T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/254 Esas - 2025/901
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/254 Esas
KARAR NO: 2025/901
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 06/04/2022
KARAR TARİHİ : 03/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03.01.2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki mevcut olup müvekkilinin uzun yıllardır davalı firmalarla demir nakliyesi yaptırmak suretiyle çalıştığını, en son davalı ile bir sözleşme yaparak ...'a demir nakliyesi hususunda anlaştıklarını, müvekkilinin davalılara anlaştığı şekilde nakliye işini yaptığını, ancak davalılardan herhangi bir ödeme alamadığını, 11.06.2021'de davalılara noter kanalıyla ihtarname çektiğini, ihtarnamenin sonuçsuz kalması üzerine davalılar aleyhine ... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlattığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürüp itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu sözleşmesel ilişkinin taraflarınca kabul edilmediğini, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, taraflar arasındaki temel ilişki olan taşıma ilişkisinde davacının edimini yerine getirip getirmediği, işin yapıldığını ispat yükünün davacıda olduğunu, davacı tarafından müvekkillere iletilmiş bir fatura bulunmadığını, icra inkar tazminat şartlarının oluşmadığını bildirip davanın reddini savunmuşlardır.
GEREKÇE:
Dava, davacı tarafça fatura ve cari hesaba dayanarak başlatılan takibe davalıların itirazı üzerine davacının açmış bulunduğu 2004 sayılı İİK'nda düzenlenen itirazın iptali davasına ilişkindir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmıştır; ... sayılı dosya suretinin Uyap üzerinden geldiği, davacı vekilinin ihtarnamenin tebliğ şerhli okunaklı suretini sunduğu, tarafların BA BS formlarının geldiği, davalı adi ortaklığa ait defterlerin vergi incelemesinde olduğu, defterlerin e-defter şeklinde olduğunun bildirildiği, adi ortaklığa ait BA BS formlarının geldiği, davacı vekilinin taşıma ile ilgili sevk irsaliyesi ve belgelerini sunduğu, ...'ya yazılan müzekkereye cevap geldiği, davacının bilanço esasına göre defter tuttuğu, davacı tanığı ... ve ...'in talimat yoluyla dinlendiği ve Mahkememizce gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporunun dosya arasına alındığı görülmüştür.
... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine 03.03.2022 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde; toplam 312.725,20 TL asıl alacak ve işlemiş faiz istendiği, takibin dayanağının 16.07.2021 tarihli 149.665,44 TL fatura alacağı olarak gösterildiği, ödeme emrinin davalılara 04.03.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalıların 08.03.2022 tarihinde borca, faize tüm ferilerine itirazları üzerine takibin durdurulduğu, davacının eldeki davayı yasal süresi içinde açtığı görülmüştür.
Davacı tanığı ...'ın ... Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ... Talimat sayılı dosyasındaki beyanında; "Davacı ... eşim olur. Özyılmazlar taşımacılık şirketi ...'a aittir. ...'ın genel olarak tüm işlerini takip etmem için bende vekaleti vardır. Söz konusu nakliye olayındaki davalı şirketler ile 2017-2021 yılları arasında taşımacılık işlemlerine yönelik ticaretimiz oldu. Davalı şirketlerin sahipleri arasında kan bağı vardır. 2017 yılında ... İnşaat'ın ortaklarından ... ile nakliye hususunda anlaştık. 2021 yılına kadar söz konusu şirketlerle ticaretimiz hep oldu, ödemelerde nakliyat işlemlerinde herhangi bir sıkıntı olmamıştı. ...'ın vekaletinin bende olması nedeniyle tüm anlaşma, nakliyat, alış veriş işlemlerini ben takip ediyordum. 2021 yılında ... İnşaat şirketi müdürü ... beyle 1000 ton çubuk demirin ...'a nakliyesi için 283.000,00 TL tutar karşılığında anlaştık. Söz konusu çubuk demirleri ...'a teslim ettik. Şoförlerin ücretini vs hepsini ben karşıladım. O dönemlerde kağıt fatura sistemi vardı, ödemeyi istediğimiz zaman bize faturanın şantiyede kaybolduğunu ve bu nedenle ödeme yapamayacaklarını bildirerek 3 ay bizi oyaladılar. O süreç içerisinde davalı şirketler tüm mal varlıklarını şirketlerini Eryılmazlar Şirketine sattı ve halende ödeme tarafımıza yapılmadı," şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ...'in ... Talimat sayılı dosyasındaki beyanında; "Benim işim nakliye-komisyonculuktur. Bu iş için kiralık araçlarım vardır, ben ... eşi ... tanırım, benim 20 yıllık arkadaşımdır, ... yaklaşık 3-4 yıl önce "bana araç lazım dedi" bende kendisine gerekli araçları verdim, bazen 10 tane bazen 7 tane araç verdiğim oluyordu, ... evde bulunur, vekaleti ...'te olduğu için bütün işlerini ... yönetir. Ben ... ile yani ... ile davalı şirketlerin arasında bir nakliye işi olduğunu ...'ten duydum hatta davalık olmuşlar, ben aralarındaki kendi ticaretlerini bilmiyorum, ama bu işin yapıldığını ...'ten duydum, aralarında iş ilişkisinde benim herhangi bir rolüm yoktur, ben ...'e kiraladığım araçların ...-... ile davalılar arasındaki ticari ilişki nedeniyle verildiğini bilmiyorum, Bilgim bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Ticari satış 6102 sayılı TTK m. 23'de düzenlenmiştir. Yapılan düzenleme uyarınca; özel hükümler saklı kalmak şartı ile, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde TBK'nın satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır. Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise veya bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse, sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş kısım hakkında kullanabilir.
Cari hesap 6102 sayılı TTK m.89'da düzenlenmiştir. İki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan alacaklarının teker teker ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarın isteyebileceklerine ilişkin sözleşme cari hesap sözleşmesidir.
Eldeki davada, taraflar arasında süre gelen nakliye hizmetinden kaynaklanan cari hesap ilişkisi bulunmaktadır. Bu nedenle taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisini hesabın kat edildiği tarih itibariyle tespit edilmesi zorunludur.
HMK.nun 222/1, 220/3 maddeleri gereğince taraflara dava konusu ticari defter ve kayıtlarını sunması süre verilmiş ve davalı tarafça ticari defterleri mahkemeye sunulmadığı gibi, defterlerinin bulunduğu yer de bildirilmediğinden incelenememiş, davacı tarafça sunulan ticari defter ve kayıtlar ile cari hesap kayıtları incelenmiştir.
Mahkememizce ... Bilirkişilik Listesinden Görevlendirilen SMMM Bilirkişisi ...'den Aldırılan 25.11.2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle;
"Davacının 2020 yılı defter ve belgeleri üzerinde yaptığım inceleme sonucunda; Davacının 2020 takvim yılı ticari defterlerinin ... olduğu, 2021 ve 2022 yılları ise yasal defterlerinin ... inceleme sürecinin devam ettiğinde defterlerinde ... olduğu bu sebeple yaptığım inceleme sadece ... bulunan 2020 takvim yılı yasal defterleri ile sınırlı olduğu,
Davacı 2020 takvim yılında ... 10 adet fatura karşılığında 524.031,66 TL lik nakliye hizmet aldığı,
Davacının defterinde 25.12.2020 tarih ... nolu yevmiye maddesinde yaptığı kayıtta .... Hesabındaki tutar diğer hesaplarla virman yapılmak suretiyle kapatıldığı.
Kapanış kaydında ise .... Hesabının -0- TL bakiyesi olup borcunun bulunmadığı,
Davacının 2021 ve 2022 yıllarına ait yasal defterlerin ...’nde ve diğer mahkemelerde olduğunu beyan edildiğinden 2021 ve 2022 yıllar için incelme yapılamadığını, "bildirmiştir.
Mahkememizce ... Bilirkişilik Listesinden Görevlendirilen SMMM Bilirkişisi ...'den Aldırılan 05.02.2025 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle;
"Davacının 2020 yılı defter ve belgeleri üzerinde yaptığım inceleme sonucunda; Davacının 2020 takvim yılı ticari defterlerinin ... olduğu, 2021 ve 2022 yılları ise yasal defterlerinin ... inceleme sürecinin devam ettiğinde defterlerinde ...olduğu bu sebeple yaptığım inceleme sadece ... bulunan 2020 takvim yılı yasal defterleri ile sınırlı olduğu, Davacı 2020 takvim yılında ... 10 adet fatura karşılığında 524.031,66 TL lik nakliye hizmet aldığı, Davacının defterinde 25.12.2020 tarih ... nolu yevmiye maddesinde yaptığı kayıtta ... Hesabındaki tutar diğer hesaplarla virman yapılmak suretiyle kapatıldığı. Yani borç ve alacak bakiyesinin gözükmediği daha önceki yazdığım raporda detaylı olarak yapılan tespit ve görüşlerimi beyan etmiştim.
İş bu raporda daha önceki raporuma ek olarak davacının 2021 yılında davalıya iki adet fatura karşılığı 283.185,84 TL lik nakliye hizmet faturası düzenlediği, bu faturaların düzenlenmesi sonrası ise davalıdan tahsil ettiğine dair herhangi bir belge veya kaydın bulunmadığı,
Davacının defterinde Davalıya ait faturalar Davalı ... Hesabına borç olarak kayıt edilmiş ancak davalıdan yaptığı tahsilatlar ile ilgili herhangi bir kayda rastlanmadığı, davacının 31.12.2022 tarihli kapanış fişinde de 283.185,84 TL lik bakiyenin aynen hesaplarda alacak bakiyesi olarak durduğu tespit edilmiştir. "bildirmiştir.
Mahkememizce ... Bilirkişilik Listesinden Görevlendirilen SMMM Bilirkişisi ...'dan Aldırılan 21.07.2025 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle;
"Dosya mevcudu, icra dosyası, davacı tarafın 2021 ve 2022 yıllarına ait muavin defter kayıtları ve davalı yan ile ilgili olarak Sayın Mahkemece dosyaya celp edilen BA formu (Mal ve hizmet alımlarına ilişkin bildirim) üzerinde yukarıda ayrıntılı rapor bütünü olarak yapılan inceleme ve tespitler aşağıdaki şekilde sonuca bağlanmıştır;
1. Davacı tarafın , Yevmiye Defteri, Defteri Kebir ve Envanter Defterlerinin açılış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde yaptırıldığı görülmüştür. Ancak, 2021 ve 2022 yıllarına ait Yevmiye Defterlerinin,
ilgili mevzuat uyarınca yeni senenin sonuna kadar yapılması zorunlu olan kapanış (Görülmüştür. şerhi) tasdiklerinin incelemeye sunulmadığı, bu nedenle kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığının tespit edilemediği anlaşılmıştır. Bu nedenle 2021 ve 2022 yıllarına ait davacı defterlerinin delil kabiliyetinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu ,
2. Davacı tarafından , davalılar aleyhine ,... Esas sayılı dosyası ile 03/03/2022 tarihinde , asıl alacak 140.665,44 TL faiz 14.607,91(yıllık reeskont avans) TL ve asıl alacak 142.520,40 TL faiz 14.931,45 TL faiz (yıllık reeskont avans) ile birlikte toplam 312.725,20 TL'lık takip başlatıldığı , davalının , borca, faize, tüm ferilerine itiraz ederek takibin durdurulmasını talep ettiği ve icra dairesi tarafından takibin borçlular yönünden durdurulmasına karar verildiği ,
3. İncelemede, takip konusu 14.07.2021 tarihli ... no'lu 142.520,40 TL'lık ve 16.07.2021 tarihli ... no'lu ve 140.665,44 TL tutarlı her iki faturanın dosyaya sunulduğu ve muavin defter kayıtlarında yer aldığının görüldüğü,
4. Sayın Mahkemenin 21/05/2025 tarihli duruşma tutanağında, davacı tarafın 2021 ve 2022 yılına ait yasal defterlerinin ...'nde yerinde incelenmesi öngörülmüş ise de, Tarafımdan yapılan tespit ve temaslar sonucunda, davacının 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerinin ... "nden alınıp davacının ...'da bulunan muhasebecisine teslim edildiği öğrenilmiştir. Hal böyleyken davacı tarafın 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterleri üzerinde herhangi bir inceleme yapma imkanı bulunamamıştır.
5. Sayın Mahkemece dava dosyasına celp edilen davalı tarafın 2021/07 dönemine ait BA formunun incelenmesinde, davalı tarafın dava takip konusu 2 adet toplam 283.185,84 TL tutarlı ( kdv hariç 239.988,00 TL) bedelli faturaları BA formu ile ... beyan ettiği tespit edilmiştir. Bu beyan, davalı tarafın faturaları ticari kayıtlarına aldığını ve bilgilendiğini göstermekte olup, davalının “faturaların kendisine ulaşmadığı” yönündeki savunması ticari kayıtlarla çelişmektedir. Davalı tarafından herhangi bir ödeme yapıldığına ilişkin belge sunulmadığından, davacı alacağının bu tutar üzerinden doğmuş olduğu,
6. Yukarıdaki açıklamaların ışığında Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere farklı alternatife varılmıştır.
Birinci alternatif : Sayın Mahkemeniz davacı yan tarafından davalı yana düzenlenen 14.07.2021 tarihli ... no'lu 142.520,40 TL'lık ve 16.07.2021 tarihli ... no'lu 140.665,44 TL tutarlı 2 adet faturanın , davacı yan tarafından davalı yana haklı yere düzenlenmiş olduğu yönde karar verilir ise davacı yanın incelenen muavin defterlerine göre davalı yandan iş bu faturalardan dolayı asıl alacak 283.185,84 TL ve 14.153,39 TL faiz olmak üzere toplam 297.339.23 TL alacaklı olduğu , ( vekalet ücreti ve yargılama giderleri hariç)
İkinci alternatif : Sayın Mahkemeniz davacı yan tarafından davalı yana düzenlenen 14.07.2021 tarihli ... no'lu 142.520,40 TL'lık ve 16.07.2021 tarihli ... no'lu 140.665,44 TL tutarlı 2 adet faturanın davacı yan tarafından davalı yana haksız yere düzenlenmiş olduğu yönde karar verilir ise, davalı yanın faturanın ihtiva ettiği mal veya hizmetin tarafına tesliminin yapılmadığını ispatlaması gerektiği , Görüş ve kanaatine varılmakla,"bildirilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalılar ile aralarındaki sözlü taşıma sözleşmesi gereği alacağı bulunup bulunmadığı, varsa miktarı noktalarında toplanmaktadır.
Somut olayda; Taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde davacının davalılar için taşıma işi yaptığı, mahkememizce bilirkişi marifetiyle aldırılan raporlara göre davacı tarafın ticari kayıtları incelendiğinde, her ne kadar davacı tarafın defterlerinin delil kabiliyeti yok ise de; getirtilen BA-BS formlarında davacı tarafından düzenlenen faturaların her iki tarafça da Vergi Dairesine bildirilmek suretiyle defterlerine işlendiği ve davacı tarafından söz konusu malların nakliyesinin yapıldığı görüldüğünden 14.07.2021 ve 16.07.2021 tarihleri itibariyle davacının davalılardan 283.185,84-TL asıl alacak ve 14.153,39-TL işlemiş faiz olmak üzere 297.393,23-TL cari hesap alacağının bulunduğu, bu suretle davacının icra takibi ile bu miktarda alacak miktarını davalılardan talep edebileceği anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde toplanan deliller, icra dosyası, ticari defter kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre, davacı tarafın, cari hesaptan kaynaklanan ve mahkememizce tespit olunan 297.339,23 TL alacak için icra takibi yapmakta haklı olduğu, davanın kısmen kabulü gerektiği anlaşıldığından bilirkişi raporunda hesaplanan alacak miktarı üzerinden itirazın kısmen iptali ile icra takibinin 297.339,23-TL üzerinden devamına, alacak likit olduğundan davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin kabulüne, davanın kabul/red oranına göre yargılama harç ve giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
...Esas sayılı dosyada davalıların yaptığı itirazın;
283.185,84 TL asıl alacak ve
14.153,39 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 297.339,23 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına,
Alacak likit olduğundan 56.637,16 TL icra inkar tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 20.337,61-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.776,94-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 16.560,67-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 47.636,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 15.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 3.776,94-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 3.857,64TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 11.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.064,20-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.564,20-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 11.961,55-TL lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.600,00 TL arabulucu ücretinin kabul ve red oranına göre 1.521,34 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 78,66 TL'sinin de davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin e duruşma ile yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.03/12/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı