince fazla ödeme aldığını kendi insiyatifi ile gerçekleştirilen işlerden dolayı bedel talep etmesinin yersiz olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
... d. iş sayılı delil tespiti dosyaları dosya içerisine alınmıştır.
... Mahkemesi’ne yazılan talimat mahallinde inşaat mühendisi bilirkişiler marifetiyle keşif icra edilmiş ve rapor alınmıştır.
Davacı tarafından davalılara gönderilen .... Noterliği’nin 12/02/2021 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinde davacı tarafından ilave iş bedeli olarak 215ç300,00 TL, asıl iş bedeli bakiye alacağı olarak ise 300.000,00 TL toplamı 515.000,00 TL’’nin tebliğden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesini talep etmiş , ihtarnamenin 18/02/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ... AŞ tarafından cevaben .... Noterliği’nin 23/02/2021 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ilave iş bedelinin kabul edilmediğini sözleşmenin 19. Maddesi gereğince dolar ile ilgili olan imalat kalemlerinde sözleşme tarihinin esas alınacağını ve ihtarname içeriğinin kabul edilmediğini beyan etmiş, .... Noterliği’nin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile fazla ödenen 38.759,11 TL’nin iadesi talep edilmiştir.
Davalılar alacağın zamanaşımına uğradığını savunmuşlar ise de, eser sözleşmelerinde uygulanması gerekli olan zamanaşımı süresini düzenleyen TBK’nın 147/6 maddesi gereğince zamanaşımı süresi 5 yıl olup, bu sürenin taraflar arasındaki sözleşmenin ifa ile sonuçlanması veya feshedildiği tarihten itibaren başlayacağı açıktır. Her ne kadar işin yapılıp teslim edildiği tarih dosya kapsamında taraf kabullerinde değil ise de, sözleşme tarihinin 14/01/2020 olduğu, davacıya 3/10/2020 tarihine kadar işin teslimi için süre uzatımı verildiği anlaşıldığından dava tarihi olan 27/12/2021 ve ıslah tarihi olan 09/01/2025 tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla yargılamaya devam olunmuştur.
Davalılar tarafından iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı savunulmuş, davacı tarafından da dava belirsiz alacak davası olarak adlandırılmış ise de; alacağın miktar ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenmesi mümkün olduğundan HMK'nın 107. maddesine göre belirsiz alacak davacı açılamayacağı, ancak belli bir miktar gösterilerek talepte bulunulduğundan davacının davasının HMK 109. maddesinde ifade edilen kısmi dava niteliğinde olduğu kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur. (... Dairesi'nin 10.07.2013 gün ... sayılı ve ... 02.03.2016 gün ... sayılı ilamları).
Taraflar arasında TBK 470 vd maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu bu amaçla 14/01/2020 tarihli 6.714.200,00 TL +KDV birim fiyatlı ... Yüklenici Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmede davalı ... AŞ’nin iş sahibi, diğer davalı ...’nın ise mülk sahibi olarak yer aldığı, davacı tarafından davalılara gönderilen 7.223.928,14 Tl bedelli faturanın davacı ve davalı ... AŞ ticari defterlerinde ihtilafsız olarak kayıtlı olduğu, davalı ... AŞ tarafından davacıya 25/08/2020 -21/01/2021 tarihleri arasında toplamda 6.923.928,14 TL ödeme yapıldığı taraflar arasında ihtilafsız olup, taraflar arasındaki ihtilaf asıl iş bedelinden dolayı bakiye borcun mevcut bulunup bulunmadığı, sözleşmenin 19. Maddesinin uyuşmazlığına etkisi, davacı tarafından sözleşme dışı imalatın yapılıp yapılmadığı, imalat var ise davalıların imalat bedelinden sorumlu olup olmadığı, yapılan işte eksik ve ayıp savunmasının yerinde olup olmadığı, davalı ... husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, davacı tarafından sunulan kesin hesap tutanağına itibar edilip edilemeyeceği , davalıların fazla ödeme cezai şarta yönelik takas mahsup taleplerinin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı, tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği gibi taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır. (... sayılı ilamı). Davalı ...’nın husumet itirazının değerlendirilmesinde, taraflar arasındaki sözleşmede işveren olarak ... AŞ, davalı sendikanın ise mülk sahibi sıfatında olduğu, sözleşme maddelerinin incelenmesinde, taraflara hak ve borç yükleyen maddelerde hak ve sorumluluğun yüklenici ve iş sahibine ait olduğu, mülk sahibi sıfatındaki davalıya yüklenen herhangi bir hak ve borcun bulunduğuna dair açık düzenlemenin olmadığı, davacıya yapılan iş bedeli ödemesinin de sendika dışındaki diğer davalı tarafından yapıldığı, yine sözleşmede davalının kefil, müşterek ve müteselsil borçlu, garantör, başkasının fiilini taahhüt eden ya da başka bir şekilde birlikte sorumluluğu üstlendiğine dair maddenin bulunmadığı nazara alınarak bu davalı yönünden pasif husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Asıl iş bedeli yönünden yapılan değerlendirmede ise; ... sayılı içtihadında da belirtildiği üzere “…davalı diğer faturalar ve bu faturaya itiraz etmeyip kendi ticari defterlerine işlediğinden Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 19.09.2012 gün ve ...sayılı kararında da açıklandığı gibi sözleşmedeki birim fiyatın fatura ile değiştirildiğinin ve davalının faturada gösterilen birim fiyatı benimsediğinin kabulü gerekir...” dosya kapsamında asıl işe yönelik olarak davacı tarafından davalıya gönderilen faturanın itirazsız olarak davalı defterinde kayıtlı olduğu anlaşıldığından asıl işe yönelik olarak iş bedelinin kesinleştiğinin kabulü gerekir, bu nedenle sözleşmenin 19. Maddesinde belirtilen dolar ile olan imalat kalemleri yönünden sözleşme tarihindeki kurun esas alınacağına dair madde, tarafların faturada gösterilen bedel ile değiştiği olarak kabul edilmiş asıl iş bedeli yönünden ödenen bedelin indirilmesi sonucu bakiye 300.000,00 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Davacı tarafından işin kesin kabulünün yapıldığından bahisle 30/06/2020 tarihli kesin hesap tutanağı sunulmuş ise de, kesin hesap tutanağının kontrolör şirket tarafından akdedildiği, taraflar arasındaki sözleşmede kontrolör şirketin kesin hesap düzenlemeye yetkili olduğuna dair maddenin bulunmadığı, keza davalılar tarafından davacıya işin bitirilmesi için 31/10/2020 tarihine kadar süre verildiği, kesin hesap tarihinin 30/06/2020 tarihi olduğu ve bu tarihten sonra eksik ve ayıplı işlerin tespitine dair tutanaklarda nazara alındığında, davacı tarafından sunulan kesin hesap tutanağına itibar edilmemiştir
İlave iş bedeli yönünden yapılan değerlendirmede ise ; taraflar arasındaki sözleşmede sözleşme dışı iş bedelinin bedelinin ne olacağı düzenlenmemiş olduğundan davacı yüklenici davalı yararına yaptığı faydalı imalatları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 526 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre (ayrıca KDV ilave edilmeksizin) talep hakkına sahiptir. Buna göre dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda sözleşme harici inşaat işlerinin 385.222,80 TL, mekanik işlerin 76.151,30 TL elektrik işlerinin ise 130.858,46 TL olduğu anlaşıldığından toplam 592.232,56 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı yan tarafından teslim edilen işlerin eksik ve ayıplı olarak ifa edildiği savunulmuş ve dosya kapsamında 24/01/2020- 03/07/2020 tarihi aralığında 10 adet bazıları eksik ve ayıplara yönelik tutanaklar mevcut ise de; talimat yolu ile ....Mahkemesi’nce icra edilen keşif sonucu alınan 20/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda da eksik ve ayıpların tespit edilemediği anlaşılmakla işin eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim edildiği kabul edilmiştir.
Yine davalı yan cezai şart ve fazla ödeme savunmasındaki takas ve mahsup itirazının değerlendirilmesinde; taraflar arasındaki sözleşmenin 5. Maddesinde belirtilen cezai şart 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 179/2. maddesinde düzenlenen ifaya ekli cezadır. Sözleşmede aksi bir düzenleme bulunmadığından ve bu cezanın talep edilebilmesi için teslim anında ihtirazi kayıt konulması gerekmekte olup, cezai şart alacağı yönünden takas savunması yerinde görülmemiştir, yine fazla ödeme yapıldı da dosya kapsamında ispat edilemediğinden davanın kısmen kabulü ile aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... yönünden açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine,
2-Davalı ... AŞ yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile, 300.000,00 TL asıl iş bedeli, 592.232,56 TL ilave iş bedeli toplamı 892.232,56 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, alacağın 515.300,00 TL’si için 26/02/2021, bakiye 376.932,56 TL’si için ise 09/01/2025 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizinin uygulanmasına,
3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Alınması gereken 60.948,40 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL, ıslah dilekçesi ile yatırılan 24.630,84 TL harcın toplamı olan 24.801,62 TL'nin mahsubu ile bakiye 36.146,78 TL harcın davalı ... AŞ' den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davanın kabul ret oranına göre 1.117,24 TL'sinin davalı ... AŞ' den 202,76 TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 1.706,20 TL tebligat ve müzekkere gideri 48.500,00 TL bilirkişi ücreti, 1.500,00 TL keşif araç ücreti, 1.143,80 TL keşif harcı olmak üzere toplam 52.850,00 TL'nin davanın kabul ret oranına göre 44.732,24 TL'sinin davalı ... AŞ' den tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 136.912,56 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ... AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar yönünden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 88.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar yönünden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
10-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı 11/07/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.