T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/122 Esas - 2023/26
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/122 Esas
KARAR NO: 2023/26
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/02/2022
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; dava dışı ... Mühendislik İnşaat Peyzaj San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... San. Ür. Üretim ve Dış Tic. Ltd. Şti. arasında; "Chernigov/Ukrayna Belediyesi Maymun Sengonisi Havuz Kontratı" akdedildiğini, bu sözleşmeye göre dava dışı ... Mühendislik İnşaat Peyzaj San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin maymun senfonisi havuzu işini üstlendiğini, davacı şirket ile davalı şirket arasında ise davalı şirketin dava dışı ... Müh. İnş. Pey. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den aldığı, maymun senfoni havuzu işi ile ilgili olarak, havuzun Harkov Belediyesi'ne montajını müteakip 10/09/2019 tarihinde 16.000 USD danışma bedelinin davalı şirket tarafından davacı şirkete ödeneceği hususunda 05/08/2019 tarihli sözleşmenin imzalandığını, dava dışı şirketin sözleşme ile taahhüt ettiği bütün edimlerini yerine getirdiğini, montajın da eksiksiz yapıldığını, dava konusu 05/08/2019 tarihli sözleşmede ödemenin maymun senfoni havuzunun teslimine bağlanmış olduğunu, havuz tesliminin gerçekleştiğini, dolayısıyla davacı şirketin de sözleşmeden doğan edimlerini eksiksiz şekilde yerine getirdiğini, danışma bedeline hak kazandığını, ancak davalı şirketin 10/09/2019 tarihinde ödemesi gereken 16.000 USD danışma bedeli alacağını davacı şirkete ödemediğini belirterek davanın kabulünü, taraflar arasında imzalanan 05/08/2019 tarihli sözleşme gereğince, davalının davacı şirkete ödemesi gereken 16.000 USD alacağın, kesin vade tarihi olan 10/09/2019'dan itibaren kamu bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek oranda faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; maymun senfonisi havuzunun dava dışı Botanik tarafından taahhüt edildiği gibi monte edilip çalışır vaziyette teslim edilmediğini, davacının sunduğu sözleşmenin hiçbir hükmünün bulunmadığını, davacının hakettiği herhangi bir danışma bedelinin olmadığını, davalı şirketin davacıya her ne ad altında olursa olsun hiçbir borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dosya kapsamına göre taraflarca dayanılan deliller toplanmış, sözleşme ve ekleri, Ankara 2. İcra Müdürlüğü'nün 2019/13560 sayılı, Ankara 16. İcra Müdürlüğü'nün 2019/14668 sayılı, Ankara 12. Sulh Hukuk Mah.'nin 2020/596 sayılı, Ankara 14. İcra Müdürlüğü'nün 2020/5880 sayılı dosya örnekleri celp edilmiş, toplanan delillere göre uyuşmazlığın çözümünün teknik incelemeyi gerektirmediği değerlendirilerek yargılamaya yenilik katmayacağından bilirkişi incelemesine gerek duyulmamıştır.
Davalı tarafından yetkiye itiraz edilmiştir. Ne var ki; HMK'nin 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Sözleşmenin ifa edileceği yerin taraflarca açık veya zımni olarak belirlenemediği durumlarda, şayet borç bir para borcu ise, sözleşmenin ifa edileceği yer 6098 sayılı TBK'nin 89. maddesine göre belirlenecektir. Bu hüküm uyarınca para alacağına ilişkin davalarda, aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.(Yargıtay HGK'nin 2013/11-630 E., 2014/332 K. sayılı; Ankara Bölge Adliye Mah. 23. HD'nin 2018/566 E., 2018/395 K. sayılı ilamı). Bu ilkeler ışığında davacı alacaklının yerleşim yerine göre mahkememiz yetkili olduğundan, davalının yetki itirazının reddi gerekmiştir.
Taraflar arasındaki 05/08/2019 tarihli sözleşmede davalının, ... Müh. İnş. Pey. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den aldığı "Maymun Senfonisi Havuzu" işi ile ilgili Harkov Belediyesi'ne montajı müteakip danışma bedeli olarak 16.000-USD'yi danışmanlık bedeli olarak ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği kararlaştırılmış olup bu konuda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki bu sözleşmenin dayanağı olan "Chernigov/Ukrayna Belediyesi Maymun Senfonisi Havuz Kontratı" isimli sözleşmede ise, dava dışı ... Müh. İnş. Pey. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin maynum senfonisi isimli süs havuzu yapım ve Chernigov şehrinde montajı ile çalışır vaziyette teslim işini, KDV hariç 278.000 USD bedel karşılığı üstlendiği, sözleşmenin 17. maddesinde ödemenin aşamalı olarak yapılmasının kararlaştırıldığı ve davalının, son aşama olarak montajı müteakiben 7 iş günü içerisinde 30.000 USD bedelli senedi teslim ederek ödemenin tamamlanacağı kararlaştırılmıştır.
Davacı özetle, davalı ile dava dışı ... Müh. İnş. Pey. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan "Chernigov/Ukrayna Belediyesi Maymun Senfonisi Havuz Kontratı" ile üstenilen iş ile ilgili olarak müvekkili ile davalı arasında imzalanan 05/08/2019 tarihli sözleşme kapsamında 16.000-USD ödeme yapılacağının taahhüt edildiğini, maymun senfonisi havuzu yapım işinin eksiksiz ve tam çalışır vaziyette tamamlanmasına rağmen davalının danışma bedelini ödemediğini iddia etmiş, davalı ise özetle, sözleşme konusu maymun senfonisinin taahhüt edilen şekilde teslim edilmediği, maymunların mekanik arızadan dolayı sözleşmede yazılı oynar parçalarının çalışmadığı savunulmuştur.
Davacının 05/08/2019 tarihli sözleşme kapsamında danışmanlık bedeline hak kazanıp kazanmadığı hususu, taraflar arasındaki danışmanlık sözleşmesi ile davalının dava dışı yüklenici şirket ile arasındaki eser sözleşmesinin sıkı bağlantısı nedeniyle, davalı ile dava dışı yüklenici şirket arasındaki temel eser sözleşmesi ile birlikte değerlendirilerek, öncelikle, bu sözleşmeye uygun olarak davalıya işin teslim edilip edilmediğinin tespitini gerektirmektedir.
Bu minvalde somut olay bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalının, dava dışı yüklenici şirket ile arasındaki sözleşmenin 17. maddesi kapsamında montajı müteakiben verilmesi kararlaştırılan 30.000 USD bedeli senedi, 10/09/2019 vade tarihli olarak 05/08/2019 tarihinde düzenleyerek dava dışı yükleniciye verdiği, takiben davalı tarafından mezkur bononun ödenmemesi üzerine dava dışı yüklenici tarafından Ankara 2. İcra Dairesi'nin 2019/13580 sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sonrasında tarafların bir araya gelerek 15/11/2019 tarihinde davalının bono bedeli olan 30.000USD'yi ödemeyi taahhüt ettiği bir arabuluculuk anlaşma tutanağı düzenledikleri, Ankara 12. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/596 Esas, 2020/564 Karar sayılı ilamı ile de 6235 sayılı Kanun'un 18/2. maddesi hükmünce ilam niteliğinde olan söz konusu arabuluculuk anlaşma tutanağına icra edilebilirlik şerhinin verildiği ve böylece davalı ile dava dışı şirket arasındaki eser sözleşmesine dair uyuşmazlığın kesinleştiği sabit olup mevcut hukuki durum karşısında mezkur sözleşme hükümlerine göre, (taraflar arasındaki danışmanlık sözleşmesinin de konusunu oluşturan) işin, dolayısıyla montajın tamamlanarak teslim edildiğinin kabulünün gerektiği, ayrıca ilgili eser sözleşmesi bağlamında sözleşme konusu havuzun iddianın ileri sürülüş şekline göre mekanik arızası nedeniyle ayıplı olduğuna dair davalı tarafından yüklenici şirkete (veya davacıya) TBK'nın 474 vd. maddeleri hükmünce süresinde usulüne uygun ayıp ihbarında bulunulduğu da iddia ve ispat olunmamış olup TBK'nın 477/II. fıkra hükmü gereğince davalı tarafından eserin kabul edilmiş sayılacağı ve bu hüküm gereği eser sözleşmesi kapsamında davalının eseri kabulünün, danışmanlık bedelinin ödenmesinin işin montajına bağlandığı davacı ile davalı arasındaki sözleşmeye de sirayet edeceğinin kabulünün gerektiği ve dosya kapsamına göre bu aşamadan sonra davalının teslime itiraz edemeyeceği, bu bağlamda mevcut hukuki karşısında davalı tarafından talep edilmiş ise de Ukrayna'daki Harkov Belediyesi'ne veya aynı ülkedeki dava dışı şirkete eserin çalışıp çalışmadığının sorulmasının da eldeki dava bakımından sonuca etkili olmadığı değerlendirilerek son tahlilde taraflar arasındaki 05/08/2019 tarihli danışmanlık sözleşmesi kapsamında 10/09/2019 tarihinden önce montajın tamamlandığı ve davacının danışmanlık bedeline hak kazandığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulü ile 16.000USD danışmanlık bedelinin, 10/09/2019 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle ve hükmedilecek nisbi vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının yabancı paranın dava tarihindeki kur üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre hesaplanması suretiyle davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir (Emsal: Yargıtay 11. HD.'nin 25/02/2020 tarih ve 2019-3473/2039 sayılı kararı).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile; 16.000-USD 'nin 10/09/2019 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD mevduatına uyguladıkları en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 14.929,83 TL harçtan peşin alınan 3.727,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 11.202,83 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 33.598,40 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 3.727,00 TL peşin harç, 53 TL tebligat ve müzekkere gideri ücreti olmak üzere toplam 3.860,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 17/01/2023