T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/117 Esas
KARAR NO: 2022/408
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/03/2019
KARAR TARİHİ: 13/05/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/06/2022
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 28.01.2022 tarih, 2021/2248 Esas, 2022/94 Karar sayılı ilamı sonrasında mahkememizce yapılan açık yargılaması sonucunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Muş ili sınırları içerisinde kurulması planlanan 280 MW kurulu gücündeki Alpaslan II HES'in iletim sistemine irtibatını teminen davalı ile dava dışı ... Enerji Üretim AŞ arasında 30/01/2014 tarihinde bağlantı anlaşması imzalandığını, dava dışı ... Enerji Üretim A.Ş'nin bölünmesi neticesinde ... Enerji Üretim A.Ş adında yeni bir şirket kurularak Alpaslan II Barajı ve HES projesini 05/01/2017 tarih EÜ/6841-5 sayılı kurul kararı ile bu yeni şirket üzerine lisansa derç ettirdiğini, ardından EPDK'dan alınan onay ile bahsi geçen şirket hisselerinin tamamının ....ya devredilerek Alpaslan II Barajı ve HES projesi tüzel kişiliği olan ... Nehri Enerji Üretim A.Ş'nin ... Enerji Üretim A.Ş ie arasındaki hukuki bağın sonlandırıldığını, devam eden süreçte davacı tarafından yapılan tespit neticesinde yapımı devam eden 380 kV Yukarı Kaleköy TM - Tatvan TM Enerji Nakil hattına bağlantı yapılmasının daha uygun olduğu kanaatine varıldığını ve orjinal projedeki hattın 55 km uzunluğunda olmasına karşın yeni hattın 15 km uzunluğunda olduğu ve bu hali ile çok daha ekonomik bir hat olacağından yapılan bu tespit ile EPDK'ya 15/11/2017 tarih ve 396 sayılı başvuruda bulunularak bağlantı noktası değişikliğinin ...'ın değerlendirmesine sunulduğunu, davalı ... ile yapılan yazışmalar neticesinde bağlantı noktası tadil edilerek EPDK tarafından 25/01/2018 tarih 7655-9 sayılı kurul kararı ile lisansa derç edildiğini, yapılan bu değişiklik nedeniyle davalı ile imzalanan Bağlantı Anlaşmasının yine davalının verdiği uygunluk neticesinde tesis edilen EPDK onayı çerçevesinde revize edilmesi için davalıya 08/02/2018 tarihinde talepte bulunulduğunu, ancak davalı ile yapılan yazışmalar neticesinde davalının 28/05/2018 tarih ve 222918 sayılı yazısında revize edilen bağlantı anlaşmasının fesih edilerek yeni bir bağlantı anlaşmasının düzenlenmesi gerektiğinin belirtildiğini, bu kapsamda aynı yazıda sözleşmedeki düzenleme dayanak gösterilerek kamulaştırma ve ağaçlandırma işlemleri ile ilgili hiçbir işlem yapılmayan mevcut saha ile ilgili davalı tarafından Elazığ Orman Bölge Müdürlüğüne mülkiyeti davalıya ait olan/olacak önceki güzergahtaki enerji iletim hattının yapımı için ağaçlandırma bedeli ve arazi kullanım bedeli adı altında harcandığı ifade edilen miktarın davalı hesabına yatırılmasının istendiğini, halbuki sadece güzergah değişimi nedeni ile sözleşmenin tadil edildiğini ancak hiçbir şekilde davacı şirket tarafından bağlantı anlaşmasının fesih edilmediğini, sadece ve sadece bağlantı anlaşmasının tadilini gerektiren bir durum olduğunu, bu nedenle taraflar arasında akdedilen 31/01/2014 tarihinde imzalanıp 21/03/2017 tarihinde revize edilen bağlantı anlaşmasının fesih edildiği gerekçesi ile şartları oluşmadığı halde davacıdan haksız olarak tahsil edilen ve davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödenen 1.164.619,08 TL tutarındaki miktarın iade edilmesi gerektiğini, davalının feshettiği bağlantı anlaşmasının bağlantı noktasının değiştirilmesi halinin sözleşmede bir fesih gerekçesi olmayacağını ve mevcut sözleşmede olmamasına karşılık imzalanması istenen yeni sözleşmeye bu doğrultuda eklenen madde ile de bu durumun açık olduğunu belirterek şimdilik ihtirazı kayıtla ödenen miktardan 10.000,00 TL'sinin ödemenin yapıldığı 02/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davada idari yargının görevli olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası ya da kısmi dava olarak açılmasının mümkün olmadığını, Alpaslan II HES lisansının davacı şirkete aktarılmasından sonra ilgili davacı şirket tarafından EPDK'ya bağlantı noktası değişikliği için müracaatta bulunulduğunu, EPDK tarafından da davalıya görüşlerinin sorulduğunu, devam eden süreçte de lisans tadil edilerek yeni bağlantı noktası üzerinden bağlantı anlaşması süreçlerinin tamamlandığını, bağlantı noktası davacının talebi ve yazılı başvurusu neticesinde değiştirildiğini, davalı kurumca resen bir işlem tesis edilmediğini, ayrıca bu değişiklik öncesi eski bağlantı anlaşması kapsamında yapılan tüm işlemlerin ve harcamaların iletim sistemi ihtiyacı için değil sadece Alpaslan II HES bağlantısı için gerekli olduğunu, bağlantı noktasının değişmesiyle boşa çıktığını, bu sebeple dava konusu bedellerin ödemesinin davacı şirket için yapıldığını, söz konusu bedellerin iadesi talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Bilirkişi heyetinden bozma öncesi alınan 16/10/2019 tarihli raporda özetle; "Davalı ... uhdesinde bulunan davaya konu Alpaslan II Barajı ve HES'in iletim sistemine bağlanmasına konu EİH'nın davacı şirketin lisans tadili ve Bağlantı Noktası Değişikliği talebi ile yapım gerekliliğinin ortadan kalktığı bağlantı anlaşması ile tanımlanan iletim tesisinin davalı ...'a bir yararının söz konusu olmadığı, davalı ...'ın bir kusuru olmaksızın mevzuat gereğince yaptığı kamulaştırma giderlerinin davacıdan tahsilinin uygun olduğu, dava kapsamında davacının fazladan ödediği 28.303,94 TL bedelli talep hakkı olduğu" şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 12/01/2020 tarihli ek raporda özetle; "Kök raporla ilgili tarafların itirazlarının incelenmesi ve yeniden yapılan hesaplamalar sonucunda her iki taraf vekilinin itirazlarının yerinde görülmediği ve kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin korunduğu, dava kapsamında davacının fazladan ödediği 33.279,94 TL bedeli ödeme tarihi olan 02.10.2018 tarihinden itibaren işeyecek faizi ile birlikte talep hakkı olduğu" şeklinde görüş bildirmiştir.
Aynı bilirkişi heyetinden alınan 09/11/2022 tarihle ek raporda özetle; "Tarafların ek raporla ilgili itirazlarının incelenmesi ve yeniden yapılan hesaplamalar sonucunda davacı vekilinin itirazları çerçevesinde hesaplama yapılamayacağı, buna karşılık davalı vekilinin itirazları çerçevesinde yeniden yapılan hesaplama sonucunda davalı ...'ça ilgili Orman İdarelerine ödenen miktar toplam 1.164.619,08 TL olarak hesaplandığı" şeklinde görüş bildirmiştir.
Dava taraflar arasındaki Bağlantı Anlaşması'nın davalı idarece feshi sonrasında ihtirazi kayıtla ödenen bedelin iadesine ilişkindir.
Davacı taraflar arasında akdedilen 30.01.2014 tarihli Bağlantı Anlaşması sonrasında 380 kV Yukarı Kaleköy TM- Tatvan TM Enerji Nakil Hattının, Alparslan II Hes üretim santralinin bulunduğu şalt sahasına çok yakından geçtiğinin tespit edildiğini, ve yapımı devam eden380 kV Yukarı Kaleköy TM- Tatvan TM Enerji Nakil Hattına bağlantı yapılmasının daha uygun olduğunun kanaatine varıldığını, bu şekilde 55 km olan hattın 15 km olacağını , davalıya 15.11.2017 tarihlinde başvurulduğunu süreçte EPDK tarafından 25.01.2018 tarihli kurul kararı ile lisansa derç edildiğini, anlaşmanın revize edilmesi için davalıdan talepte bulunulduğunu, ancak davalı yanca Bağlantı Anlaşmasının feshedildiği ve yeni bir Bağlantı Anlaşması yapılması gerektiği belirtilerek önceki güzergahtaki enerji iletim hattının yapımı için ağaçlandırma bedeli ve arazi kullanım bedeli adı altında yapılan harcamaların ödenmesinin istendiği, davacı tarafından ise bu bedelin ihtirazi kayıtla 1.164.619,08 TL'nin ödendiğini belirterek ödenen bu bedelin şimdilik 10.000,00 TL'sinin iadesi talep edilmiştir.
Davalı ise cevabında; davacının Alparslan II Barajı ve HES'in iletim sistemine irtibatı için Bağlantı Anlaşması imzalandıktan sonra lisans tadili için başvurarak davalıya verilen bağlantı görüşünün 400 kV Yukarı Kaleköy HES TM- Tatvan TM EİH'ye girdi çıktı olarak değiştirilmesi ve üretim lisansının da bu doğrultuda tadil edilmesi için EPDK'dan talepte bulunduğunu, talebin uygun görüldüğünü ve üretim lisansınında bu yönüyle tadil edilmesi neticesincesinde davacının talebi doğrultusunda tadil edilen üretim lisansı çerçevesinde iletim sistemine yeni bağlantı noktaları üzerinden irtibatını teminen gerekli iletim sistemi yatırımlarını içeren yeni bir Bağlantı Anlaşması'nın imzalanması ve 30.01.2014 tarihinde imzalanıp 21.03.2017 tarihinde revize edilen Bağlantı Anlaşmasının feshedilmesi gerektiğinin ortaya çıktığını, feshedilecek olan Bağlantı Anlaşması'nda yer alan iletim sistemi yatırımlarına iletim sistemi planlamaları dahilinde ihtiyaç duyulmaması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin Ek-4 Tesis Sözleşmesi madde 3 gereğince davalı tarafından yapılan 1.164.619,08 TL'nin talep edildiğini, ilgili bedelin yatırılması sonrasında 30.01.2014 tarihli sözleşmenin feshedilerek 09.10.2018 tarihli yeni Bağlantı Anlaşması'nın akdedildiğini, söz konusu enerji iletim hattı için alınan orman ve yol iznine konu alanın davacının talebi üzerine değiştirilmesi ve başka bir güzergah nedeniyle tesisleşmeye gidilmesi sonrasında 2015 yılında alınan tesis ve yol izinlerinin iptalinin zorunlu olduğunu, davalı idarece Elazığ Orman Bölge Müdürlüğü'ne ödenen 1.152.768,53 TL'nin ilgili kurumdan talep edilmesi üzerine iadenin de gerçekleşmeyerek talebin reddedildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Taraflar arasında 30.012014 tarihli Bağlantı Anlaşması akdedildiği, sözleşmenin 21.03.2017 tarihinde revize edildiği, davacının yapımı devam eden 380 kV Yukarı Kaleköy TM- Tatvan TM Enerji Nakil Hattının Alparslan II HES üretim santralinin bulunduğu şalt sahasının çok yakınından geçtiği tespit edilerek orijinal projedeki 55 kilometre hattın 15 kilometreye düşürülmesi için başvuruda bulunulduğu, daha sonra bağlantı noktalarının tadil edildiği ve davacı tarafından davalıya projenin revize edilmesi için 08.02.2018 tarihinde talepte bulunulduğu, davalının Bağlantı Anlaşmasında yer alan tesisle ilgili Orman Genel Müdürlüğü'ne ödemiş olduğu bedellerin iadesi için yaptığı başvurunun Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 07.08.2018 tarihli yazısı ile reddedildiği, davalının 13.08.2018 tarihli yazısı ile Alparslan II Barajı ve HES'e ait 30.01.2014 ve 31.03.2017 tarihli sözleşmelerin feshedilip yeni bir bağlantı anlaşması imzalanabilmesi için fesih edilecek Bağlantı Anlaşmasında yer alan EİH'nin kamulaştırma işlemleri için davalı idare tarafından ödenen bedelin davacıdan tahsilinin talep edildiği, davalı tarafından ise 02.10.2018 tarihinde ihtirazi kayıt ile bedelin ödendiği, devamında 09.10.2018 tarihinde fesih sonrasında yeni Bağlantı Anlaşmasının akdedildiği anlaşılmaktadır.
21.03.2017 tarihli sözleşmenin 5. Maddesinde yeni iletim tesisi ve bu sisteme bağlanılabilmesi için yeni iletim hatlarının yapılmasının gerekli olduğu hallerde yatırımların müştereken yapılabileceği, sözleşmenin eki olan Ek-4 Tesis Sözleşmesi'nin 3. Maddesinin Vazgeçme ve Feshi düzenleyen 4/A maddesinde Bağlantı dahilindeki tüm varlıkların Madde 2 kapsamında ... tarafından yapılması ve tesis sürecinde veya sonunda kullanıcıların kendi tesislerinin yapımından vazgeçmesi veya tamamlanamamasının, fesih nedeni olarak öngörüldüğü hususunda uyuşmazlık yoktur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık 30.01.2014 ve revize sözleşme olan 21.03.2017 tarihli sözleşmelerin idarece tek taraflı olarak feshinin haksız olup olmadığı, idare tarafından sözleşmenin ifasına güvenilerek artık kullanımı mümkün olmayan tesis için yapılan harcama bedellerini ihtirazi kayıtla ödeyen davacının bu bedelin istirdadını talep edip edemeyeceği noktasındadır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davacının EPDK'dan Alparslan II Barajı ve HES tesisinde elektrik üretimi için lisans aldığı, davacının ürettiği elektirik enerjisini satımı yapabilmek için davalıya ait iletim sistemini kullanması gerektiği, taraflar arasında 30.01.2014 ve 17.03.2017 tarihli Bağlantı Anlaşmaların akdedildiği, sözleşmenin Ek 4 maddesinde İşin kapsamı ve keşif tutarına ilişkin maddesinde "...2- 380 kV Yukarı Kaleköy HES TM'den 380 kV Alparslan II Barajı ve HES TM'ye kadar tesis edilecek 380 kV 55 km tek devre 3 B 1272 MCM EİH tesisi işi..." olarak tanımlanmış olmakla hattın uzunluğunun 55 kilometre olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Daha sonra davacının talebi üzerine hat uzunluğu 15 kilometreye düşecek şekilde bağlantı noktasının tadil edilmiştir. Sözleşmenin esaslı unsurlarında yapılan bu değişiklik üzerine davalının revize sözleşme yapmak gibi bir yükümü bulunmadığı gibi, tek taraflı irade beyanı ile de sözleşmeyi feshetmesi önünde de engel bulunmamaktadır. Bozucu yenilik doğuran hakkın kullanılarak sözleşmenin haklı olarak feshedilmesi halinde idare tarafından sözleşmenin ifasına güvenilerek yapılan giderileri talep etme hakkı bulunmakta olup yüklenici tarafından ihtirazi kayıt ile ödenen bu bedellerin iadesini talep etme hakkı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenler ile davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 80,70 TL harcın peşin alınan 170,78 TL'den mahsubu ile bakiye 90,08 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 13/05/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.